Üst düzey bir ABD'li yetkili, ABD ile İran arasında varılan ve nihai anlaşmaya ulaşılması için 60 günlük müzakere süreci öngören 14 maddelik mutabakat metnini ilk kez kamuoyuyla paylaştı.
Düzenlenen telekonferansta basın mensuplarına bilgi veren yetkili, mutabakatın ayrıntılarını açıkladı. Metnin tamamını incelediğini belirten yetkili, İran'ın bu mutabakat kapsamında nükleer silah edinmemeyi kabul ettiğini söyledi.
Yetkili, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını, İran'ın elindeki nükleer stokların tasfiye süreci ile yaklaşık 300 milyar dolarlık dondurulmuş fonlarının serbest bırakılmasına ilişkin görüşmelerin derhal başlayacağını ifade etti.
Mutabakatta öne çıkan 14 madde şöyle:
1- Taraflar, Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonları kalıcı olarak sona erdirecek ve birbirlerine karşı güç kullanmayacak.
2- ABD ve İran, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi taahhüt edecek.
3- Nihai anlaşma en geç 60 gün içinde müzakere edilerek sonuçlandırılacak. Süre, tarafların mutabakatıyla uzatılabilecek.
4- ABD, İran'a yönelik deniz ablukasını kaldıracak ve nihai anlaşmanın ardından sınır bölgelerindeki kuvvetlerini geri çekecek.
5- İran, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemi trafiğinin yeniden güvenli şekilde işlemesi için gerekli düzenlemeleri yapacak.
6- ABD, İran'ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık bir plan hazırlanmasına destek verecek.
7- İran'a yönelik Birleşmiş Milletler (BM), Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UEAE) ve ABD yaptırımlarının kaldırılması nihai anlaşmanın parçası olacak.
8- İran, nükleer silah geliştirmeyeceğini veya edinmeyeceğini yeniden teyit edecek. Zenginleştirilmiş nükleer malzeme stoklarının tasfiyesi UAEA gözetiminde gerçekleştirilecek.
9- Nihai anlaşma imzalanana kadar İran mevcut nükleer faaliyet seviyesini koruyacak, ABD ise yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgeye ilave asker konuşlandırmayacak.
10- ABD, İran petrolü ve petrol ürünlerinin ihracatı ile ilgili bankacılık, sigortacılık ve taşımacılık işlemlerine yönelik muafiyetler sağlayacak.
11- İran'a ait dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıkların kullanımının yeniden açılması için gerekli lisans ve izinler verilecek.
12- Mutabakatın uygulanmasını ve nihai anlaşmaya uyumu denetlemek amacıyla ortak bir yürütme mekanizması kurulacak.
13- Belirli maddelerin uygulanmaya başlamasının ardından taraflar nihai anlaşmanın diğer hükümlerine ilişkin müzakerelere geçecek.
14- Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacak.
Öte yandan ABD Başkanı Trump, İran'la nihai bir anlaşma için 60 günün kesin bir süre olmadığını söyledi.
Paris'e indikten sonra bir muhabirin, anlaşma için kesin bir son tarih görüp görmediği sorusuna Trump, "Hayır, görmüyorum. Daha uzun sürebilir" yanıtını verdi.
Mevcut mutabakat zaptına göre, iki taraf 60 gün içinde bir anlaşmaya varmayı hedefliyor.
Trump ayrıca, diğer ülkelerin balistik füzeleri varken İran'ın hiç füzesi olmamasının "biraz haksızlık" olduğunu söyledi.
"Balistik füze, nükleer silahlardan bahsettiğimiz şeyle aynı şey değil. Ama Suudi Arabistan ve Katar'ın ve diğerlerinin de bir miktar nükleer silahı varsa, bence orantısal olarak bu sorun değil." diye ekledi.
Bir muhabirin kendisine ABD'nin Körfez'deki askeri varlığını ne kadar süreyle sürdüreceği sorusuna ise, "Anlaşma sağlandıktan sonra bir süre daha" diye yanıt verdi.
