Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD Başkanı Donald Trump'ın mineral bakımından zengin Arktik bölgesini ilhak etme arzusunu yinelemesinin ardından, ABD'nin Grönland'ı zorla ele geçirme girişiminin 80 yıllık transatlantik güvenlik bağlarını yok edeceği uyarısında bulundu.
Washington'ın nadir toprak elementleri yataklarına sahip ve kutup buzlarının erimesi sonucu yeni nakliye rotalarının açılmasıyla hayati bir oyuncu haline gelebilecek özerk Danimarka bölgesi Grönland üzerindeki Trump'ın emellerine ilişkin korkuları yeniden alevlendi.
Trump, dün yaptığı açıklamada, "Ulusal güvenlik açısından Grönland'a ihtiyacımız var ve Danimarka bunu sağlayamayacak" dedi.
Buna karşılık, Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, Trump'a geri adım atması çağrısında bulunurken, birçok Avrupa ülkesi ve Avrupa Birliği, Washington'ı NATO müttefikini tehdit etmeyi bırakmaya çağıran Danimarka'yı desteklemek için harekete geçti.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, TV2 kanalına şunları söyledi:
"Eğer Amerika Birleşik Devletleri başka bir NATO ülkesine askeri saldırı kararı alırsa, her şey durur; buna NATO ve dolayısıyla II. Dünya Savaşı sonrası güvenlik de dahildir."
ABD'nin zaten askeri üssü var
Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki füzeler için en kısa rota üzerinde yer alan Grönland'da Washington'ın bir askeri üssü bulunuyor.
Trump, son açıklamasında "Grönland'ı yaklaşık iki ay sonra düşüneceğiz. Grönland'ı 20 gün sonra konuşalım." ifadelerini kullandı.
Grönland Başbakanı Nielsen sosyal medyada Trump'a yönelik, "Artık yeter. Daha fazla baskı yok. Daha fazla ima yok. Daha fazla ilhak fantezisi yok. Diyaloğa açığız. Ancak bu, uygun kanallar aracılığıyla ve uluslararası hukuka saygı gösterilerek gerçekleşmelidir." dedi.
Çin'den de tepki
Son aylarda Grönland üzerindeki baskıyı artıran Trump, aralık ayında Rus ve Çin gemilerinin bölgenin kıyı şeridinin "her yerinde" olduğunu iddia etmesi üzerine Çin Dışişleri Bakanlığı ise bugün yaptığı açıklamada, Washington'ı "sözde Çin tehdidini kişisel kazanç elde etmek için bahane olarak kullanmayı bırakmaya" çağırdı.
Danimarka parlamentosunda Grönland'ı temsil eden Aaja Chemnitz de, Trump'ı "Çin ve Rus savaş gemileri hakkında yalanlar yaymakla" suçladı.
"Grönland halkı hazırlık moduna geçmeli" diyen Chemnitz, Grönlandlıların Trump'ı çok daha ciddiye almaya başlamaları gerektiğini de sözlerine ekledi.
Avrupa genelinde kınama açıklamaları
Bu tartışma Avrupa genelinde de rahatsızlığa yol açtı. AB Dış Politika Sözcüsü Anitta Hipper gazetecilere yaptığı açıklamada, bloğun üyelerinin toprak bütünlüğünü savunmaya kararlı olduğunu söyledi.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, bölgenin geleceğine "sadece Grönland ve Danimarka Krallığı'nın" karar verebileceğini söyledi; bu görüşler Finlandiya, İsveç ve Norveç liderlerinin açıklamalarında da yankı buldu.
Fransa Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Pascal Confavreux yerel bir televizyona verdiği demeçte, "Sınırlar zorla değiştirilemez" diyerek, ülkesinin Danimarka ile "dayanışma" içinde olduğunu vurguladı.
