Yaşananların sadece birkaç fonun ya da yatırımcının meselesi sayılamayacağını belirten Eğilmez, yazısında "Son dönemde yatırım fonları etrafında yaşananlar, yalnızca birkaç fonun veya yatırımcının hikâyesi olarak görülmemeli. Asıl tartışılması gereken soru şu: Ortaya çıkan zararın faturasını kim ödeyecek? Henüz bütün hukuki süreçler tamamlanmış değil. Bu nedenle yaşananları kesinleşmiş bir 'Ponzi sistemi' olarak nitelemek doğru olmaz. Ancak olağanüstü getiriler, düşük likiditeli varlıklar ve bunların yarattığı fiyat hareketleri, Ponzi benzeri mekanizmaların nasıl oluşabildiği sorusunu yeniden gündeme getiriyor." değerlendirmesinde bulundu.

"Üç ayrı aktörün sorumluluğu sorgulanmalı"

Süreçte üç farklı kesimin rolünün irdelenmesi gerektiğini ifade eden Eğilmez, sistemi tasarlayanlar ile denetim ayağına ilişkin şöyle devam etti:

"İlk olarak, eğer gerçekten kurallara aykırı bir düzenek kurulmuşsa, bunu tasarlayan ve işletenlerin sorumluluğu var. Yüksek getiri tek başına suç değildir. Ancak olağanüstü getirinin kaynağı açıklanamıyorsa, varlıkların gerçek değeri tartışmalıysa veya yatırımcıya riskler doğru anlatılmıyorsa ortada ciddi bir sorun vardır. İkinci olarak, kamu otoritesinin sorumluluğu tartışılmalı. Yatırımcının her fonun portföyünü, ilişkili şirketlerini, hisse likiditesini ve değerleme yöntemlerini kendisinin araştırması beklenemez. Zaten bunun için düzenleyici kurumlar vardır. Nitekim SPK, bazı fonların 2025'in sonlarından itibaren düşük fiili dolaşıma sahip hisselerde temel ekonomik büyüklüklerle açıklanamayan fiyat hareketlerine yol açtığının gözlemlendiğini açıkladı. O halde şu soru da sorulmalı: Sorun daha önce görülmüşse, neden daha erken ve daha etkili müdahale edilmedi?"

Yatırımcının aldığı risk ile kandırılma hali arasındaki çizgiye de dikkat çeken iktisatçı, "Üçüncü olarak, yatırımcının da sorumluluğu var. Yatırım yapan kişi elbette risk alır. Finans piyasalarının en eski derslerinden biri şudur: Olağanüstü getiri, genellikle olağanüstü risk demektir. Ancak burada da önemli bir ayrım var. Yüksek risk almak ile kandırılmak aynı şey değildir." ifadelerini kullandı.

"Risk almayanın bu faturayı ödemesi niçin gereksin?"

Asıl adaletsizliğin sürece hiç dahil olmayan geniş halk kesimleri üzerinde doğabileceğine işaret eden Eğilmez, değerlendirmesini şöyle sürdürdü:

"Asıl gözden kaçan grup ise bu işlere hiç girmeyenler. Parasını yatıracak birikimi olmayanlar ve parasını yüksek getirinin cazibesine kapılmadan daha düşük getirili, daha sağlam yatırım araçlarında tutanlar. Bu insanlar yüksek getiri beklentisinin sağladığı hiçbir avantajdan yararlanmadılar. Fakat ortaya çıkan zarar kamu kaynaklarıyla veya finansal sistem üzerinden bütün topluma yayılırsa, zararın bir bölümünü onlar da üstlenmiş olacak. İşte asıl adalet tartışması burada başlıyor: Bir kişi yüksek getiri umuduyla yüksek risk aldı, başka bir kişi ise aynı riski almak istemedi. Risk alanın zararı bütün topluma yayılıyorsa, risk almayanın bu faturayı ödemesi niçin gereksin?"

Risk ile sorumluluk arasındaki bağın koparılmaması gerektiğinin altını çizen Eğilmez, sözlerini "Finansal piyasalarda temel ilke aslında çok nettir: Kazancın sahibi kazancını, riskin sahibi de riskini üstlenmeli. Aksi halde yalnızca bir fon krizini değil, çok daha önemli bir şeyi kaybederiz: Risk ile sorumluluk arasındaki bağı." uyarısıyla tamamladı.

Yazının orijinali için tıklayınız

Başkentte bir dizi patlama sesi duyuldu ve Kral Halid Uluslararası Havalimanı'nda büyük sorunlar yaşandığı bildirildi; FlightRadar24 takip sitesi ise günün erken saatlerinde gecikmeler ve iptaller olduğunu belirtti .

Suudi yetkililerden henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Husi askeri sözcüsü Yahya el-Sarea, Suudi Arabistan'ın geçen hafta Yemen genelinde 300 hava saldırısı düzenlediğini belirterek, saldırıların "cevapsız kalmayacağı" konusunda uyarıda bulundu.

Wall Street Journal'ın (WSJ) haberine göre, söz konusu olaylar Mayıs ayında meydana geldi ve Google tarafından Temmuz ayında tespit edildi. Şirket, yaşananları ancak gazetenin konuya ilişkin kendilerine yönelttiği soruyu yanıtlarken kamuoyuna açıklamış oldu. Google, vakalarda herhangi bir zarar oluşmadığı için bunları kamuoyuyla paylaşma gereği duymadıklarını kaydetti.

Gemini'ın isimleri açıklanmayan diğer şirketlerin bilgisayarlarına sızdığı üç olay yaşandı. Bunlardan birinde yapay zeka, korumalı bir sisteme erişmek için şifreleri tahmin etti. Diğer iki olayda ise bir veri tabanında oturum açma bilgilerini buldu.

"Yapaz zeka sorumlu davranacak şekilde eğitilmeli"

Şirketin güvenlik mühendisliğinden sorumlu başkan yardımcısı Heather Adkins, Fransız haber ajansı AFP'ye yaptığı açıklamada, "Standart bir değerlendirme sırasında model, internette kamuya açık bilgiler buldu ve testin parçası olduğunu düşündüğü internet sitelerine erişmek için giriş bilgilerini tahmin etti" dedi. Google'a göre yapay zeka, test simülasyonunun parçası olan sistemler yerine gerçek şirketlere ait sistemlere eriştiğini fark eder etmez işlemleri durdurdu.

Söz konusu üç kuruluşun durumdan haberdar edildiğini belirten Adkins ayrıca, modelin eğitimi için birlikte çalıştıkları kuruluşla test süreçlerinde gerekli değişikliklerin hayata geçirildiğini söyledi.

Adkins, "Bu olaylar, güçlü yapay zeka modellerinin sorumlu davranacak şekilde eğitilmesinin önemini ortaya koyuyor" diye ekledi.

Daha önce de yaşanmıştı

Bu olaylarla birlikte Google, yapay zeka modellerinde bu tür davranışların gözlemlendiği dördüncü büyük yapay zeka geliştiricisi oldu.

Benzer olaylar daha önce Meta, Anthropic ve OpenAI'de de yaşandı. Bu vakalar, yapay zeka ajanlarının giderek daha otonom hale gelmesi ve internete ve bilgisayar sistemlerine erişimlerinin artmasıyla birlikte hangi güvenlik önlemlerinin alınması gerektiği sorusunu gündeme getirdi.

ChatGPT'nin geliştiricisi OpenAI'ın bir yapay zeka modeli, Temmuz ayında gerçekleştirilen bir test sırasında güvenli ortamdan çıkarak beklenmedik biçimde Hugging Face adlı yapay zeka iş birliği platformunun bilgisayar sistemlerine sızdı.

Bunun üzerine rakip şirket Anthropic, kendi testlerini yeniden incelemeye aldı. İnceleme sırasında başka benzer vakalar da ortaya çıktı.

"İnternette kontrolü tamamen ele geçirebilir"

Meta da daha sonra kendi yapay zekasının, testlerde birlikte çalıştığı bir kuruluştaki sistemin yanlış yapılandırılması nedeniyle başka bir şirketin bilgisayarlarına sızdığını kabul etti.

Anthropic CEO'su Dario Amodei ise bu ay yapay zeka teknolojilerinin geliştirilme hızının yavaşlatılması çağrısında bulundu.

Amodei bir blog yazısında, "yapay zeka ajanları" olarak da adlandırılan otonom yazılım sistemlerinden oluşan bir ağın altı ila 12 ay içinde internetin tamamında kontrolü ele geçirebileceği ve milyarlarca dolarlık zarara yol açabileceği yönündeki endişesini dile getirdi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında 15 Eylül'de Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız tutuklandı.

Ardından Info Yatırım ve Hedef Holding yöneticisi N. K. G, Destek Yatırım Bankası Yönetim Kurulu Başkanı A. K. ve Tera Holding Genel Müdür Yardımcısı İ. B. gözaltına alındı.

19 Eylül'de ise Pusula Holding Yönetim Kurulu Başkanı S. T. ile Tera Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı E. T. ve yöneticileri A. Ö, E. A. ve K. A. gözaltına alındı.

Bakan Gürlek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada soruşturma kapsamında 51 kişi hakkında yurt dışına çıkış yasağı uygulandığını kaydetmişti. Gürlek, soruşturmalarda 4 kişinin tutuklandığını açıklamıştı.

Ayrıca olası malvarlığı kaçırma girişimlerinin önüne geçilmesi amacıyla şüphelilerin ilgili banka hesapları ve tüm malvarlığı değerlerine tedbir konulduğunu aktardı.

Neler yaşanmıştı?

Hisse değerleri şişirilmiş bazı yatırım fonlarındaki satışların hızla artması, Borsa İstanbul endeksinde %6'ya varan sert düşüşe yol açtı.

Bazı fonlar yatırımcılara ödeme yapamayacaklarını ilan etti. Değer kaybının artması üzerine kamu kurumları ve denetleyiciler devreye girdi.

SPK, 131 yatırım fonunun tasfiye edileceğini açıkladı.

Açılan soruşturmalar kapsamında Pusula Portföy, Info Yatırım, Hedef Holding, Destek Yatırım Bankası ve Tera Holding gibi kuruluşların yöneticileri gözaltına alındı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, piyasada yaşanan sorunların sınırlı sayıda fonda gerçekleştiğini belirterek "genele yayılan sistemik bir risk söz konusu değil" dedi.

Etkinlik nedeniyle saat 06.00'da Aşkabat Caddesi'nin Akdeniz Caddesi ile Oğuzhan Asiltürk Caddesi arasında kalan bölümü ve buraya açılan yolların tamamı çift yönlü trafiğe kapatılacak.

İstanbul'da kapalı yollar

İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nden yapılan açıklamaya göre, yarın gerçekleşecek koşu etkinliği nedeniyle saat 06.00'dan program bitimine kadar Fatih ve Beyoğlu'nda kapatılacak yollar ve alternatif güzergahlar belirlendi.

Bu kapsamda Fatih'te Kadir Has, Abdülezelpaşa ve Ayvansaray caddelerinin Eyüpsultan istikameti, Ragıp Gümüşpala Caddesi'nin Atatürk Bulvarı bağlantısı ile Atatürk Köprüsü'nün Fatih istikameti trafiğe kapatılacak.

Fevzipaşa Caddesi ile Galata Köprüsü ise alternatif güzergah olarak kullanılabilecek.

Beyoğlu'nda ise Refik Saydam ve Tersane caddelerinin Atatürk Köprüsü'ne katılım yolları trafiğe kapatılacak.

Bu kapsamda 21 Eylül Pazartesi günü saat 01.00'den 22 Eylül Salı günü saat 01.00'e kadar 24 saat boyunca su kesintisi yaşanacak.

Çalışmaların tamamlanmasının ardından sisteme kademeli ve kontrollü şekilde yeniden su verilecek.

2 ilçede 29 mahalle etkilenecek

ASKİ'nin açıklamasına göre kesintiden şu mahalleler etkilenecek:

Keçiören: Şehit Kubilay, Uyanış, Sancaktepe, Bademlik, Ayvalı, Osmangazi, Yayla, Köşk, Ovacık, Atapark, Kanuni, Ufuktepe, Yükseltepe, 23 Nisan, Esertepe, Güzelyurt, Kuşcağız, Yeşiltepe, Pınarbaşı ve Şenyuva mahalleleri.

Yenimahalle: Avcılar, Güventepe, Kaletepe, Barıştepe, Ergenekon, Kayalar, Pamuklar, Burç ve Çiğdemtepe mahalleleri.

Üstel, "Deniz faciasında kayıp olarak aranan 1 insanımızın daha naaşına ulaşıldı. Hayatını kaybedenlerin sayısı 15’e yükseldi, kayıp sayısı 13’e düştü" ifadelerini kullandı.

Ulaşılan naaşın kimlik tespiti için gerekli işlemlerin başlatıldığını belirten Üstel, hayatını kaybeden kişiye Allah’tan rahmet, ailesine sabır diledi.

Üstel, facianın meydana geldiği ilk andan itibaren devletin tüm imkanlarının seferber edildiğini vurgulayarak, "Diğer kayıplarımıza ulaşmak için çalışmalarımız aralıksız sürüyor. İnancımız, en kısa sürede tüm kayıplarımıza ulaşacağımız yönündedir" dedi.

Gök gürültüsünün yanı sıra özellikle sahil kesimlerinde yıldırım ve şimşekler gökyüzünü aydınlattı. Karadeniz Sahil Yolu'nda kalan araçlar uzun kuyruklar oluşturdu. Pelitli, Havalimanı, Değirmendere ve Çömlekçi mevkisinde su birikintileri nedeniyle sürücü ve yayalar zor anlar yaşadı.

Şiddetli yağış dolayısıyla bazı araçlar yolda mahsur kaldı. Sahil yolunda araçları su içinde kalan sürücüler ilerlemekte güçlük çekti. Havalimanında iç ve dış hatlara ulaşım sağlanan yolun bir kısmında su birikintileri oluşurken, sürücülerin yanı sıra yolcular da zor anlar yaşadı.

Gök gürültüsü eşliğinde sağanak nedeniyle kentin yüksek kesimli mahallelerinde elektrik kesintileri meydana geldi.

Trabzon Valiliği’nden yapılan yazılı açıklama, “İlimizde etkili olan kuvvetli yağışlar nedeniyle, yağışın yoğun olarak gerçekleştiği bölgelerde elektrik kesintileri ve ulaşımda bazı aksamalar meydana gelmiştir. Yaşanan olumsuzlukların giderilmesi amacıyla, ilgili kurumlarımızın koordinasyon içerisinde yürüttüğü çalışmalar neticesinde ekiplerimiz ivedilikle sahaya intikal etmiştir. Bu kapsamda yaklaşık 780 personel ve 456 araç sahada görev almış; 112 Acil Çağrı Merkezi’ne ulaşan 144 ihbar ekiplerimiz tarafından tek tek değerlendirilerek gerekli müdahaleler gerçekleştirilmiştir. Yağışların etkili olduğu bölgelerde; AFAD, Karayolları, DSİ, Trabzon Büyükşehir Belediyesi, UMKE, TİSKİ, İtfaiye ve ilçe belediyelerimizden toplam 533 personel ve 376 araç sahada görev yapmaktadır. Ekiplerimiz, gelen ihbarlara müdahale çalışmalarını kesintisiz sürdürmektedir” ifadelerine yer verildi.

Rize'de de sel yaşandı

Öte yandan Rize'nin İyidere ilçe merkezinde ise yağış nedeniyle toprak kaymaları ve yollarda çökmeler meydana geldi. Bazı araçların su içinde kaldığı yağışın ardından, çay bahçelerinde heyelanlar oluştu.

İyidere Belediye Başkanı Saffet Mete, gazetecilere yaptığı açıklamada, dün akşam saatlerinde Meteoroloji ve AFAD'dan "sarı" ve "turuncu" kodlu yağış uyarısı aldıklarını söyledi. Uyarıların ardından gerekli tedbirleri aldıklarını belirten Mete, "Metrekareye düşen yağışın net miktarı henüz belirlenmedi. Ancak 150 kilogramın üzerinde olduğunu tahmin ediyoruz." dedi.

Mete, bütün personel ile sahada olduklarını dile getirerek, "Şu an itibarıyla 9 mahalle ve 7 köyümüzde büyük hasarlar var. Gece yarısından sonra yağış şiddetini çok artırdı. Can kaybımızın olmaması bizi en çok sevindiren konu. Tedbir amacıyla 7 evi tahliye ettik." dedi.

Rize Valiliğinden yapılan açıklamada, il genelinde etkili olan yağışların devam etmesi nedeniyle vatandaşların tedbirli ve dikkatli olmaları istendi.

Açıklamada, yağışların yer yer kuvvetli olabildiğine işaret edilerek, "Buna bağlı olarak oluşabilecek olumsuzluklara karşı vatandaşlarımızın zorunlu olmadıkça trafiğe çıkmamaları, yetkili mercilerin uyarılarını takip etmeleri ve riskli bölgelerden uzak durmaları can ve mal güvenlikleri için tedbirli olmaları önemle rica olunur." ifadelerine yer verildi.

Motorinin litre fiyatına 19 Eylül itibarıyla geçerli olmak üzere 3,97 TL indirim geldi.

İndirim sonrasında İstanbul Avrupa Yakası'nda motorinin litre fiyatı 96,34 TL seviyesine geriledi.

Benzinin litre fiyatında ise herhangi bir değişiklik yapılmadı.

Fon krizinin yoğun satış baskısını tetiklediği haftada BIST 100 endeksinde yer alan şirketlerin geçen haftaki hisse performansları da belli oldu.

Kazandıranlar tarafında yalnızca Tekfen Holding çift haneli yükseliş kaydederken, en fazla değer kaybeden ilk üç hissedeki düşüş yüzde 40'ın üzerine çıktı.

Tekfen Holding yüzde 12,66 ile ilk sırada

BIST 100'de haftanın en çok kazandıran hissesi Tekfen Holding (TKFEN) oldu. Şirket hisseleri haftalık bazda yüzde 12,66 değer kazandı.

Tekfen Holding'i Enerya Enerji (ENERY) izledi. Enerya Enerji hisselerindeki haftalık yükseliş yüzde 5,50 olarak gerçekleşti.

Kazandıranlar listesinin üçüncü sırasında Anadolu Sigorta (ANSGR) yer aldı. Şirket hisseleri geçen hafta yüzde 2,26 yükseldi.

Tüpraş (TUPRS) haftalık bazda yüzde 0,91 değer kazanarak dördüncü sırada bulunurken, TAV Havalimanları (TAVHL) yüzde 0,64 yükselişle en çok kazandıran ilk beş BIST 100 hissesi arasına girdi.

Üç hissede kayıp yüzde 40'ı geçti

Kaybettirenler tarafında ise çok daha sert hareketler görüldü. BIST 100'de haftanın en fazla değer kaybeden hissesi Katılımevim Tasarruf Finansman (KTLEV) oldu. Katılımevim hisseleri bir haftada yüzde 40,86 değer kaybetti.

İkinci sırada Odine Solutions Teknoloji (ODINE) yer aldı. Şirket hisselerindeki haftalık kayıp yüzde 40,85 olarak gerçekleşti.

Pasifik Eurasia Lojistik (PASEU) de yüzde 40,82 düşüşle haftanın en fazla değer kaybeden üçüncü BIST 100 hissesi oldu. Böylece kaybettirenler listesinin ilk üç sırasında yer alan hisselerin tamamındaki haftalık düşüş yüzde 40'ın üzerine çıktı.

Mia Teknoloji ve DAP Gayrimenkul'de kayıp yüzde 30'un üzerinde

Kaybettirenler listesinin dördüncü sırasında Mia Teknoloji (MIATK) yer aldı. Şirket hisseleri haftalık bazda yüzde 32,35 geriledi.

DAP Gayrimenkul Geliştirme (DAPGM) ise haftayı yüzde 32,32 değer kaybıyla tamamlayarak BIST 100'ün en fazla kaybettiren beşinci hissesi oldu.

CNN, MS NOW ve Politico'nun "Beyaz Saray'dan derhal yasaklandığını" kaydeden Trump, bu karara "sürekli yalan haber yapmalarını" gerekçe gösterdi.

Trump, MS NOW'ın eski adı "MSNBC"yi izleyici ve güvenilirlik eksikliği nedeniyle değiştirdiğini, Politico'nun da eski ABD Başkanı Joe Biden'ın döneminde hükümetten yasa dışı şekilde 8 milyon dolarlık abonelik ücreti aldığını iddia etti.

Medya kuruluşlarının, kendisi, hükümeti ve ülkesi hakkındaki haberlerinde "kurgu ve yalanlar yazmaması" gerektiğini belirten Trump, "Diğer yalan haber kuruluşları da aralarına katılacak." ifadesini kullandı.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 0,06 azalışla 6 bin 826 liraya geriledi. Cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 0,09 düşüşle 44 bin 450 liraya geriledi.

Geçen hafta sonu 11 bin 190 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 0,14 azalışla 11 bin 174 liraya geriledi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,36 artışla 48,7810 liraya çıktı. Euro yüzde 0,91 azalışla 55,9580 liraya geriledi.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 2,57 , Emeklilik fonları yüzde 1,74 değer kaybetti. Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 0,65 ile "Para Piyasası Fonları" oldu.

TRT Haber'in aktardığına göre emniyetteki işlemlerinin ardından Silivri Adliyesi'ne getirilen koğuş arkadaşı emekli Albay H. A.U. ile Kozinoğlu'nun bir diğer koğuş arkadaşı emekli Deniz Yüzbaşı H.A.Y, "kasten öldürme" suçlamasıyla ev hapsi şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanması talebiyle Sulh Ceza Hakimliğine sevk edildi.

Soruşturma kapsamında ifadeleri alınan dönemin Silivri Cumhuriyet Başsavcısı Ali İşgören ile dönemin cezaevi savcısı Necip Doğan'ın ise "suç örgütüne üye olma" suçlamasıyla tutuklanmaları talep edildi. İşgören ve Doğan tutuklandı.

Kaşif Kozinoğlu, tutuklu bulunduğu Silivri Cezaevi'nde 12 Kasım 2011'de hayatını kaybetmişti.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise anlaşmanın "Arktik ve Kuzey Atlantik bölgesindeki güvenliği güçlendireceğini" belirtti. Ancak Frederiksen, Trump'ın sosyal medya paylaşımında sözünü ettiği ayrıntılara değinmedi.

Anlaşma, Trump'ın Grönland'ın stratejik konumunu ve zengin maden kaynaklarını gerekçe göstererek, ulusal güvenlik kaygıları nedeniyle adayı "ele geçirme" yönünde aylarca süren tehditlerinin ardından geldi.

Trump, Truth Social'da yaptığı paylaşımda, anlaşmanın "ABD'ye hiçbir maliyeti olmayacağını" ve ülkesine Grönland'ın güvenliğini sağlamak ve adayı savunmak için "gerekli olanı yapma" olanağı tanıyacağını söyledi.

Trump ayrıca anlaşmanın, hiçbir ABD karşıtının Grönland'da askeri varlık bulunduramayacağını veya "açık yazılı onayımız olmadan Grönland'da hassas yatırımlar yapamayacağını" öngördüğünü belirtti.

Trump, anlaşmanın ABD'ye hiçbir maliyet getirmeyeceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Amerika Birleşik Devletleri'nin Danimarka Krallığı ve Grönland ile bir anlaşmaya vardığını ve bu anlaşmanın Grönland'daki güvenlik ile diğer tüm ihtiyaçlar üzerinde ABD'ye kalıcı kontrol sağladığını, ABD'nin birçok endişesini bütünüyle giderdiğini duyurmaktan memnuniyet duyuyorum. Bunun Amerika Birleşik Devletleri'ne hiçbir maliyeti olmayacaktır."

"Sonsuz süreli bir anlaşma yapıldı"

Kendi talimatı doğrultusunda müzakerelerin yürütüldüğünü kaydeden Trump, değerlendirmesinde şunları aktardı:

"Benim talimatımla, Grönland'ın ve Amerika Birleşik Devletleri'nin güvenliğini savunmak ve korumak adına gerekli olanı yapabilme yetkisinin sonsuza kadar bütünüyle ABD'de olmasını garanti altına almak için Danimarka ve Grönland temsilcileriyle birlikte çalıştık. Ayrıca bundan böyle, hiçbir ABD hasmı, bizim açık yazılı onayımız olmaksızın Grönland'da asla bir üsse sahip olamayacak, askeri bir varlık bulunduramayacak veya hassas yatırımlar yapamayacaktır."

Yüzyılı aşkın süredir başkanların Grönland'ın stratejik önemini bildiğini ancak somut bir adım atamadığını savunan Trump, şöyle devam etti:

"100 yılı aşkın süredir başkanlar Grönland'ın stratejik önemini biliyordu ancak hiçbiri bu konuda bir şey yapamadı. Bu son derece önemli meseleyi kalıcı ve nihai bir şekilde çözen başkan olmaktan gurur duyuyorum. Bu, sonsuz süreli bir anlaşmadır, bir sonu yoktur. Bugün gerçekleşen adımdan büyük bir onur ve gurur duyuyoruz ve bugün üzerinde mutabık kalınan her şey Amerikan halkı tarafından el üstünde tutulacaktır."

"Büyük bir askeri varlık kurma sürecine derhal başlıyoruz"

Bölgedeki askeri ve kalkınma planlarına da değinen Trump, sözlerini şöyle tamamladı:

"Grönland'ın pek çok uygun bölgesinden birinde derhal büyük bir askeri varlık kurma sürecine başlayacağız. Bu sürecin geliştirilmesinde ve inşasında Grönland halkıyla birlikte çalışacağız. Bu çözüm; Amerika Birleşik Devletleri, Danimarka, Grönland ve tüm müttefiklerimiz için harika bir sonuçtur. Bu büyük ve son derece stratejik kara parçasına ilişkin muhteşem bir gelecek doğrultusunda Danimarka ve Grönland'ın harika halkıyla çalışmayı dört gözle bekliyoruz. Burayı son derece koruyup kollayacağız. Bu, Amerika Birleşik Devletleri için gerçeğe dönüşen bir rüyadır; çok önemli, tarihi ve özel bir adımdır."

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, anlaşmanın gelecek hafta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda imzalanacağını doğruladı.

Frederiksen, anlaşmanın "Arktik ve Kuzey Atlantik bölgesindeki ortak güvenliğimizi güçlendirirken", aynı zamanda "Krallığın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ve Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkını tanıdığını" söyledi.

Adli kaynaklardan edinilen bilgilere göre Hâkimler ve Savcılar Kurulu İkinci Dairesi tarafından görevden uzaklaştırılan Bozova Cumhuriyet Savcısı T.K.U. hakkında, 'Kamu görevlisine hakaret' suçundan Tekirdağ Cumhuriyet Başsavcılığınca resen soruşturma başlatıldı. Soruşturma kapsamında T.K.U. hakkında gözaltı talimatı verildiği öğrenildi.

Kamuoyunca tanınan isimler hakkında yürüttüğü soruşturmalarla gündeme geldi

Savcı T.K.U. daha önce hem yürüttüğü soruşturmalar hem de özel hayatına ilişkin adli süreçlerle gündeme gelmişti.

T.K.U., İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Basın Suçları Soruşturma Bürosu’nda görev yaptığı dönemde aralarında şarkıcıların da bulunduğu kamuoyunca tanınan isimler hakkında yürüttüğü soruşturmalarla gündeme geldi.

T.K.U. daha sonra Kırklareli Pınarhisar Cumhuriyet Savcılığı’na atandı. Bu dönemde eski eşine yönelik “basit yaralama” suçlamasıyla Tekirdağ 4. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılanmaya başladı. T.K.U.suçlamayı reddetti. “Tehdit” ve “hakaret” suçlamaları yönünden ise takipsizlik kararı verildi.

T.K.U. hakkında ayrıca Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından soruşturma yürütüldüğü kamuoyuna yansımıştı. T.K.U., kararnameyle 7 Eylül 2026’da Pınarhisar’dan Şanlıurfa’nın Bozova ilçesine atanmıştı.

Fransa Cumhurbaşkanı, Ortadoğu ve Ukrayna'daki savaşların güvenlik üzerindeki etkilerini görüşmek üzere parti liderleriyle yaptığı toplantının ardından gazetecilere açıklama yaptı.

Elysee Sarayı'nda düzenlediği basın toplantısında Macron, bu tehdit karşısında kritik altyapı ve savunma sanayi tesislerini korumak için bir plan talimatı verdiğini söyledi. Rusya'nın son birkaç haftada Fransa'ya yönelik hibrit saldırılarının "cevapsız kalmayacağını" vurguladı.

Macron, geçen ay Almanya'nın Leipzig havaalanına düzenlenen ve Rusya'nın sorumlu tutulduğu insansız hava aracı saldırısından ve Polonya Başbakanı Donald Tusk'ın Rusya'nın Polonya ve NATO'nun doğu kanadındaki diğer ülkelere karşı insansız hava aracı ve füze saldırıları planladığı yönündeki açıklamalarını hatırlattı.

"Son haftalarda Rusya'nın Avrupalılara ve Fransa'ya yönelik hibrit tehdidi yoğunlaştı," diyen Macron, "Amaç bizi korkutmak ve Ukrayna'ya verdiğimiz desteği engellemektir. Sonuç tam tersi olacaktır. Biz korkmuyoruz çünkü biliyoruz ki bugün ve yarınki güvenliğimiz Ukrayna'da tehlikede." dedi.

Macron ayrıca enerji durumuna da değinerek, hükümetin kritik altyapıyı ve "en hassas" savunma sanayi ve teknoloji tesislerini insansız hava aracı ve siber saldırılara karşı koruma göreviyle görevlendirildiğini söyledi.

G7 ülkelerini bir toplantıya çağıracağını açıkladı

Fransa'nın enerji konusunu görüşmek ve Avrupa Komisyonu ile doğalgaz stokları meselesini gündeme getirmek üzere G7 ülkelerini bir toplantıya çağıracağını duyurdu. Macron, "Önümüzdeki haftalarda, hem işbirliğini güçlendirmek hem de G7 ülkeleri ve ana ortaklarımız arasında gereksiz gerilimleri önlemek amacıyla bu enerji konularına adanmış bir G7 toplantısı düzenleyeceğiz. Bu aynı zamanda stratejik rezervlerin olası bir şekilde serbest bırakılması veya kullanıma açılması seçeneklerini değerlendirmek için de bir fırsat olacaktır." diye konuştu.

İç politikada, gelecek yılki seçimlerde adaylara, kamuoyundaki huzursuzluğu hükümeti suçlayarak istismar etmemelerini isteyen Macron, bunun yerine yakıt fiyatlarındaki enflasyonun kontrol edilemeyen uluslararası koşulların sonucu olduğunu kabul etmeleri çağrısında bulundu.

Tusk'ın açıklamaları

Perşembe günü Tusk, Polonyalı milletvekillerine Rusya'nın planlarının Ukrayna'yı destekleyen ülkelere insansız hava araçları ve füzelerle saldırılar düzenlemeyi içerdiğini söyledi. NATO ülkelerinin topraklarında bu tür saldırıların "gerçek bir risk" oluşturduğunu belirten Tusk, Moskova'nın daha sonra ittifakı bölmek amacıyla bunların "kazara" olduğunu iddia edeceğini savundu.

"Avrupa çapında bir askeri çatışma ihtimali bakımından durum hiçbir zaman şimdi olduğu kadar ciddi ve gergin olmamıştı"

Slovakya Başbakanı Robert Fico da, Presov kentinde yeni akademik yılın açılış töreninde yaptığı konuşmada, Ukrayna'daki savaşın seyri ve Avrupa'nın güvenliğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Fico, "Avrupa çapında bir askeri çatışma ihtimali bakımından durum hiçbir zaman şimdi olduğu kadar ciddi ve gergin olmamıştı" ifadesini kullandı.

Bir NATO üyesine yönelik silahlı saldırının bütün üyelere yapılmış sayılmasını öngören Kuzey Atlantik Antlaşması'nın 5. maddesine değinen Fico, Slovakya'nın herhangi bir savaşa dahil olmasını istemediğini söyledi.

Fico, "Evet, NATO'nun bir parçasıyız, buna değer veriyoruz ve işbirliğine, yükümlülüklerimizi yerine getirmeye bağlıyız. Ancak başbakan olarak Slovakya'nın hiçbir zaman silahlı bir çatışmaya sürüklenmemesi için elimden gelen her şeyi yapacağım" diye konuştu. Bir çatışmanın eşiğinde bulunulduğundan endişe duyduğunu dile getiren Fico, ülkesinin savaştan kaynaklanan sorunlarla karşılaşması halinde neler yaşanacağını hayal edemediğini belirtti.

Fico, konuşmasında Ukrayna'yı ziyaret ederek Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile görüşeceğini de açıkladı. Başbakan Fico, ziyarete ilişkin, "Umarım yarın gece Ukrayna'dan dönerken şimdi olduğum kadar kötümser olmam" yorumunu yaptı.

Trenin vurulması, çıkan yangınlar

Geçtiğimiz Pazar günü, Rusya'ya ait bir insansız hava aracı, Ukrayna-Polonya sınırına yakın bir yolcu trenini vurdu. Saldırının hemen ardından eski İngiltere Başbakanı Boris Johnson ve üst düzey Avrupalı ​​güvenlik yetkilileri aynı hattan geçmişti.

Ukrayna, Yahodyn'de trenin vurulmasından sadece birkaç dakika önce tüm yolcuların tahliye edildiğini söyledi.

İtalya'dan Estonya'ya kadar savunma tesislerinde de bir dizi şüpheli yangın çıktı ve etkilenen ülkelerin bazıları Rusya'yı suçladı .

Putin reddediyor, Lavrov sert yanıt veriyor

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin defalarca Rusya'nın Avrupa'ya saldırmayı planlamadığını söylese de, Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov Avrupa ülkelerini Ukrayna'ya asker göndermemeleri konusunda uyararak, bu durumun Rusya tarafından savaş ilanı olarak görüleceğini kaydetti. Lavrov, "Eğer Avrupa Rusya'ya saldırırsa, bu tamamen farklı bir savaş olur ve çok kısa sürer," dedi.

Bu arada Rusya Cuma günü İngiltere'ye, Ukrayna'daki herhangi bir İngiliz askeri tesisinin Rus topraklarına saldırmak için kullanılmasının "meşru hedefler" olduğu uyarısını yineledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamaları şöyle:

İstanbul Havalimanımızın 4. ana pisti ile ilave yatırımların açılış töreni vesilesiyle sizlerle bir arada olmanın bahtiyarlığını yaşıyorum.

Sözlerimin hemen başında, Asya ve Avrupa'nın yanı sıra gönülleri de birbirine bağlayan aziz İstanbulumuzun tamamına, 81 ilimizin her birine buradan selamlarımı, sevgilerimi gönderiyorum.

Birazdan açılışını yapacağımız eser ve yatırımların İstanbulumuza, ülkemize, milletimize ve sivil havacılık camiamıza hayırlı, uğurlu olmasını diliyorum.

Hizmete alacağımız 4. ana pist dünya lideri olan İstanbul Havalimanı'na önemli katkılar yapacak

Bugün hizmete alacağımız 4. ana pist ve ilave yatırımlar, küresel bağlantı gücünde dünya lideri olan İstanbul Havalimanımıza inşallah çok önemli katkılar yapacak.

Genel havacılık operasyonlarından taksi ve bekleme sürelerine, iniş-kalkış emniyetinden yakıt ve zaman tasarrufuna, bu yatırımlar havalimanımızın hizmet standartlarını daha da yükseltecek.

Bu eserlerde emeği geçen Ulaştırma Bakanlığımıza, yatırımcı ve yüklenici firmalarımıza, işçi kardeşlerimize, mimar ve mühendislerimize, proje çalışanlarımızın hepsine yürekten teşekkür ediyorum.

Burada bir hususu öncelikle ifade etmek isterim. Türkiye olarak dünya haritasında çok müstesna bir konumda yer alıyoruz. 67 ülkeden 1,5 milyar insan sadece 4 saatlik bir uçuş yaparak ülkemize kolayca gelebiliyor. Kara, deniz ve demir yollarını da hesaba kattığımızda, Türkiye'nin bağlantı altyapısı çok daha net bir şekilde ortaya çıkıyor.

Sahip olduğumuz bu konumu, sunduğu avantajları birlikte en iyi şekilde değerlendirmeye gayret ediyoruz. 86 milyonun daha rahat, daha konforlu, daha huzurlu yaşaması için tabiri caizse dişimizi tırnağımıza takıyoruz. Bu ülkenin her bir ferdinin kendisini güvende hissetmesi, gençlerimizin geleceğe güvenle bakabilmesi için tüm imkanlarımızı seferber ediyoruz.

Çünkü bizim 10 yıllar boyunca ihmal edilen, kaynakları pervasızca heba edilen bu millete karşı sorumluluğumuz, ödememiz gereken borcumuz var.

Bizim Türkiye Cumhuriyeti'ni yatırımlarla, eserlerle, hizmetlerle ihya etmek gibi bir gayemiz var. Bizim içinde bulunduğumuz asrı Türkiye Yüzyılı yapmak gibi büyük bir idealimiz var. Bunun için ne gerekiyorsa yaptık ve yapıyoruz.

Ekonomiden adalete, sağlıktan güvenliğe, dış politikadan eğitime bu aziz millete layıkıyla hizmet edebilmek için uğraştık, uğraşıyoruz.

İstanbulumuzu ve ülkemizi güçlendirecek yatırımları hız kesmeden sürdürüyoruz

Milletimizin bize duyduğu güvenin karşılığını 81 ilimizi, 922 ilçemizi, 86 milyonun tamamını kapsayan hizmetlerle vermeye çalıştık. Allah'a hamdolsun, içeride güçlü, bölgesinde söz sahibi, dünyada ise muteber bir Türkiye'yi milletimizle beraber kuvveden fiile çıkardık.

Şimdi artık yeni hedeflerle vahdet, sıhhat ve kuvvet çizgisinde yolumuza devam ediyoruz. Dünyanın göz bebeği İstanbul'umuzu ve ülkemizi güçlendirecek yatırımları hız kesmeden, bilakis vites yükselterek devreye almayı sürdürüyoruz.

Türkiye'yi dünyanın en geniş uçuş ağına sahip ülkelerinden biri haline getirdik

Şu rakamlara özellikle dikkatinizi çekiyorum: Sadece İstanbul'da 604,4 milyar lirası havayolu olmak üzere ulaştırma ve altyapı alanında güncel fiyatlarla toplam 2,12 trilyon liralık yatırım yaptık. Türkiye'yi dünyanın en geniş uçuş ağına sahip ülkelerinden biri haline getirdik.

Aktif havalimanı sayımızı 60'a ulaştıracağız

2002'den bugüne aktif havalimanı sayımızı 26'dan 58'e çıkardık. Hava ulaştırma anlaşması imzaladığımız ülkelerin sayısını 81'den 175'e yükselttik. Dış hat nokta sayımızı 50 ülkede 60 noktadan 133 ülkede 356 noktaya taşıdık.

Yapımı devam eden Yozgat ve Bayburt Gümüşhane havalimanlarımızla aktif havalimanı sayımızı 60'a ulaştıracağız. Ordu-Giresun ve Rize-Artvin'den sonra deniz üzerindeki 3. havalimanımızı da Trabzon'da inşa edeceğiz. Bir zamanlar sadece elitlerin kullanabildiği havayolunu, halkın yolu haline getirdik.

Havayolu ile seyahat eden yolcu sayısı nüfusumuzun neredeyse iki katına ulaştı

2002'de iç ve dış hatlarda 34,5 milyon olan yolcu sayımız, 2025'te 247 milyonu geride bıraktı. Bu performansla yolcu sayısında Avrupa'da 3., dünyada 7. olduk. 2026'nın ilk 8 ayında ise ülkemiz genelinde havayolu ile seyahat eden yolcu sayısı 167,5 milyonu aşarak nüfusumuzun neredeyse iki katına ulaştı.

Haziran ayında Halkalı-İstanbul Havalimanı Metrosu, Halkalı-Arnavutköy kesimini hizmete alarak toplam uzunluğu 69 kilometre olan Gayrettepe-İstanbul Havalimanı-Halkalı Metro Projesini başarıyla tamamladık.

Böylelikle Türkiye'nin en uzun ve en hızlı metro hattını vatandaşlarımızın istifadesine sunduk. İstanbul Havalimanı'na ulaşımı da önemli ölçüde kolaylaştırdık.

Yıkmanın, tahrip etmenin, engellemenin ve yavaşlatmanın peşinde oldular

Tabii burada şu gerçeği de ülkem ve milletim adına üzülerek ifade etmek durumundayım: Biz İstanbul Havalimanı'nı ülkemize kazandırmaya çalışırken, eskisi ve yenisiyle muhalefetin aktörleri de bu yatırımın önünü kesmeye çalışıyordu.

Ne dediklerini hepimiz hatırlıyoruz değil mi? 'Çıktılar, yeni havalimanı kuşların göç yolunu engelliyor' dediler. 'İstanbul'a yeni bir havalimanı yapmanın ne gereği var?' dediler. 'Burası rüzgarlı, uçaklar buraya inemez' dediler. 'Burası bataklık, uçaklar buradan kalkamaz' dediler. 'Kuş uçmaz, kervan geçmez bu yerde havalimanının ne işi var?' dediler. Daha bir sürü akıl ve mantık dışı eleştirilerle İstanbul Havalimanı'nı hedef aldılar. Ön açmak, kolaylaştırmak, yapıcı eleştirilerde bulunmak yerine, sürekli yıkmanın, tahrip etmenin, engellemenin ve yavaşlatmanın peşinde oldular.

İstanbul Havalimanı, hizmete girdiği günden beri rekordan rekora koşuyor

Ama sonuçta ne oldu? Dediklerinin tamamı fos çıktı. Bunlarda hiçbir vizyon olmadığı bir kere daha anlaşılmış oldu. 'Uçak inmez' dedikleri İstanbul Havalimanı, hizmete girdiği günden beri rekordan rekora, başarıdan başarıya koşuyor.

Avrupa'nın en yoğun havalimanı ünvanını aldı

Havalimanımız geçtiğimiz yıl 84,5 milyon yolcuya ev sahipliği yaparak yolcu sayısı bazında Avrupa'da 2., dünyada 8. sıraya yerleşti.

Bugüne kadar sayısız kez yılın en iyi havalimanı ve dünyanın en aile dostu havalimanı ödüllerine layık görüldü. 110'un üzerinde havayolu işbirliğiyle 340'tan fazla noktaya uçuş imkanı sunan havalimanımız, geçtiğimiz temmuz ayında 8 milyon 150 bin yolcu sayısına ulaşarak Avrupa'nın en yoğun havalimanı ünvanını aldı.

Tüm zamanların uçuş rekorunu yeniledik

16 Ağustos'ta 291 binle Türkiye ve Avrupa'nın günlük yolcu rekorunu kırdı. 30 Ağustos'ta 1787 uçuşla tüm zamanların uçuş rekorunu yeniledik. Böylece İstanbul Havalimanımız, hem Türkiye hem Avrupa genelinde tek günde ulaşılan en yüksek sefer sayısına imza attı. Buradan uçaklar kalkamaz diyorlardı ama sadece bir günde tam 1787 uçak indi ve kalktı.

Nisan 2025'te hayata geçirdiğimiz üçlü bağımsız paralel operasyonla, dünyada 2., Avrupa'da ise ilk kez aynı anda 3 pistten bağımsız iniş-kalkış yapılabilen seçkin merkezler arasına girdi.

Havalimanımız İstanbul'a yapılmış en vizyoner yatırımlardan biri

Yalnızca yolcu taşımacılığında değil, kargo ve yük taşımacılığında da aynı başarıyı yakaladık. Orada da maşallah hepimizi sevindiren, gururlandıran rakamlar var. Şöyle geriye doğru baktığımızda gördüğümüz şudur: Havalimanımız İstanbul'a yapılmış en vizyoner yatırımlardan biridir. İstanbul Havalimanı'yla şehrimiz dev bir eser kazanmıştır. Ülkemizin marka değeri global ölçekte daha da artmıştır.

Türkiye sivil havacılıkta Şampiyonlar Ligi'ne çıkarak gücüne güç kattı

Türkiye sivil havacılıkta Şampiyonlar Ligi'ne çıkarak gücüne güç katmıştır. Bize İstanbul Havalimanı üzerinden saldıranlar ise en güzel cevabı işte bu başarılarla, bu ödüllerle, kırılan bu rekorlarla almıştır.

Bundan sonra Türkiye'de eser yarışacak, vizyon yarışacak

Yıllarca taş üstüne taş koymayıp sadece takoz siyasetiyle gemilerini yüzdürmeye çalışan ve buna alışanlar için artık deniz tükenmiştir.

Entrikayla, yolsuzlukla, karanlık odalarda kotarılan siyaset mühendislikleriyle bu ülkede siyasetçilik oynama devri de tamamen kapanmıştır. İnanıyoruz ki bundan sonra Türkiye'de eser yarışacak, vizyon yarışacak, siyasi partilerin programları ve projeleri yarışacaktır.

Büyüme hedeflerimiz doğrultusunda İstanbul Havalimanı'ndaki altyapı yatırımlarımıza hızla devam ediyoruz. Bugün 76,5 milyon metrekarelik bu devasa alanda 3 ana ve 2 yedek olmak üzere 5 pistten hizmet veren İstanbul Havalimanımızın doğu-batı yönlü ilk beton pistini milletimizin hizmetine sunuyoruz.

890 milyon Avro yatırım değerine sahip, 2820 metre uzunluğunda ve 45 metre genişliğindeki 4. ana pistle buradaki toplam pist sayımızı 6'ya yükseltiyoruz.

4. ana pistimiz hangar alanlarına yakın olması sayesinde genel havacılık operasyonlarını hızlandıracak. Özellikle iç hat ve doğu yönlü rotalarda taksi ve havada bekleme sürelerini kısaltacak.

Yakıt, zaman ve emisyon tasarrufu sağlayacak. Olumsuz hava koşullarında dahi operasyonel çeşitliliği, iniş-kalkış emniyetini ve zamanında kalkış oranlarını azami seviyeye çıkartacaktır.

Bir kez daha şehrimiz, ülkemiz, milletimiz ve sivil havacılık sektörümüz için hayırlı, uğurlu olsun diyorum.

İstanbul Havalimanı bir ulaşım noktası olmanın ötesinde başlı başına dev bir saha içi ekonomi

Şunun altını özellikle çizmekte fayda görüyorum. İstanbul Havalimanı bir ulaşım noktası olmanın ötesinde başlı başına dev bir saha içi ekonomidir. Burada şu anda 202 bin insanımız çalışıyor. 1100'ün üzerinde ticari işletme faaliyet gösteriyor.

İstihdam etkisinin 300 binin üzerine çıktığı İstanbul Havalimanı'nın Türkiye ekonomisine katkısı milli gelirimizin yaklaşık yüzde 2,2'sine yani 24,2 milyar dolara tekabül ediyor. Buraya yapılan her 1 liralık yatırım ekonomimize 5,6 lira olarak geri dönerken, her 1 kişilik doğrudan istihdam, Türkiye genelinde 5 kişilik iş gücü etkisi üretiyor.

2030 yılında İstanbul Havalimanı bağlantılı faaliyetlerde 472 bin kişilik istihdama ve 44 milyar dolarlık gelire ulaşmayı öngörüyoruz.

Çevremizdeki savaşların son bulması ve bölgemizde sükunetin yeniden sağlanmasıyla birlikte havalimanımızın yıldızı daha da parlayacaktır.

Biz de önümüzdeki yıllarda hayata geçireceğimiz yeni yatırımlarla İstanbul Havalimanımızı küresel havacılığın zirvesinde tutmaya devam edeceğiz.

Bu vizyon projemizi israf diyerek eleştirenler isim tartışmasıyla, kurultay tartışmalarıyla günlerini israf ededursun, biz ülkemize yeni yatırımlar, yeni eserler kazandırmaktan geri durmayacağız. Farklı olarak bizim yapacak çok işimiz var. Yaptıkları her işi ellerine yüzlerine bulaştıranlardan farklı olarak, bizim ülkemize kazandıracağımız daha nice eser ve yatırımımız var.

Burunlarının ucunu dahi göremeyenlerden farklı olarak, bizim Türkiye için büyük hayallerimiz, büyük hedeflerimiz var.

Cenab-ı Allah ömür ve sağlık verdikçe ülkemiz için kurduğumuz bu büyük hayallerin peşinden koşmakta kararlıyız. Rabbim yolumuzu, bahtımızı açık etsin diyorum."

Adalet Bakanı Akın Gürlek, 15 Eylül'de operasyonu, "Fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları yönünden yürütülen soruşturmada, 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 şüpheli yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi; 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı arama başlatıldı" açıklamasıyla duyurmuştu.

İncelemelerde, bazı büyük tedarikçi firmaların piyasadaki hakimiyetlerini kullanarak ürün arzını olduğundan düşük, maliyetleri ise gerçeğinden yüksek gösterdikleri, sahte müstahsil makbuzları düzenleyerek gerçeğe aykırı maliyet oluşturdukları ve bu yöntemlerle yaş sebze ve meyve piyasasında fiyatları yukarı yönlü manipüle ederek haksız kazanç sağladıkları yönünde tespitlere ulaşıldığı belirtilmişti.

https://www.gazetezebra.com.tr/yas-sebze-ve-meyve-piyasasi-operasyonu-41-buyuk-dagitici-firmanin-yoneticisi-hakkinda-gozalti-karari

Ancak araştırma bu gelişmenin nedenlerini ortaya koymayı hedeflemiyordu. Düşüş birçok yerde 2019 ile 2022 yılları arasında, yani koronavirüs pandemisi sırasında ve sonrasındaki dönemde başladı. Yanlış bilgilerin yayılması ve aşılara duyulan güvendeki değişiklikler aşılamadaki gerilemenin olası nedenleri arasında gösteriliyor.

Araştırmada, aşıların halk sağlığı alanındaki en etkili uygulamalardan biri olduğu belirtildi. Aşılama oranlarındaki gerilemenin halk sağlığı açısından ciddi bir tehdit oluşturduğu vurgulandı. AB'de aşılara yönelik kuşkuların artması, önlenebilir hastalıkların yeniden ortaya çıkmasına şimdiden yol açmış durumda.

Roma'daki Università Cattolica del Sacro Cuore'dan Luigi Russo liderliğindeki ekip, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Birleşmiş Milletler (BM) Çocuklara Yardım Fonu UNICEF'in 1980-2024 yıllarına ait verilerini analiz etti.

Avrupa'daki çocuk aşılama programlarında rutin olarak uygulanan yedi aşı ya da aşı serisinin kapsama oranları incelendi: Difteri, tetanos ve boğmacaya karşı üçüncü doz (DTP-3), Hepatit B (HEPB-3), Haemophilus influenzae tip b (HIB-3), pnömokok (PCV-3) ve çocuk felci (POL-3) aşıları ile kızamık (MCV-1) ve kızamıkçığa (RCV-1) karşı ilk doz aşılar.

Çok sayıda AB ülkesinde düşüş eğilimi

Araştırmaya göre AB ülkelerinin çoğunda son 40 yılda belirgin ve uzun vadeli iyileşmeler kaydedildi. Ancak son dönemde genel olarak olumsuz bir eğilim ortaya çıktı. Araştırma ekibine göre 27 AB ülkesinden 16'sında, incelenen yedi aşılama göstergesinden en az dördünde son dönemde düşüş görüldü.

İspanya'da olduğu gibi Almanya'da da yedi aşının beşinde oranlar geriledi. Yalnızca Hepatit B ve kızamık aşısının ilk dozunda hafif bir yükseliş eğilimi devam etti. Almanya böylece, düşüşün en belirgin olduğu ülkeler grubunda yer almasa da bu gelişmeden daha fazla etkilenen AB ülkeleri arasında bulunuyor.

Beş ülkede yedi aşıdan altısında düşüş tespit edildi: Hırvatistan, Çekya, Estonya, Litvanya ve Slovakya. Altı ülkede ise incelenen yedi aşının tamamında düşüş görüldü. Bunlar Bulgaristan, Kıbrıs, İrlanda, Hollanda, Romanya ve İsveç. Son dönemde ağırlıklı olarak olumlu eğilim gösteren ülkeler arasında ise Macaristan, Lüksemburg, Danimarka ve Portekiz yer aldı.

Çocuk felcine karşı aşılama azalıyor

Son dönemdeki gelişmeler aşı türlerine göre de farklılık gösteriyor. En yaygın düşüş HIB ve çocuk felci aşılarında görüldü. Her iki aşıda da 20 AB ülkesinde gerileme kaydedildi. HIB, özellikle bebeklerde menenjit veya gırtlak iltihabı gibi ağır enfeksiyonlara yol açabilen bir bakteri. Polio, yani çocuk felci ise kalıcı felce yol açabilen son derece bulaşıcı viral bir hastalık.

Hepatit B aşısında 18 ülkede, difteri, tetanos ve boğmacaya karşı uygulanan DTP-3 aşısında ise 17 ülkede düşüş gözlendi. Pnömokok aşısında 16, kızamıkçık aşısında 15 ülkede gerileme kaydedildi. Kızamık aşısında ise son dönemde görece daha dengeli bir tablo ortaya çıktı: 14 ülkede artış, 13 ülkede düşüş görüldü. Kızamıkçık aşısında 12 ülkede yükseliş, 15 ülkede ise düşüş eğilimi kaydedildi.

Yalnızca Lüksemburg ve Portekiz tüm hedeflere ulaşıyor

Lüksemburg ve Portekiz, incelenen yedi aşılama göstergesinin tamamında en az yüzde 95'lik aşılama oranına ulaşan tek AB ülkeleri oldu. Belçika, Fransa ve Letonya, yedi göstergenin altısında bu seviyeye ulaştı.

Almanya'da ise 2024 yılında beş göstergede aşılama oranı yüzde 95 sınırının altında kaldı. Romanya'da yedi göstergenin tamamında oran yüzde 80'in altında gerçekleşti. İki aşıya ilişkin veriler eksik olduğu için Macaristan hakkında değerlendirme yapılamadı.

Önlenebilir hastalıklar yeniden daha sık görülebilir

Yüzde 95'lik hedef, yeterince yüksek bir aşılama oranının ölçütü olarak sıklıkla kullanılıyor. Oranın bu seviyenin altına düşmesi durumunda önlenebilir hastalıklar yeniden daha sık görülebiliyor. Özellikle bağışıklık açığı bulunan nüfus grupları ve topluluklarda salgınlar dahi ortaya çıkabiliyor. Uzmanların belirttiğine göre gerekli asgari oran ve daha düşük aşılama oranlarının yaratacağı etkiler hastalığa, aşılama programına ve epidemiyolojik koşullara göre değişiyor.

Uzmanlar ayrıca ülkelere ilişkin verilerin zaman içindeki eğilimlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor: Aşılama oranı görünüşte yüksek olan bir ülkede endişe verici bir düşüş yaşanabilir. Oranların yükseldiği başka bir ülke ise toplumun korunması için gerekli seviyenin altında kalmaya devam edebilir.

Araştırma ekibi son olarak şu önemli uyarıda bulunuyor:

"Ulusal aşılama oranlarının görece yüksek olduğu ülkelerde bile belirli bölgelerde, nüfus gruplarında veya topluluklarda aşı yaptırma isteğinin azalması yerel bağışıklık açıklarına yol açabilir ve salgın riskini artırabilir. Özellikle bebekler, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler risk altında."

Sekiz kez Olimpiyat altın madalyası kazanan Bolt, 2009'da 100 metreyi 9.58 saniyede koşarak insanlar için dünya rekorunu kırdı.

Robot, Çinli akıllı telefon üreticisi Honor'un ürettiği de dahil olmak üzere diğer iki robotu geride bıraktı. Honor'un ürettiği robot, test sürüşünde mesafeyi 9,32 saniyede kat etmişti.