Mısır'da geçtiğimiz hafta bağımsız doğruluk kontrolü ve araştırma platformu Matsadaash'tan (kelime anlamı "inanma") altı gazeteciyi tutukladı ve yaptıkları açıklamada, gazetecilerin izinsiz çalıştıkları ve yasaklı Müslüman Kardeşler adına yalan haber yayınladıkları suçlamasında bulunuldu. Gazetenin altı çalışanı Abdallah Qadri, Mohamed Ashraf, Mohamed Adel, Islam Barakat, Mohamed Mahmoud ve Omar Helal, iki gün içinde güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındı.
Mısır Kişisel Haklar Girişimi adlı sivil toplum kuruluşunun açıklamasına göre, Mısır yetkilileri pazar günü Mohamed Ashraf'ı terör örgütüne katılmak ve yalan haber yaymakla suçladı. İnsan hakları grubu, suçlamaların, gece 22:00'den sabah 08:00'e kadar süren ve yalnızca Matsadaash tarafından yayınlanan materyallere odaklanan bir sorgulamanın ardından geldiğini belirtti.
Soruşturma devam ederken Ashraf 15 gün gözaltında tutulacaktı, diğer beş gazetecinin nerede olduğu ise hala bilinmiyordu.
Platformun kurucu ortaklarından Abdelrahman Mansur, eski cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'nin darbeyle devrilmesinin ardından 2013 yılında Mısır tarafından terör örgütü olarak ilan edilen uluslararası bir hareket olan Müslüman Kardeşler ile herhangi bir bağlantısı olduğunu reddetti. Mansur, tutuklamaları "Mısır'ın modern tarihindeki gazeteciliğe yönelik en ağır saldırılardan biri" olarak nitelendirdi.
Mansur, “Meslektaşlarım gazetecilerin yapması gerekeni yapıyorlardı: zor sorular soruyorlar, gerçekleri ortaya çıkarıyorlar ve insanların hayatlarını etkileyen konuları haberleştiriyorlardı. Yaptıkları iş için takdir edilmeyi hak ediyorlar. Bunun yerine evlerine baskın yapıldı ve altısı da gözaltına alındı. Hükümet şu soruyu yanıtlamalı: Neden altı gazeteciyi tutukladınız? Görevlerini yapmanın ötesinde ne yaptılar?” dedi.
Guardian'ın haberine göre, cumartesi günü Kahire'de Mısır Gazeteciler Sendikası (EJS) önünde onlarca gazeteci oturma eylemi düzenleyerek Matsadaash çalışanlarının serbest bırakılmasını talep etti. Üyeler, gazeteciler serbest bırakılana kadar oturma eyleminin süresiz devam edeceğini belirtirken, EJS de Pazartesi günü acil bir toplantı düzenleyeceğini açıkladı.
EJS, gazetecilerin serbest bırakılması ve nerede olduklarına dair bilgi edinilmesi için İçişleri Bakanlığı ve Başsavcılığa başvuruda bulunmuştu.
İnsan Hakları İzleme Örgütü ve Gazetecileri Koruma Komitesi de dahil olmak üzere 80'den fazla insan hakları grubu, tutuklamaları özgürlüklerin ihlali olarak kınadı ve Matsadaash çalışanlarının derhal serbest bırakılmasını talep etti.
Tutuklamalar, ABD hükümetinin ABD-İran savaşı sonrasında Kahire'nin ABD ulusal güvenliğine "yararlı rolü"nü gerekçe göstererek Mısır'a sağladığı 320 milyon dolarlık (242 milyon sterlin) askeri yardıma ilişkin insan hakları şartlarını kaldırmasından bir hafta kadar sonra gerçekleşti.
ABD, Mısır'a yıllık yaklaşık 1,3 milyar dolar yardım sağlıyor, ancak bunun bir kısmı Mısır hükümetinin belirli insan hakları ve demokrasiyle ilgili şartları yerine getirmesine bağlı. ABD, 2013 darbesinden bu yana Mısır'ın kötü insan hakları sicili nedeniyle yardımların bir kısmını birkaç kez askıya aldı, ancak genel olarak fon akışını sürdürdü.
Reuters tarafından ortaya çıkarılan bir Dışişleri Bakanlığı notuna göre, Washington bu yıl insan hakları şartını tamamen kaldırdı; bunun nedeni ise bunun "ABD-Mısır ilişkisi ve ABD ulusal güvenlik öncelikleri için elzem" olmasıydı.
Tutuklamaların son dönemdeki muafiyetle bağlantılı olup olmadığından emin olmadığını söyleyen Mansur, şunları belirtti:
"ABD'nin uzun yıllardır insan hakları koşulları üzerinden ulusal güvenlik muafiyetini kullanması ve diğer devletlerin Mısır'ın insan hakları siciline göz yumması... bu tür ihlallerin daha kolay gerçekleşmesine olanak sağlıyor."
Mısır, Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütünün basın özgürlüğü endeksinde 180 ülke arasında 169. sırada yer alıyor . Ülkede basın özgürlüğü sıkı bir şekilde kısıtlanmış durumda ve Matsadaash gibi bağımsız platformlar nadir bulunuyor. EJS'ye göre, Mısır hapishanelerinde yaklaşık 26 gazeteci tutuklu bulunuyor.
