Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, "Enflasyon Raporu 2026-III" sunumunu gerçekleştirdi.
Buna göre Karahan, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 26'dan yüzde 28'e çıkardıklarını duyurdu. Karahan, enflasyonun 2027 sonunda yüzde 15'e, 2028 sonunda ise yüzde 9'a gerilemesini, orta vadede ise yüzde 5'lik hedefte istikrara kavuşmasını öngördüklerini belirtti.
Merkez Bankası Başkanı Karahan'ın sunumunda öne çıkanlar şöyle:
Dezenflasyon sürecinin seyrinde bu yıl öne çıkan jeopolitik gelişmeler, Mayıs Enflasyon Raporu’ndan bu yana dalgalı seyrini koruyor. Bu gelişmelerin enflasyon görünümü üzerindeki etkilerini proaktif bir şekilde takip ediyoruz.
Haziran ayında ABD ile İran arasında varılan mutabakatın ardından jeopolitik risklerde geçici bir gerileme gözledik. İzleyen dönemde jeopolitik riskler, savaşın seyri ve taraflar arasında yeni bir anlaşma ihtimaline ilişkin haber akışı nedeniyle dalgalı bir görünüm sergiledi.
Enerji fiyatları, küresel enflasyon üzerinde etkisini sürdürüyor
Küresel büyümenin 2026 yılında ivme kaybetmesi bekleniyor. Dalgalı bir seyir izleyen enerji fiyatları, küresel enflasyon ve enflasyon beklentileri üzerinde etkili olmayı sürdürüyor.
İkinci çeyrekte hizmet üretimi yataya yakın seyrederken sanayi üretimi arttı. İşgücü piyasasında, ikinci çeyrekte manşet işsizlik oranının gerilediğini görüyoruz.
İkinci çeyrekte altın hariç bakıldığında perakende satışların büyümesi bir önceki çeyreğin altında gerçekleşti.
İkinci çeyrekte cari açık millî gelire oran olarak tarihsel ortalamaların altında bir seyir izledi.
Arz yönlü baskılar önceki Rapor dönemine kıyasla bir miktar hafiflese de, dezenflasyonda ivme kaybına neden olmaya devam etti.
Diğer taraftan, yönetilen/yönlendirilen ürünlerde fiyat artışlarının bir süredir TÜFE’nin üzerinde seyrettiğini görüyoruz. Dolayısıyla söz konusu ürünleri dışlayan F endeksi manşet enflasyonun altında seyrediyor.
Temmuz ayında enflasyonun ana eğiliminde dağılım bazlı göstergeler öncülüğünde gerileme gördük. Bununla birlikte, tasarım gereği daha uzun vadeli eğilimleri yansıtan ve tek seferlik etkileri dışlayan trend enflasyon göstergesi görece yatay seyrediyor.
Gıda enflasyonundaki olumsuz ayrışma belirginleşti
Bildiğiniz gibi, jeopolitik şokun enflasyondaki ilk yansımaları ağırlıklı olarak enerji ve petrokimya ile bağlantısı güçlü alt gruplar üzerinden gerçekleşti. Bu doğrultuda, enerji ve temel mal grubu enflasyonlarında ikinci çeyrekte bir güçlenme izledik.
Gıda üretimi görünümündeki genel iyileşmeye karşın, gıda enflasyonundaki olumsuz ayrışma belirginleşti.
Jeopolitik gelişmeler eşliğinde artan belirsizlikler neticesinde enerji fiyatları temmuz ayında yeniden yükseldi. Öncü göstergeler, bu etkilerin ağustos ayına da sarktığına işaret ediyor.
Sıkı para politikasının tüketim talebinde yol açtığı yavaşlama, temel mal enflasyonundaki artışı sınırlayan önemli bir faktör oldu.
Arz şoklarına rağmen, hizmet enflasyonundaki yavaşlama devam ediyor. Talebin zayıflaması bu görünüme katkıda bulunuyor. Hizmet enflasyonundaki yavaşlamada, özellikle kira ve eğitim hizmetlerinin rolü belirgin.
Akaryakıt fiyatlarındaki artışın etkileriyle ulaştırma hizmetlerinin ilk yedi aydaki fiyat artışları güçlü oldu. Ayrıca, son dönemde haberleşme hizmetleri enflasyonunda da bir güçlenme gözlüyoruz.
Son Rapor döneminden bu tarafa sıkı para politikası duruşunu desteklemek amacıyla, 1 hafta vadeli repo ihalesi açmadık. Piyasanın likidite ihtiyacını ise üst banttan yapılan gecelik fonlama işlemleri ile karşılamayı sürdürdük.
TL mevduat, kredi büyümesi ve likidite yönetimi odaklı makroihtiyati tedbirleri sıkı parasal duruşumuzu desteklemek üzere uygulamaya devam ediyoruz.
2025 yılı son çeyreğinde hızlanan kredi büyümesi 2026 yılı ikinci çeyreğinden itibaren belirgin yavaşladı.
Enflasyon tahminlerinde yukarı yönlü güncelleme
2026 yıl sonu enflasyon tahminimizi yüzde 28 olarak yukarı yönlü güncelledik. Enflasyonun 2027 yıl sonunda yüzde 15’e, 2028 yıl sonunda ise yüzde 9’a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz.
Savaş ve ateşkesin gidişatına bağlı olarak petrol ve doğal gaz fiyatlarının daha uzun süre daha yüksek kalması, yukarı yönlü risklerin başında geliyor. Ayrıca motorin fiyatlarında rafineri marjları kaynaklı yükselişler de enerji fiyatları üzerindeki yukarı yönlü riskleri canlı tutuyor.
Gıda fiyatları tarafında, uluslararası tarımsal emtia fiyatları, tarımsal girdi fiyatları, iklim koşulları ve arz gelişmeleri her zamanki gibi önemini koruyor. Özellikle işlenmemiş gıda grubunda arz yönlü gelişmeler, kısa vadeli enflasyon görünümü üzerinde her iki yönde de etkili olabilir.
Her fırsatta vurguladığım gibi; fiyat istikrarı, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için bir ön koşul. Bu nedenle, ara hedeflerle uyumlu bir seyir içinde fiyat istikrarı sağlanana kadar, sıkı para politikası duruşunu kararlılıkla sürdüreceğimizi yeniden belirtmek isterim.
TCMB Başkanı Fatih Karahan, Enflasyon Raporu sunumu sonrası soruları yanıtladı.
Son beş yılda tahminler 17 kez yukarı çekildi
Öte yandan, daha önce de tahminler revize edilmişti. İşte o değişiklikler:
- Şahap Kavcıoğlu döneminde, 2021-2023 yılları arasında, tahminler 10 kez revize edildi. Uygulanan "liralaşma" stratejisiyle enflasyon tahminleri gerçekleşmelerden hızla uzaklaştı. Yayımlanan 10 enflasyon raporunun tamamında tahminler yukarı yönlü değiştirildi. 2022 başında yüzde 23,2 olan yıl sonu tahmini, yılın son raporunda yüzde 65,2'ye çıktı.
- Hafize Gaye Erkan döneminde, 2023 yılında, 1 revizyon yapıldı. Temmuz 2023'te kurumsal kredibiliteyi yeniden tesis etmeye yönelik adımlarla birlikte eski yönetimin yüzde 22,3 olan 2023 yıl sonu tahmini yüzde 58'e çıkarıldı. Bu değişiklik 35,7 puanlık bir artışa karşılık geldi.
- Fatih Karahan döneminde, 2024-2026 yılları arasında bugün yapılan değişiklikle birlikte toplam 6 revizyon yapıldı. Karahan göreve gelmesinin ardından 2024 tahmini yüzde 36'dan yüzde 44'e yükseldi. 2025 tahmini kademeli olarak yüzde 14'ten yüzde 32'ye çıktı. 2026 tahmini ise yüzde 9'dan başlayan süreçte yüzde 26'ya yükseldi. Bugün açıklanan yılın üçüncü enflasyon raporuyla birlikte yüzde 26 olan 2026 yıl sonu hedefi yüzde 28'e çıkarıldı. Böylece Karahan döneminde yapılan revizyon sayısı 6'ya, 2021'den bu yana yapılan toplam revizyon sayısı da 16'ya ulaştı.
