Washington merkezli kuruluş, tüm kıtalardaki ülkelerin etkileneceği yönünde sert bir mesaj vererek, enerji ve gıda maliyetlerindeki artışın bu yıl ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyeceğini ve küresel ekonomide kalıcı izler bırakabileceğini belirtti.
Donald Trump'ın İran'ın barış anlaşmasına varmaması halinde enerji altyapısını yok etmekle tehdit etmesinden sadece birkaç saat sonra gelen IMF analizi, savaşın zor durumdaki aileler üzerindeki kalıcı sonuçları konusunda Beyaz Saray'a bir uyarı olarak değerlendirilebilir.
IMF'nin baş ekonomisti Pierre-Olivier Gourinchas da dahil olmak üzere ana departman başkanlarının bir blog yazısında, IMF, yüksek düzeyde borçlanan hükümetlerin krizin en kötü etkilerini hafifletmek için kullanılabilecek fonlara erişimlerinin de sınırlı olacağını belirtti.
Açıklamada, "Savaş küresel ekonomiyi farklı şekillerde etkileyebilecek olsa da, tüm yollar daha yüksek fiyatlara ve daha yavaş büyümeye çıkıyor" denildi.
Yapılan analize göre, ABD gibi petrol ve doğalgaz ihracatında net paya sahip bazı ülkeler fosil yakıt fiyatlarındaki artıştan fayda sağlayacak olsa da, benzin, dizel ve gıda faturalarındaki artış yaşam standartlarını olumsuz etkileyecek. Ayrıca, işletmelerin fiyatları artırma baskısı altında kalacağı ve bunun da merkez bankalarını enflasyonla mücadele etmek için faiz oranlarını yükseltmeye zorlayacağı tahmin ediliyor.
Blog yazısında şu uyarıda bulunuldu: "Kısa süreli bir çatışma, piyasalar uyum sağlamadan önce petrol ve doğalgaz fiyatlarını fırlatabilirken, uzun süreli bir çatışma enerjiyi pahalı tutabilir ve ithalata bağımlı ülkeleri zor durumda bırakabilir. Ya da dünya ikisinin arasında bir yerde istikrara kavuşabilir; gerilimler devam eder, enerji pahalı kalır ve enflasyonu kontrol altına almak zorlaşır; bu da süregelen belirsizlik ve jeopolitik riskle birlikte gerçekleşir."
Açıklamada, "Çatışmanın ne kadar süreceği, ne kadar yayılacağı ve altyapı ile tedarik zincirlerine ne kadar zarar vereceği büyük önem taşıyor" denilerek, "Tarihsel olarak, petrol fiyatlarındaki sürekli artışlar enflasyonu yükseltme ve büyümeyi düşürme eğiliminde olmuştur" ifadelerine yer verildi.
Gübre üretiminin yaklaşık üçte biri Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor ve bu da fiyatları yükseltiyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) tahminlerine göre, kriz devam ederse küresel fiyatlar 2026 yılının ilk yarısında ortalama %15 ila %20 daha yüksek olabilir.
Önümüzdeki kış Avrupa'da doğalgaz ve elektrik fiyatlarında keskin artışlar olacağı tahminleri, hükümetleri en çok etkilenen hanelere daha yüksek sübvansiyonlar ve sosyal yardım ödemeleri yapmayı düşünmeye zorluyor.
IMF ayrıca şunları ekledi: "Avrupa'da yaşanan şok, 2021-2022 doğalgaz krizinin hayaletini yeniden canlandırıyor; İtalya ve İngiltere gibi ülkeler, doğalgazla çalışan enerjiye bağımlılıkları nedeniyle özellikle risk altındayken, Fransa ve İspanya daha büyük nükleer ve yenilenebilir enerji kapasiteleri sayesinde nispeten daha korunaklı durumda."
