Mesajlardaki uçtan uca şifrelemenin (E2EE) kaldırılması, daha önce bu teknolojiyi kullanıcı gizliliği için altın standart olarak savunan ana şirket Meta için büyük bir U dönüşü anlamına geliyor.
Uçtan uca şifreleme (E2EE), yalnızca gönderenin ve alıcının mesajları görmesine izin veren en güvenli çevrimiçi mesajlaşma biçimidir; ancak yetkililerin müdahale edememesi nedeniyle aşırı içeriklerin çevrimiçi olarak yayılmasına olanak sağladığını savunan aktivistler tarafından uzun zamandır karşı çıkılmaktadır.
Bu da Meta'nın kararının çocuk yardım kuruluşları da dahil olmak üzere çeşitli gruplar tarafından memnuniyetle karşılandığı, ancak gizlilik savunucuları tarafından kınandığı anlamına geliyor.
Uçtan uca şifrelemeyi kapatarak, Instagram artık resimler, videolar ve sesli notlar da dahil olmak üzere doğrudan mesajların tüm içeriğine erişebilecek.
Meta, 2019'da Facebook ve Instagram'daki mesajlaşma uygulamalarına bu teknolojiyi entegre etme sözü vermiş ve "gelecek gizlilikte" demişti.
Şirket, özelliği Facebook Messenger'da 2023 yılında kullanıma sundu ve daha sonra Instagram'da isteğe bağlı hale getirerek varsayılan özellik yapmayı planladı.
Ancak yedi yıl sonra Meta, Instagram'a daha geniş çaplı dağıtım yapmama kararı aldı ve artık yalnızca standart şifreleme sunacak.
Standart şifreleme, internet servis sağlayıcısının gerektiğinde özel bilgilere erişebileceği anlamına gelir. Gmail gibi çoğu büyük çevrimiçi hizmette yaygın olarak kullanılan sistemdir.
Bu karar, uzun zamandır bu teknolojinin çocukları riske atabileceği konusunda uyarıda bulunan NSPCC de dahil olmak üzere çocuk koruma grupları tarafından memnuniyetle karşılandı.
Yardım kuruluşundan Rani Govender, "Gerçekten çok memnunuz," diyerek, uçtan uca şifrelemenin "faillerin tespit edilmekten kaçınmasına olanak tanıyarak çocukların istismarının ve tacizinin fark edilmeden kalmasına imkan sağladığını" sözlerine ekledi.
Ancak gizlilik savunucuları, bu adımın bir geri adım olduğunu söylüyor.
Big Brother Watch'tan Maya Thomas, karardan "hayal kırıklığına uğradığını" belirterek, uçtan uca şifrelemenin "çocukların çevrimiçi verilerini güvende tutmalarının en önemli yollarından biri olduğunu, bu nedenle Meta'nın hükümet baskısına boyun eğiyor olabileceğinden endişe duyduklarını" söyledi.
Meta, 2019'dan beri eleştirilere rağmen planlarını savunurken, teknolojiyi Facebook ve Instagram'a getirme konusundaki teknik zorlukların üstesinden gelmeye çalıştı.
Şirket, Instagram'ın kullanıma sunma planlarından vazgeçme kararını kamuoyuna duyurmadı.
Bunun yerine, Mart ayında sessizce uygulamanın şartlar ve koşullarını güncelledi.
"Instagram'da uçtan uca şifrelenmiş mesajlaşma özelliği 8 Mayıs 2026'dan sonra artık desteklenmeyecektir."
Açıklamada, "Bu değişiklikten etkilenen sohbetleriniz varsa, saklamak istediğiniz medya veya mesajları nasıl indireceğinize dair talimatlar göreceksiniz" denildi.
Meta, gazetecilere yaptığı açıklamada, bu özelliği kullanmayı tercih eden kullanıcı sayısının çok az olması nedeniyle bu kararın alındığını belirtti.
Ancak yorumcular, isteğe bağlı özelliklerin benimsenme oranının genellikle düşük olduğunu, çünkü kullanıcıların bu özellikleri etkinleştirmesini gerektirmenin ek bir zorluk yarattığını söylüyor.
Siber güvenlik uzmanı ve Gresham Koleji'nde BT profesörü olan Victoria Baines de dahil olmak üzere bazı analistler, bu kararın Meta'nın gizliliğe yönelik tutumunda bir değişimi yansıttığına inanıyor.
"Sosyal medya platformları, hedefli reklamlar sunabilmek için iletişimlerimizi -paylaşımlarımızı, beğenilerimizi ve mesajlarımızı- paraya çeviriyor," dedi.
"Ve Meta gibi şirketler giderek yapay zeka modellerini eğitmeye odaklanıyor; bu modellerde mesajlaşma verileri son derece değerli olabilir. Bence karar daha karmaşık."
Instagram daha önce doğrudan mesajların yapay zekayı eğitmek için kullanılmadığını belirtmişti.
Şirket, gizlilik konusundaki geri adım kararıyla ilgili daha fazla yorum yapmaktan kaçındı ve Instagram'ın patronu Adam Mosseri röportaj vermeyi reddetti.
Geçtiğimiz ay Meta, çalışanlarına iş cihazlarındaki tıklamalarının ve etkinliklerinin şirketin yapay zeka modelleri için eğitim verisi olarak toplanmaya başlanacağını bildirdi.
Big Brother Watch gibi kampanyacılar, Meta'nın kararının sosyal medya sektörünün genelini etkileyebileceğini söylüyor.
Yakın zamana kadar, uçtan uca şifrelemenin (E2EE) yaygınlaşması açıkça izlenmesi gereken yöndü.
- Uçtan uca şifreleme (E2EE), Signal, WhatsApp, Facebook Messenger, Apple'ın iMessage'ı ve Google Mesajlar'da varsayılan olarak etkindir.
- Telegram bunu bir seçenek olarak sunuyor, ancak varsayılan olarak değil.
- Eski adıyla Twitter olan X, doğrudan mesajlar için benzer bir sistem sunuyor, ancak eleştirmenler bunun sektör standartlarını karşılamadığını söylüyor.
- Snapchat bunu doğrudan mesajlarda fotoğraf ve video paylaşımı için kullanıyor ve daha önce bunu metin mesajlarına da genişletmeyi planladığını belirtmişti.
- Discord, sesli ve görüntülü aramaları varsayılan olarak uçtan uca şifrelemeyi planlıyor.
-
Ancak TikTok, Mart ayında BBC'ye yaptığı açıklamada, doğrudan mesajlaşma için bu teknolojiyi kullanıma sunma planlarının olmadığını belirtmişti.
Ondört gün sonra Instagram, uygulamaya geçmeyeceğini doğrulamak için şartlar ve koşullarını güncelledi.
Baines de dahil olmak üzere yorumcular, bu kararların uçtan uca şifrelemenin (E2EE) yayılmasını yavaşlatabileceğine ve gelecekte büyük ölçüde özel mesajlaşma uygulamalarıyla sınırlı kalmasına yol açabileceğine inanıyor.
