Eurostat'ın hızlı tahminine göre, euro bölgesinde fiyat artışı haziranda belirgin biçimde yavaşladı; bu da Ortadoğu'daki çatışmaların tetiklediği enflasyon şokunun gücünü yitirmeye başladığına dair umut verici bir işaret olarak görülüyor.
Ortak para bölgesinde yıllık enflasyon yüzde 2,8'e gerileyerek, mayıstaki yüzde 3,2'lik orandan düştü; bu seviye Eylül 2023'ten bu yana görülen en yüksek oran olmuştu.
Veri aynı zamanda ekonomistlerin beklediği yüzde 3,0'ın da altında kaldı. Ay bazında bakıldığında ise fiyatlar fiilen yüzde 0,1 geriledi; bu yıl, art arda gelen artışların ardından görülen ilk aylık düşüş oldu.
Euronews haberine göre, manşet verinin altında da tablo biraz daha iyiydi.
Enerji ve gıda gibi oynak kalemleri dışarıda bırakan çekirdek enflasyon yüzde 2,6'dan yüzde 2,4'e indi. Bu oran, enflasyonun kalıcı hale gelip gelmediğini daha net gösterdiği için ECB açısından manşet rakamdan daha büyük önem taşıyor.
Şimdilik, enflasyon aşağı geliyor.
Enerji, yüzde 8,7 ile yıllık bazda enflasyonun tek başına en büyük kaynağı olmaya devam etti. Ancak bu kalemde de hızlı bir soğuma var: oran mayısta yüzde 10,8 seviyesindeydi.
Ortadoğu'daki savaşın ardından petrol ve gaz fiyatlarında görülen sıçrama, ABD ile İran arasındaki ateşkes ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla birlikte geri sarmaya başladı.
Sepetin geri kalanında da yumuşama görüldü.
Hizmet enflasyonu yüzde 3,5'ten yüzde 3,2'ye geriledi; gıda, içki ve tütün kalemlerindeki artış yüzde 1,9'dan yüzde 1,6'ya düştü; enerjiyi hariç tutan sanayi ürünleri fiyatları ise yüzde 0,9'da sabit kaldı.
Malta, yüzde 1,9 ile blokta en düşük yıllık enflasyona sahip ülke oldu; onu yüzde 2,0 ile Fransa ve Estonya izledi.
Almanya (yüzde 2,4) ve Finlandiya (yüzde 2,7) da yüzde 2,8'lik euro bölgesi ortalamasının oldukça altında seyretti.
Doğuya gidildikçe tablo belirgin biçimde değişiyor.
Litvanya yüzde 5,5 ile listenin başında yer alırken, ocak ayında euroya geçen Bulgaristan yüzde 5,3 ile ikinci sırada geldi. Hemen ardından ise sırasıyla yüzde 4,2 ve yüzde 4,0 ile Hırvatistan ve Kıbrıs yer aldı.
Mayıs ile haziran arasında aylık bazda bakıldığında, birçok ülkede fiyatlar geriledi.
Belçika, Bulgaristan, Estonya ve Lüksemburg'da fiyatlar yüzde 0,4 düşerken; Fransa, Avusturya ve Finlandiya'da yüzde 0,3 geriledi.
En sert aylık artışlar ise diğer uçta görüldü: Malta'da fiyatlar yüzde 1,0, Kıbrıs'ta yüzde 0,8 yükselirken; İspanya ve Litvanya'da artış yüzde 0,6 oldu.
Büyük ekonomilerin tamamında artış hızı düştü
Euro bölgesinin en büyük üyelerinin hepsi daha düşük enflasyon bildirdi.
Almanya'da, AB ülkelerini karşılaştırmak için kullanılan uyumlaştırılmış enflasyon oranı yüzde 2,7'den yüzde 2,4'e inerek beklentilerin altında kaldı.
Ulusal ölçekte enflasyon yüzde 2,9 ile son iki yılın en yüksek seviyesini gördüğü nisandan sonra, yüzde 2,3'e geriledi.
Bu düşüşte enerji enflasyonundaki sert geri çekilme etkili oldu; enerji fiyatlarındaki artış oranı yüzde 6,6'dan yüzde 3,4'e yarıdan fazla azalırken, çekirdek enflasyon yüzde 2,5'te sabit kaldı.
Fransa'da düşüş daha da belirgindi. Uyumlaştırılmış oran yüzde 2,8'den yüzde 2,0'a inerken, ulusal enflasyon yüzde 1,8 ile son bir yılın en düşük düzeyine geriledi.
Yine en büyük katkı enerjiden geldi; yakıt fiyatlarındaki enflasyon yüzde 16,6'dan yüzde 11,2'ye yavaşladı. Fransız fiyatları ay içinde yüzde 0,2 geriledi; bu, ocaktan bu yana görülen ilk aylık düşüş oldu.
İtalya, büyük dört ülke arasında istisna oluşturdu; uyumlaştırılmış oran sadece hafif bir değişimle yüzde 3,2'den yüzde 3,1'e indi.
Nedeni, hanehalkı enerji faturalarında yatıyor. İtalya'da elektrik ve gaz tarifeleri toptan piyasadaki hareketleri gecikmeli izlediği için, pompada benzin ucuzlamaya başlamış olsa da bu kalemler yükselmeye devam etti.
Düzenlemeye tabi enerji fiyatları haziranda yıllık bazda yüzde 5,6'dan yüzde 9,3'e tırmanırken, yalnızca düzenlemeye tabi elektrik fiyatı yüzde 2,3'ten yüzde 7,1'e sıçradı. Serbest piyasada hareketler daha da büyüktü: elektrikte artış yüzde 8,4'ten yüzde 12,6'ya, gazda ise yüzde 8,2'den yüzde 9,9'a çıktı.
