Türkiye hariç Avrupa genelinde 420 milyondan fazla insan 30 derecenin üzerinde sıcaklıklar görecek. Bu da nüfusun yaklaşık %70'ine denk geliyor.
Yapılan araştırmaya göre, Avrupa'nın en büyük 850 şehrinin neredeyse yarısı, sıcaklık ve nemin birleşimiyle oluşan en kötü sıcak hava dalgasını yaşıyor.
2022 yazında Avrupa'da 60 binden fazla insan aşırı sıcaklar nedeniyle hayatını kaybetti. Mevcut sıcak hava dalgasının etkisini değerlendirmek için gereken istatistiksel analizlerin tamamlanması zaman alacak. Bununla birlikte, sıcak hava dalgasının ağır bir bedel ödetmesi ve okulların kapanması, hastanelerin zor durumda kalması ve kıta genelinde demiryolu ve hava yolu seferlerinin iptal edilmesiyle yaşamları ve geçim kaynaklarını da alt üst etmesine kesin gözüyle bakılıyor.
Dünya Hava Durumu Atfı (WWA) konsorsiyumundan bilim insanlarının yaptığı yeni analiz, atmosferdeki karbon kirliliğinin artmaya devam etmesiyle aşırı sıcakların ne kadar hızlı bir şekilde kötüleştiğini gösteriyor. 2003 yılında, Avrupa'daki mevcut sıcak hava dalgasına benzer bir durum, o zamanki küresel ısınma seviyesinin daha düşük olması nedeniyle 2 santigrat derece daha düşük olurdu. Bir diğer ünlü sıcak hava dalgası yılı olan 1976'da ise 3,5 santigrat derece daha düşük olurdu.
Şu anda insanların uykusunu olumsuz etkileyen bunaltıcı gece sıcaklıklarının, 2003 yılına göre bugün yaklaşık 100 kat daha fazla yaşanma olasılığı var. Bilim insanları, acil iklim önlemleri alınmadığı takdirde, gelecekteki sıcaklık koşullarının daha da aşırı hale geleceği ve mevcut yazın geriye dönüp bakıldığında nispeten serin görünebileceği konusunda uyardı.
"İklim değişikliği olmasaydı, bu olay Haziran ayında mümkün olmazdı"
Imperial College London'da aşırı hava olayları araştırma görevlisi ve WWA ekibinin bir parçası olan Dr. Theodore Keeping, "Bu, Avrupa'nın bu kadar geniş bir bölgesini etkileyen en şiddetli ve yaygın sıcak hava dalgasıdır" dedi. "Gezegenin 1,1 santigrat derece ısındığı son 50 yılda, böyle bir sıcak hava dalgasının yaşanma olasılığının muazzam derecede değiştiğini gördük. İklim değişikliği olmasaydı, bu olay Haziran ayında mümkün olmazdı.
WWA analizine ilişkin yorum yapan BM İklim Yüksek Komiseri Simon Stiell de şunları söyledi:
“İklim değişikliği, dünyanın kömür, petrol ve doğalgaz yakmaya olan bağımlılığı nedeniyle hızla yayılıyor. Ancak çözümler de aynı derecede açık: fosil yakıtlardan çok daha ucuz olan temiz enerjiye daha hızlı geçişin yanı sıra ormanları korumak ve iklim direncini artırmak.”
WWA ekibi, Batı Avrupa'nın geniş bir bölgesinde yaşanan ve "ısı kubbesi" etkisi altında bulunan en sıcak üç günlük dönemi analiz etmek için hem gözlemlenen hem de güvenilir tahmin edilen sıcaklık verilerini kullandı. Hakemli yöntemler kullanarak, iklim değişikliğinin bu sıcaklığın şiddetinin ardındaki itici güç olduğunu kesin olarak tespit ettiler.
"Isıya dayanıklı evlere, şehirlere ve altyapıya daha fazla yatırım yapmamız gerekiyor”
Kızılhaç Kızılay İklim Merkezi'nden Carolina Pereira Marghidan da şu yorumu yaptı:
"Avrupa'da 2003'te yaşanan yıkıcı sıcak hava dalgasından sonra birçok ülke erken uyarı sistemlerine ve eylem planlarına yatırım yaptı. Araştırmalar bunların birçok hayat kurtardığını gösteriyor, ancak bu yeterli değil. Aşırı sıcaklar, sağlık, ulaşım, enerji sistemleri ve günlük yaşamı giderek daha fazla etkiledi. İnsanların güvenliğini sağlamak için ısıya dayanıklı evlere, şehirlere ve altyapıya daha fazla yatırım yapmamız gerekiyor” dedi.
İngiltere hükümetinin resmi danışmanı olan İklim Değişikliği Komitesi, Mayıs ayında ülkenin altyapısının "artık var olmayan bir iklim için inşa edildiğini" ve insanları iklim krizinden korumak için acil iyileştirmeye ihtiyaç duyduğunu söyledi. Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA) , 2020 ile 2024 yılları arasında İngiltere'de yaz sıcak dalgaları nedeniyle 10 binden fazla kişinin öldüğünü tespit etti.
"2 bin 300 kişinin üçte ikisinin, iklim değişikliği olmasaydı ölmeyeceğini tespit ettik"
Guardian'ın haberine göre, 2024 yılında Avrupa'da yaşanan daha küçük ve daha hafif bir sıcak hava dalgası üzerine yapılan bir çalışma, sadece 12 şehirde üç gün içinde 2 bin 300'den fazla kişinin yüksek sıcaklıklar nedeniyle hayatını kaybettiğini ortaya koydu. Imperial College London'da iklim bilimcisi ve WWA'nın kurucu ortaklarından Prof. Friederike Otto, "2 bin 300 kişinin üçte ikisinin, iklim değişikliği olmasaydı ölmeyeceğini tespit ettik" dedi.
“Benim gibi bilim insanları, her yıl daha da yükselen aşırı sıcaklıklara tepki göstererek, adeta bozuk bir plak gibi ses çıkarmaya başlıyorlar,” diyen Otto, “Evet, bu iklim değişikliği, evet, bu biziz, evet, çözümlerimiz var. Hayır, bunları yeterince hızlı uygulamıyoruz. Şimdi asıl soru, kendimiz için nasıl bir gelecek istediğimiz ve bunu güvence altına almak için gerekenleri yapmaya istekli olup olmadığımızdır.” ifadelerini kullandı.
Geçtiğimiz Ekim ayında sağlık uzmanları, artan küresel sıcaklığın artık dünya genelinde dakikada bir kişinin ölümüne neden olduğunu söylemişti.
.
