Severe Weather Europe'taki hava tahmincileri, sera gazları gezegeni kavurmaya devam ederken sıcaklıkların “uzun vadeli klimatolojik normların” 12-16°C üzerine fırladığını belirterek uyarıyor.
Portekiz, İspanya ve Fransa'nın da aralarında bulunduğu güney ve güneybatı bölgelerinde gündüz sıcaklıklarının 38°C'ye kadar çıkması bekleniyor; Fransa'nın geniş kesimleri için orta şiddette yüksek sıcaklık uyarısı verildi. Almanya ve Birleşik Krallık gibi kuzey ülkelerinde ise en yüksek sıcaklıklar 30°C'yi aşıyor.
Fransa'nın meteoroloji kurumu Météo-France, alışılmadık derecede yüksek sıcaklıklardan “ısı kubbesi”ni sorumlu tuttu. Euronews haberine göre, Severe Weather Europe da Batı ve Orta Avrupa üzerinde “son derece anormal ve güçlü bir ısı kubbesi”nin kilitlendiği görüşünü paylaşıyor. “Önümüzdeki günlerde pek çok ülke için hava kütlesi daha da sıcak olacak; zira üst seviyedeki ısı kubbesi iyice güçleniyor” diye hava tahmin sitesi şöyle diyor :
“Bu yapı dikey karışımı ve bulut örtüsünü sınırladığı için, hem en yüksek hem de en düşük sıcaklıklar Batı Avrupa’daki yüzlerce istasyonda aylık tarihî rekorları zorlayacak.”
Isı kubbesi nedir?
“Isı balonu” olarak da bilinen “heat dome” terimi, aslında 2010’lara kadar pek yaygın değildi. O zamandan beri, sık sık abartılı biçimde kullanılan “kutup girdabı” ve “kar bombası” gibi diğer ifadelerle birlikte hava olaylarının magazinleştirilmesinin kurbanı oldu; bu yüzden birçok kişi bunu, birkaç gün süren yüksek sıcaklık ya da basitçe bir sıcak hava dalgası ile eşanlamlı sanıyor.
Isı kubbeleri, üst atmosferde bir yüksek basınç sistemi geliştiğinde oluşuyor; bu sistem altındaki havanın aşağıya doğru çökmesine ve sıkışmasına neden olarak alt atmosferdeki sıcaklıkları yükseltiyor. Ancak sıcak hava genleştiği için, ısının içeride hapsolduğu şişkin bir kubbe meydana geliyor.
Normalde rüzgarlar yüksek basınç alanlarını yerinden oynatabiliyor, ancak ısı kubbeleri atmosferde çok yüksek seviyelere kadar uzandığından bu hava sistemi neredeyse hareketsiz hale geliyor.
Dolayısıyla ısı kubbeleri sıcaklıkların uzun süre boyunca normalin çok üzerine çıkmasına yol açıyor, toprağı kurutuyor ve orman yangını riskini artırıyor.
Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlanan 2025 tarihli bir çalışma ısı kubbeleri ve taşkınlar gibi aşırı hava olaylarını kilitleyip yerinde tutan atmosferik desenlerin, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle 1950’lerden bu yana neredeyse üç katına çıktığını ortaya koydu.
