Nobel Tıp Ödülü, optogenetik alanındaki çalışmalar nedeniyle ABD'li psikiyatrist ve nörolog Karl Deisseroth ile Alman meslektaşları Peter Hegemann ve Georg Nagel'e verildi. Deisseroth Stanford Üniversitesi'nde, Hegemann, Berlin Humboldt Üniversitesi'nde, Nagel ise Würzburg Üniversitesi'nde araştırmalarını sürdürüyor.
Optogenetik, araştırmacıların belirli hücre tiplerinin öğrenme, korku, bağımlılık ve hareket gibi davranışlara nasıl katkıda bulunduğunu anlamasına yardımcı olan bir bilim dalı. Optogenetiğin, gelecekte Parkinson hastalığı ile epilepsi gibi nörolojik ve duyusal hastalıkların tedavisine kapı aralayabileceği düşünülüyor.
Beyin devrelerini ortaya çıkaran yöntem
Nobel Komitesi, pazartesi günü yaptığı açıklamada, "Araştırmacılar, optogenetik kullanarak, nörolojik ve psikiyatrik hastalıklarla ilgili belirli anılar, duygular ve davranışları yöneten sinir devrelerini ortaya çıkarabildiler" ifadelerini kullandı.
Hegemann ve Nagel, hücreleri ışığa duyarlı hale getiren kanalrhodopsin proteinini keşfetti. Deisseroth ise bu proteini kodlayan geni, farelerin sinir hücrelerine yerleştirdi. Bu sayede söz konusu sinir hücrelerini ışıkla etkinleştirmeyi başardı.
Komitenin açıklamasında, "Optogenetik, beyin hakkındaki anlayışımızı kökten değiştirdi. Her gün, insanlığın büyük gizemlerinden birini, inanılmaz beynimizin nasıl çalıştığını çözmemize yardımcı olan yeni keşiflere tanıklık ediyoruz" denildi.
Geçen yıl Tıp Ödülü, bağışıklık sisteminin "güvenlik görevlilerini" tespit ederek sistemin nasıl kontrol altında tutulduğuna dair araştırmalarından ötürü, ABD'den Mary Brunkow ile Fred Ramsdell ve Japonya'dan Shimon Sakaguchi'ye verilmişti.
Bu yılın ödül sahipleri, ödüllerini bilim insanı Alfred Nobel'in ölüm tarihi olan 10 Aralık'ta, Stockholm'de düzenlenecek resmi bir törende Kral XVI. Carl Gustaf'ın elinden alacak. Ödül, bir diploma, altın madalya ve 1,2 milyon dolarlık bir çekten oluşuyor.
Fizik Ödülü Salı günü açıklanacak
Nobel Fizik Ödülü de Salı günü açıklanacak. "Görünmezlik pelerini" kavramının öncülerinden İngiliz fizikçi Sir John Pendry ile ABD'li David Smith, yıllardır favori adaylar arasında gösteriliyor. İkili, mühendislik ürünü metamalzemelerin elektromanyetik dalgaları bir cismin etrafında bükerek onu görünmez kılabildiğini göstermişti.
Kimya Ödülü Çarşamba, Edebiyat Ödülü ise Perşembe günü açıklanacak.
Gözler Barış Ödülü'nde
En çok merak edilen ödül ise Cuma günü açıklanacak olan Barış Ödülü. Bazı uzmanlar, geçen yılki kazanan Venezuelalı muhalefet lideri Maria Corina Machado'nun yol açtığı tartışmaların ardından, komitenin bu yıl geniş bir uzlaşıyla kabul görecek bir isim seçebileceğini öne sürüyor.
