İran Kürt silahlı gruplarının Irak-İran sınırında, özellikle Kuzey Irak bölgesinde binlerce askeri gücü bulunuyor. Grupların birçoğu savaşın başlangıcından bu yana kamuoyuna yaptıkları açıklamalarda yakın zamanda harekete geçeceklerini ima ederek İran askeri güçlerini taraf değiştirmeye çağırdı. İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) Kürt gruplarına saldırılar düzenliyor ve Salı günü yaptığı açıklamada Kürt güçlerini onlarca insansız hava aracıyla hedef aldığını belirtti.
Ayrıca Salı günü, üst düzey bir İranlı Kürt yetkilisine göre, Başkan Donald Trump, İran Kürdistan Demokrat Partisi (KDPI) Başkanı Mustafa Hicri ile görüştü. KDPI, Devrim Muhafızları tarafından hedef alınan gruplardan biriydi.
CNN'e konuşan üst düzey bir İranlı Kürt yetkili, İran Kürt muhalif güçlerinin önümüzdeki günlerde Batı İran'da bir kara operasyonuna katılmasının beklendiğini söyledi.
Operasyonun zamanlamasını açıklayan kaynak, "Şu anda büyük bir şansımız olduğuna inanıyoruz" dedi. Kaynak ayrıca güçlerinin ABD ve İsrail'den destek beklediğini de kaydetti.
Axios'un ilk olarak bildirdiğine göre, görüşmeler hakkında bilgi sahibi iki ABD'li yetkili ve üçüncü bir kaynağa göre, Trump Pazar günü Irak Kürt liderlerini arayarak İran'daki ABD askeri operasyonunu ve misyon ilerledikçe ABD ile Kürtlerin nasıl birlikte çalışabileceğini görüştü. Amerikan haber sitesi Axios, ABD Başkanı Donald Trump'ın, Başkan Mesud Barzani ve KYB lideri Bafıl Talabani ile telefonla görüştüğünü bildirdi. Axios, "Bu görüşmelerin amacı, ABD ve İsrail'in İran'a karşı ortak savaşını ve bu çatışmanın gelecekteki adımlarını ele almaktı" diye yazdı.
İranlı Kürt grupları silahlandırma girişiminin gerçekleşmesi için, silahların Irak Kürtlerinden geçişine izin verilmesi ve Kuzey Irak'ın merkez üssü olarak kullanılması gerekecek.
"Sokağa dökülmelerini kolaylaştıracak"
Görüşmelere yakın bir kaynak, Kürt silahlı grupların İran güvenlik güçleriyle çatışarak onları etkisiz hale getirmesinin, büyük şehirlerdeki silahsız İranlıların Ocak ayındaki ayaklanmalar sırasında olduğu gibi tekrar katledilmeden sokağa dökülmelerini kolaylaştıracağı yönünde bir fikir olduğunu savundu.
Bir başka ABD yetkilisi, Kürtlerin bölgede kaos yaratmaya ve İran rejiminin askeri kaynaklarını tüketmeye yardımcı olabileceğini belirtti. Diğer fikirler ise Kürtlerin İran'ın kuzeyinde toprak ele geçirip elinde tutarak İsrail için bir tampon bölge oluşturup oluşturamayacağı üzerine yoğunlaştı.
CIA bu konuyla ilgili yorum yapmaktan kaçındı.
'Açıkça bir ayaklanmayı başlatmaya çalışıyorlar'
CNN ulusal güvenlik analisti ve eski Başkan Barack Obama döneminde Pentagon'da üst düzey görev yapmış Alex Plitsas, ABD'nin tarihsel bölgesel müttefiki Kürtleri silahlandırarak İran'ın rejimi devirme sürecini "açıkça hızlandırmaya çalıştığını" söyledi.
Plitsas, "İran halkı genel olarak silahsız ve güvenlik güçleri çökmedikçe, birileri onları silahlandırmadıkça iktidarı ele geçirmeleri zor olacak. ABD'nin bunun İran'daki diğerlerini de aynı şeyi yapmaya teşvik edeceğini umduğunu düşünüyorum." dedi.
"Sınırın her iki tarafında da zaten istikrarsız olan bir güvenlik durumuyla karşı karşıyayız"
Eski Başkan Joe Biden döneminde Ortadoğu konusunda uzmanlaşmış eski bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisi olan Jen Gavito, Kürtlerin silahlandırılmasının sonuçlarının tam olarak değerlendirilip değerlendirilmediği konusunda endişeli olduğunu kaydetti.
Gavito, "Sınırın her iki tarafında da zaten istikrarsız olan bir güvenlik durumuyla karşı karşıyayız. Bu durum, Irak'ın egemenliğini zayıflatma ve esasen hesap verebilirliği olmayan ve ne gibi sonuçlar doğurabileceği konusunda çok az bilgisi olan silahlı grupları güçlendirme potansiyeline sahip." diye konuştu.
İsrail, Irak sınırındaki İran askeri ve polis karakollarına saldırılar düzenliyor
Kaynaklardan birine göre, İsrail ordusu son günlerde Irak sınırındaki İran askeri ve polis karakollarına saldırılar düzenliyor. Bunun bir nedeni de silahlı Kürt güçlerinin İran'ın kuzeybatısına olası geçişine zemin hazırlamak. İsrailli bir kaynak ise bu saldırıların önümüzdeki günlerde yoğunlaşmasının muhtemel olduğunu belirtti.
"Bu, Amerikalıların kendi adlarına savaşacak bir vekil gücü ikna etmesi kadar basit olmayabilir"
Kaynaklar, İran rejimini devirmekle görevli bir Kürt kara gücüne ABD ve İsrail'in vereceği herhangi bir desteğin kapsamlı olması gerekeceğini söyledi. Ayıca ABD istihbarat değerlendirmeleri, İran Kürtlerinin şu anda hükümete karşı başarılı bir ayaklanmayı destekleyecek etkiye veya kaynaklara sahip olmadığını sürekli olarak gösteriyor. Konuyla ilgili bilgi sahibi bir kaynağa göre, İranlı Kürt grupları, herhangi bir direniş çabasına katılmadan önce Trump yönetiminden siyasi güvenceler bekliyor.
Kürt muhalif gruplar da gerilim geçmişi, farklı ideolojiler ve rekabet eden gündemler nedeniyle parçalanmış durumda ve grupları destekleme konusundaki görüşmelere katılan bazı Trump yetkilileri, ABD'ye yardım etme motivasyonları konusunda endişeler taşıyor.
Yetkililer, bu tür bir işbirliği için gereken güven düzeyi göz önüne alındığında, bu dinamiğin ABD-Kürt işbirliğini tehlikeye atıp atmayacağı sorusunu gündeme getirdiler.
Trump yönetiminden bir yetkili, "Bu, Amerikalıların kendi adlarına savaşacak bir vekil gücü ikna etmesi kadar basit olmayabilir. Kendi çıkarlarını düşünen bir grup insan var ve soru şu ki, onları işin içine dahil etmek kendi çıkarlarıyla örtüşüyor mu?" dedi.
