Avrupa Birliği'nin (AB) uyuşturucu izleme ajansı Avrupa Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi (European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction - EMCDDA), uyuşturucuya erişimin kolaylaştığına ve giderek karmaşıklaşan ticarileşme modellerine dikkat çeken son raporunda, Avrupa'da uyuşturucuyla ilgili durumun, en iyi "her yerde, her şey, herkes" şeklinde tanımlanabileceği ifade edildi.

EMCDDA Direktörü Alexis Goosdeel salı günü yayınlanan raporun sunumunu yaparken, yasadışı uyuşturucu kullanımının etkisinin artık toplumun hemen her yerinde görüldüğünü belirtti ve "AB topraklarında hiç bu kadar çok uyuşturucu bulunmamış ya da üretilmemişti" ifadelerini kullandı.

Euronews haberine göre, raporda AB'de geçtiğimiz yıl 22 milyon kişinin esrar, 4 milyon kişinin kokain ve yaklaşık 3 milyon kişinin de halk arasında "ekstazi" olarak bilinen MDMA haplarını kullandığı belirtildi.

2024 raporu, 85.4 milyon kişinin hayatlarının bir döneminde esrar kullandığını bildirdiğini gösterirken, 2022 raporunda bu sayı 78.6 milyondu. En az bir kez kokain kullananların sayısının 14,4 milyondan 15,4 milyona, MDMA kullanan kişi sayısının ise 10,6 milyondan 12,3 milyona sıçradığı da kayıtlara geçti.

EMCDDA raporunda, psikoaktif özelliklere sahip neredeyse tüm keyif verici maddelerin uyuşturucu olarak kullanılma ve pazarlanma potansiyeline sahip olduğunu, genellikle yanlış etiketlendiğini veya bileşik formda olduğunu da belirtti. Bu durum tüketicilerin tükettikleri ilaçların niteliği konusunda bilgisiz olmalarına yol açarak sağlık risklerini büyük ölçüde arttırmakta.

EMCDDA direktörü, veteriner hekimlerin hayvanların tedavisinde kullandığı ilaçlar gibi "kimsenin, insanoğlunun kullanabileceğini hayal bile edemeyeceği" birçok yeni maddenin yaygın kullanımı konusunda da ikazlarını iletti.

Ajans, AB ilaç pazarının artık daha geniş bir madde yelpazesine sahip olduğunu ve bu maddelerin genellikle yüksek etki gücü veya saflıkta, ya da yeni formlar, karışımlar veya kombinasyonlarda mevcut olduğunu tespit etti. Hem kullanıcıların hem de bilim dünyasının bu yeni maddelerle alakalı bilgisi sınırlı olduğundan, bu durum halk sağlığı açısından ciddi risklere sebep olma ihtimali taşıyor.

2023 yılı sonu itibariyle EMCDDA, 950'den fazla yeni psikoaktif maddeyi takip etmekte olup, bunlardan 26'sının kullanımına ilk kez 2023 yılında Avrupa'da rastlandı.

Bulunabilirliği fazla birden çok psikoaktif maddenin aynı anda veya birbiri ardına kullanımı ise daha büyük bir sağlık riskine neden oluyor.

Çoklu uyuşturucu kullanımı, kullanıcıları arasında bilerek veya bilmeyerek yaygın bir uygulama olsa da, maddelerin kombinasyonu sağlık sorunları riskini artırmakta ve tıbbi tedavileri zorlaştırmakta.

94 yıllık bir derneğin başkanının TBMM'ye girişi yasaklandı 94 yıllık bir derneğin başkanının TBMM'ye girişi yasaklandı

Enjeksiyondan kaynaklanan ek riskler

Ajans raporunda, uyuşturucuları enjeksiyon yoluyla kullanmakta olan bağımlıların, kan yoluyla bulaşan enfeksiyonlara yakalanma veya aşırı dozda uyuşturucudan ölme gibi riskler açısından, diğer şekillerde uyuşturucu kullananlara göre daha da büyük risk altında oldukları konusunda da uyarılarda bulundu.

Uyuşturucu enjekte etmek ayrıca mevcut sağlık sorunlarını arttırabilir ya da apse, septisemi (bakterilerin kana girerek yayılıp dolaşmasıyla ortaya çıkan enfeksiyon) ve sinir hasarına neden olabilir. Bu tür kullanım Avrupa'da azalmakla birlikte, uyuşturucu kullanımından kaynaklanan hem akut hem de kronik sağlık zararlarının büyük bir kısmını teşkil etmekte.

Uyuşturucu enjekte eden kişiler, uyuşturucu kullanım malzemelerinin paylaşımı yoluyla viral hepatit B ve C ve HIV gibi enfeksiyonlara yakalanma riskini de göze alıyorlar.

EMCDDA, steril enjekte etme ekipmanlarının daha fazla temin edilmesini ve AB genelinde uyuşturucu enjekte eden kişilere yönelik etkili ve kapsamlı bir müdahalenin sağlanmasını da raporda tavsiye etti.

Raporda ayrıca, "Burada esas mesele, uyuşturucu kullanan insanlarla yargılayıcı olmayan bir şekilde çalışmaktır" ifadeleri kullanıldı.

AB uyuşturucu ajansı, uyuşturucu kullanımıyla bağlantılı olarak halk sağlığı üzerindeki yükün, maddenin kendi özellikleri gibi birçok faktörün yanı sıra bireysel kırılganlık ve uyuşturucu kullanımının sosyal bağlamı gibi ikincil faktörlerden kaynaklanabileceğini de raporda vurguladı.

AB verilerine göre 87 milyon yetişkin yaşamları boyunca en az bir kez yasadışı uyuşturucu kullanmıştır.

Editör: Ömür Ünver