Federal İstatistik Dairesi (Destatis) tarafından yayımlanan veriler, Alman vatandaşlığı verilen kişi sayısının 2025'te bir önceki yıla kıyasla yüzde 14 arttığına işaret etti. Böylece söz konusu sayıda beş yıl üst üste artış kaydedilmiş oldu. Destatis açıklamasında "İstatistiklerin tutulmaya başlandığı 2000'den beri tek bir yıl içindeki vatandaşlığa geçiş sayısı ilk kez 300 binin üzerine çıktı" denildi.

Destatis, söz konusu artışı, Almanya'da Haziran 2024'te yürürlüğe giren ve vatandaşlık şartlarını kolaylaştıran reformlara bağladı. DW haberine göre, çifte vatandaşlığın önünü açan bu reformlarla Alman vatandaşlığına geçmek için ülkede geçirilmesi gereken süre de sekiz yıldan beş yıla indirilmişti.

Başvuruların yüzde 90'ı olumlu sonuçlandı

2025 yılına ilişkin ön sonuçlara göre, geçen yıl toplamda 467 bin 400 vatandaşlık başvurusu yapıldı.

Sonuçlanan 371 bini aşkın başvurunun yaklaşık yüzde 90'ında vatandaşlık verildi. Başvuruların yüzde 3'ü reddedildi, geri kalan dosyalar ise başvurunun geri çekilmesi ya da yurt dışına taşınma gibi durumlarla sonuçlandı.

Verilere göre, 2025 yılında Alman vatandaşlığına hak kazananların beşte birini Suriyeliler oluşturdu. Geçen yıl yaklaşık 65 bin 600 kişiye Alman vatandaşlığı verildi. Bu, 2025'te Alman vatandaşlığı verilen Suriyeli sayısının 2024'e kıyasla yüzde 21 azaldığını ortaya koydu. Almanya'ya 2015 ve 2016 yıllarında sığınmacı olarak gelen birçok Suriyeli, vatandaşlık başvurusu yapma hakkını 2023 ve 2024 senelerinde elde etmişti.

34 bin 100 Türk vatandaşı

2025 verilerine göre, Suriyelilerin ardından en büyük grubu Türk vatandaşları oluşturdu.

Geçen yıl 34 bin 100 Türk vatandaşına Alman vatandaşlığı verildi. Türk vatandaşlarını 19 bin 700 ile Ruslar takip etti. Destatis, Alman vatandaşlığına geçen Türklerin ve Rusların sayısında bir önceki yıla kıyasla yüzde 50'den fazla artış kaydedildiğine dikkat çekti.

Alman vatandaşlığına geçiş sayısı bakımından yıllık bazda en fazla artış gösterenler 8 bin 800 kişiyle Bosnalılar oldu. 2025'te Alman vatandaşlığına geçen Bosnalı sayısında bir önceki yıla kıyasla yüzde 126'lık artış kaydedildi. ABD vatandaşlarının sayısı yüzde 100 artış göstererek 6 bin 600'e, Arnavutların sayısı ise yüzde 97'lik artışla 6 bin 100'e çıktı.

Türk vatandaşlarının ortalama ikâmet süresi 24 yıl

Federal İstatistik Dairesi, Alman vatandaşlığına geçenlerin Almanya'daki ortalama ikâmet süresinin ise 12,4 yıl olduğunu açıkladı. Suriyeliler arasında bu sürenin ortalama 7,9 yıl olduğu belirtilirken Türk vatandaşlarındaki ortalama ikâmet süresinin 24,1 yıl olduğu görüldü.

Almanya'da şu an 300 bin ile 400 bin arasında vatandaşlık başvurusunun sonuçlanmayı beklediği tahmin ediliyor. İşlem süreleri ise başvurunun yapıldığı şehre ve başvuru sahiplerinin geldikleri ülkeye göre büyük farklılıklar gösteriyor. "Mediendienst Integration" adlı araştırma grubunun dün yayımladığı bir çalışma, Almanya'nın en kalabalık 50 şehrinin neredeyse tamamında başvuruların sonuçlanmasının bir yıldan uzun sürdüğünü; söz konusu şehirlerin yarısında ise bu sürenin iki yılı aştığını ortaya koydu. Bazı şehirlerde yalnızca başvuru için randevu bekleme süresinin bile iki yıla kadar çıktığı kaydedildi.

Bolu 3. Ağır Ceza Mahkemesi, Bolu Cumhuriyet Başsavcılığınca hazırlanan 178 sayfalık iddianamenin incelemesini tamamlandı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü ile İçişleri Bakanlığı'nın müşteki kurumlar olarak yer aldığı, 41 mağdur ve 6'sı tutuklu 19 kişinin yargılanacağı dava 6 Temmuz'da görülmeye başlanacak.

28 Şubat'ta başlatılmıştı

Bolu Cumhuriyet Başsavcılığınca Bolu Belediyesine yönelik 28 Şubat'ta başlatılan "irtikap" soruşturması kapsamında 19 kişi gözaltına alınmıştı.

Tanju Özcan, başkan yardımcıları Süleyman Can ve Leyla Beykoz, belediye meclis üyeleri Cihan Tutal ve Aydan Özdemir, Bolu Belediyesi Mali Hizmetler Müdürü Naim Ayhan ve BolSev Yönetim Kurulu Başkanı Ali Sarıyıldız tutuklanmış, yapılan itiraz üzerine Beykoz ve Özdemir adli kontrol şartıyla tahliye edilmişti.

"Rüşvet" operasyonu kapsamında tutuklanan Bolu Köroğlu Esnaf ve Sanatkarlar Kredi Kefalet Kooperatifi ile Bolu Manavlar Pazarcılar Esnaf Odası Başkanı Mustafa Altındal'ın dosyası da bu dosyayla birleştirilmişti.

Cumhuriyet Başsavcılığınca hazırlanan 178 sayfalık iddianamede, Tanju Özcan'ın her bir mağdura yönelik eylemi nedeniyle 6 kez "icbar suretiyle irtikap", 3 kez "irtikaba teşebbüs", 34 kez "nitelikli dolandırıcılık" ve 1 kez "rüşvet" suçlarından toplam 90 yıl 3 aydan 263 yıl 6 aya kadar hapisle cezalandırılması talep ediliyor.

Süleyman Can'ın 5 kez "icbar suretiyle irtikap" ve 2 kez "irtikaba teşebbüs" suçundan toplam 27 yıl 6 aydan 64 yıla kadar, Ali Sarıyıldız'ın 6 kez "irtikap suçuna yardım", 3 kez "irtikap suçuna yardıma teşebbüs" ve 34 kez "nitelikli dolandırıcılık" suçlarından toplam 72 yıl 7 ay 15 günden 218 yıl 9 aya kadar hapis cezasına mahkum edilmesi isteniyor.

İddianamede, diğer sanıklar hakkında da bu suçlardan değişen sürelerde hapis cezası talebinde bulunuluyor.

Yıllık Mind Health Report'un son baskısı, insanların yüzde 68'inin, hafif düzeylerde bile kaygı, stres veya depresyondan etkilenebileceğini ortaya koyuyor. Bu oran, 18–24 yaş grubunda yüzde 85'e çıkıyor.

Araştırma, sağlık sigortası şirketi AXA ile çok uluslu pazar araştırma şirketi IPSOS tarafından yürütüldü. 18–75 yaş arası 19 bin yetişkinle, 18 ülkede 12 Ocak–16 Şubat 2026 tarihleri arasında yapılan görüşmeler analiz edildi.

Katılımcıların yüzde 46'sı, zorlandığını ya da adeta sürüklendiğini bildirdi. En sık dile getirilen duygu, yüzde 65'lik bir oranla, “mutsuz ve karamsar hissetmek” oldu.

En çok gençler zorlanıyor

Yaş gruplarına bakıldığında, en büyük zorluğu 18–24 yaş arasındakiler yaşıyor. Bu grubun yaklaşık yüzde 43'ü, şiddetli ya da daha ağır düzeyde depresyon, kaygı veya stresten potansiyel olarak etkileniyor; bu oran küresel ortalama olan yüzde 26'nın neredeyse iki katı.

Çalışma, gençlerin ruh sağlığını ne kadar açıkça konuştukları, yardım arama biçimleri ve yaşadıkları zorluklarla başa çıkmak için kullandıkları araçlar açısından belirgin farklılıklar gösterdiğini ortaya koydu.

AXA'nın sağlık ve önleme biriminin başındaki isim Khaled El Shaarany, Euronews Health'e bu yaş grubunun nasıl bir gelişim göstereceğini izlemenin hayati önem taşıdığını kaydederek, “Bu konuda yapılması gereken çok sayıda çalışma olduğu açık, ancak ekran kullanımının artması ve teknolojiye bağımlılığın güçlenmesinin, bu genç nesilde daha fazla izolasyon ve yalnızlık yarattığını hayal etmek zor değil” diye konuştu.

Ruh sağlığının bozulmasının arkasında ne var?

Çalışmada, ekran ve teknoloji kullanımının kötü ruh sağlığının başlıca nedenlerinden biri olduğu tespit edildi.

Ankete göre insanlar, iş, eğitim ve hafta sonu etkinlikleri hariç, günde ortalama 5,1 saatlerini ekran başında geçiriyor.

Ekran süresi ülkeler arasında önemli ölçüde değişiyor; Tayland ve Filipinler'de kişi başı günlük 6,4 saate çıkarken, Japonya'da 4,2, İsviçre'de ise 4,1 saatle sınırlı kalıyor.

Katılımcıların yaklaşık yüzde 66'sı, ekran kullanımının uyku kalitesi, konsantrasyon ve fiziksel aktivite düzeyleri üzerinde etkili olarak, en azından orta seviyede günlük yaşamlarını etkilediğini belirtti. Yüzde 39'u ise bu etkileri “aşırı” olarak tanımladı.

IPSOS kamuoyu araştırmaları birimi müşteri direktörü Sophie Morin, Euronews Health'e yaptığı açıklamada “İnsanlar ekran kullanımlarının yaşamlarının birçok yönünü etkilediğini kabul ediyor; katılımcıların üçte birinden fazlası bunun sosyal izolasyonu artırdığını söylüyor.” dedi.

Teknoloji: Sorunun mu, çözümün mü parçası?

Çalışma, insanların ruh sağlığı hizmetlerine erişmesini engelleyen maliyet ve zaman kısıtları gibi çeşitli engeller tespit etti. Morin, “Kaygı verici olan şu ki, zorluk yaşayanlar arasında, son 12 ayda hiç profesyonel yardım almadığını söyleyenlerin oranı yüzde 43 ve bu gerçekten alarm verici bir rakam. Yardım aramamalarının nedeni ise, hâlâ dörtte birinden fazlasının tıbbi müdahaleye gerek olmadığına inanması” ifadelerini kullandı.

Profesyonel tıbbi desteğin yanı sıra, araştırma insanların giderek artan biçimde fiziksel aktivite, aile ve arkadaşlarla iletişim kurma ve yapay zeka gibi kendi kendini yönetmeye dönük çözümlere yöneldiğini ortaya koydu.

Katılımcıların yaklaşık yüzde 63'ü, ChatGPT ve diğer yapay zeka botları gibi YZ destekli araçları ruh sağlığıyla ilgili sorular için kullandığını belirtti.

Yaklaşık yüzde 38'i ise, yanıtlarından çoğu memnun olmasa da, yapay zeka platformlarına ruh sağlığı profesyonellerinden daha fazla güvendiklerini söyledi.

El Shaarany, “Yapay zekayı ruh sağlığı için korkunç bir şeymiş gibi tanımlamaktan özellikle kaçınmamız gerekiyor. Bunu vurgulamamız çok önemli çünkü yapay zeka 7/24 erişilebilir, ücretsiz ve kendinizi iyi hissetmediğinizde, gece 23.00'te ya da sabah 01.00'de odanızda yalnızken telefonunuzda elinizin altında. Bu anlarda, biriyle ya da bir şeyle etkileşim kurabilmek son derece önemli” olabileceğini vurguladı.

Ancak El Shaarany'ye göre, ruh sağlığı desteği için YZ sohbet botlarını kullanmak, mutlaka genel amaçlı platformlara yönelmek anlamına gelmiyor.

“ChatGPT veya Gemini kullanıyorsanız, bunlar bunun için tasarlanmamış genel yapay zeka modelleri. Bu, bu konuyu biraz bilen bir arkadaşınızla konuşmaya benzer, ancak bir doktorla konuşmak değildir” diyen El Shaarany, “Kendinizi bir ergen olarak düşünün; kaygı yaşıyorsunuz, çarpıntınız var ya da kalp atış hızınızdan endişe ediyorsunuz ve bunun ne olabileceğini yapay zekaya soruyorsunuz. Alacağınız yanıt, bazıları çok ciddi olabilecek 20 olası nedenin listesi olabilir. Bilginin kendisi bilimsel olarak doğru olsa bile bu, kaygınıza yardımcı olmayacaktır.” diye uyardı.

El Shaarany'ye göre, YZ platformlarının, özel tedavi gerektiren uyarı işaretlerini tespit edebilecek koruma önlemlerine sahip olması ya da bunları ilgili tıbbi uzmanlara iletip doğru profesyonelleri uyaracak mekanizmalar barındırması gerekiyor.

31 Mayıs itibarıyla Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (KDC) devam eden salgında 116 şüpheli ve 321 doğrulanmış Ebola vakası bulunuyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), daha önce 1.000'in üzerinde olduğu tahmin edilen toplam vaka sayısının bu yeni verilerle aşağı yönlü revize edildiğini salı günü duyurdu.

DSÖ sözcüsü Christian Lindmeier, Cenevre'de düzenlediği basın toplantısında 48 ölüm ve altı iyileşme vakasının da bildirildiğini açıkladı.

Komşu Uganda'da da dokuz vaka ve bir ölüm kayda geçti.

Lindmeier, şüpheli vaka sayısındaki sert düşüşün, yapılan testler sayesinde hastaların büyük bölümünün Ebola taşımadığının anlaşılmasından kaynaklandığını belirtti.

“Ya başka hastalıklara sahip oldukları ya da sadece ateşlenip başka hiçbir belirti göstermedikleri ortaya çıktı,” diye konuştu.

Ülkedeki mevcut salgından sorumlu virüs, Ebola hastalığının diğer türlerine yol açan suşlara göre daha nadir görülüyor. Bu durum, hedefe yönelik tedaviler ve aşılar bulunmadığı için müdahaleyi zorlaştırıyor.

Kongo Sağlık Bakanlığı, ülkenin ücra bir bölgesinde yaşanan salgının kontrol altına alınmasında karşılaştıkları başlıca zorlukların, vakaların erken tespiti ve hızla izolasyonu, sıkı temaslı takibi, güvenli ve saygılı defin işlemleri ile sağlık tesislerinde enfeksiyonun önlenmesi ve kontrolünün güçlendirilmesi olduğunu açıkladı.

Beş hasta iyileşti

DSÖ Genel Direktörü, salgının merkezindeki kentlerden biri olan Kongo'nun doğusundaki Bunia'yı ziyareti sırasında, bu nadir Ebola virüsü türüne yakalanan beş hastanın iyileştiğini söyledi.

“Dört kişi bugün taburcu edilecek, önceki gün de bir kişi taburcu edilmişti,” dedi Tedros, kentte yeni açılan Ebola tedavi merkezinin açılışında.

“Elbette aşılar ve tedaviler üzerinde çalışmayı sürdürüyoruz ama bu, insanların Ebola'dan iyileşemeyeceği anlamına gelmiyor,” diye ekledi.

Aşı geliştirme yarışı

Salgın Hazırlık Yenilikleri Koalisyonu (CEPI), mevcut salgından sorumlu Bundibugyo virüsünü hedef alan üç deneysel aşı adayının geliştirilmesini “acilen hızlandıracağını” pazartesi günü duyurdu.

Kuruluş, Uluslararası AIDS Aşı Girişimi, Moderna ve Oxford Üniversitesi tarafından geliştirilen ve Hindistan Serum Enstitüsü'nde (SII) üretilecek olanların da aralarında bulunduğu, geliştirme aşamasındaki aşı adaylarından oluşan bir portföye 53 milyon avroya kadar yatırım yapacağını açıkladı.

DSÖ, Ebola ile mücadele için geliştirilmekte olan aşılar arasında bu üç adayı şu anda en umut verici seçenekler olarak belirledi.

Yüksek Seçim Kurulu (YSK), CHP Genel Başkanı Özgür Özel ve yönetiminin mahkeme kararıyla ihtiyati tedbirle görevden uzaklaştırılması kapsamında yapılan "mazbataların geçerli olduğunun ve seçilenlerin görevine devam ettiğinin tespitine karar verilmesi" yönündeki başvuruyu reddetti.

YSK, gerekçeli kararında, "6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 361 ve devamı maddelerine göre Bölge Adliye Mahkemelerinin verdiği kararların inceleme merci Yargıtay'dır. Yüksek Seçim Kurulunun Hukuk Mahkemelerinin verdiği kararların temyiz merci olmadığı ise her türlü izahtan varestedir" denildi.

Gerekçeli kararda, şunlar kaydedildi:

"Başvuran tarafından 21/9/2025 tarihli Cumhuriyet Halk Partisi 22. Olağanüstü Kurultayında, 24/9/2025 tarihli Cumhuriyet Halk Partisi Olağanüstü İstanbul İl Kongresinde, 19/10/2025 tarihli Cumhuriyet Halk Partisi 39. Olağan İstanbul İl Kongresinde ve 28-30 Kasım 2025 tarihli Cumhuriyet Halk Partisi 39. Olağan Kurultayında yapılan seçimler ile 4-5 Kasım 2023 tarihli Olağan Kurultayda seçilen delegelerin delegelikleri 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu uyarınca sona erdiğinden yeni delegeler tarafından yapılan kongrelerde il-ilçe seçim kurullarınca düzenlenen mazbataların geçerli olduğunun ve bu kongre/kurultaylarda seçilenlerin görevlerine devam ettiğinin, Yüksek Seçim Kurulunun Anayasanın 79'uncu maddesi uyarınca tam kanunsuzluk iddiasıyla Yüksek Seçim Kuruluna itiraz edilmişse de; tam kanunsuzluk iddiaları ile Kurulumuza gelen taleplerin Kurulumuzca "Tam Kanunsuzluk" yoluyla yapılan incelemeleri, il ve ilçe seçim kurulları tarafından alınan kararların denetimi ile sınırlı olup başvuran tarafından bu denetim yolu kullanılarak Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin 21/5/2026 tarih ve 2026/32 Esas, 2026/658 Karar sayılı Kararın denetlenmesinin istenildiği, oysa bu kararın temyiz mercinin Yargıtay olduğu, dolayısıyla anılan bölge adliye mahkemesi kararının seçim hukuku kapsamında Yüksek Seçim Kurulu tarafından denetlenmesi imkanı bulunmamaktadır."

Söz konusu zam 3 Haziran'da uygulanmaya başlandı.

Zamların ardından en düşük sigara fiyatı 105 lira olurken, en yükseği 120 liraya çıktı.

Müsavat Dervişoğlu, CHP'nin Genel Başkanlık görevini mahkeme kararıyla alan Kemal Kılıçdaroğlu'na ve iktidara yakın çevrelerin CHP'ye ilişkin ''devlet aklı devreye girdi'' sözlerine şu sözlerler tepki gösterdi:

"İktidarın aldığı her kararın üzerine bir mühür basılıyor: Devlet aklı. Hukuk geriye itilince, kurumlar etkisizleştirilince, liyakat yerine sadakat yerleştirilince, milletin kaderini ilgilendiren meseleler şeffaflıktan kaçırılınca, terör örgütünün kurucusuna siyasal rol yükleyen bir süreç işletilince, devlet aklı deniliyor. Hatta bir siyasi partinin iç tartışmaları üzerinde yürütülen hesaplar bile, devlet aklı diye pazarlanabiliyor. Hayır. Devlet aklı, iktidarın her yaptığına sonradan giydirilen dokunulmazlık zırhı değildir."

Dervişoğlu, şunları kaydetti:

"Bugün bize düşen de, yakışan da değişmemiştir. Biz hakikatin yolundan ayrılmadık, ayrılmayız. Biz düşkünlerden olmadık, olamayız. Türk milleti, sözde cemaat, özde bir terör ve casusluk şebekesini def ederken, iktidar partisi, eski ortağından kurtulmakla, kimini paylaştığı, kimini ise onun sayesinde nüfuz ettiği kurumları, üzerine geçirme planları yapmaktaydı. Ve biz, böyle bir zamanda, itirazımızdan vazgeçemezdik. 60 yıllık bir davayı, bir kişinin tahtına revan edenlere karşı sessiz kalıp, talimatla yazdırılan kararları kabul ederek, dayatmalarına boyun bükemezdik. Türk milletinin, tekçi, tek adamcı bir sistemle boğulmasına razı olamazdık. Türkiye’nin, partizan bir bürokrasiyle, güdülenmiş yargı odaklarıyla, şahsileşmiş bir devlet düzeniyle yönetilmesini destekleyemezdik, sindiremezdik, benimseyemezdik. Biz milletin oyunu, 3 günlük dünya hayatına, 3 kuruşluk makamlara ciro edemezdik. İşte bu yüzden bir araya geldik, çoğaldık, kök saldık, meyve verdik, taşlandık. Yılmadık, usanmadık, rotamızdan hiç şaşmadık. Bu yüzden milletimizin karşısında alnımız aktır, başımız da diktir.

Yaşananları ilk günden itibaren dikkatle takip ediyoruz. Gelinen noktanın, CHP’nin iç meselesi olmadığını, başından beri Türkiye’de siyasetin nasıl şekilleneceğine ilişkin daha büyük bir arayışın adımı olarak kurgulandığını görüyoruz. İmralı ile yapılan ihanet pazarlığına, nasıl ki gafiller ve ahmaklar gibi 'barış' deyip geçmiyorsak, CHP’ye cebren, kapılar kırılarak girilmesine de, başına kayyım atanmasına da, bir yargı kararıdır deyip geçmiyoruz. Çünkü biliyoruz, hatırlıyoruz. Yargının siyasete yol açması, ona ram olması, her zaman lanetle hatırlanan dönemlerin ürünüdür. Ve bu kararlar, vicdanlarda yaralar açmış, milletimiz arasına her zaman nifak tohumları saçmıştır.

Unutmayalım, 1960’daki Yassıada’da verilenler de yargı kararıdır. Yaraları halen kapanmamıştır. 1971 muhtırasının kırdığı kalemler de yargı kararıdır. 1980 sonrası yapılanlar, kapatılan partiler, hapisler, davalar, yasaklar, zindanlar, hepsi birer yargı kararıdır. Ve hepsinin açtığı yaraların izleri, bedenlerimizde, ruhlarımızda durmaktadır. Bu sebeple İYİ Parti olarak, tarafımız da duruşumuz da nettir, bellidir… Biz bir kayyım cumhuriyeti istemiyoruz! Biz bir vesayet demokrasisi istemiyoruz. Biz, bir kişiye biat etmişlerin; birkaç hâkimin, bürokratın, danışmanın değil, milletin sözü üstün olsun istiyoruz. Siyaseti mahkemelerin değil, sandığın belirlediği bir Türkiye istiyoruz. Biz ezcümle saltanat değil, cumhuriyet istiyoruz. Cumhuriyet istiyoruz. Cumhuriyet istiyoruz.

Bugün ihtiyacımız olan şey yeni tartışmalar, yeni sorun alanları değil, milletin ferasetine duyacağımız güvendir. Dahası, milletin siyasete duyacağı güvendir. Bugün siyasetin geldiği halden, hangi seçmen memnundur? Hangi siyasetçi huzurludur? Vatandaşın dertleri siyasetin umurunda değil, fakat siyasetin sorunları vatandaşın sırtındadır. Soruyorum: AK Partilisi, MHP’lisi, milletvekili, il-ilçe başkanı, delegesi, bu yaşananlar ve yaşatılanlar, hiç mi sizleri yaralamıyor, hiç mi içinizi sızlatmıyor? Çarşıda, pazarda, sokakta yürürken, baktığınız yüzlerde, size bakan gözlerde milletin öfkesini hiç mi görmüyorsunuz? Tabutlukları, 12 Eylülleri, zindanları, 28 Şubatları, kapatma davalarını ne çabuk unuttunuz? Sizleri, Türk milletinin temsilcisi, avukatı, serdengeçtisi olmaktan alıp da, el atıyla, kardeşinin üzerine sürdüren bu düzenden nasıl razı olursunuz? Siz, 1 kişiye 10 kişi çullanırken, 'durun' diye koşan adamlardan bu hale nasıl geldiniz? Mevzuyu bilmeden, haklıyı haksızı tartmadan, karakterinizi unutup, taraf olup, zulme sessiz kalacak bir hale ne zaman büründünüz?

Unutmayın, ardına düşüp, yanlışını doğrusundan, günahını sevabından daha çok alkışladığınız, yukarıdaki o bir avuç, bu yaptıkları ile en çok sizi yok ediyor. İtibarınızı tüketiyor. Kimse kusura bakmasın ve herkes bilsin ki, ben zulme sessiz kalmam. Haksızlık karşısında dilsiz şeytan olmam. Kötü emsali örnek almam. Başkasını ithamla kendimi savunmam. Demokrasiye de darbe yaptırmam. Kadrolarımızla sonuna kadar mücadele ederim.

Siyaseti mahkeme kararlarıyla, yasaklarla, birtakım demokrasi dışı müdahaleler ile dizayn etmeye çalışanlar, geçici başarılar elde edebilir. Ama milletin iradesine rağmen kalıcı sonuçlar alamazlar. Sandığın çözeceği meseleleri, başka yollarla çözmeye çalışmak, Türkiye’ye sadece yeni krizler üretir. Bir kez daha tekrar ediyorum ki; bizim durduğumuz yerde 'Meşruiyetin tek kaynağı milletin hür iradesidir'. Ben gücünü milletten almayan hiç kimseyi, siyasi muhatap kabul etmem, atanmışlarla da uğraşmam. Hukuk devleti demokrasinin rakibi değil, teminatıdır. Hukukun görevi, siyasi hayatı şekillendirmek değil; siyasi hayatın adil, şeffaf ve kurallar içinde işlemesini sağlamaktır. Bizler bu iktidarın, eski ve yeni ortaklarıyla, Cumhuriyeti, memleketi, milleti ve siyaseti 'Böl – parçala – yok et' stratejisinin en başından itibaren farkındayız. İktidar, milletin verdiği yetkiyi, kamu kurum ve kuruluşlarından yargı makamlarına kadar, müdahale edebildiği her organı, bölüp, parçalayıp yok etmek için kullanıyor. Ondan geriye kalanı da yutuyor, iç ediyor. Toplumu önce ikiye bölüyor, daha sonra tüm kesimleri de kendi içinde ayrıştırıyor. Böylece oraya buraya kayyım atamaya cüret ediyor.

Hepimiz biliyoruz ki, bize devlet projesi diye yutturulmaya çalışılan çözüm süreci de, şu anda yürütülen seçim stratejisi de, iktidar hesabının bir parçasıdır. Milletin yüzde 90’ı terör hükümlüsü Öcalan’ı muhatap kabul eden bu sürece karşıyken, devlet aklı masalı gündeme gelmiş ve halka rağmen bu söylemler devam ettirilmiştir. İlk kayyım bundan 10 sene önce atanacağı yere atanmıştır. O kayyım da, terör hükümlüsü Öcalan’ı Kürtlere kayyım atamaya kalkmıştır. Şimdi de sıra Cumhuriyet Halk Partisi’ne gelmiştir. Devleti, milleti, egemenliği yok sayan kayyımlığa karşı duruşumuz tavizsiz ve nettir. Atayan da atanan da bizim nazarımızda mutlak butlandır, sakattır, yok hükmündedir."

Dervişoğlu, konuşmasını şu sözlerle sürdürdü:

"Ana muhalefet partisine komisyon masasından kalkması gerektiğini, bu mekanizmanın iktidarı durdurmayacağını defalarca söylemiştim. İmralı canisi ile demokrasi pazarlayanları, buna da yüce Meclis’i alet etmeye çalışanları meşrulaştırmayın, demiştim. Bilin ki sitem etmiyorum, ben sadece Türk milletinin doğrularını söylüyorum. Başından beridir ikaz eden ve haklı çıkan birisi olarak şimdi yine söylüyorum, gelin bu Cumhuriyet'i el birliğiyle savunalım. Gelin bu ablukayı beraber dağıtalım. Gelin demokrasi için safları sıklaştıralım. Artık sahte çözüm masalarının aslında bir hanedan tuzağı olduğunu idrak edin. Biz, millet iradesine sahip çıkmaya her şart ve halde, sonu ne olursa olsun, pes etmeden devam edeceğiz. Biz dağ gibi burada duruyoruz, sırtını yaslamak isteyen varsa buyursun gelsin. Safımız Cumhuriyet ve demokrasi. Safımıza gelen herkes başımızın üstünde yer bulur.

Şimdi söyleyeceklerime herkes dikkat kesilsin, kulak versin. Unutulmasın: Millet olmanın temelinde, ortak bir ahlak vardır. İyiyi ve kötüyü ayıran, doğruyu ve yanlışı tartan, ifrat ile tefrit arasında milletin müşterek vicdanını kuran bir ahlak vardır. Bu ortak ahlak yerleştiğinde, kanun ortaya çıkar. O kanun, genel bir yaptırım gücüne eriştiğinde ve millet de o kanuna rıza gösterdiğinde, devlet olunur. Bu yüzden, rıza olmadan kanun işlemez. Kanunsuz da devlet olunmaz, devlet kalınmaz. Milletin herhangi bir ferdi için şeref ve namus ne ise, bir devlet için de kanun düzeni odur. Devlet aklı dediğiniz şey, işte o kanun düzeninin işleyişidir. Devlet adamı dediğiniz kimse de, o akılla, o düzeni işletmeye gayret eden kimsedir, bunu namusu belleyen kimsedir.

Konu hangi devlet olursa olsun, o devletin derininde, o nizamın asıl sahibi olan millet vardır. Biraz daha derine bakarsanız, orada da o milleti vücuda getiren ortak ahlakı görürsünüz. Bunun dışında başka bir derinlik arıyorsanız yahut bulduğunuzu zannediyorsanız veya kendinize öyle bir sıfat devşiriyorsanız, orada milletin aklını değil ancak birilerinin zaafları bulursunuz. Suistimaller bulursunuz. Eksik yapılmış vazifeler, yanlış yürütülmüş işler bulursunuz. Milletin ortak çıkarları adına, belirli şartlarda kullanılsın diye verilmiş sırları, yetkileri ve imtiyazları; kibirle, açgözlülükle, kinle kirleten kimseler bulursunuz. Öbekleşmeler bulursunuz. Hizipleşmeler bulursunuz. Çeteleşmeler bulursunuz. Kanun düzeninin herkes için, herkes adına, açıkça, eşitçe, mertçe uygulanmasından rahatsız olanları bulursunuz.

Onun için söylüyorum: Bir devletin derini olmaz. Bir devletin hukuku olur. Bir devletin aklı, derinlikte ve karanlıkta değil; kanunlarda, kurumlarda, milletin rızasını almada ve millete hesap vermede görünür. Bir devleti yönetenler, 'derinlik' laflarına ne kadar sığınıyorsa, o devlet, akıldan da ahlaktan da o kadar uzaklaşmış demektir. Bir memlekette 'beka' ne kadar dile düşmüşse, orada hesap vermeyenler, hesap vermek istemeyenler, oturduğu makamdan kalkamayanlar, kalkmak istemeyenlerin çırpınışları var demektir. Her keyfi ve şüpheli işin arkasında, devlet aklı aransın isteniyorsa, orada başka hesapları işletenler var, başka başkentlerin hesabını, devlet aklı diye pazarlayanlar var demektir. Kendine, ailesine, çevresine imtiyaz isteyenler, kul hakkını yiye yiye bitiremeyenler var demektir.

Peki bu halde siyaset nedir? Milletin uzlaştığı, rıza verdiği kanun düzenini daha iyi işletmek için yarışmak demektir. Hakkından az alana, hakkını vermeye çalışmak, pasta küçükse, pastayı büyütmek demektir. Vatan bellenmiş toprakları savunmak ve bayındır kılmak için mücadele etmektir. Ama tüm bunları yaparken rakibini düşman görmemek, seçmeni seçmene, komşuyu komşuya, kardeşi kardeşe düşman etmemek demektir. Siyasete ikiyüzlülük bulaşırsa, orada artık devlet adamı kalmaz. Bir takım gafil, ahmak ve menfaatçi siyaseti kendi çıkarlarının esiri haline getirmeye çalışır. Siyasetin zemininden ahlak çekilirse, samimiyet kaldırılırsa, milli kurumlar ve davalar, aşağılık ayak oyunlarının parçası haline getirilirse, biz bunu yapanlara hürmet edemeyiz. Muhafazakâr olduğunu iddia edenler, aile kurumunu yıkıyorsa; milliyetçilik nutukları atanlar, millet düşmanlarının değirmenine su taşıyorsa; Cumhuriyetçiyiz diye iddia edenler, cumhuriyeti yıkanların hafriyatçılığını yapıyorsa; demokrasi diye haykıranlar, diktatörlük sevdalarının borazanlığına soyunuyorsa siyasi ahlaktan söz edemeyiz. Bunların siyaseti duygunun, düşüncenin vicdanın mahsulü değildir. Bunlar menfaatin emrinde olanlardır. Bunların tek derdi, kendi şahsi menfaatleri, rahatları ve zevkleridir. Bunlar, kendi menfaatlerini devlet projesi diye satar. Yaptıkları bütün hokkabazlıkları, riyakarlıkları ve fenalıkları demokratız diye izaha kalkarlar.

Bugün Türkiye’de çok tehlikeli bir kavram istismarıyla karşı karşıyayız. İktidarın aldığı her kararın üzerine bir mühür basılıyor: Devlet aklı. Hukuk geriye itilince, devlet aklı deniliyor. Kurumlar etkisizleştirilince, devlet aklı deniliyor. Liyakat yerine sadakat yerleştirilince, devlet aklı deniliyor. Milletin kaderini ilgilendiren meseleler şeffaflıktan kaçırılınca, devlet aklı deniliyor. Terör örgütünün kurucusuna siyasal rol yükleyen bir süreç işletilince, yine devlet aklı deniliyor. Hatta bir siyasi partinin iç tartışmaları üzerinde yürütülen hesaplar bile, devlet aklı diye pazarlanabiliyor. Hayır! Devlet aklı, iktidarın her yaptığına sonradan giydirilen dokunulmazlık zırhı değildir. Devlet aklı, bir partinin menfaatini devletin menfaati gibi sunma kurnazlığı değildir. Devlet aklı, yanlışların sorgulanmasını engelleyen sis perdesi hiç değildir. Devlet aklı; devletin varlığını, milletin birliğini, hukukun üstünlüğünü, adaleti, bağımsızlığı ve geleceği birlikte koruyabilme kabiliyetidir. Devlet aklı, milletin tarih içinden süzülüp gelen ortak aklıdır. Devlet aklı, yalnızca prosedür değildir; anayasal sadakattir. Devlet aklı, yalnızca bir karar alma tekniği değildir; kamu yararına, millî egemenliğe ve hukuk devletine bağlılıktır.

Devlet aklı, yalnızca devletin hareket kabiliyeti değildir; devletin kendi sınırlarını bilme, hukukla bağlı kalma ve millete hesap verme ahlakıdır. İşte bu nedenle, anayasal kurumları etkisizleştiren; Meclis'i geriye iten, yargı bağımsızlığını tartışmalı hâle getiren, basını baskı altında tutan, bütün kararları tek kişinin çevresinde yoğunlaştıran bir sistem, devlet aklını güçlendirmez. Tam tersine, devlet aklını bir kişinin ve bir partinin siyasi ihtiyacına mahkûm eder. Devlet aklı, doğru dürüst işleyen anayasal kurumlardır. Hukuk devletidir, denge ve denetimdir. Açık toplumdur, millî iradenin önünde hesap veren yönetimdir. Kurumların ortak hafızasını yok ederek devlet aklını güçlendiremezsiniz. Bağımsız yargıyı, siyasi baskıya açık hale getirseniz, sadece devlet aklını susturmuş olursunuz. Bizim tercihimiz açıktır. Devlet aklı, hukuku askıya alanların sığınağı değildir. Devlet aklı, adaleti aşındıranların bahanesi değildir. Devlet aklı, kurumları zayıflatıp kişileri büyütenlerin propaganda kavramı değildir. Devlet aklı, terör örgütünün kurucusunu siyasal merkeze taşıyanların örtüsü değildir.

Devlet aklı; Bilge Kağan’ın il ve töre uyarısında vardır. Tonyukuk’un bağımsızlık ve birlik siyasetinde vardır. Kutadgu Bilig’in adalet ve meşveret anlayışında vardır. Mâtürîdî’nin basiret, ehliyet ve meşru itaat ölçüsünde vardır. Cumhuriyetimizin millî egemenlik ilkesinde vardır. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' iradesinde vardır. Ayrıca, devlet, aklını vatandaşı için kullanır. İktidar çevresinin zenginleşmesini değil, milletin refahını önceler. Rantın değil, emeğin hakkını korur. Yoksulluğun idaresini değil, ortadan kaldırılmasını hedefler. Mutlu bir azınlığın ikbalini değil, Türk milletinin huzuru, refahı, güvenliği ve geleceğini kendine dert eder. Devlet, milletini açlığa mahkûm eden değil; açlıktan kurtaran devlettir. Devlet, fakiri yardım kuyruğunda tutan değil; fakirlikten çıkaran devlettir. Devlet, orta hâlliyi eriterek zengini koruyan değil; toplumun bütün kesimlerini refaha taşıyan devlettir. Çeyrek asırdır kurdukları ortaklıklarla devletin aklını başından alanlardan, alacağımız bir devlet adamlığı dersi yoktur. Herkes iyi bilsin ki, artık ders verme zamanıdır. Hukuku, adaleti, demokrasiyi, cumhuriyeti sonsuza kadar savunacağız devleti devlet, milleti millet yapan kıymet hükümlerine zarar verenlerle de sonuna kadar mücadele edeceğiz. Herkes bundan emin olmalıdır. Geliyoruz, geleceğiz sıkı durun hesap soracağız.

İYİ Parti, milletini her şeyden üstün tutanların ocağıdır, evidir. Menfaat çeteleri bu sözlerimi iyi işitsin. Millet ve vatan işlerinde, hırsızlık, ahlaksızlık ve fenalık dışında akıllarına bir şey gelmeyen bedhahlar sözüme kulak versin. Kendilerini makamda tutmak veya bir koltuğa atanmak için siyasi rüşvete başvuranlar, irtikabı marifet sayanlar, aklınızdan çıkarmayın sizi yeneceğiz. Halkımızın sefaletine, sefahatle yaklaşanlara, adaletsizlikten dolayı ızdırap duyanlara, oh çekenlere, milletimizin üzüntüsüne alaycı kahkahalarla cevap verenlere haykırıyoruz: Riyakarlığı meziyet sananlara, dürüstlüğün asaletini göstereceğiz. Kim geliyorsa gelsin Halep ordaysa arşın buradadır. Hodri meydan.

Biz, şahsi dertlerimizi dert olmaktan çıkardık. Umutlarımızı da o yeşil tarlalara ektik. Biz dünyevi dertlerimizi, üstümüze kitlenen salon kepenklerine, önümüze koyulan dikenli tellere astık. Davamız, sonuna kadar, sonsuza kadar vazgeçmediğimiz… Vazgeçmeyeceğimiz birinci vazifenin gereğini yapma davasıdır. Cumhuriyet devletini muhafaza etme, bu milletin hak ettiğini alması kavgasıdır. Bu mücadeleyi hiçbir zaman terk etmeyeceğiz. Biz varız, biz buradayız. Yol var... Yürüyen gerek. Sancak var... Taşıyan gerek. Dava var... Yüklenen gerek. Başarmak var... İnanan gerek. İnanıyor ve biliyoruz ki, artık vakit iyilerindir ve milletin zaferi yakındır. Alevi vatandaşlarımızın Gadir-i Hum Bayramı'nı kutluyorum."

Tanrıkulu, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Bu karar, 5 Mart'tan önce yazılmış ama UYAP'a yüklenmemiş. Çünkü kararda açılan ceza davalarından söz ediliyor. 15 Mayıs 2026 tarihine talik edildiği belirtiliyor. Bu ifade kararın 15. sayfasında yer alıyor. Oysa bu karar 21 Mayıs'ta verilmiş. 5 Mart'taki duruşma çoktan görülmüş ve dosya Temmuz ayına ertelenmiş. Eğer gerekçeli karar zamanında, örneğin 21 Mayıs'tan iki gün önce yazılmış olsaydı, "5 Mart 2026 tarihinde duruşmasının görüldüğü ve dosyanın Temmuz ayına ertelendiği" belirtilirdi. Dolayısıyla kararın kendisi bile 5 Mart'taki duruşmada ne yapıldığını söylemiyor. Peki neden beklemişler? Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığının değişmesini beklemişler. Oradaki seçim süreci uzamış. Eski başkan ya da eski üyeler görevde kalırsa ne olacağını kestirememişler.

Oysa Yüksek Seçim Kurulu'nun İstanbul örneğinde olduğu gibi son derece açık, yerleşik ve istikrarlı kararları var. Bu içtihatlara aykırı davranılmayacağını biliyorlarmış. Neden özellikle 21 Mayıs? Çünkü hem Yüksek Seçim Kurulu'nun yeni başkan ve üyeleri göreve başlamış oluyor hem de dokuz günlük tatil dönemi yaşanıyor. Bu arkadaşlarımız bunları bilmezler mi? Elbette bilirler. En önemli kararların zamanlamasının bu tür hesaplarla belirlendiğini bilmiyorlar mı? Şimdi CHP'nin lehine verilmeyeceğinin bilindiği bir karara muhatap olunması "Bu bir mahkeme kararıdır, biz ne yapalım?" denilmesi mümkün değil. Ne yaparsın? Alırsın, yırtarsın, atarsın. Bu kadar basit. Partinin geleceği bakımından ivedi olarak yapılması gereken işler konusunda sorumluluk alınır; ancak bunun ötesinde bu karara dayanarak bir tutum almazsın."

Sosyal medya kullanıcılarının çoğu için de durum böyle. Muhtemelen milyonlarca kişi pek tanımadıkları şirketlerin platformlarında saatler geçiriyor. Meta'nın Instagram ve Facebook'unda, Elon Musk'ın sahibi olduğu X'te (eski adıyla Twitter) veya Çin menşeli ByteDance'ın TikTok'unda.

Bu ve benzeri teknoloji devleri, yıllar içinde siyaseti de etkileyebilen büyük güçler haline geldi. Avrupa'da ise bu şirketlerin etkisini sınırlamaya yönelik girişimler giderek artıyor.

Peki Avrupa bu konuda neler yapıyor? Yerleşik platformların hâkimiyeti kırabilir mi?

Büyük teknoloji şirketleri neden eleştiriliyor?

Meta veya ByteDance gibi teknoloji devleri, yalnızca devasa bir pazar gücüne sahip değil. Yaklaşık üç milyar Instagram ve iki milyara yakın TikTok kullanıcısı bunun en açık göstergesi.

Ancak etkileri pazar hâkimiyetinin çok ötesine geçiyor. Çünkü platformların algoritmaları hangi bilgilere ulaşacağımızı belirliyor; hatta sosyal medyanın filtresinden dünyayı nasıl gördüğümüzü de kısmen şekillendiriyor.

Eleştirmenlere göre bu platformlar, sahte haberlerle yeterince kararlı mücadele etmiyor, kutuplaşmayı artırıyor, algoritmalarında aşırı içerikleri öne çıkarıyor ve veri koruma konusunda yeterince titiz davranmıyor. Özellikle kişiselleştirilmiş reklamlar ve şirketlerin kendi yapay zeka sistemlerini eğitmek için kullandıkları veriler bu eleştirilerin odağında yer alıyor.

Avrupa'da birçok ülke gençlere yönelik sosyal medya yasağını tartışıyor. Avustralya ise böyle bir düzenlemeyi şimdiden yürürlüğe koydu.

Platformların içerik denetimi konusunda Avrupa Birliği (AB) ile Meta'nın kurucusu Mark Zuckerberg arasında yıllardır süren anlaşmazlıklar bulunuyor.

Twitter'ın Elon Musk tarafından satın alınması ve adının X olarak değiştirilmesinin ardından çok sayıda kullanıcı ve reklam veren platformu terk etti.

TikTok ise Çin devleti ve Çin Komünist Partisi'ne yakın olmakla suçlanıyor. Platformda sansür uygulanabileceğine dair kaygılar da bulunuyor.

Avrupalı güvenlik kurumları ayrıca TikTok ve ByteDance'in kapsamı tam olarak bilinmeyen miktarda veri topladığı uyarısında bulunuyor. Çin'in bu verileri kullanıp kullanmadığı ve kullanıyorsa ne amaçla kullandığı ise belirsizliğini koruyor.

Avrupa'da hangi alternatifler var?

Instagram, X ve TikTok'a Avrupa kaynaklı alternatifler şimdiden mevcut.

Bunların en bilineni Alman sosyal medya platformu Mastodon.

Fransa ise kâr amacı gütmeyen Framasoft tarafından geliştirilen vioeo platformu PeerTube ile Google'ın çatı şirketi Alphabet'e ait YouTube'a alternatif sunuyor.

Yine Fransa kökenli BeReal uygulaması, 2022 yılında kısa süreli bir popülerlik yakalamıştı. Uygulamanın mantığı, kullanıcıların günün değişen bir saatinde yalnızca bir fotoğraf paylaşabilmesi ve bu fotoğrafın düzenlenememesi üzerine kurulu. Böylece bağımlılık riskinin azaltılması amaçlanıyor.

Hollanda merkezli Eurosky ağında ise verilerin, merkezi olmayan bir yapıda ve AB'nin veri koruma kurallarına uygun biçimde saklanması hedefleniyor.

X'e daha az veri toplayan bir alternatif olarak tasarlanan ve yapay zeka botlarının giderek daha fazla istila ettiği ağlara yanıt vermeyi amaçlayan İsveç merkezli W Social ise 9 Mayıs 2026'da kullanıma açıldı.

Platform kendisini "AB hukukuna göre yönetilen, verileri Avrupa'da barındırılan ve gerçek, doğrulanmış kişiler için tasarlanmış bir ağ" olarak tanımlıyor.

Almanya ve Avrupa'daki birçok siyasetçi bu alternatiflerin ortaya çıkmasını olumlu karşılıyor. Çünkü Avrupa'nın dijital alanda daha bağımsız hale gelmesi hedefleniyor.

Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı ve Teknolojik Egemenlik, Güvenlik ve Demokrasiden Sorumlu AB Komiseri Henna Virkkunen, Haziran 2025'ten bu yana Mastodon kullanıyor.

Almanya Federal Meclisi'nde temsil edilen partilerden Yeşiller de geçen hafta bu konuda bir politika belgesi sundu. Yeşiller Meclis Grubu Başkanı Katharina Dröge, "Güvenlik açısından kritik alanlarda Avrupa ülkelerindeki kamu kurumları yalnızca Avrupalı olmayan hükümetlerin kontrolüne veya erişimine açık olmayan ürünleri kullanmalıdır" dedi.

Avrupa platformları neyi farklı yapıyor?

X'e alternatif olarak görülen Mastodon, Avrupa platformlarının yaklaşımını anlamak açısından iyi bir örnek.

Mastodon merkezi olmayan bir yapıyla çalışıyor. Veriler tek bir sunucuda değil, bireyler veya kurumlar tarafından işletilen farklı sunucularda saklanıyor.

Platform, internet sitelerinin başına eklenen www'nin (World Wide Web) mucidi Tim Berners-Lee'nin de yer aldığı World Wide Web Consortium (Dünya Çapında Ağ Konsorsiyumu) tarafından yönetilen ve merkezi olmayan ActivityPub protokolünü kullanıyor.

Mastodon ayrıca ağırlıklı olarak Avrupa kökenli bağımsız ağlardan oluşan "Fediverse" ekosisteminin bir parçası. PeerTube da bu yapının içinde yer alıyor.

Fediverse'deki platformlar açık kaynaklı yazılımlar üzerine kurulu. Bu durum sistemi ABD merkezli rakiplerine göre hem daha düşük maliyetli hem de daha şeffaf hale getiriyor.

Bu platformlar, algoritmalarını geliştirirken sonsuz öneri akışlarından ve aşırı içerikleri öne çıkarmaktan kaçınıyor. Bunun özellikle gençlerin korunmasına ve bağımlılığın önlenmesine katkı sağlaması amaçlanıyor.

Avrupa sosyal medya platformlarının dezavantajları neler?

Bir sosyal medya platformunu cazip hale getiren en önemli unsur, çok sayıda kullanıcıya sahip olmasıdır. Çünkü kullanıcılar ve reklam verenler ancak bu sayede geniş kitlelere ulaşabiliyor.

İşte Avrupalı platformların temel dezavantajı da burada ortaya çıkıyor: Henüz küresel ölçekte etkili olacak kadar büyük değiller. DW'nin haberine göre, büyük rakiplerine kıyasla karmaşık üyelik süreçleri ve kullanım alışkanlıkları da sorun olarak görülüyor.

Almanya'daki Kaos Bilgisayar Kulübü'nden (Chaos Computer Club) Jochim Selzer, "Bu alternatifler yeterince tanınmadığı için insanları ikna etmek gerekiyor. Ayrıca uygulamalar alışık olduğunuz şekilde görünmeyebilir" diyor. Selzer'e göre yeni platformlara geçiş belirli bir uyum süreci gerektiriyor.

Mastodon'un yaklaşık 10 milyon kayıtlı hesabı ve aylık yaklaşık bir milyon aktif kullanıcısı bulunuyor.

PeerTube ağına bağlı video platformlarında ise yaklaşık bir milyon video yer alıyor.

Bu rakamlar onları Avrupa'nın "devleri" arasına soksa da ABD ve Çinli rakiplerini geride bırakmaları şu aşamada pek mümkün görünmüyor.

Mutlak butlan kararının ardından Salı günü CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun genel merkezde, yeni Merkez Yönetim Kurulu'nu (MYK) belirlerken, Özel'in "grup başkanı" sıfatıyla Meclis grubunu toplaması, CHP'deki fiili iki başlı yapıyı daha da görünür hale getirdi.

Özel, toplantı sonrasında da parlamento muhabirleriyle sohbet toplantısında, önümüzdeki süreçte izleyecekleri yol haritasına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Özel'in ilk hedefi, delegelerin salt çoğunluğunun imzasıyla olağanüstü kurultayın toplanmasını sağlamak. Bu çerçevede, pazartesi delegelerden imza toplanmaya başlandığına işaret eden Özel, öğlen saatlerinden, 550 imzaya ulaşılarak, olağanüstü kurultay için gerekli çoğunluğun sağlandığına işaret etti.

Özel, "Şu anda ıslak imzalı 804 delege imzası var. Bu sayı 900-1000'e doğru gidiyor" bilgisini paylaştı.

Anayasa Mahkemesi kararlarına işaret eden Özel, delegenin salt çoğunluğunun imzasıyla kurultay yapılmasının önünde engel olmadığını ifade etti.

Özel yönetimi, toplanan imzaları genel merkeze iletecek, Kılıçdaroğlu kurultayı toplamazsa, CHP'ye bir kez daha mahkeme yolu görünecek ve sulh hukuk mahkemesine kurultayın toplanması istemiyle başvurulacak.

'Ekrem Bey'e genel başkanlık teklif ettiler'

Görevden uzaklaştırılan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun partiden ihraç edilmesi tartışmalarına da değinen Özel, bunun Parti Meclisi kararı olmadan mümkün olmayacağını söyledi.

İmamoğlu'nun tutuklandığı dönemde Kemal Kılıçdaroğlu'nun da kendisini cezaevinde ziyaret ettiğini, cumhurbaşkanı adaylığı önseçiminde oy verdiğini anımsatırken önemli bir iddiada da bulundu. Özel, Kılıçdaroğlu'na yakın isimleri kastederek, şunları söyledi:

"Ekrem beye, biz bir olalım, Özgür beyi indirelim dediler. Ekrem beye cezaevindeyken, genel başkanlık teklif ettiler. İddianeme yokken suçsuz olan Ekrem, iftiracılar dökülürken, helallik isterken arkadaşlarımızdan. Şimdi ne oldu da Ekrem bey hırsız oldu?

'Yeni parti olacak ama felaket senaryosu için'

Siyasi kulislerde sıkça konuşulan yeni parti ile yollarına devam edecekleri iddialarına da açıklık getiren Özel, "Yeni bir parti var, olacak, olmalı ama felaket senaryosu için hep düşündük" dedi. Özel, felaket senaryosunu ise şöyle açıkladı:

"[İktidar] butlan kararının ardından baskın seçim yapıyor, CHP'nin kongre yapmamasını seçime girme yeterliliğinin kaybı olarak nitelendiriyor. O zaman yeni partiniz yoksa şok yaşarsınız, hazır olmalısınız. Hatta yani yeni bir parti daha da olabilir, yani iki yedekli de olabilir. Ama biz bunu CHP'yi bırakıp, bu partiye geçiyoruz diye bir şey yok. Bu, CHP'yi aşan bir büyük iktidar yürüyüşü. Bunu partiyi terk ederek değil, partide mücadele ederek yapacağız."

CHP içinde önemli bir kesim, partinin bölünmemesi için iki tarafın uzlaşma araması ve yüzyüze görüşme zemininin oluşturulması gerektiğini ifade ediyor. Özel'e de "tüm köprüler atıldı mı, yeni bir müzakere zemini oluşabilir mi?" sorusu yöneltildi.

Özel, Kılıçdaroğlu ile mutlak butlan kararı sonrasında telefonla yaptığı görüşmeyi ve en kısa sürede kurultay önerdiğini, ikişer kişinin de görevlendirildiğini anımsattı.

"Ancak ertesi sabah bar fedaisi arkadaşlarıyla geldiler" diyen Özel, bu nedenle "müzakere kanalının hiç açılmadığını" söyledi. Ancak "arka kapı" diplomasisiyle, müzakereye de kapı araladı:

"Parti yararına bir görüşme olacaksa, doğrudan değil ama tarafsız aracılar üzerinden sonuç alma ihtimali varsa görüşülür. Bizim sonuçtan ne kastettiğimiz belli, kurultay."

Özgür Özel, Kılıçdaroğlu'nun yeni MYK'sını da eleştirdi. Kılıçdaroğlu'nun önce 7 kişilik MYK açıklamaya hazırlandığını, sonradan bu sayının 19'a çıktığının anlaşıldığını belirten Özel, bu durumu, Kılıçdaroğlu'nun kendisine destek verenleri "yanında tutma" çabasına bağladı:

"Yedi kişi yeter derken, bu sayı 19'a çıktıysa, 12 tane oynayan parça var demektir. Uçak mühendisleri bilir, her uçuştan önce bütün parçaları yoklayacaksın. Kemal bey'in de her sabah parçaları yoklaması lazım."

'Umarım Devlet Bey, rahatsızlığını ifade etmiştir'

Özel Meclis'te grup toplantısında konuşmaya hazırlandığı saatlerde, aynı kattaki makamında MHP Lideri Devlet Bahçeli, Adalet Bakanı Akın Gürlek ve İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ile görüştü.

Gazetecilerin görüşmeye ilişkin sorusu üzerine Özel, "Ümit ediyorum, Devlet bey, bu meseleden duyduğu rahatsızlığı ifade etmiştir. Çünkü değerlendirmelerini önemli buluyorum" dedi.

Antalya Büyükşehir Belediye başkanı adayını belirleme sürecindeki iddialarla ilgili hakkındaki fezleke hazırlandığının anımsatılması üzerine Özel, kendisiyle ilgili bir endişesinin olmadığını söyledi.

Fezlekelerin, bir anlamda Meclis'in rutin işlerinden biri haline geldiğini anımsatarak, endişesi olmadığını, ancak "kamu düzeni ve demokrasi" açısından endişeleri olduğunu ifade etti.

FETÖ' suçlaması: Yakacak mermi kalmamış, tüfeğinin kabzasını yakıyorlar

Özel, 15 Temmuz darbe girişimine karşı tavrını "darbedir" diyerek net olarak ortaya koyduğunu anımsatarak, iktidara yakın bir yayın organında kendisine "FETÖ'cü" suçlaması yöneltilmesine tepki gösterdi:

"Bu suçlamanın yöneltilebileceği son kişilerden biriyim. Kemal bey için bir şey diyemem o gizli özne olarak söyledi. Bunu dile getirenlerin acz içinde olduğunu gösteriyorlar. Yakacak mermi kalmamış, tüfeğinin kabzasını yakıyorlar, yapıyorlar."

Kılıçdaroğlu, geçen cumartesi günü genel merkezdeki bayramlaşma programındaki konuşmasında, "FETÖ ajanlarını fark edemediği için" partililerden özür dilemişti.

"Kasım ayında baskın seçim yapacaklarsa ilk oyu ben veririm"

Siyasi kulislerde konuşulan olası erken seçim senaryolarını da değerlendiren Özel, seçimden kaçmayacaklarını belirterek, "Kasım ayında baskın seçim yapacaklarsa ilk oyu ben veririm. Adayımızı çıkarırız, cumhurbaşkanını değiştiririz" ifadelerini kullandı.

Özel, gelecek hafta hayatını kaybeden Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Ferdi Zeyrek'in ölüm yıldönümü nedeniyle Manisa'da olacağı için grup toplantısı planlamadığını da ifade etti.

Bir gazetecinin, "Gelip Kemal bey konuşmak isterse ne olur?" sorusuna Özel, "Öyle bir şey atmosfer, öyle bir imkan yok. Meclis kürsüsü seçilmişlerin yeri" yanıtını verdi.

Özel, kendisine yönelik fezlekelerin Meclis'e sevk sürecinde özel hayatı üzerinden itibar suikastı yapılacağı iddialarını "psikolojik harp yöntemi" olarak nitelendirdi.

Kendisinin bu konuda en ufak açığı ve korkusu olmadığını belirten Özel, " Öyle bir şey olsa, Akın Gürlek'e sert kapıya çarptın demezdim, onlarla anlaşma yoluna giderdim. Tamamen soytarılık, iftira" dedi ve ekledi:

"Bunları gördükçe sinirleniyorum, kızıyorum, midem bulanıyor. Hayatımda ilk kez öfke biriktiriyorum. Çünkü bu olmaz. Ölmüş bir kadına iftira attıran bir zihniyetle muhatabım."

İran ise misilleme olarak "bir bölge ülkesindeki" ABD üslerine ve helikopterlerine füze ve insansız hava araçlarıyla saldırdığını duyurdu. CENTCOM, Tahran'ın Kuveyt'e iki, Bahreyn'e ise üç füze fırlattığını ve bunların hepsinin vurulduğunu veya engellendiğini belirtti.

Son saldırılar, aylardır süren müzakerelerde hafta sonu ilerleme kaydedilememesinin ardından, ateşkes görüşmelerinin tıkanmasının ardından gerçekleşti.

"Partimizin şehirlerdeki siyasi varlığını en üst noktaya taşımak amacıyla yapılan kapsamlı değerlendirmeler sonucunda 4 ilde görev değişikliğine gidilmiştir.

Adana, Diyarbakır, Giresun ve Siirt illerimizde yeni il başkanları yönetimleriyle birlikte kısa sürede görevlerine başlayacaktır.

AK Parti sadece bir siyasi parti değil. Dünya mazlumlarına umut olacak medeniyet yürüyüşümüzün temsilcisidir.

Teşkilat çalışmalarımızı bu şuurla ve kendi içimizdeki değişim süreçlerini bu yüksek sorumlulukla yürütmekteyiz. Emek ve gayretleriyle mücadelemize eşsiz katkılar sağlayarak görevlerini devreden değerli il başkanlarımıza şükranlarımızı sunuyoruz.

Hedefimiz, Genel Başkanımız, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Türkiye Yüzyılı hedeflerini başarmaktır."

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, LGS kapsamındaki merkezi sınava yönelik sınav merkezi, bina, salon ve sıra bilgileri ile sınav tedbirlerine ilişkin bilgilere "e-Okul Veli Bilgilendirme Sistemi" üzerinden ulaşılabilecek.

Fotoğraflı sınav giriş belgeleri, 3 Haziran'dan itibaren okul müdürlüklerince alınarak onaylı şekilde öğrencilere teslim edilecek. Mücbir sebepler nedeniyle farklı illerde sınava girmesi gereken öğrenciler için başvurular, 8 Haziran'a kadar ilgili milli eğitim müdürlüklerince kabul edilecek.

Özel eğitim ihtiyacı bulunan öğrencilerin sınav tedbirleri de sınav giriş belgelerinde yer alacak.

Sınavla öğrenci alacak ortaöğretim kurumlarına ilişkin merkezi sınav giriş yeri bilgilerine "e-okul.meb.gov.tr" internet adresinden erişilebiliyor.

Rapora göre, ABD/İsrail-İran Savaşı küresel ekonominin dayanıklılığını sınarken, savaşın ne kadar süreceği ve boyutuna ilişkin belirsizlikler devam ediyor.

Savaşın sona ermesinden sonra dahi hasar gören altyapı ve ulaşım yollarının yeniden inşası ve tedarik zincirinin dünya çapında yeniden normale dönmesinin aylar sürebileceği, bu durumun da ekonomi üzerinde bir süre daha baskı hissedilmesine yol açacağı tahmin ediliyor.

Özellikle Körfez ülkelerinde önemli ölçüde sekteye uğrayan petrol, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG), tarımsal ve endüstriyel girdi fiyatlarının artması birçok ülkede enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluştururken, Orta Doğu'dan yapılan ithalata bağımlılıkları nedeniyle birçok Asya ekonomisi mevcut ve olası şoklara en doğrudan maruz kalan ülkeler arasında yer alıyor.

Olağanüstü belirsiz durum nedeniyle OECD, raporunda küresel ekonominin gelecek 18 ay içinde nasıl gelişebileceğine yönelik 2 senaryoya yer verdi. Bu senaryolar büyük ölçüde enerji krizinin seyrine, çatışmaya kalıcı bir çözüm bulunmasının ne kadar süreceğine ve bunun sonucunda alınacak politika önlemlerine göre değişiklik gösteriyor.

OECD, savaşın yol açtığı aksaklıkların önemli ölçüde hissedildiği ancak nispeten daha kısa sürdüğü "sınırlı süreli aksaklık" senaryosunda, Körfez ekonomilerindeki enerji üretimi ve ticaretinin bu yılın üçüncü çeyreğinden itibaren kademeli olarak normale döneceğini ve özellikle Asya ekonomilerinde sınırlı seviyede enerji arz kısıtı yaşanacağını varsayıyor.

Bu senaryoya göre, 2025'te yüzde 3,4 olan küresel ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 2,8 seviyesine yavaşlayacağı ve 2027'de yeniden yüzde 3,1'e yükseleceği tahmin ediliyor. OECD, mart ayında yayımladığı raporda küresel ekonominin bu yıl yüzde 2,9 ve 2027'de yüzde 3 seviyesinde büyüyeceği öngörüsünde bulunmuştu.

Senaryoda, politika faizinin bu yıl çoğu büyük ekonomide istikrarlı olacağı ve temel fiyat baskılarının sınırlı kalacağı öngörülüyor. Bu baskıların 2027'de hafifleyeceği tahmin ediliyor.

G20 ülkelerinde enflasyonun 2025'teki yüzde 3,4 seviyesinden bu yıl yüzde 4'e çıkacağı ve 2027'de yüzde 3,1 seviyesine yavaşlayacağı hesaplanıyor.

Savaşta kalıcı ateşkes sağlanması ve enerji fiyatlarında daha fazla düşüş olması durumunda küresel ekonomik büyümenin biraz daha yüksek olması bekleniyor. Bu kapsamda, yılın ikinci yarısından itibaren petrol, gaz ve gübre fiyatlarında yüzde 10'luk ek düşüşün 2027 küresel ekonomik büyümesini 0,1 puan artıracağı ve enflasyonda 0,3 puan düşüş sağlayacağı öngörülüyor.

OECD, "uzun süreli kesinti" senaryosunda ise 2027'nin ilerleyen dönemlerine kadar barış sağlanamaması durumunda ortaya çıkabilecek olası maliyetler çerçevesinde Körfez ekonomilerinde enerji üretimi ve ihracatında şu anda yaşanan kesintilerin 2027'nin ikinci yarısına kadar devam edeceğini ve daha sonra kademeli olarak azalacağını varsayıyor.

Bu senaryoya göre, Körfez ülkelerinin ürettiği enerji ürünleri, tarımsal ve endüstriyel ürünlerde ciddi kıtlık yaşanma olasılığı yüksek ve bu durumun verimlilik düşüşü ve azalan yatırımlar yoluyla potansiyel üretim üzerinde kalıcı etkileri olabileceği değerlendiriliyor.

Bu kapsamda küresel ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 2,1 ve 2027'de yüzde 1,8 seviyesine gerileyeceği ve yavaşlamanın birçok ekonomiyi resesyona sürükleyebileceği ve işsizliği artırabileceği tahmin ediliyor.

Senaryoda, küresel enflasyonun bu yıl 0,4 puan ve 2027'de 1,3 puan artabileceği ve politika faizlerinin birçok ülkede 50-75 baz puan yükseltilebileceği öngörülüyor.

Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 3,1 büyümesi bekleniyor

OECD'nin tahminine göre Türkiye ekonomisi, bu yıl yüzde 3,1 ve 2027'de yüzde 3,8 büyüyecek. Örgüt, martta yayımladığı raporda Türkiye ekonomisinde büyümenin bu yıl yüzde 3,3 ve 2027'de yüzde 3,8 olacağı tahmininde bulunmuştu.

Yüksek enerji ve emtia fiyatlarının sıkı finansal koşullar altında Türkiye'nin iç talebini baskılayabileceği öngörülürken, bu yıl sonuna doğru tüketici güveninin iyileşmesi ve faizde beklenen düşüşün tüketim ve yatırımların güçlenmesini destekleyeceği tahmin ediliyor.

Dezenflasyon sürecinin devam etmesiyle Türkiye'de yıllık enflasyonun 2027'nin ilk yarısında yüzde 20'nin altına inmesi bekleniyor ancak Orta Doğu'da gerilimin tırmanması ve olası fiyat baskılarının enflasyonun yavaşlama süreci için önemli bir risk olduğu değerlendiriliyor.

Sıkı para politikasının sürdürülmesi enflasyon beklentilerini düşürmek için kilit önemde görülürken, gelecekte faiz artışlarının göz ardı edilmemesi gerektiği ifade ediliyor.

OECD'ye göre Türkiye, artan enerji fiyatlarından etkilenmesine rağmen petrol, doğal gaz ve gübre ithalatının büyük kısmı Basra Körfezi'nden gelmediği için doğrudan tedarik riskleri karşısında birçok ülkeye göre daha güvenli bir konumda bulunuyor. Öte yandan Türkiye ekonomisi, Avrupa'daki talep durgunluğu ve özellikle imalat sektöründe üçüncü pazarlardaki Çin hakimiyetine karşı hassasiyetini koruyor.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, IBAN üzerinden ödeme alınması ve faturasız işlem yapıldığına yönelik iddiaların değerlendirilmek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı'na iletildiğini duyurdu.

7 şirket hakkında inceleme

Milletvekillerinin yazılı soru önergelerine yanıt veren Ticaret Bakanı Ömer Bolat, bot yazılımlar aracılığıyla randevuların toplandığı ve ticari amaçla satıldığı iddialarına ilişkin Reklam Kurulu'nun 7 şirket hakkında inceleme başlattığını bildirdi.

Son 5 yılda 153 başvuru yapıldı

Türkiye Gazetesi'nin aktardığına göre, Bolat, son 5 yılda vize başvuru aracılığı hizmetleriyle ilgili 143 CİMER ve 10 e-Devlet başvurusu yapıldığını belirtti.

Başvuruların hak arama yollarına yönlendirildiğini ifade eden Bolat, şahsi IBAN'a ödeme alınması ve fatura verilmemesi gibi iddiaların Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı'na da iletildiğini söyledi.

Vize başvuru aracılığı hizmeti veren kurumların fiyatlandırma, iade koşulları ve bilgilendirme yükümlülükleri açısından tüketicinin korunması mevzuatında özel bir düzenleme bulunmadığını belirten Bolat, ilave tedbirlerin ilgili kurumların görüşleriyle değerlendirildiğini kaydetti.

Mevzuatta "vize aracısı" boşluğu

Sektördeki en büyük açmazlardan birinin yasal boşluklar olduğunu kabul eden Ticaret Bakanı, mevcut Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve bağlı mevzuatta, vize başvuru aracılığı hizmeti veren kurumların fiyatlandırma politikaları, ücret iade koşulları veya tek taraflı bilgilendirme yükümlülüklerine dair özel bir düzenleme bulunmadığını belirtti.

İlçede yaşayan Muhtar, 28 Mayıs'ta rahatsızlanması üzerine ambulansla hastaneye kaldırılmıştı.

Reha Muhtar kimdir?

Türk televizyonculuğunun tanınmış isimlerinden Reha Muhtar, gazeteci, haber sunucusu, televizyon programcısı ve yorumcu kimliğiyle medya dünyasında uzun yıllar görev yaptı.,

21 Temmuz 1959 tarihinde İstanbul'da doğan Reha Muhtar, aslen Irak Türkmenidir. Babasının akademik görevi nedeniyle çocukluk yıllarını Ankara ve İstanbul arasında geçirdi. İlk, orta ve lise eğitimini TED Ankara Koleji'nde tamamlayan Muhtar, yükseköğrenimini Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın Yayın Yüksekokulu'nda aldı.

Gazetecilik kariyerine 1980 yılında başlayan Reha Muhtar, 1981 yılında Milliyet Gazetesi'nin Ankara Bürosu'nda dış politika ve siyaset muhabiri olarak görev yaptı. Daha sonra TRT'ye geçen Muhtar, Yunanistan'ın başkenti Atina'da muhabirlik yaparak adını duyurdu.

1990'lı yıllarda televizyon haberciliğinin öne çıkan isimlerinden biri haline gelen Muhtar, TRT'de yayınlanan "Ateş Hattı" programıyla geniş kitleler tarafından tanındı. Kariyeri boyunca TRT, Kanal D, Show TV, Star TV, ATV, FOX, CNN Türk ve Kanaltürk gibi Türkiye'nin önde gelen televizyon kanallarında haber sunuculuğu, program yapımcılığı ve yöneticilik görevlerinde bulundu.

Özellikle Show TV Ana Haber Bülteni'ndeki sunum tarzıyla hafızalara kazınan Reha Muhtar, uzun yıllar boyunca televizyon haberciliğinin en çok konuşulan isimleri arasında yer aldı. Televizyon çalışmalarının yanı sıra Akşam, Star, Sabah ve Vatan gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı.

CHP'ye yönelik mutlak butlan kararı ve onun akabinde yaşanan gelişmelere değinerek grup toplantısına başlayan Bahçeli, "CHP'nin bölündüğüne dair bir algı oluşturulmaya çalışıldığına" vurgu yaparak, "Türk siyaseti ve demokrasisinin hırpalanmasına izin verilmemesi gerektiğini" ifade etti.

Kasım 2023'teki CHP Kurultayı'na ilişkin çıkan mutlak butlan kararı şu an Yargıtay aşamasında bulunuyor. Bunu istinaden Yargıtay'ın bir an önce kararını vermesi gerektiğini belirten ve son dönemde ana muhalefet partisinde yaşananları "CHP üzerinden oyun oynamak" olarak nitelendiren Bahçeli şöyle konuştu:

"En başında CHP üzerinden oyun oynamanın tehlikelerinden bahsetmiştim. Geldiğimiz noktada, bölünmüş bir CHP algısı oluşturulmaya hatta meşrulaştırmaya çalışıldığına şahit olunmaktadır."

Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin olarak "güçlü siyasetin" gereğine vurgu yapan Bahçeli, "Unutulmamalı ki yaşanan bölgesel gelişmeler ve terörsüz Türkiye sürecinde ortak akıl ve güçlü siyasal kurumlara her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulacaktır," dedi.

Siyasi tansiyonun yüksek seyrettiğini ifade eden Bahçeli, "Yaşanan gelişmeler CHP kurumsallığına yakışmayan bir seviyede siyasi kültürümüze ve demokrasimize zarar verici bir noktaya doğru ilerlemektedir," diye ekledi.

Toplumsal uzlaşma mesajı veren Bahçeli, "Türkiye’nin terörle mücadele ve toplumsal bütünleşme hedefleri, güvenlik politikaları yanında siyasi istikrara ve toplumsal uzlaşmaya da bağlıdır," diye konuştu.

Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin önemli aşamaların kaydedildiğini hatırlatan Bahçeli, "[Böyle] bir dönemde beklentimiz hukuki ve siyasi mücadele yerine fiziki mücadele gibi toplumsal huzuru bozacak provokasyonları arttıracak tehlikeli söylem ve eylemlerden kaçınılmasıdır," açıklamasını yaptı.

MHP lideri Bahçeli, bölgesel gelişmelerin Türkiye’yi yakından etkilediği bir dönemde CHP’deki tartışmaların hukuk zemininde kalması gerektiğini vurguladı.

Bahçeli, "Ülkemizi yakından etkileyen bölgesel gelişmelerin ve Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin önemli aşamaların kaydedildiği bir dönemde beklentimiz hukuki ve siyasi mücadele yerine fiziki mücadele gibi toplumsal huzuru bozacak, provokasyonları artıracak tehlikeli söylem ve eylemlerden kaçınılmasıdır. Mesele hukuk zemininden uzaklaşmamalıdır. Türkiye'yi karıştırmaya kimse cüret etmemelidir," ifadelerini kullandı.

Siyasi tartışmalarda ayrıştırıcı bir dil kullanılmaması gerektiğini belirten MHP lideri, milli hafıza mekânları ve milli kahramanlar üzerinden toplumu kutuplaştıracak söylemlerden uzak durulması çağrısında bulundu.

Bahçeli, "Olaylar sokağa taşıp, fiziki mücadele çağrıları ile bir eyleme, güvenlik güçlerine saldırıya, kamu düzenini bozmaya yönelmemelidir," diye ekledi.

Konuşmasında "terörsüz Türkiye" sürecine de değinen Bahçeli, "Terörü bu topraklardan tamamen çıkarmak çabasındayız. Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge hedeflerine ulaşmak yolunda birçok engeli aştık," dedi.

Bahçeli, "Provokasyonlara aldırmadan Cumhur İttifakı birlikteliğinde Türkiye'yi askeri ve siyasi olarak en üst sıraya taşıyacağız," ifadelerini kullandı.

Bahçeli, konuşmasında son dönemde belediyeler üzerinden yürütülen soruşturmalara da değinerek siyasette yozlaşma tartışmalarını gündeme getirdi.

Yozlaşmanın "yalnızca hukuki değil ahlaki, kurumsal, kültürel ve zihinsel bir sorun" olduğunu söyleyen Bahçeli, bunun siyasi ve toplumsal hayatın derinliklerine kadar işlediğini ve Türkiye’nin istikrar kanallarını tıkadığını savundu.

Bazı belediyeler üzerinden yürütülen soruşturmalar neticesinde ortaya çıkan iddiaların toplumdaki ahlaki değerlerin tahrip olduğunu gösterdiğini belirten Bahçeli, "Vatandaşlarımızın oylarıyla seçilen ve görevleri beldeye ve belde halkına hizmet etmek olan bazı belediye başkanlarının kamu kaynaklarını istismar, yolsuzluk, usulsüzlük ve yozlaşma halleri iki cihanda da kurtuluşu olmayan bir düşkünlük halidir," dedi.

Bahçeli, bu kişilerin hangi siyasi partiye ait olursa olsun hem topluma hem de içinde bulundukları siyasi çevreye zarar verdiğini belirterek, "Türk siyasetini kirleten bu kişiler yaptıkları karşısında koruma görmemeli, siyaseti kirletmelerine müsaade edilmemeli, siyasetten temizlenmelidir," ifadelerini kullandı.

MHP’nin "temiz siyaset, temiz toplum" ilkesi doğrultusunda üzerine düşeni yaptığını savunan Bahçeli, partisinin töhmet altında kalmasına neden olan kişilere karşı gerekli arınmayı tavizsiz şekilde sağladığını söyledi.

Sorumluluk makamındaki kişilerin yozlaşmanın ve çürümenin aktörü haline gelmesinin içine düşülen durumu gösterdiğini dile getiren Bahçeli, CHP’ye çağrıda bulundu.

Bahçeli, "CHP her şeyden önce kendi arınmasını yapmalı; toplumun hassasiyetlerini gözeterek arınmalı ve durulmalıdır," diye konuştu.

Siyasetin daha şeffaf, tutarlı ve sorumlu bir zemine taşınması gerektiğini belirten MHP lideri, siyasetin finansmanından siyasi etik ilkelerine kadar siyasi partiler rejiminin gözden geçirilmesi ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin ruhuna uygun düzenlemeler yapılması gerektiğini ifade etti.

Türkiye’nin bir hukuk devleti olduğunu ve demokratik kurumların işlediğini söyleyen Bahçeli, bölgenin "ateş çemberi" içinde olduğu bir dönemde Türkiye’nin milli güvenliğini tahkim etmeye ve bölgenin huzura kavuşması için çaba göstermeye devam ettiğini belirtti.

Bahçeli, "Cumhuriyet Halk Partisi’nin bir gündem yanılsaması içerisinde patinaj yapmasının kimseye faydası olmayacaktır," dedi.

28 Şubat'ta itibarıyla sıcak çatışmayla başlayan ABD ve İran arasındaki gerilime ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Bahçeli, "ABD ve İsrail'in akıl ve mantıktan yoksun yürüttükleri savaş bölgemizi ateşe atarken, Türkiye'nin yürüttüğü yapıcı rol tüm dünyanın takdirini kazanmaktadır. Oyalama taktikleri bırakılmalı, acilen savaş durmalıdır," ifadelerini kullandı.

Bölgede insani krizin her geçen gün büyüdüğünü belirten Bahçeli, "Daha fazla bu savaş devam etmemeli. İran halkı ile birlikte ABD ve İsrail halkı da yöneticilerinin sonu belli olmayan felaket senaryolarına mahkum edilmemelidir. ABD bölgeden derhal çekilmelidir. ABD derhal bu savaşı durdurmalıdır," diye konuştu.

'Çiftçinin beklentisini karşılamıyor'

İletilen taleplerde de açıklanan fiyatın çiftçilerin beklentisini karşılamadığının görüldüğünü kaydeden Bayraktar, "Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, temel destek, planlı üretim desteği ve sertifikalı tohum kullanım desteği kapsamında üreticilere toplam dekara 979 lira 60 kuruş destek ödemesi yapılacağı belirtildi.

Ortalama verim dikkate alındığında bu desteklerin ton başına yaklaşık 3 bin 14 lira olarak hesaplandığı görülüyor. 2026 yılında destek kalemleri şu şekilde belirlendi: Temel destek dekar başına 403 lira, Planlı üretim desteği dekar başına 403 lira, Sertifikalı tohum kullanım desteği dekar başına 173 lira 60 kuruş. Bununla birlikte, tarla bitkilerinde verim kaybını önlemek amacıyla sertifikalı tohumun en az üç yılda bir yenilenmesi tavsiye ediliyor. Dolayısıyla her üretici her yıl sertifikalı tohum kullanmıyor ve sertifikalı tohum desteğinden düzenli olarak yararlanmıyor. Buğday ve arpa üreticisinin aldığı destek dekar başına temel ve planlı üretim desteği 806 liradır. Bu nedenle, açıklanan toplam destek tutarının tüm üreticiler açısından fiilen elde edilebilen bir gelir unsuru olarak değerlendirilmesi mümkün değildir" dedi.

'Ödemeler için 45 gün uzun bir süre'

Ürün bedellerinin 45 gün içerisinde ödeneceğinin açıklanmasının kabul edilebilir bir uygulama olmadığını belirten Bayraktar şunları kaydetti:
"Üretimin sürdürülebilirliği, çiftçilerimizin gelir güvencesinin sağlanması ve ülkemizin gıda arz güvenliğinin korunabilmesi için müdahale alım fiyatlarının üretim maliyetleri, enflasyon oranları ve çiftçilerimizin makul gelir beklentileri dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi, kilogram başına 3 lira prim desteğinin verilmesi büyük önem taşıyor. Bu talebimizi de Tarım ve Orman Bakanlığına ilettik. Ayrıca, ürün bedellerinin 45 gün içerisinde ödeneceğinin açıklanması kabul edilebilir bir uygulama değildir. Çiftçilerimizin mazot, gübre, ilaç, tohum, işçilik ve kredi borçları hasatla birlikte kapıya dayanırken, üreticilerimizden parasını 45 gün beklemesi isteniyor ve üreticilerimiz emeğinin karşılığını zamanında alamıyor. Bu nedenle ürün bedelinin en az yüzde 50’si teslimat anında, kalan kısmı ise en geç 15 gün içerisinde üreticilerimizin hesabına yatırılmalıdır. Aksi halde yüksek enflasyon koşullarında 45 günlük bekleme süresi, açıklanan alım fiyatlarının reel değerini önemli ölçüde aşındıracak ve üreticilerimizin gelir kaybını daha da artıracaktır. Çiftçilerimiz sadece düşük fiyatla değil, geç ödeme nedeniyle de mağdur edilmemelidir."

"El Nino kapımıza dayanıyor" diyen Guterres, bunun dünya genelinde bir "acil iklim uyarısı" olarak kabul edilmesi gerektiğini kaydetti.

İklim dengelerini altüst eden, sıcaklık rekorlarının kırılmasına yol açan, şiddetli kuraklık, aşırı yağış ve sel felaketlerini tetikleyen El Nino'ya hazırlık yapılması çağrısını yapan Antonio Guterres, iklim değişikliği nedeniyle zaten küresel sıcaklıkların artmakta olduğuna dikkat çekerek, "El Nino koşulları, yangına benzin dökecek. Etkileri daha şiddetli olacak, daha uzağa yayılacak ve yıkıcı bir hızla sınırları aşacaktır" uyarısını yaptı.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ayrıca "tek etkili çözüm, krizin ulaştığı boyuta uygun iklim eylemleri" diyerek bunları şöyle sıraladı: "Fosil yakıtlara olan bağımlılığı sona erdirmek, yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişi hızlandırmak, en savunmasız kesimleri korumak ve herkes için erken uyarı sistemleri kurmak."

"Muhtemelen şiddetli olacak"

BM'ye bağlı Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) de bugün yaptığı açıklamada, Haziran- Ağustos aylarında El Nino ihtimalinin yüzde 80 olduğuna dikkat çekerek, "El Nino'nun en yoğun olduğu dönem ve zamanlaması konusunda bazı belirsizlikler olsa da çoğu tahmin modeli bunun en azından orta şiddette, hatta muhtemelen şiddetli olacağını gösteriyor" öngörüsünü paylaştı.

El Nino, Pasifik Okyanusu'nun orta ve doğu kesimlerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalden daha fazla artmasıyla başlayan, tüm dünyadaki hava akımlarını, atmosferdeki rüzgar ve basın sistemlerini değiştiren, küresel sıcaklıkları artıran şiddetli kuraklık, aşırı yağışlar nedeniyle sel ve orman yangını gibi iklim felaketlerini tetikleyebilen, 9 ile 12 ay arasında süren bir doğal iklim olayı.

Artan küresel sıcaklıklar, tarımı etkileyerek gıda fiyatlarında şoka yol açabildiği gibi, orman yangınları riskini de artırıyor.

WMO bugünkü açıklamasında, Nisan sonundan Mayıs ortasına kadar çeşitli gözlem platformlarından elde edilen verileri paylaştı ve "Ekvatoral Pasifik'in orta ve doğu kesimindeki deniz yüzeyi sıcaklığının El Nino eşik değerlerine yaklaştığına" dikkat çekti.

WMO: Hazırlık yapmalıyız

WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo da yaptığı açıklamada devletlerin gerekli hazırlıkları yapmasının büyük önem taşıdığına dikkat çekti, " tek başına bile karşı karşıya olduğumuz en ölümcül iklim tehlikelerinden biri ve bir El Nino olayı bu tehdidi yoğunlaştırabilir" diye uyardı.

Saulo, "Kuraklığı ve şiddetli yağışları daha da şiddetlendirecek ve hem karada hem de okyanusta sıcak dalgası riskini artıracak, potansiyel olarak şiddetli bir El Nino olayına hazırlıklı olmalıyız. 2023-2024 yıllarında yaşanan en son El Nino, kayıtlara geçen en şiddetli beş olaydan biriydi ve 2024'te gördüğümüz rekor düzeydeki küresel sıcaklıklarda rol oynadı" diye konuştu.

WMO'nun gelişmeleri büyük bir dikkatle izlemeye devam edeceğini vurgulayan Celeste Saulo, hükümetleri, insani kuruluşları ve iklime hassas sektörleri bilgilendireceklerini söyledi.

Saulo, "Sezonluk tahminlerin önceden yapılması ve erken uyarılar, hayat kurtarmak ve ekonomilerimiz ile toplumlarımız üzerindeki etkiyi hafifletmek açısından hayati önem taşıyor" sözlerine de vurgu yaptı.

Yaz aylarında sıcaklıkların ortalamanın üzerine çıkmasını öngören WMO, El Nino'nun en az Kasım ayına kadar sürmesinin olası olduğuna dikkat çekiyor.

1 Haziran'daki Kuzey Makedonya hazırlık maçından bir gün sonra açıklanan kadroda şu oyuncular yer aldı:

Kaleci

• Altay Bayındır (Manchester United)
• Mert Günok (Fenerbahçe)
• Uğurcan Çakır (Galatasaray)

Defans

• Abdülkerim Bardakcı (Galatasaray)
• Çağlar Söyüncü (Fenerbahçe)
• Eren Elmalı (Galatasaray)
• Ferdi Kadıoğlu (Brighton & Hove Albion)
• Merih Demiral (Al-Ahli)
• Mert Müldür (Fenerbahçe)
• Ozan Kabak (1899 Hoffenheim)
• Samet Akaydin (Çaykur Rizespor)
• Zeki Çelik (Roma)

Orta saha

• Hakan Çalhanoğlu (Inter)
• İsmail Yüksek (Fenerbahçe)
• Kaan Ayhan (Galatasaray)
• Orkun Kökçü (Beşiktaş)
• Salih Özcan (Borussia Dortmund)

Forvet

• Arda Güler (Real Madrid)
• Barış Alper Yılmaz (Galatasaray)
• Can Uzun (Eintracht Frankfurt)
• Deniz Gül (Porto)
• İrfan Can Kahveci (Kasımpaşa)
• Kenan Yıldız (Juventus)
• Kerem Aktürkoğlu (Fenerbahçe)
• Oğuz Aydın (Fenerbahçe)
• Yunus Akgün (Galatasaray)
• Böylece Türkiye'nin Dünya Kupası için belirlediği 35 kişilik geniş aday kadrosu, kurallar gereği turnuva öncesi 26 kişiye düştü. Öte yandan Türkiye Futbol Federasyonu, geniş aday kadrosunda yer alıp nihai kadrodan çıkarılan üç oyuncunun, Dünya Kupası'ndaki ilk maçlardan önce sakatlık yaşanması durumunda kadro değişikliğine izin verildiği için hazırda beklemek üzere ABD'ye gidecek kafileye dahil edildiğini duyurdu. Bu oyuncular Muhammed Şengezer (Başakşehir), Aral Şimşir (Midtjylland) ve Demir Ege Tıknaz (Braga). Kadroda şu ana kadar en fazla milli takım forması giyen futbolcular Hakan Çalhanoğlu (104), Kaan Ayhan (72), Merih Demiral (61), Çağlar Söyüncü (59) ve Zeki Çelik (59). Türkiye formasıyla en fazla gol atan futbolcular ise Hakan Çalhanoğlu (22), Kerem Aktürkoğlu (15), Arda Güler (6), İrfan Can Kahveci (6) ve Merih Demiral (6).

• 2026 FIFA Dünya Kupası 11 Haziran-19 Temmuz tarihleri arasında oynanacak.

  Türkiye'nin turnuva başlamadan önce Venezuela ile bir hazırlık maçı daha olacak.

  Bu maç 7 Haziran Pazar TSİ 01:00'de, Florida'nın Fort Lauderdale kentindeki Inter Miami Stadyumu'nda oynanacak.

  Turnuva ilk kez üç ülkede (ABD, Kanada ve Meksika) organize edilecek.

  Dünya Kupası'na ilk kez 48 takım katılıyor.

  Türkiye'nin rakipleri ABD, Avustralya ve Paraguay.

  A Milli Takım'ın maç programı ise şöyle:

• 14 Haziran Pazar 07:00 Türkiye-Avustralya (Vancouver, Kanada)
• 20 Haziran Cumartesi 06:00 Türkiye-Paraguay (Santa Clara/ABD)
• 26 Haziran Cuma 05:00 Türkiye-ABD (Los Angeles/ABD)