Ağustos ayının son haftasında AB'nin doğalgaz stokları %63 doluluk oranındaydı. Bu oran, son yıllarda Ağustos ayının sonları için ortalama %80'in oldukça altında ve yılın bu zamanı için kaydedilen en düşük seviyeler arasında yer alıyor.
Gaz analisti Prof. Greg Molnar'a göre, mevcut yavaş gaz depolama hızıyla, AB'nin kış ısıtma sezonuna gaz stokları beş yıllık ortalamanın yaklaşık beşte bir altında ve 2013'ten bu yana en düşük seviyede girmesi muhtemel. "Depolama seviyelerinin düşük olması, doğal olarak kış aylarında fiyat dalgalanmalarının artma riskini yükseltiyor," diyen Molnar, kış boyunca doğalgaz kullanımını artıracak "soğuk hava dalgaları veya yavaş rüzgar modelleri"nin bu durumu daha da kötüleştirebileceğini belirtti.
İngiltere, Avrupa'nın en büyük doğalgaz tüketicilerinden biri olmasına rağmen, yerel doğalgaz depolama kapasitesi en düşük seviyelerden bazılarına sahip olduğu için piyasa dalgalanmalarına özellikle açık olabilir. İngiltere, Avrupa'dan boru hatlarıyla veya ABD ve Orta Doğu'dan tankerlerle doğalgaz ithalatına bağımlı. British Gas'ın sahibi Centrica'nın CEO'su Chris O'Shea, bu hafta yaptığı açıklamada İngiltere'nin önümüzdeki kış için "neredeyse hiç depolanmış doğalgazı" bulunmadığını söyledi.
ABD-İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşın Körfez bölgesinden petrol ve doğalgaz ihracatında ciddi aksamalara yol açmasından bu yana, AB'nin doğalgaz depoları kış başlangıcına kadar %80 doluluk oranına ulaşma hedefinde zorlanıyor.
Geçen kışın soğuk geçmesi ve bu yaz Avrupa'daki sıcak hava dalgaları sırasında normalden daha yüksek doğalgaz üretimi de bloğun doğalgaz rezervlerinin azalmasına katkıda bulundu. Tipik bir yılda, depolama tesisleri, hem talebin hem de fiyatların daha düşük olduğu yaz aylarında depolarını doldururlar.
Avrupa'nın doğalgaz piyasası fiyatları, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağı ve kış stoklarının yeniden oluşturulacağı umuduyla bu yaz "nispeten sakin" kaldı. Ancak, İskandinav bankacılık grubu SEB'nin emtia baş analisti Bjarne Schieldrop'a göre, "kimse bunun yakın zamanda gerçekleşmesini beklemiyor".
Schieldrop, "Sonuç olarak, Avrupa doğalgaz piyasası geçtiğimiz hafta bir tür kış paniği yaşadı" diye ekledi.
Avrupa'da bu kış fiziksel doğalgaz kıtlığı beklenmese de, piyasa oyuncuları fiyatların yükseleceğini öngörüyor.
Yılın başındaki fiyatın iki katından fazla
Son haftalarda referans doğalgaz fiyatı, yılın başındaki fiyatın iki katından fazla, megawatt saat başına 68 €'nun üzerine çıkarak üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Fiyatlardaki keskin artışın nedeni, AB'deki piyasa oyuncularının, sıcaklıklar düşmeye başladıkça sıvılaştırılmış doğalgaz sevkiyatlarını güvence altına almak için Asyalı alıcılarla rekabet etmek zorunda kalacakları beklentisinin artması olarak gösteriliyor.
Goldman Sachs analistlerine göre, Orta Doğu'dan doğalgaz ihracatının yeniden başlamaması durumunda, Avrupa'nın referans fiyatının kış talebini karşılayacak kadar doğalgaz sevkiyatını çekebilmesi için "muhtemelen 100 €/MWh'nin üzerine çıkması gerekecek".
İtalya ve Polonya gibi ülkelerin seviyelerinin çok altında
Doğalgaz arzıyla ilgili endişeler özellikle Batı Avrupa'da çok daha ciddi boyutlarda; zira bu ülkelerdeki depolama seviyeleri, depolarını %80'in üzerinde doldurmayı başaran İtalya ve Polonya gibi ülkelerin seviyelerinin çok altında.
Avrupa'nın en büyük doğalgaz depolama kapasitesine sahip Almanya'da, Gas Infrastructure Europe'a göre tesisler yaklaşık yarı dolu durumda. The Guardian'ın haberine göre, doğalgaz boru hatları aracılığıyla doğrudan İngiltere doğalgaz pazarına bağlanan Belçika ve Hollanda'daki depolama seviyeleri ise sırasıyla %51 ve %45 seviyesinde.
İngiltere'nin küresel doğalgaz ithalatına olan bağımlılığının, İngiltere'nin Kuzey Denizi sektöründeki doğalgaz üretimindeki düşüşün hızlanması ve Norveç üretiminin 2030'dan itibaren düşmeye başlamasıyla birlikte derinleşmesi bekleniyor .
Hükümet, temiz enerji kaynaklarının giderek artmasına rağmen, evlerin ve işletmelerin önümüzdeki on yıl içinde doğalgazdan mahrum kalma riski taşıdığını ortaya koyan resmi bir istişarenin ardından, yerel doğalgaz altyapısını korumak için doğrudan mali destek sağlama planlarını değerlendiriyor.
Bu, gaz depolama tesislerinin sahiplerine ve boru hattı işletmecilerine, önümüzdeki on yıllarda bunların modernize edilmesi ve bakımının ekonomik olarak mümkün hale gelmesi için mali destek sağlanmasını içerebilir.
İngiltere enerji düzenleme kurumu Ofgem, bu hafta yaptığı açıklamada, İran'la savaş nedeniyle küresel enerji piyasasında yaşanan fiyat artışlarını hesaba katmak amacıyla, standart doğalgaz ve elektrik faturalarının Temmuz ayı başındaki %13'lük artışın ardından, Ekim ayından itibaren üç aylık tavan fiyat artışı kapsamında %4 oranında yükseleceğini belirtti.
Türkiye'deki durum
Öte yandan Türkiye'de, 7 Şubat'ta günlük 300 milyon metreküp doğal gaz tüketimiyle rekor kırıldı. Yıllık ise ortalama 60 milyar metreküp tüketim gerçekleşiyor. Tedarik ve depolamada sıkıntı olmadığı belirtiliyor.
Türkiye’nin enerji arz güvenliğinde iki önemli yer altı doğal gaz depolama tesisi kritik rol üstleniyor. Silivri ve Tuz Gölü’nde bulunan bu tesisler, doğal gaz tüketiminin yükseldiği dönemlerde arz-talep dengesinin korunmasına katkı sağlıyor. Bakanlığın açıklamasına göre bu iki tesis, özellikle yüksek tüketim günlerinde sistemin esnekliğini artıran stratejik altyapılar arasında yer alıyor.
Silivri Doğal Gaz Depolama Tesisi, mevcut durumda 4,6 milyar metreküp depolama kapasitesiyle hizmet veriyor. Resmi açıklamada tesis, denizlerde Avrupa’nın en büyük depolama tesisi olarak tanımlanıyor. Bakanlık, Silivri’deki kapasitenin 2028 yılında 6 milyar metreküpe çıkarılmasını planlıyor.
Bu artış, Türkiye’nin kısa vadeli arz dalgalanmalarına karşı daha güçlü bir tampon kapasite oluşturma hedefinin önemli ayaklarından biri olarak değerlendiriliyor. Bu değerlendirme, açıklanan resmi verilerden yapılan çıkarıma dayanmaktadır.
Tuz Gölü Doğal Gaz Depolama Tesisi’nin kapasitesi ise halihazırda 1,7 milyar metreküp seviyesinde bulunuyor. Bakanlık, bu kapasitenin 2032 yılında 8,5 milyar metreküpe yükseltilmesini hedefliyor. Böylece orta vadede Tuz Gölü’nün Türkiye’nin doğal gaz depolama sistemindeki ağırlığının daha da artması bekleniyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 30 Mart 2026'da yaptığı açıklamada bugüne kadar yapılan çalışmalar sonucunda Silivri ve Tuz Gölü’nde toplam doğal gaz depolama kapasitesinin 6,3 milyar metreküpe çıkarıldığını açıkladı. Bayraktar, depolama yatırımlarının süreceğini ve yeni projelerle kapasitenin daha da yukarı taşınacağını belirtmişti.
Bakan Bayraktar, LNG alım kapasitesindeki artış sayesinde doğal gaz depolarının boş kalmasının önüne geçildiğini söyledi. Kış aylarından çıkılmasına rağmen depoların halen yüzde 71 doluluk oranında bulunmasının, enerji yönetiminde alınan önlemlerin sonucu olduğuna işaret etti. Ayrıca küresel gelişmelerin yakından izlendiğini ve arz güvenliği için gerekli adımların atılmaya devam edildiğini kaydetti.
