ABD ve İsrail'in cumartesi sabah saatlerinde İran'a başlattıkları saldırıların ardından İran misilleme saldırılarına devam ediyor. Suudi Arabistan'da ülkenin ekonomik can damarı olarak görülen Ras Tanura'daki Aramco petrol rafinerisi vuruldu.
Ortadoğu'daki askeri çatışmaların haftalarca süreceği ve küresel ekonomik toparlanmayı alt üst edip enflasyonu yeniden alevlendirebileceği endişesiyle petrol fiyatları yükseldi ve hisse senetleri düştü.
Suudi kaynaklar yangının bir insansız hava aracı saldırısının ardından başladığını bildirdi.
Güvenlik ekipleri yangını kontrolaltına aldı. Aramco rafineriyse geçici süreyle kapatıldı.
Orta Doğu'daki gerilimin Hürmüz Boğazı'ndan geçen tanker rotalarını kapatmasının da etkisiyle petrol fiyatları %10 arttı.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı , iki insansız hava aracının önlenmesi sırasında ortaya çıkan şarapnel parçalarının Suudi Arabistan'daki dev Ras Tanura petrol rafinerisine düşmesi sonucu çıkan yangınla ilgili haberlerin ardından, ülkesinin Suudi Arabistan'daki petrol altyapısına saldırdığı iddialarını yalanladı .
Doğal gaz fiyatlarında Katar etkisi
Katar'ın devlet enerji şirketi QatarEnergy, pazartesi günü Ras Laffan'daki tesisine düzenlenen İran saldırısının ardından sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini durdurduğunu belirtti.
Dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından biri olan Katar'ın bu kararı, danışmanlık şirketi Rystad Energy'nin kıdemli analisti Per Magnus Nysveen'e göre, dünya genelindeki teslimatlarda "domino etkisi" yaratacak.
CNN'e verdiği demeçte, "Bu kesinti de dahil olmak üzere tedarik zincirindeki herhangi bir aksama, (küresel) piyasayı temelden etkileyecektir" diyen yetkili, Katar LNG'sinin en büyük alıcısı olan Asya'ya ve Avrupa'ya yapılan sevkiyatların en çok etkileneceğini belirtti.
Avrupa'nın referans noktası olan Hollanda doğalgazının fiyatı, Pazartesi öğleden sonraki işlemlerde neredeyse %48 arttı. Ancak Nysveen, Avrupa'da LNG arz fazlası olduğu göz önüne alındığında, fiyatların Rusya'nın Ukrayna'yı topyekün işgaliyle tetiklenen enerji krizinin yaşandığı 2022'deki "aşırı yüksek seviyelere" ulaşmasının olası olmadığını söyledi.
KatarEnergy tesisine, Doha'nın güneyindeki Mesaieed'de bulunan bir enerji santraliyle birlikte İran'a ait bir insansız hava aracıyla saldırı düzenlendi. Nysveen, Ras Laffan'daki kesintinin muhtemelen operasyonel nedenlerden kaynaklandığını söyledi.
ABD Enerji Bilgi İdaresi'ne göre Katar, dünyanın en büyük LNG üreticilerinden biri olup küresel ihracatın yaklaşık %20'sini karşılıyor.
Ne olmuştu?
İsrail, 28 Şubat’ta İran’a ‘önleyici saldırı’ diye nitelediği ve ‘Aslan Kükremesi’ adını verdiği bir harekat başlattı.
ABD Başkanı Donald Trump saldırıya ABD’nin de katıldığını açıkladı. ABD harekatının adı ‘Epik Öfke’.
ABD başkanı, “Hedefimiz İran rejiminin tehditlerini ortadan kaldırıp Amerikan halkını korumak” dedi.
İran, İsrail ve bölgedeki ABD üslerine misilleme saldırıları başlattı. Suudi Arabistan, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar ve Ürdün hedef alındı.
Saldırılarda İran lideri Ayetullah Ali Hamaney ve genelkurmay başkanı Abdurrahim Musavi başta olmak üzere çok sayıda üst düzey yönetici öldürüldü.
Hamaney’in ölümünün ardından oluşturulan geçici liderlik konseyine Ali Rıza Arafi getirildi. Ülkenin başına gelecek ismi ‘Uzmanlar Meclisi’ belirleyecek.
