İran'da artan yaşam maliyetine karşı düzenlenen protestoların beşinci gününde daha fazla can kaybı yaşandığı bildirildi.
Yarı resmi Fars haber ajansı ve insan hakları grubu Hengaw, İran'ın güneybatısındaki Lordegan kentinde protestocular ile güvenlik güçleri arasında çıkan çatışmalarda iki kişinin öldüğünü bildirdi. Fars'ın haberine göre, ülkenin batısındaki Azna'da üç kişi ve Kouhdasht'ta bir kişi daha öldürüldü.
Perşembe günü sosyal medyada paylaşılan videolarda, protestocular ve güvenlik güçleri arasında çıkan çatışmalar sırasında araçların ateşe verildiği görüldü.
Yetkililerin huzursuzluğu yatıştırma çabasıyla ilan ettiği resmi tatil nedeniyle Çarşamba günü ülke genelinde okullar, üniversiteler ve kamu kurumları kapalı kaldı.
Görünüşte soğuk hava nedeniyle enerji tasarrufu sağlamak amacıyla yapılmış olsa da, birçok İranlı tarafından protestoları bastırma girişimi olarak görüldü.
Olaylar Tahran'da, İran para biriminin açık piyasada ABD doları karşısında bir başka sert düşüş yaşamasından öfkelenen esnaf arasında başladı.
Salı günü itibariyle üniversite öğrencileri de olaylara dahil olmuş ve eylemler birçok şehre yayılarak insanlar ülkenin dinci yöneticilerine karşı sloganlar atmaya başlamıştı.
Protestolar, 2022'de ahlak polisi tarafından başörtüsünü düzgün takmadığı gerekçesiyle gözaltında öldürülen genç kadın Mahsa Amini'nin ölümüyle başlayan ayaklanmadan bu yana en yaygın protestolar oldu. Ancak aynı ölçekte gerçekleşmediler.
Olayların tırmanmasını önlemek amacıyla, Tahran'da gösterilerin başladığı bölgelerde sıkı güvenlik önlemleri alındığı bildiriliyor.
Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, hükümetinin protestocuların "meşru taleplerini" dinleyeceğini söyledi.
Ancak başsavcı Mohammad Movahedi-Azad, istikrarsızlık yaratmaya yönelik her türlü girişimin "kararlı bir yanıt"la karşılanacağı konusunda da uyarıda bulundu.
Trump ile Netanyahu'nun görüşmesinde İran da konuşuldu
ABD Dışişleri Bakanlığı, Farsça X hesabından yaptığı paylaşımda, protestolara destek verdi.
Açıklamada, ABD'nin, yıllarca süren başarısız politikalar ve ekonominin kötü yönetilmesi nedeniyle "onurlu bir yaşam ve daha iyi bir gelecek" arayanların yanında olduğu belirtildi.
ABD ayrıca protestocuların "cesaretlerini" övdü.
29 Aralık'ta Florida'da ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında yapılan görüşmede, İran'daki son gelişmelerin önemli bir yer tuttuğu bildirildi.
Donald Trump, daha sonra düzenlenen ortak basın toplantısında İran'da rejim değişikliğini destekleyip desteklemediği konusunda yorum yapmaktan kaçındı.
Trump, İran'da yaşayanlarla ilgili olarak, "Birçok sorunları var: Devasa enflasyon var. Ekonomileri iyi değil, çökmüş durumda. İnsanların çok mutlu olmadığını biliyorum" dedi.
Trump ayrıca, balistik füze veya nükleer programlarını yeniden inşa etmeleri halinde, İsrail'in İran'a yönelik yeni hava saldırıları düzenlemesini destekleyebileceğini de söyledi.
ABD, Haziran ayında İsrail ile İran arasında 12 gün süren savaş sırasında, İran'ın önemli uranyum zenginleştirme tesislerine hava saldırıları düzenlemişti.
İran ise ısrarla nükleer programının tamamen barışçıl olduğunu vurguluyor.
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan 30 Aralık'ta yaptığı açıklamada, ülkesinin "herhangi bir baskıcı saldırganlık eylemine" vereceği yanıtın, "şiddetli ve pişmanlık uyandırıcı" olacağını söyledi.
Ülkenin dini lideri Hamaney daha önce defalarca, İsrail hükümetinin savaş sırasında İran'da kitlesel protestoların patlak vermesini ve rejimin devrilmesini umduğunu söylemişti.
Hamaney Eylül ayında yaptığı açıklamada, "Sokaklarda fitne çıkarmak istediler. Ama insanlar düşmanın istediklerinden kesinlikle etkilenmediler" demişti.
