Dünya genelinde çocukluk çağı obezitesi hızla tırmanırken, yeni yayınlanan bir rapor tarihte ilk kez obeziteyle yaşayan çocuk sayısının yetersiz beslenen çocuk sayısını geride bırakacağını ortaya koydu.
Dünya Obezite Federasyonu tarafından yayımlanan "2026 Dünya Obezite Atlası", küresel bir sağlık krizinin kapıda olduğunu gösteriyor. Rapora göre, dünya genelinde obeziteyle yaşayan çocuk ve ergen sayısı 2040 yılına kadar 228 milyona ulaşacak.
180'den fazla ülkede çocukluk çağı fazla kilo ve obezite oranlarının yükseldiği belirtilirken, en hızlı artışın dünya çocuk nüfusunun büyük bir kısmının yaşadığı düşük ve orta gelirli ülkelerde gerçekleştiği vurgulanıyor.
Tarihi bir değişim kapıda
İstatistikler, krizin boyutunu gözler önüne seriyor. 2025 yılında 5-19 yaş arası 177 milyon çocuk obeziteyle yaşarken, bu sayının 2040'ta 228 milyona çıkması öngörülüyor. Bu durum, dünya genelindeki çocuk ve ergenlerde obezite oranının yüzde 8,7'den yüzde 11,9'a yükselmesi anlamına geliyor.
Raporda, küresel beslenme trendlerinde büyük bir kırılma yaşandığına dikkat çekiliyor. 2027 yılından önce, obeziteyle yaşayan çocuk sayısının ilk kez yetersiz beslenme nedeniyle normalin altında kiloya sahip olan çocuk sayısını aşması bekleniyor.
Dünya Obezite Federasyonu'ndan Simon Barquera ve Johanna Ralston, raporda yaptıkları uyarıda, "Acil önlem alınmazsa, artan obezite oranları sağlık sistemleri, toplumlar ve gelecek nesiller üzerinde giderek artan bir baskı oluşturacaktır," ifadelerini kullandı. Uzmanlar, bu artış hızını "özellikle endişe verici" olarak nitelendirdi.
Obezite oranları hangi bölgelerde yoğunlaşıyor?
Obezite artık sadece yüksek gelirli ülkelerin bir sorunu olmaktan çıkmış durumda. Rapora göre, en yüksek yaygınlık oranları Amerika kıtası, Doğu Akdeniz ve Batı Pasifik bölgelerinde görülmeye devam edecek.
Avrupa'da ise dikkat çekici bir istisna öngörülüyor. 2025 yılında obeziteyle yaşayan 14 milyon çocuk olduğu tahmin edilen Avrupa'da, bu sayının 2040 yılında 13 milyona gerilemesi bekleniyor.
Artışın arkasındaki temel nedenler neler?
Uzmanlar, çocuklarda fazla kilo riskini artıran birçok faktörü sıralıyor:
- Annenin hamilelikteki sağlığı, beslenme alışkanlıkları ve sigara kullanımı.
- Yaşamın ilk aylarında yetersiz emzirme.
- Okul yemeklerinin kalitesizliği ve yetersiz fiziksel aktivite.
Raporda, hükümetlerin önleme stratejileri uygulamaya başladığı ancak bu çabaların artış hızıyla rekabet edemediği vurgulanıyor.
Uzun vadeli sağlık ve sosyal sonuçlar
Çocukluk çağı obezitesi sadece gelecekteki kronik hastalıkların habercisi değil, aynı zamanda erken yaşlarda da ciddi sağlık riskleri oluşturuyor. Rapora göre, 2040 yılına kadar en az 120 milyon okul çağındaki çocukta, yüksek Vücut Kitle İndeksi (VKİ) kaynaklı karaciğer bozuklukları, yüksek tansiyon ve diyabet riski gibi kronik hastalık belirtilerinin görülmesi bekleniyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ise meselenin sadece fiziksel sağlıkla sınırlı olmadığını, obezitenin çocuklarda damgalanma, ayrımcılık ve akran zorbalığı gibi nedenlerle psikososyal sorunlara ve okul başarısında düşüşe yol açtığını belirtiyor.
Çözüm yolu: Daha sıkı politikalar
Dünya Obezite Federasyonu, sadece bireysel önleme politikalarının yeterli olmayacağını, gıda sistemlerinden okul ortamlarına kadar köklü değişiklikler yapılması gerektiğini savunuyor.
DSÖ üye devletleri, 2025-2030 dönemini kapsayan "Küresel Beslenme Hedefleri" doğrultusunda, ilk altı ayda sadece anne sütüyle beslenme oranını yüzde 60'a çıkarmayı ve çocuklarda aşırı kilo oranını yüzde 5 oranında azaltmayı hedefliyor.
