Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Komitesi, Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme’ye taraf ülkelere "örgütlenme özgürlüğüne saygı gösterme yükümlülüğünü" hatırlattı.
Türkiye'nin de taraf olduğu sözleşmenin üye ülkeler tarafından uygulanmasını denetleyen komite, dünya genelinde sivil toplum kuruluşlarına, insan hakları savunucularına, sendikalara, siyasi partilere ve taban hareketlerine artan oranda hukuki ve idari engeller uygulandığını, kılavuzun bu nedenle yayımlandığını duyurdu.
Komite tarafından yapılan yazılı açıklamada, kılavuzun Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme'ye taraf ülkelere "bir uyarı" niteliği taşıdığı belirtildi.
Türkiye de "endişelendiren" ülkeler arasında
DW haberine göre, Komitenin Başkan Yardımcısı Helen Tigroudja, örgütlenme özgürlüğü hakkının uygulanmasını gözden geçirirken, "son derece endişe verici" olarak nitelendirdiği gelişmeler gözlemdiklerini söyledi ve bunu gözlemledikleri ülkeler arasında Türkiye'yi de saydı.
Türkiye'nin yanı sıra İsrail, Rusya, İngiltere, Hong Kong, Hindistan, ve Güney Kore'yi de gündeme getiren Tigroudja, "Koşullar farklı olabilir ancak bu eğilimler küresel nitelikte ve son derece endişe verici" diye konuştu.
"Geniş çaplı baskı dalgasının göstergesi"
Komite, yayımladığı basın açıklamasında örgütlenme özgürlüğü hakkının "demokrasinin temel taşlarından biri" ve "diğer insan haklarından yararlanabilmenin de koşulu" olduğunun altını çizerek şu uyarıda bulundu:
"Örgütlenme özgürlüğü hakkına yönelik saldırılar ve ihlaller, insan hakları, hukukun üstünlüğü ve demokrasiye yönelik daha geniş çaplı bir baskı dalgasının önemli bir göstergesidir."
Kılavuzun giriş maddesinde ise sözleşmeye taraf ülkelere şu hatırlatma yapıldı:
"Örgütlenme özgürlüğü hakkı, insan onuru için vazgeçilmez olan temel bir haktır. Bu hak, bireylerin ve toplulukların kendilerini toplu olarak ifade etmelerine ve toplumlarının şekillenmesine katkıda bulunmalarına imkan tanır. Örgütlenme özgürlüğü hakkı, insanların başkalarıyla dayanışma içinde bireysel ve toplu özerkliğini kullanma imkanını koruduğu için başlı başına önemlidir. Bu, ortak değerleri savunmak, fikir alışverişinde bulunmak ve insan haklarının korunması da dahil olmak üzere ortak sosyal, ekonomik, kültürel ve siyasi hak temelli hedefleri gerçekleştirmek için bir araç işlevi görür. Aynı zamanda, demokrasi ve hukukun üstünlüğüne dayalı, katılımcı bir yönetişim sisteminin temelini oluşturur. Olağanüstü durumlar da dahil olmak üzere, örgütlenme özgürlüğünün güvence altına alınması, her türlü toplumun demokratik niteliği ve açık, çoğulcu, kapsayıcı ve çeşitlilik içeren bir sivil alanın korunması için vazgeçilmez bir ön koşuldur. "
"Örgütlenme özgürlüğü devletlerin iznine tabi değildir"
BM'nin İnsan Hakları Komitesi yaptığı basın açıklamasında ise sözleşmenin 22. maddesinde düzenlenen örgütlenme özgürlüğü hakkının, devletlerin iznine tabi olmadığına vurgu yaptı. Komite, terörle mücadele yasalarının sivil toplumu susturmak amacıyla kötüye kullanılamayacağını hatırlattı, sözleşmeye taraf ülkeleri de, sözde "aşırıcı" veya "istenmeyen" örgütleri hedef alan muğlak ifadeli yasaları, terörle mücadele ve ulusal güvenlik mevzuatını, özgürlük hakkını kısıtlamak için kötüye kullanmamaları için uyardı.





