ABD ordusunun Japonya'daki operasyonları Salı günü yaptığı açıklamada, Amerika'nın en büyük denizaşırı askeri üslerinden birinin güvenlik endişeleri nedeniyle Çinli elektrikli araç üreticisi BYD'nin ürettiği araçları yasakladığını bildirdi. Elektrikli ve akıllı otomobillerin çevre tanıma, haritalama ve sürekli kayıt özellikleri veri güvenliğinde risk teşkil edebiliyor. Bu araçlarda bulunan kamera, mikrofon, haritalama, konum belirleme, internet bağlantısı üzerinden veri aktarımı gibi özellikler askeri ve stratejik tesisler ile savunma sanayisi kuruluşlarına yönelik güvenlik endişelerine yol açıyor.
Japonya'nın güneyindeki Okinawa adasında bulunan Kadena hava üssünde bu hafta yürürlüğe giren yasak, Washington'ın hassas bilgileri toplamak için kullanıldığından şüphelendiği Çin teknolojisine karşı yürüttüğü baskı operasyonunun bir parçası olarak diğer ABD askeri tesislerinde de benzer önlemlerin alınabileceği yönünde spekülasyonları körükledi .
Kadena'daki ABD Hava Kuvvetleri 18. Kanadı sözcüsü Yarbay Alli Stormer yaptığı açıklamada, "Bu araçlar personelimiz ve görevimiz için kabul edilemez ve giderilemez bir risk oluşturuyor" dedi.
Haberlerde, kısıtlamaların özel araçlar, taksiler ve teslimat araçları da dahil olmak üzere tüm BYD araçları için geçerli olduğu belirtildi ve üssün giriş kapılarında görevlendirilen güvenlik personelinin BYD araçlarını engellemesi ve sürücülere geri dönmeleri talimatı verdiği eklendi.
Güney Kore'nin Yonhap haber ajansına göre, bu adım, kameralar, sensörler ve GPS cihazları gibi araçlara monte edilmiş teknolojiler aracılığıyla potansiyel bilgi sızıntılarına ilişkin endişelerin ortasında atıldı.
Amerikan askeri yetkilileri belirli bir tehdit tespit etmediler, ancak bu yasak, ABD ve diğer batılı ülkelerin Çin'in araçlarda, cep telefonlarında ve diğer cihazlarda kullandığı akıllı teknolojiyi kısıtlamak için aldığı daha geniş önlemlerin bir parçası. Bu ülkelerin endişesi, söz konusu teknolojilerin sahiplerini "casusluk" yapmak için kullanılabileceği yönünde.
Haziran ayında Pentagon, BYD'yi ülkenin ordusuyla bağlantılı olduğuna inandığı 188 Çinli şirketin yer aldığı listeye ekledi ve bu durum Pekin'den protestoya yol açtı. Kara listede ayrıca otomobil üreticisi Nio, e-ticaret şirketi Alibaba ve internet şirketi Baidu da bulunuyor.
ABD Savunma Bakanlığı , 2018'de yine güvenlik endişelerini gerekçe göstererek, Çinli şirketler Huawei ve ZTE'nin akıllı telefonlarının dünya genelindeki askeri üslerde satışını ve kullanımını yasakladı .
Çin, ABD yapımı Tesla araçlarına da benzer kısıtlamalar getirdi . 2021'de, araçlara takılan kameralarla ilgili güvenlik endişeleri nedeniyle bazı devlet binalarına girişlerini yasakladı. Pekin, Tesla'nın ülkenin en büyük otomotiv endüstrisi derneğinden onay almasının ardından 2024'te bu kısıtlamayı kaldırdı.
Kadena yasağına ilişkin kamuoyuna hemen bir açıklama yapmayan BYD, 2025 yılında Tesla'yı geride bırakarak dünyanın en büyük bataryalı elektrikli araç satıcısı oldu.
Türkiye'de de gündem olmuştu
Türkiye’nin kritik savunma projelerini yürüten ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TEI, yerleşkelerine yabancı menşeli elektrikli otomobillerin girişini durdurma kararı almıştı. Kamuoyunda geniş yankı uyandıran bu kararın ardındaki gerekçeleri TUSAŞ Motor Sanayii (TEI) Genel Müdürü Prof. Dr. Mahmut Faruk Akşit, Denizli’de Pamukkale Üniversitesi tarafından düzenlenen konferansta savunma sanayisinde bilgi ve tesis güvenliğine ilişkin değerlendirmelerde bulunmuştu.
Akşit, ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TEI kampüslerine yabancı elektrikli araçların girişine izin verilmediğini belirtmişti. Bu uygulamanın gerekçesi olarak araçlarda bulunan kameraları, sensörleri ve yazılım sistemlerini gösteren Akşit, söz konusu donanımların tesislerin çevresine ilişkin görüntü ve konum verileri toplayabileceğini ifade etmişti.
