Bir dizi erteleme ve kademeli hazırlık sürecinin ardından biyometrik sınır kontrol sistemi 10 Nisan Cuma günü Schengen bölgesinde resmen devreye alındı ve artık 29 Avrupa ülkesinde uygulanıyor.
180 günlük bir dönem içinde 90 güne kadar kısa süreli kalışlar için Schengen devletlerinden herhangi birine giren AB dışı yolcuları kapsayan sistem, pasaportlara elle damga basılması uygulamasının yerini giriş, çıkış ve ülkeye alınmama kararlarının dijital kaydının tutulduğu bir düzene bırakıyor; ayrıca pasaport bilgilerinin yanı sıra yüz görüntüsü ve parmak izi gibi biyometrik veriler de toplanıyor.
Aksaklıklar ve gecikmeler
Yolcular, seyahatlerinden önce havalimanına bolca zaman ayırarak gelmeleri konusunda uyarıldı. Buna rağmen, cuma günkü ilk tam operasyon günü, ACI EUROPE ile Airlines for Europe'un (A4E) yayımladığı ortak açıklamaya göre, yolcu aksaklıkları, gecikmeler ve kaçırılan uçuşlarla geçti.
Haftalardır iki kuruluş, EES'nin operasyonel devreye alınmasındaki zorluklar konusunda uyarıda bulunuyordu ve şimdi "büyük endişelerin" gerçeğe dönüştüğünü söylüyor. Euronews haberine göre, Avrupa Komisyonu ve AB üye ülkelerine, yeni sistemin işletilmesinde derhal ilave esneklik tanınması çağrısı yaptılar.
Pazartesi günü yayımlanan ayrı bir açıklamada ise A4E tonu daha da sertleştirerek, sınır kontrolünde üç saat kuyruk beklemenin EES'nin bir "başlangıç sorunu" değil, "sistemsel bir başarısızlık" olduğunu belirtti.
A4E, "Havayolları, yolcu ve şirketler için en büyük öncelik olan uçuşları zamanında varış noktasına ulaştırmak için durmaksızın çalışıyor" dedi. "Ancak EES'nin bu hafta sonu devreye girişi farklı bir tablo ortaya koydu: Havayollarının kontrolü dışındaki aksaklıklar ve aşırı bekleme süreleri, gecikmelere ve kaçırılan uçuşlara yol açtı."
Grup, Avrupalı havayolu şirketlerinin sınır güvenliğini güçlendirme hedefini taşıyan EES'nin genel amacını desteklediğini, ancak "bunun sürekli ve tekrarlanan seyahat aksamaları anlamına gelmemesi gerektiğini" vurguladı.
A4E, kesintisiz bir işleyiş için devreye alım sürecinde daha fazla esneklik tanınmasının şart olduğunu belirtti. "Tek uygulanabilir çözüm, Avrupa Komisyonu'nun gerekli görülen yerlerde EES'nin yaz sonuna kadar tamamen ya da kısmen askıya alınmasına izin vermesidir" denildi.
Milano'da geride bırakılan yolcular
EES'nin tam olarak devreye alınmasının ardından çok sayıda seyahat kaosu yaşandı.
Pazar günü Milano Linate Havalimanı'nda, İngiltere'nin Manchester kentine gidecek bir Easyjet uçuşunda 156 yolcunun rezervasyonu bulunuyordu. Ancak saatler süren kuyrukların ardından uçağa yalnızca 34 yolcu binebildi; 122 kişi ise İtalya'da kaldı ve The Independent 'ın seyahat muhabiri Simon Calder'ın aktardığına göre, uçaklarının kendilerini almadan havalanışını izledi.
Evlerine dönebilmek için bir aile, Lüksemburg aktarmalı bir uçuşa binmek üzere 1.600 sterlinden (1.838 avro) fazla harcadı ve ancak 24 saatlik gecikmeyle evlerine ulaşabildi.
Easyjet sözcüsü, EES'nin uygulanmasının yol açtığı sınır gecikmelerinin "kabul edilemez" olduğunu BBC'ye söyledi.
Açıklamada, "Avrupa Giriş/Çıkış Sistemi hayata geçirilirken, müşterilerimiz için bu kabul edilemez sınır gecikmelerinin yaşanmaması amacıyla izin verilen tüm esnekliklerin ihtiyaç duyulduğu sürece tam ve etkin biçimde kullanılmasını sağlamak üzere sınır makamlarına çağrıda bulunmayı sürdürüyoruz" denildi. "Bu durum kontrolümüz dışında olsa da verilen rahatsızlıktan dolayı özür dileriz."