İtalyan enerji şirketi Eni, Kıbrıs açıklarındaki Kronos doğal gaz sahasının geliştirilmesi için 1,3 ila 1,8 milyar dolar arasında olduğu belirtilen altyapı sözleşmelerini imzaladı. Fransız TotalEnergies'in de ortak olduğu projede, üretimin 2028'in ilk yarısında başlaması, çıkarılacak gazın Mısır üzerinden Avrupa başta olmak üzere uluslararası pazarlara gönderilmesi hedefleniyor.
Eni, pazartesi günü Lefkoşa'da imzalanan sözleşmeler kapsamında doğal gazın çıkarılması ve taşınması için gerekli deniz altı altyapısının tasarımı, ekipman tedariki, inşası ve kurulumunu üstlenecek. Proje, Güney Kıbrıs yönetiminin ilan ettiği münhasır ekonomik bölgedeki (MEB) 6'ncı parselde bulunan Kronos sahasının geliştirilmesini kapsıyor.
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, imza töreninin ardından yaptığı açıklamada, anlaşmaların ülkenin doğal gaz kaynaklarının ticari olarak değerlendirilmesi yolunda önemli bir adım olduğunu söyledi. Hristodulidis, sözleşmelerin adanın enerji alanındaki geleceğine duyulan güveni gösterdiğini ve ekonomik olduğu kadar jeopolitik önem de taşıdığını belirtti.
Eni'nin Global Doğal Kaynaklar biriminden sorumlu yöneticisi Guido Brusco da Kronos projesini, Güney Kıbrıs'ta bir doğal gaz sahasının geliştirilmesine yönelik ilk proje olması nedeniyle önemli bir aşama olarak nitelendirdi.
Doğal gaz Mısır üzerinden Avrupa'ya taşınacak
Eni'nin verdiği bilgilere göre Kronos sahasında başlangıçta bulunduğu tahmin edilen doğal gaz miktarı 3 trilyon fit küpün üzerinde. Üretimin, faaliyetler tam kapasiteye ulaştığında günlük 500 milyon standart fit küpe kadar çıkması bekleniyor.
Proje kapsamında çıkarılacak doğal gaz, deniz altından döşenecek boru hattıyla Mısır'a taşınacak. Gazın, Mısır açıklarındaki Zohr sahasıyla bağlantılı mevcut tesislerde işlenmesinin ardından Damiatta'daki sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) terminaline gönderilmesi planlanıyor.
Burada sıvılaştırılacak gazın, başta Avrupa olmak üzere uluslararası pazarlara gemilerle ihraç edilmesi hedefleniyor.
Euronews haberine göre, Eni ve TotalEnergies, temmuz ayında projenin geliştirilmesi için nihai yatırım kararını almış ve ilk üretimin 2028'in ilk yarısında başlamasını hedeflediklerini duyurmuştu. Mevcut Mısır altyapısının kullanılmasıyla yeni tesis ihtiyacının ve proje maliyetlerinin azaltılması, üretim takviminin de hızlandırılması amaçlanıyor.
Eni, 6'ncı parselde yüzde 50 payla işletmeci konumunda bulunurken TotalEnergies de kalan yüzde 50'lik paya sahip.
Kıbrıs Türk tarafının doğal kaynaklara ilişkin itirazı
Kronos projesine ilişkin sözleşmeler, Kıbrıs'ta doğal kaynakların kullanımı ve ada çevresindeki deniz yetki alanları konusundaki anlaşmazlıkların sürdüğü bir dönemde imzalandı.
KKTC Dışişleri Bakanlığı, 28 Ekim'de yaptığı açıklamada, Güney Kıbrıs yönetiminin Eni ile imzaladığı sözleşmelere tepki gösterdi. Açıklamada, Kıbrıs Türk halkının ada ve çevresindeki denizlerde bulunan doğal kaynaklar üzerinde ortak hak sahibi olduğu savunuldu.
Dışişleri Bakanlığı, Kıbrıs Türk tarafının hakları dikkate alınmadan yürütülen hidrokarbon faaliyetlerini tek taraflı olarak nitelendirdi ve projede yer alan uluslararası şirketlere ada üzerindeki siyasi ihtilafı göz önünde bulundurma çağrısı yaptı.
Türkiye de Kıbrıs adasının güneyindeki 6 numaralı parselin önemli bir bölümünün Türkiye Cumhuriyeti'nin kıta sahanlığı sınırları içinde kaldığını savunuyor.
