ABD'de demokrasinin temel göstergeleri, Donald Trump yönetiminin politikalarının etkisiyle son 50 yılın en düşük seviyelerine geriledi.
Stockholm merkezli hükümetler arası kuruluş Uluslararası Demokrasi ve Seçim Yardımı Enstitüsü'nün (International IDEA) yıllık Küresel Demokrasi Durumu Raporu'nda, ABD'deki gerilemenin dikkat çekici boyutlara ulaştığı belirtildi.
174 ülkeyi kapsayan ve 1975'ten bu yana demokratik performansı ölçen rapora göre dünya genelinde de yargı bağımsızlığı, güvenilir seçimler, ifade ve basın özgürlüğü ile adalete erişim en az son 30 yılın en düşük seviyelerine geriledi.
ABD'deki gerileme küresel eğilimin parçası
International IDEA, ABD'deki gerilemenin küresel ölçekteki demokratik zayıflamanın bir parçası olduğunu ancak ülkedeki düşüşün özellikle belirgin olduğunu bildirdi.
2025, kuruluşun kayıtlarının başladığı dönemden bu yana demokratik açıdan gerileme yaşayan ülkelerin ilerleme kaydedenlerden daha fazla olduğu art arda 11. yıl oldu. Bu, dünyadaki demokratik gerilemenin şimdiye kadarki en uzun kesintisiz dönemi olarak kayıtlara geçti.
Raporda, 2025'te ABD'deki siyasi gelişmelerin küresel ölçekte demokrasiye yönelik sorunları hem "örneklediği hem de ağırlaştırdığı" belirtildi.
Trump'ın yürütme organında hızla güç topladığı ve bu gücü kişisel hedefleri doğrultusunda ve kendisini eleştirenlere karşı misilleme amacıyla kullandığı öne sürülen raporda, bunun sonuçlarının "kapsamlı" olduğu ifade edildi.
Rapora göre Trump yönetiminin politikaları ABD içinde ve uluslararası alanda hukukun üstünlüğünü zayıflatırken, uzun süredir devam eden ittifakları ve çok taraflı işbirliğini de sınadı.
'ABD'de olanlar dünyaya yayılıyor'
International IDEA Genel Sekreteri Kevin Casas-Zamora, demokrasilerin zayıflamasıyla çatışma riskinin yükseldiğini belirterek, demokrasiye yatırımın ülkelerin güvenlik stratejilerinin merkezinde olması gerektiğini söyledi.
Casas-Zamora, "ABD'de olanlar dünyaya yayılıyor" değerlendirmesinde bulunarak, seçim sonuçlarını reddetme eğiliminin küresel ölçekte yayılmasını söyledi.
Hukukun üstünlüğü en zayıf alan
Rapor, 2025'te dünya genelinde demokrasinin en zayıf alanının hukukun üstünlüğü olduğunu ortaya koydu.
Değerlendirilen ülkelerin yüzde 41'ine denk gelen 71 ülke, hukukun üstünlüğü alanında düşük performans gösteren ülkeler arasında yer aldı. Bunlardan 29'unda ise bu alanda daha fazla gerileme görüldü.
International IDEA, demokrasi göstergelerini 50 yıllık veriler üzerinden değerlendirerek ülkeleri "demokrasi", "hibrit yönetim" ve "otoriter rejim" kategorilerine ayırıyor.
