ABD'de dizel fiyatları, küresel arz sıkışıklığı ve artan jeopolitik risklerin etkisiyle perşembe günü ulusal ortalamada ilk kez galon başına 6 dolar seviyesini aştı.
GasBuddy verilerine göre, şubat sonunda ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaşın Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığını aksatması küresel yakıt piyasalarındaki baskıyı artırdı. Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik İHA saldırıları ve Rusya'nın dizel ihracatına getirdiği yasak da arzı önemli ölçüde daralttı. Çin'in yakıt ihracatına yönelik kısıtlamaları ise küresel piyasadaki sıkışıklığı daha da derinleştirdi.
Arzdaki daralmanın etkisi petrol fiyatlarında da hissedildi. Brent petrolün varil fiyatı 107,63 dolara, Batı Teksas türü ham petrolün (WTI) varil fiyatı ise 102,48 dolara yükselerek mayıs ortasından bu yana en yüksek seviyelerine ulaştı.
ABD'de dizel stokları 106,3 milyon varile gerileyerek beş yıllık ortalamanın yüzde 13 altında kaldı. Rafineri kârlılığını gösteren dizel crack spread'i ise varil başına 112,17 dolara çıkarak rekor kırdı.
Uzmanlar, yaklaşan mevsimsel rafineri bakım dönemi nedeniyle ABD'deki dizel stoklarının önümüzdeki iki ay içinde yeniden oluşturulmasının zor olacağına dikkat çekiyor.
Dizel marjlarının yüksek seviyelerini gelecek yılın başlarına kadar koruyabileceği öngörülürken, piyasadaki arz sıkışıklığının fiyatlar üzerindeki baskıyı sürdürebileceği belirtiliyor.
Kamyon, tren, gemi, ağır iş makineleri ve tarım ekipmanlarında yaygın olarak kullanılan dizeldeki sert fiyat artışı, tedarik zinciri boyunca maliyetlerin yükselmesi riskini beraberinde getiriyor.
Yüksek yakıt ve nakliye maliyetlerinin enflasyonist baskıları yeniden artırabileceği belirtilirken, tarım sektöründe yükselen üretim maliyetleri çiftçiler ve hayvancılık işletmeleri üzerindeki baskıyı da artırıyor.
Trump yönetimine seçim baskısı
Akaryakıt ve taşımacılık maliyetlerindeki artış, kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde ABD Başkanı Donald Trump ve Cumhuriyetçiler üzerindeki siyasi baskıyı da artırıyor. Beyaz Saray ise yükselen fiyatlara karşı rafineri kapasitesinin artırılmasına odaklandığını belirtiyor.
