Kamuoyunda "çerçeve yasa" olarak bilinen ve çözüm sürecinin hukuku altyapısını çizecek olan yasa teklifinin görüşmelerinde partilerin tutumları kamuoyuna yansıdı.
"Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" adıyla sunulan 12 maddelik paket Genel Kurul'da oylanmadan önce siyasi parti temsilcileri düzenlemelere ilişkin görüşlerini açıkladı.
Genel başkanlar yaptıkları konuşmalarla önemli mesajlar verdi.
Çoğunluğu AKP, MHP ve DEM Parti'den olmak üzere 367 milletvekilinin imzasıyla 5 Ağustos'ta Meclis'e sunulan teklif, 8 Ağustos günü kabul edilmişti.
Yasa teklifinin görüşmelerine başlanmadan önce partilerin grup önerileri ele alındı.
Bu sırada partisi adına konuşan ve çerçeve yasaya karşı çıkan İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez'in bugünün Sevr Anlaşması'nın yıldönümü olduğunu hatırlatmasına AKP'den eleştiri geldi.
AKP Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül, "Bugün Anafartalar Zaferi'nin yıl dönümü. Bugün Çanakkale destanını hatırlıyoruz. Bugün işte Sevr'in yıl dönümüymüş de bugüne getirmişiz. Bugün bizim için anlamlı olan gün Çanakkale'de destanı yazılan Anafartalar destanıdır, Çanakkale ruhudur" diye konuştu.
Gül, Sevr anlaşmasının emperyalistlerin projesi olduğunu söyleyerek "Bugün gazi Meclis emperyalistlerin kardeşliğimizi bozma çabasını da çıkaracağı kanunla paçavraya çevirecektir" ifadelerini kullandı.
Gül'ün bu sözlerine sert tepki gösteren Çömez ise "Siz Çanakkale'de birlikteydik diyorsunuz ya ama bizim aramızda, Çanakkale'de hainler yoktu, teröristler yoktu, bu ülkeyi bölmek isteyenler yoktu, arkasındaki emperyalistler yoktu" dedi.
Çanakkale Savaşı'nın "emperyalistlere karşı verilmiş bir mücadele olduğunu" söyleyen Çömez, "Google'a bakarak öğrendiğiniz tarihle hareket etmeyin. Bugün 10 Ağustos ve Sevr'in imzalandığı gün. Size söyledik, 'yapmayın bu tarihi' dedik. Çünkü alçak terör örgütü yapmış olduğu toplantıda biz Sevr için geldik buraya diyor" ifadelerini kullandı.
Dervişoğlu: Amaç Erdoğan'ın ömür boyu cumhurbaşkanı kalması
Partilerin grup önerileri için yapılan görüşme ve konuşmaların ardından çerçeve yasa teklifinin görüşmelerine geçildi.
İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu teklifin tümüne ilişkin partisi adına yaptığı konuşmada teklifle asıl amacın Erdoğan'ın ömür boyu cumhurbaşkanı kalabilmesinin önünü açmak olduğunu söyledi.
Dervişoğlu sözlerini şöyle sürdürdü:
"Erdoğan'ın dünya liderliğinden, Trump'ın dostluğundan bahsediyorlar. Trump'ın diğer dostu Netanyahu'nun emellerini anlatıyorlar ve onlara karşıymış gibi davranıyorlar. Türk milletine ve Ortadoğu'ya yeni bir kölelik rejimi öneren sömürge valisi kılıklı büyükelçinin demeçlerini kendi sözleriymiş gibi tekrarlıyorlar."
Yasa teklifiyle PKK lideri Öcalan'ın "Kürtlere kayyum olarak atanmaya çalışıldığını" savunan Dervişoğlu, "Derdiniz etnik ayrımcılığın hukukileşmesinden başka bir şey değildir. Çünkü siz cumhuriyetin kanunla eşitlediği Kürt'ün değil imtiyazlarını kaybeden ağaların, din bezirganlarının yoldaşısınız" dedi.
Yeni Parti'nin ne oy kullanacağını Özgür Özel açıkladı
Yasa görüşmeleri öncesinde kapalı grubunu toplayan Yeni Parti'de grup kararı alınmayarak milletvekillerinin oylamada serbest bırakılacağı öğrenildi. Bu kararın alınmasında çerçeve yasa teklifi ile tabanda yapılan anketlerin etkili olduğu, çünkü teklife Yeni Parti tabanının desteğinin sadece yüzde 10'da kaldığı belirtiliyor. Tabanın yüzde 90'ının bu teklife olumsuz baktığı belirlendi.
Genel Kurul görüşmelerinde Yeni Parti adına konuşan Genel Başkan Özgür Özel bu ikileme bulunan çözümü şu sözlerle açıkladı:
"Ben ve yönetici arkadaşlarım tarihsel bir tutarlılık ve sorumluluk içinde bu yasaya evet diyeceğiz. Milletvekillerimiz de seçildikleri illerde halk ne diyorsa ona göre karar verecek, ona göre oy kullanacak."
Özel, "Bu yasaya 'hayır' deme hakkına en çok biz sahibiz. Ama bu hakkı, milletin barış hakkının önüne koymayan da biziz. Komisyonda masadan kalkmadık çünkü o masa milletin barış umutlarının masasıdır. Türkiye'de yaşayan etnik kökeni ne olursa olsun bütün gençlerin iyi bir gelecek umudunun masasıdır. Öfkemizi milletin geleceğinin önüne koymadık, koymayacağız" diye konuştu.
İktidarın bu süreci çok özensiz sürdürdüğünü de belirten Özel, geçmiş süreci hatırlatarak "Siyaset ilkeyle yapılır. Biz işine gelince çözüm işine gelmeyince terörist diyen bir süreci önce masaya koyup sonra buz dolabına kaldıran, Dolmabahçe'de görüştükleri rahmetli Sırır Süreyya Önder'i hapse atıp sonra arkasından timsah gözyaşı dökenlerden hiç olmadık" dedi.
Bakırhan: Bu yasa taviz, yenme ya da yenilme değildir
DEM Parti Eş Başkanı Tuncer Bakırhan ise konuşmasında bu yasanın kimse için ne taviz ne de yenme ya da yenilme anlamına geldiği söyleyerek Ekim ayında yeni düzenlemeler beklediklerini kaydetti.
DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, "Türk kardeşlerime sesleniyorum. Bu süreçte sizden eksilen bir şey yoktur. Bu süreç Türkiye'yi refaha kavuşturacak" dedi.
Bakırhan ayrıca "Türk kardeşlerime sesleniyorum. Bu süreçte sizden eksilen bir şey yoktur. Bu süreç Türkiye'yi refaha kavuşturacak. Ülkenin bütünlüğünü tartışmaya açmıyoruz. Bu ülkeyi bölünmeye yaklaştıran şey çatışmadır. Kürtler ayrılmak istese burada olmazdık. Vatan ortaktır" diye konuştu.
Bu ilk adımı üçlü bir demokratikleşme rüzgârıyla ilerletmek gerektiğini de ifade eden Bakırhan, şöyle konuştu:
"Demokratikleşme barışın teminatıdır. Demokratikleşme, hukuk ve Kürt meselesinin çözümü ilk adımdan sonra gelmelidir. Ekimle birlikte artık Türkiye'de Kürtlerin, Alevilerin, işçilerin, kadınların yani haksızlığa uğrayan tüm kesimlerin dâhil olacağı bir yeniden inşa süreci başlatmalıyız. Bu süreçte herkesin hakkını, hukukunu sağlamalıyız. Ekim'de Parlamentonun istikameti demokratik entegrasyon, özgürlükler ve hukukun üstünlüğünü sağlayan yasal düzenlemeler olmalıdır."
MHP'li Yıldız: Bu yasa bir özel af değildir
MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, "Terörsüz Türkiye" vizyonunun sadece bir güvenlik politikası olarak görülmemesi gerektiğini söyleyerek "Bu vizyon devletin bekası, iç cephenin güçlenmesi, hukukun üstünlüğü, demokratik katılım, toplumsal dayanışma ve ekonomik kalkınmayı kapsayan bir devlet politikasıdır" diye konuştu.
Yıldız, yasanın "özel af olduğu" eleştirilerine de yanıt vererek "Teklif mahkumiyet hükümlerini ortadan kaldıran, suçların hukuki niteliğini değiştiren veya ceza sorumluluğunu sona erdiren bir düzenleme niteliğinde değildir. Bazı arkadaşlarımız maalesef kanunun gerekçesini okumadan bunun bir af olduğunu iddia edecek kadar gerçekten uzağa düşmektedir" ifadelerini kullandı.
AKP'li Güler'den eleştirilere tepki
Teklife ilişkin AKP adına konuşan Grup Başkanı Yaşan Güler de yasaya "samimi olarak" katkı sunanlara teşekkür ederek eleştirenlere tepki göstererek şunları kaydetti:
"50 yıllık bir meseleye ben bütün gayretimle bir şey yapmaya çalışıyorum. Eksiğim olabilir, yanlışım da olabilir. Sen ne diyorsun, bir görelim. Açın şu elinizdeki tecrübeyi, bilgiyi, yılların birikimini; bir görelim kardeşim. Rapor ortada, 6. başlık ortada. Müstakil ve geçici kanun için ne diyorsun? Bu kurul için ne diyorsun? Yok."
CHP'den tam, Saadet'ten şartlı destek
CHP grubu adına konuşan Kars Milletvekili İnan Akgün Alp yasa teklifine destek verdiklerini söyleyerek "CHP olarak tarihin omuzlarımıza yüklediği sorumluluğun bir gereği olarak, bu tarihi süreçte yalnızca destek veren değil sorumluluk alan, öncülük eden bir anlayışla hareket edeceğiz" dedi.
Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan ise teklife şartlı destek vereceklerini belirterek şöyle konuştu:
"Biz terörün sona ermesine, silahların susmasına, kardeşliğe, hak ve özgürlüklere, hukukun üstünlüğüne evet diyoruz. Ancak şiddetin meşrulaştırılmasına, millet iradesinin devre dışı bırakılmasına, kapalı kapılar ardında yürütülen süreçlere, yeni vesayet anlayışlarına hayır diyoruz."