27 Ağustos'ta, tutuklu bulunduğu Hollanda'nın Lahey kentindeki cezaevinde ölen savaş suçlusu Ratko Mladiç'in Sırbistan'da düzenlenen cenaze törenine binlerce kişi katıldı.
Mladic, Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da, Aziz Luka Kilisesi'nde yapılan ayinin ardından, kilisenin yakınındaki Topcider Mezarlığı'na defnedildi. Avrupa Birliği (AB), aday ülke Sırbistan'da "savaş suçlularının yüceltilmesini" kınadı.
1992-1995 Bosna Savaşı sırasında işlediği soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle müebbet hapis cezası alan Mladiç, öldüğünde 84 yaşındaydı.
Mladiç'in adı, Temmuz 1995'te komutası altındaki Sırp güçlerin, Birleşmiş Milletler (BM) güvenli bölgesini bastığı ve yaklaşık 8 bin Müslüman erkek ve çocuğu öldürdüğü Srebrenitsa Katliamı'nın bir numaralı ismi olarak tarihe geçmiş durumda.
Bu nedenle Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujiç'in, Mladiç'in "devlet töreniyle" defnedileceği duyurusu Brüksel'de büyük öfkeye yol açmıştı. AB Komisyonu'nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, Sırbistan'da Mladiç'in "yüceltilmesini" protesto olarak ülkeye yapacağı ziyareti iptal etti.
Cumhurbaşkanı Vuçiç törene katılmadı
Yoğun programı nedeniyle cenazeye katılamadığını bildiren Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç, eski generalin "yüceltildiği" suçlamalarını reddetti.
Cenaze töreninin Mladiç'in ailesi tarafından düzenlendiğini öne süren Vuçiç, devletin sadece etkinliğin güvenliğini sağladığını ifade etti. Aziz Luka Kilisesi, normalde devlet töreni ile gerçekleştirilen cenazelerinin yapıldığı Belgrad'ın merkezindeki Aziz Sava Katedrali'nden bariz bir şekilde daha küçük.
Törenin yapıldığı Pazartesi günü sabahın erken saatlerinden itibaren tabutun sergilendiği kilisenin önünde uzun kuyruklar oluştu. Yüzlerce kişi Mladiç'e son saygısını sunmak için sıraya girdi.
Kilisenin içine giren birçok kişi ise, madalyalar ve Mladiç'in tipik subay şapkasıyla süslenmiş tabutunu öptü. Ortodoks rahiplerin dualar okuduğu törende, asker ve gazilerden oluşan bir grup saygı nöbeti ile tabutun etrafında yer aldı. Cenaze törenine Sırp hükümetinin birçok bakanının yanı sıra Rusya'nın Sırbistan Büyükelçisi ve Bosna-Hersek'in iki entitesinden biri olan Sırp Cumhuriyeti'nin eski Cumhurbaşkanı Milorad Dodik de katıldı.
Tabutu askerler taşıdı
Cenaze töreninin ardından tabut askerler tarafından dışarı taşındı. Burada da caddeleri dolduran binlerce kişi Mladiç'in geçişini izlerken, alanda Mladiç'in fotoğrafının olduğu Sırbistan bayrakları görüldü.
AB: Savaş suçlarından zarar görenlerle dayanışma içindeyiz
Brüksel'deki AB Dış İlişkiler Servisi (EEAS) sözcülüğünden yapılan açıklamada, "soykırımın inkârının en temel Avrupa değerlerine aykırı olduğu" bildirildi.
Bunun "AB'de veya AB'ye aday ülkelerde yeri yok" ifadesini kullanan sözcülük, AB'nin "Eski Yugoslavya ülkelerinde savaş suçlarından zarar gören tüm kurbanlar, hayatta kalanlar ve aileleriyle dayanışma içinde olduğunu" vurguladı. Açıklamada ayrıca, Brüksel'in Batı Balkan ülkelerini "uzlaşma ve istikrar çabalarında desteklediği" belirtildi.
Lakabı "Bosna Kasabı"
Srebrenitsa Anneleri Derneği ise, Mladiç'in cenaze törenini "utanç" olarak nitelendirdi ve uluslararası kurumları harekete geçmeye çağırdı. X hesabından açıklama yapan dernek, "Savaş suçlusu, mahkûm Mladiç'in cenazesi son 70 yılda Avrupa'daki en büyük faşist gösteriye dönüşme tehlikesi taşıyor" denildi.
Von der Leyen: Ratko Mladić mahkûm bir savaş suçlusu
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, X hesabından yaptığı açıklamada, "Dün Belgrad'da Ratko Mladić'ın cenazesinden gelen görüntüler şok ediciydi." ifadelerini kullandı.
Von der Leyen, şunları kaydetti:
"Ratko Mladić mahkûm bir savaş suçlusu. Soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan sorumlu tutuldu. Srebrenica soykırımı ve diğer suçlar nedeniyle ömür boyu hapis cezasını çekerken öldü. Resmi destek unsurları ve cenazede bazı üst düzey Sırp yetkililerin varlığı derin bir pişmanlık uyandırıyor. Bunlar, Avrupa'nın yakın tarihindeki karanlık bir bölümüyle yüzleşmede başarısızlığı gösteriyor ve Sırbistan'ın Avrupa Birliği yolunu temel alan değerlere ters düşüyor. Düşüncelerimiz, eski Yugoslavya ülkelerinde işlenen suçların tüm mağdurlarıyla birlikte."