Sibirya'daki bir ceza kolonisinde Navalny'nin ölümünün üzerinden iki yıl geçtikten sonra, İngiltere ve müttefikleri, cesedindeki örneklerin analizinin ardından Kremlin'i suçladı.
İngiltere Dışişleri Bakanlığı, Navalny'nin vücudundan alınan örneklerde epibatidin adı verilen toksinin bulunmasının masum bir açıklaması olmadığını belirtti.
Münih Güvenlik Konferansı'nda konuşan Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, "Sadece Rus hükümeti, Alexei Navalny'nin Rusya'daki hapis cezası sırasında ona karşı bu ölümcül zehri kullanma imkanına, motivasyonuna ve fırsatına sahipti" dedi.
BBC'nin haberine göre, Cooper bulguları açıklarken, İngiltere, İsveç, Fransa, Almanya ve Hollanda tarafından ortak bir bildiri yayınlandı.
Cooper, bu hafta sonu konferansta Navalny'nin dul eşi Yulia Navalnaya ile görüştü.
Cooper etkinlikte yaptığı konuşmada, "Rusya, Navalny'yi bir tehdit olarak gördü. Rus devleti bu zehir türünü kullanarak elindeki aşağılık araçları ve siyasi muhalefete duyduğu ezici korkuyu göstermiştir," diye ekledi.
Müttefikler yaptıkları açıklamada şunları söyledi:
"Sadece Rus devleti, Sibirya'daki bir Rus cezaevinde tutuklu bulunduğu sırada Navalny'yi hedef almak için bu ölümcül zehri kullanma imkanına, motivasyonuna ve fırsatına sahipti ve biz onun ölümünden Rus devletini sorumlu tutuyoruz.
Epibatidin, Güney Amerika'daki vahşi doğada yaşayan zehirli ok kurbağalarında doğal olarak bulunur. Esaret altındaki zehirli ok kurbağaları bu toksini üretmez ve Rusya'da doğal olarak bulunmaz.
Navalny'nin vücudunda bulunmasının masum bir açıklaması yok."
Dışişleri Bakanlığı, İngiltere'nin Rusya'nın Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'ni ihlal ettiği iddiasını Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü'ne bildirdiğini açıkladı.
İngiltere Başbakanı Sir Keir Starmer, Navalny'nin "büyük cesaretini" övgüyle anarak, "gerçeği ortaya çıkarma kararlılığı kalıcı bir miras bıraktı. Halkımızı, değerlerimizi ve yaşam biçimimizi Rusya'nın ve Putin'in tehdidinden korumak için elimden gelen her şeyi yapıyorum," diye konuştu.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot da ülkesinin Navalny'ye "saygı duruşunda bulunduğunu" belirterek, onun "özgür ve demokratik bir Rusya lehine verdiği mücadele nedeniyle öldürüldüğünü" öne sürdü.
47 yaşında hapishanede aniden hayatını kaybetti
Yolsuzluk karşıtı aktivist ve Rusya'nın en sesli muhalefet lideri Navalny, 16 Şubat 2024'te 47 yaşında hapishanede aniden hayatını kaybetti.
2020 yılında Novichok sinir gazıyla zehirlendi. Almanya'da tedavi gördü ve Rusya'ya dönüşünde havaalanında tutuklandı.
Cumartesi günkü açıklama öncesinde, Navalny'nin eşi Yulia Navalnaya, kocasının 2024 yılında Kuzey Kutbu'ndaki bir ceza kolonisinde hapis cezasını çekerken zehirlenerek öldürüldüğünü sürekli olarak savunmuştu.
Geçen yıl Eylül ayında Navalnaya, iki ülkedeki laboratuvarlar tarafından yapılan kaçak biyolojik örneklerin analizinin kocasının "öldürüldüğünü" gösterdiğini söylemişti.
Kremlin iddialarla ilgili henüz bir açıklama yapmadı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Navalny hayattayken adını anmaktan özenle kaçınmış olsa da, ölümünden bir ay sonra, bir kişinin vefatının "her zaman üzücü bir olay" olduğunu belirterek kısaca ondan bahsetmişti.
Ölüm anında Navalny, üç yıldır cezaevindeydi ve yakın zamanda Kuzey Kutup Dairesi'ndeki bir ceza kolonisine nakledilmişti.
Rus kaynaklarına göre, 47 yaşındaki adam Sibirya'daki cezaevinde kısa bir yürüyüşe çıktı, kendini iyi hissetmediğini söyledi, ardından yere yığıldı ve bir daha bilincini kazanamadı.
"Morfinden 200 kat daha güçlü"
BBC Rusça'ya konuşan toksikoloji uzmanı Jill Johnson, epibatidinin "morfinden 200 kat daha güçlü" olduğunu söyledi.
Merkezi sinir sistemindeki reseptörler üzerinde etki ederek "kas seğirmesi ve felç, nöbetler, yavaş kalp atışı, solunum yetmezliği ve nihayetinde ölüme" neden olabileceğini kaydetti.
Johnson, son derece nadir görülen bu nörotoksinin yalnızca bir vahşi kurbağa türünde çok küçük miktarlarda bulunduğunu ve sadece kurbağanın belirli bir diyetle beslendiğinde ortaya çıktığını belirterek, bunu "bir insanı zehirlemenin inanılmaz derecede nadir bir yolu" olarak nitelendirdi.
Johnson, "Doğru alkaloidleri oluşturmak için gereken özel beslenme şeklini alan yabani kurbağayı doğru yerde bulmak neredeyse imkansız... neredeyse." ifadelerini kullandı.
