Avrupa Merkez Bankası (ECB) baş ekonomisti Philip Lane, İrlanda'daki MacGill yaz okulu konferansında yaptığı konuşmada, Avrupa'daki birçok şehirde nakit paranın temassız ödemelerin gerisinde kalmasına rağmen, dolaşımdaki nakit miktarının aslında arttığını söyledi.

Uzmanlar, nakit kullanımının artmasının savaşlara ilişkin endişeler ve siber saldırıların çevrimiçi ve temassız ödeme sistemleri üzerindeki etkisiyle bağlantılı olduğunu söylüyor.

Lane, “Toplam banknot stoğu artmaya devam ediyor. İşlem hacmi açısından banknot sayısı azalıyor, ancak stok açısından artıyor” dedi.

Geçtiğimiz yıl İngiltere'deki Marks & Spencer, haftalarca çevrimiçi sipariş alamamasına neden olan uzun süreli bir siber saldırıya maruz kaldı.

İngiltere merkezli The Guardian'ın haberine göre, 2025 yılında AB sakinlerine, Fransa ve İspanya'da bu yaz yaşanan yıkıcı orman yangınları, seller veya fırtınalar gibi acil durumların yanı sıra olası siber saldırılar veya diğer düşmanca olaylara karşı 72 saat yetecek kadar yiyecek, su ve temel ihtiyaç malzemesi stoklamaları tavsiye edilmişti .

Hanelerin, şişe su, transistörlü radyo, konserve yiyecek ve en önemlisi nakit para içeren bir kriz paketi bulundurmaları teşvik edildi.

Avrupa Merkez Bankası'nın 2002'den beri takip ettiği banknot sayısı verilerine göre, bu sayı 2016'da yaklaşık 1 milyar avrodan Haziran 2026'da 1,6 milyar avroya yükseldi.

Pandemiden hemen önce, 2019'da 24 milyon olan banknot sayısı, şu anda 31 milyonu aşmış durumda. 2025 yılında en popüler banknot 50 € olurken, onu 100 €'luk banknot takip ediyor.

Avusturya, Finlandiya, Almanya, İsveç ve Hollanda dahil olmak üzere Avrupa ülkeleri, vatandaşlarına hane başına 70 ila 100 € arasında bir miktar bulundurmalarını tavsiye etti; bu miktar, internet ve mobil uygulamaların çalışmaz hale gelmesi durumunda 72 saat boyunca temel ihtiyaçları karşılamaya yetecek kadar.

Finansal kapsayıcılık konusunda uzmanlaşmış Cork Üniversitesi profesörü Olive McCarthy, "kullan ya da kaybet" uyarısında bulunarak, nakit kullanımının devam etmesinin toplum için hayati önem taşıdığını söyledi.

“Acil durumlar için nakit bulundurma tavsiyesi yerinde ve dijital sistemler bizi yarı yolda bıraktığında hazırlıklı olmamız gerektiğini hatırlatıyor olsa da, nakitin sadece yedek bir önlem olarak görülmemesi çok önemlidir. Kriz olmadığı zamanlarda kullanmayı bırakırsak, kriz olduğunda kullanmak kolay olmayabilir.”

Avrupa Merkez Bankası, nakitin "ulusal kriz hazırlığı"nın kritik bir parçası olduğunu belirterek, insanların banknot saklama oranındaki artışa karşılık günlük alışverişlerde nakit kullanımının azalmasını "paradoks" olarak nitelendirdi.

Lane ayrıca, AB genelindeki her ana caddede ATM ağlarının varlığını sürdürmesini sağlayacak yasal düzenlemelere duyulan ihtiyaca da değindi.

McCarthy, "Bazı tüketiciler nakit paranın gizliliğini ve kolaylığını tercih ediyor. Ayrıca kriz zamanlarında nakit paranın önemi hakkında daha fazla konuşma görüyoruz," diyerek, nakit paranın "kapsayıcı" olduğunu, yaşlılar ve savunmasız vatandaşlar da dahil olmak üzere, eşleri harcamalarını kontrol ediyorsa nakit paraya bağımlı olabilecek aile içi şiddet mağdurları için de erişilebilir olduğunu belirtti.

Ayrıca, çocukların finansal okuryazarlık ve bütçe yönetimi konusunda da büyük fayda sağlayan bir araç olduğunu sözlerine ekledi.

İsrail makamlarının bölgede bin 200’den fazla konut için ihale sürecini başlatmasının ardından yayımlanan ortak açıklamada, “Batı Şeria’da yerleşimcilerin sivillere yönelik benzeri görülmemiş düzeydeki şiddeti ve Filistin ekonomisine yönelik ciddi kısıtlamalar nedeniyle yaşanan ağır istikrarsızlık ortamında bu karar daha da endişe vericidir,” ifadelerine yer verildi.

Açıklamada İsrail’e, “bu planları derhal geri çekmesi ve Batı Şeria’daki yerleşimlerini genişletmeye son vermesi” çağrısı yapıldı.

Ortak açıklamaya Fransa, Almanya, İtalya ve Hollanda’nın yanı sıra İngiltere, Norveç ve Kanada imza attı.

İsrail’in geçen yıl onay verdiği E1 planı, İsrail tarafından işgal edilen ve ilhak edilen, nüfusunun büyük bölümü Filistinlilerden oluşan Doğu Kudüs’ü Batı Şeria’dan daha fazla ayıracak. Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri de E1 planının, toprak bütünlüğüne sahip bir Filistin devletinin kurulması açısından “varoluşsal bir tehdit” oluşturduğunu belirtti.

Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prevot ise perşembe günü yaptığı açıklamada ihaleleri “kabul edilemez” olarak nitelendirdi. Prevot, projenin “iki devletli çözümün uygulanabilirliğini ciddi şekilde zayıflatacağını” söyledi.

Euronews haberine göre, Prevot’un kınamasına, İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband’dan da destek geldi. Miliband, Batı Şeria’daki yerleşim projesinin ve yerleşim faaliyetlerinin genişletilmesinin durdurulmasını talep ederken, Londra yönetimi İsrail’in maslahatgüzarını Dışişleri Bakanlığına çağırdı.

Miliband, mesajını İsrailli mevkidaşı Gideon Sa’ar’a doğrudan ilettiğini söyledi.

Sa’ar ise perşembe günü yaptığı açıklamada, Miliband’ın açıklamasını ve sözlerindeki “üstten bakan üslubu” “kesinlikle” reddettiğini belirtti.

Sa’ar, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Yahudi halkının İsrail topraklarının her yerinde yaşama hakkı vardır; tıpkı İngilizlerin Londra’da ve Birleşik Krallık’ın her yerinde yaşama hakkına sahip olması gibi” ifadelerini kullandı.

Sa’ar ayrıca İngiltere’yi, “Filistin’deki aşırılıkçılığı görmezden gelirken yalnızca İsrail’i suçlamakla” itham etti. İsrailli Bakan, söz konusu aşırılıkçılığın İngiltere’deki Yahudi toplumuna yönelik antisemitik saldırıları körüklediğini öne sürdü.

İsrailli Bakan Sa’ar, “İngiltere hükümetinin ülkelerimiz arasındaki ilişkilere zarar verme kararı son derece talihsizdir” ifadelerini kullanarak, “İsrail haklarını, çıkarlarını ve halkını savunacaktır” dedi.

İsrail, Kudüs’ün hemen doğusunda yer alan ve E1 olarak bilinen yaklaşık 12 kilometrekarelik arazi için planları geçen yıl ağustos ayında onaylamıştı.

Plan kapsamında, Kudüs ile İsrail yerleşimi Maale Adumim arasında bulunan ve son derece hassas bir bölge olarak değerlendirilen arazide yaklaşık 3 bin 400 konut inşa edilmesi öngörülüyor.

İsrailli sivil toplum kuruluşu Peace Now’a göre, son ihale bin 200’den fazla konut birimini kapsıyor.

İsrailli sivil toplum kuruluşu Peace Now, İsrail Konut Bakanlığının ihaleyi 18 Ağustos’ta yayımladığını ve teklif sürecini aynı gün başlattığını açıkladı. Tekliflerin 19 Ekim’e kadar sunulması gerekiyor. Bu tarih, İsrail’de 27 Ekim’de yapılması planlanan seçimlerden bir hafta öncesine denk geliyor.

Peace Now, ihaleye konu konutların E1 projesinin planlanan bölümünün yaklaşık üçte birini oluşturduğunu belirterek, hükümeti seçim öncesinde inşaatla ilgili taahhütleri ilerletmeye çalışmakla suçladı.

İsrail, Batı Şeria’daki Filistinlilerin hareket özgürlüğünü büyük ölçüde kısıtlıyor. Filistinlilerin Doğu Kudüs’e veya İsrail’e geçebilmek için kontrol noktalarından geçerken yetkililerden izin alması gerekiyor.

İngiltere ve Fransa’nın da aralarında bulunduğu 21 ülke, geçen yıl İsrail’in E1 projesini onaylamasını kınamış, kararı uluslararası hukukun ihlali olarak nitelendirerek İsrail’e bu kararı geri alma çağrısında bulunmuştu.

Doğu Kudüs hariç tutulduğunda, Batı Şeria’da yaklaşık 3 milyon Filistinli yaşıyor. Bölgede yaklaşık 500 bin İsrailli yerleşimci de bulunuyor.

İsrailli yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik şiddeti, Gazze Şeridi’nden Hamas öncülüğündeki silahlı grupların 7 Ekim 2023’te İsrail’e düzenlediği benzeri görülmemiş saldırının ardından arttı.

ABD altın vadeli kontratları da yüzde 0,6 artışla 4.596,60 dolara yükseldi.

Zayıflayan dolar altını destekliyor

Bloomberg HT'de yer alan habere göre GoldSilver Central Genel Müdürü Brian Lan, doların değer kaybetmesinin altının yanı sıra diğer değerli metallere de destek verdiğini söyledi.

Doların haftayı kayıpla tamamlamaya hazırlanması, dolar üzerinden fiyatlanan altını diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar açısından daha cazip hale getiriyor.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, hükümetin Hazine tahvili geri alımlarını daha da artırabileceğini açıkladı. Hazine Bakanlığı çarşamba günü yaptığı duyuruda, gelecek çeyrekte uzun vadeli tahviller için gerçekleştirilecek geri alım operasyonlarının büyüklüğünü en az 4 milyar dolara çıkaracağını bildirmişti.

İki Fed yetkilisi ise Hazine Bakanlığı’nın borç yönetimindeki değişikliklerin para politikası üzerindeki olası etkileri konusunda temkinli açıklamalarda bulundu.

Gözler Fed'in faiz kararlarında

Brian Lan, altındaki yükseliş trendinin devam edip etmeyeceğinin büyük ölçüde Fed’in gelecek dönemde alacağı faiz kararlarına ve bu kararların piyasalardaki faiz beklentilerini nasıl şekillendireceğine bağlı olduğunu belirtti.

Perşembe günü açıklanan veriler, ABD’de işsizlik maaşı başvurularının geçen hafta hafif gerilediğini ortaya koydu. Veriler, temmuz ayında istihdamda yaşanan sürpriz düşüşe rağmen iş gücü piyasasının genel olarak istikrarlı seyrini koruduğuna işaret etti.

Bu gelişmelerin ardından Fed’in enflasyonla mücadeleye odaklanmayı sürdürmesi bekleniyor.

Piyasanın faiz beklentisi değişti

CME FedWatch verilerine göre yatırımcılar, Fed’in gelecek ay faiz oranlarını sabit tutma ihtimalini yüzde 64, faiz artırma ihtimalini ise yüzde 36 olarak fiyatlıyor.

İran yaptırımları da gündemde

Jeopolitik gelişmeler de piyasaların radarında kalmaya devam ediyor. ABD Hazine Bakanı Bessent, Washington yönetiminin İran’a yönelik “tarihin en sert yaptırımlarını” uygulayacağını söyledi.

Diğer değerli metaller de yükseliyor

Altındaki yükselişe diğer değerli metaller de eşlik etti. Spot gümüş yüzde 1,3 artışla 68,92 dolar/ons seviyesine çıkarken, platin yüzde 2,4 yükselişle 1.872,64 dolar/ons oldu.

Paladyum da yüzde 1,3 değer kazanarak 1.351,28 dolar/ons seviyesine ulaştı. Üç metalin de haftayı yükselişle tamamlamaya hazırlandığı görülüyor.

Motorinin litre fiyatına bu gece yarısından itibaren 2,92 TL zam yapılması bekleniyor. Böylece sürücülerin motorin için ödeyeceği tutar yeniden artacak.

Zammın ardındajn İstanbul'da motorinin litresinin 82,65 liraya, Ankara'da 83,75 liraya, İzmir'de 84,04 liraya, doğu illerinde ise 85,5 liraya çıkması bekleniyor.

İstanbul Avrupa Yakası:

Benzin: 71.46 TL
Motorin: 79.73 TL
LPG: 33.79 TL

İstanbul Anadolu Yakası:

Benzin: 71.31 TL
Motorin: 79.58 TL
LPG: 33.19 TL

Ankara:

Benzin: 72.43 TL
Motorin: 80.83 TL
LPG: 33.89 TL

İzmir:

Benzin: 72.73 TL
Motorin: 81.12 TL
LPG: 33.79 TL

"Üniversite kapasitesini ve doluluk oranlarını konuşmak elbette önemli" diyen Özer, "Fakat daha temel soruyu sormamız gerekiyor: Gençler neden giderek daha az tercih yapıyor ve yükseköğretime erişim neden sürekli düşüyor? Bu tabloyu sadece YKS sonuçları olarak değil, gençlerin gelecekle kurduğu ilişkinin güçlü bir işareti olarak okumalı ve gerekli önlemleri gecikmeden almalıyız." vurgusu yaptı.

"Yerleşme oranları istikrarlı bir şekilde düşüyor"

Prof. Dr. Özer'in Milliyet'te yayınlanan "2026 YKS Sonuçlarındaki Düşündüren Tablo" başlıklı yazısı şöyle:

2026 YKS yerleştirme sonuçları açıklandı. İlk bakışta devlet üniversitelerinde doluluk oranları oldukça yüksek gerçekleşirken vakıf üniversitelerinde bu oranın düşük gerçekleştiği görülüyor. Bu bağlamda tartışmalar devam ede dursun, yerleştirme sonuçlarına daha detaylı bakmamız gerekiyor. Sonuçları lise son sınıf öğrencilerinin yerleşme performansları, yükseköğretim programlarına yerleşenlerin açık öğretim programlarına yerleşme oranları veya yerleşenlerin lisans ve önlisans programlarına yerleşme oranları gibi farklı bakış açılarından değerlendirilmesi gerekiyor.

Bu kapsamda daha önceki yazılarımda da ifade ettiğim gibi yükseköğretim arz-talep dengesi açısından 2015 yılı sonrasında istikrarlı bir eğilim gözleniyor. Bu tarihten itibaren lise son sınıf öğrencilerinin herhangi bir yükseköğretim programına yerleşme oranları istikrarlı bir şekilde düşüyor. Verilere bakıldığında 2015 yılına kadar lise yeni mezunlarının yükseköğretim programlarına yerleşme oranları her yıl düzenli bir şekilde artmış ve 2015 yılında %53’e yükselmişti. Bir başka deyişle, liseden yeni mezun iki gençten bir tanesi herhangi bir yükseköğretim programına yerleşebilmişti. Ancak, garip bir şekilde 2015 yılından itibaren lise mezunlarının yerleşme oranları sürekli düşmüş, 2016 yılında %49,2’ye, 2017 yılında %34,9’a, 2022 yılında %33’e, 2024 yılında %32’ye ve 2025 yılında ise %28’e düşmüştür. 2026 yılında da bu oran %28 olarak gerçekleşmiş olup söz konusu düşüş artık maalesef istikrarlı bir hal almıştır.

Lise son sınıf öğrencilerinin verilerine daha yakından bakıldığında yerleştirme puanı hesaplanan aday sayısının 766 bin 971 olduğu görülüyor. Ancak, tercih yapabilme hakkı olan bu adayların sadece 350 bin 354’ü tercih yapmış. Bir başka deyişle, lise son sınıf öğrencilerinden sınava girip puanı hesaplanan öğrencilerin %45,7’si tercih yaparken %54,3’ü tercih yapmamış. Geçmiş yıllara bakıldığında sınava girdiği halde tercih yapmayan lise son sınıf öğrenci oranının da istikrarlı bir şekilde arttığı görülmektedir. Örneğin, tercih yapmayan lise son sınıf öğrenci oranı 2022 yılında %40,62 iken bu oran 2023 yılında %44,8’e, 2024 yılında %50,19’a ve 2025 yılında %51,5’e yükselmiştir. 2026 yılında ise %54,3’e yükselmiştir. Bu istikrarlı tercih yapmama eğilimin nedenlerinin kapsamlı bir şekilde araştırılması gerekmektedir.

"Lise son sınıf öğrencilerinin sadece %15,7’si herhangi bir lisans programına yerleşebilmiştir"

Diğer taraftan 2026 yılında tercih yapanların 218 bin 441’i bir yükseköğretim programına yerleştikleri görülüyor. Kısacası, lise mezunlarının %28’i bir yükseköğretim programına yerleşirken sebebi ne olursa olsun %72’si bir yükseköğretim programına yerleş(e)memiştir. Bir başka deyişle, 4 lise son sınıf öğrencisinden sadece bir tanesi yükseköğretime erişim imkânı bulabilmiştir. Yerleşen öğrencilerin verilerine daha ayrıntılı baktığımızda dört yıllık bir lisans programına yerleşen son sınıf öğrenci sayısının 124 bin 664 olduğunu görüyoruz. Bir başka deyişle, lise son sınıf öğrencilerinin sadece %15,7’si herhangi bir lisans programına yerleşebilmiştir. Bu oran 2015 yılında %26 idi.

Yazının tamamını okumak için tıklayınız

İlke TV'nin aktardığına göre Abdi yaptığı konuşmada "Suriye devlet kurumları içindeki askeri, güvenlik ve idari birleştirme süreci sona ermiştir. Mücadelemiz, Kürt halkının haklarının Suriye Anayasası’nda güvence altına alınması için devam edecek" ifadelerini kullandı.

Abdi, 29 Ocak’ta başlayan entegrasyon sürecinin tamamlandığını söyledi. Abdi “Kürt halkının haklarının Suriye Anayasasında resmi olarak yer alması ve anayasal güvenceye kavuşturulması için siyasi girişimlerimizi daha ciddi ve kararlı bir şekilde sürdüreceğiz. Bu amaçla tüm kesimlerin siyasi mücadeleyi güçlendirmesi gerekiyor” diye konuştu.

Abdi, “Bugün, hükümetle entegrasyon aşamasının başlamasıyla birlikte, yeni bir aşamaya ve yeni bir sürece girdiğimizi ilan ediyoruz. Önemli bir süreçten geçiyoruz. Önümüzdeki aşamada askeri ve güvenlik entegrasyonunun yanı sıra idari yapıda da köklü değişikliklere gidilecek” dedi.

Met Office Uzun Vadeli Tahminler Başkanı Prof. Dr. Adam Scaife, mevcut tahminlerin olağanüstü bir tabloya işaret ettiğini söyledi.

Scaife, El Nino sinyalinin şimdiye kadar yapılan tahminlerde görülmemiş bir yoğunluğa ulaştığını belirterek, gelişmenin emsalsiz olabileceği değerlendirmesinde bulundu.

Bazı iklim araştırma grupları ise El Nino’nun etkisinin daha da güçlü olabileceğini ve deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamanın 4 derece üzerine çıkabileceğini öngörüyor.

Deniz sıcaklıkları 2 dereceyi aştı

El Nino, Pasifik Okyanusu’nun belirli bölgelerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının uzun dönem ortalamasının en az 0,5 derece üzerine çıkmasıyla tanımlanan doğal bir iklim olayı.

Mevcut ölçümler, söz konusu bölgelerde sıcaklıkların normalin 2 dereceden fazla üzerine çıktığını gösteriyor.

Met Office’in tahminlerine göre sıcaklık farkı, El Nino’nun yılın ilerleyen dönemlerinde zirveye ulaşmasıyla birlikte 3 derecenin üzerine çıkabilir. Böyle bir tablo, 1950’den bu yana kaydedilen en güçlü El Nino olayına işaret edebilir.

Okyanusun derinliklerinde sıcak su birikiyor

El Nino’nun güçlenmesinde Pasifik Okyanusu’nun daha derin kesimlerindeki yüksek sıcaklıkların da etkili olabileceği belirtiliyor.

Bazı bölgelerde yaklaşık 100 metre derinlikteki su sıcaklığının normalden 8 derece daha yüksek olduğu ifade ediliyor. Bu sıcak su kütlesinin, El Nino’yu besleyen bir rezervuar görevi görebileceği değerlendiriliyor.

Berkeley Earth iklim bilimcisi Dr. Zeke Hausfather da olayın henüz gelişme aşamasında olduğunu belirterek, önümüzdeki aylarda elde edilecek verilerin rekor seviyede bir El Nino ihtimalini daha da güçlendirebileceğini söyledi.

Hausfather, tahminlerin gerçekleşmesi halinde bunun son 500 hatta 1000 yılın en güçlü El Nino olaylarından biri olabileceğini belirtti.

Küresel hava düzenleri şimdiden değişiyor

El Nino sırasında okyanuslardaki ısı dağılımının ve atmosferik rüzgar düzenlerinin değişmesi, dünyanın farklı bölgelerinde hava koşullarını etkileyebiliyor.

Her El Nino olayının etkileri aynı olmasa da mevcut veriler bazı değişimlerin şimdiden başladığını gösteriyor.

Güney Asya’da El Nino yıllarında yaz musonlarının zayıflaması beklenirken, 2026’da bölgedeki yağışların şu ana kadar ortalamanın altında kaldığı belirtiliyor.

Karayipler ve tropikal Atlas Okyanusu çevresindeki rüzgar değişimleri ise kasırga aktivitesini baskılayabiliyor. Bu sezon şimdiye kadar yalnızca üç adlandırılmış fırtınanın meydana gelmesi de bu kapsamda değerlendiriliyor.

Avustralya’da yangın, Amerika kıtasında sel riski

El Nino’nun etkileri Pasifik’e yakın bölgelerde daha belirgin hissedilebiliyor.

Avustralya’da kuraklık ve orman yangınları riskinin artabileceği belirtilirken, Peru, Ekvador ve ABD’nin güney kesimlerinde sel tehlikesinin yükselmesi bekleniyor.

İngiltere’de ise güçlü El Nino’nun sonbahar aylarında daha yağışlı ve fırtınalı hava koşullarını beraberinde getirebileceği öngörülüyor.

2027 en sıcak yıl olabilir

El Nino sırasında okyanuslarda biriken ısının atmosfere aktarılması, küresel ortalama sıcaklıkların yükselmesine neden olabiliyor.

Met Office iklim bilimcisi Dr. Nick Dunstone, bu nedenle 2027’nin 2024’te kırılan küresel sıcaklık rekorunu geride bırakmasının çok muhtemel olduğunu söyledi.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) da El Nino’nun gıda güvenliği üzerindeki olası etkilerine dikkat çekerek, risk altındaki ülkelerde milyonlarca insanın ciddi gıda güvensizliğiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.

Depremin yerin 12,01 kilometre derinliğinde meydana geldiği belirlendi.

Öte yandan, Kütahya’nın Simav ilçesinde 3,3 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) verilerine göre, saat 03.04’te meydana gelen depremin yerin 11,93 kilometre derinliğinde gerçekleştiği belirtildi.

Açıklamada, "Hırsızlar dışarıda madenci içeride! 100 madenci gözaltına alındık, gözaltı sırasında basın darp edildi. Tüm kamuoyunu ses vermeye çağırıyoruz. Yeraltından geldik, hakkımız için geldik!" denildi.

Yıldızlar SSS Holding’e bağlı Elazığ ETİ Gümüş bünyesinde çalışan Bağımsız Maden-İş Sendikası üyesi işçiler, ödenmeyen maaşları ve geriye dönük özlük hakları için 18 Temmuz’da eylem başlattı.

Bağımsız Maden-İş Sendikası, 9 Ağustos’ta yaptığı açıklamada Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na verilen sözleri hatırlattı. Sendika, “Temmuz bitti, ağustostayız. Hâlâ madenci insandan sayılmıyor, ücretleri ödenmiyor. Geliyoruz” diyerek Ankara yürüyüşünü başlattı.

Bağımsız Maden-İş Genel Başkanı Gökay Çakır, Yıldızlar SSS Holding’in uzlaşma zeminlerine uymadığını vurgulayarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı’na müdahale çağrısında bulundu.

Madencilerin talepleri ne?

• Beş ila yedi aylık birikmiş maaş ve tazminat alacaklarının ödenmesi.
• Geriye dönük özlük haklarının verilmesi ve ücretsiz izin kayıplarının giderilmesi.
• 16 Haziran’da imzalanan ödeme protokolüne uyulması.
• Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı’nın garantörlük sorumluluğunu yerine getirmesi.

İhbar üzerine bölgeye polis, sağlık, itfaiye ve sahil güvenlik ekipleri sevk edildi.

Ekiplerce yapılan kontrolde 2'si kadın olmak üzere 3 kişinin yaşamını yitirdiği belirlendi. Cenazeler, otopsi yapılmak üzere Gebze Adli Tıp Kurumu morguna götürüldü. 3 kişinin kimlik tespiti için çalışmalar tamamlandı. Cenazelerin G.S. (24), M.A.S. (17) ve B.S. (15) adlı 2'si kız 3 kardeşe ait olduğu tespit edildi.

Öte yandan kayıp kız kardeş B.S'nin arama çalışmaları sonucu sağ bulunduğu öğrenildi.

Parti kurmaylarının aktardığına göre, il kongrelerinin 27 Ekim’de bitirilmesi hedefleniyor. Sonrasında da Parti Meclisi toplanarak bir kurultay tarihi belirleyecek. Genel başkanlık seçiminde de kongrelerle aynı yöntem izlenecek. Büyük kurultay öncesi genel başkanlık seçimi yapılması için üyelerin önüne sandık koyulacak. Üyelerin belirlediği isim, büyük kurultayda genel başkan adayı olarak delegelerin onayına sunulacak.

Parti Sözcüsü Zeynel Emre, bu seçim sisteminin Türkiye’de ilk defa deneneceğini belirterek kendilerinin de bu süreci yaşayarak tecrübe edeceğini vurguladı. Asıl hedeflerinin “katılımcı demokrasi” olduğunu söyleyen Emre, iktidar olduktan sonra da Siyasi Partiler Yasası’nı değiştirmeyi istediklerini belirtti. Emre, yapacakları değişiklikle delege sistemini kaldıracaklarını ve parti yöneticilerinin doğrudan üyeler tarafından seçilmesini sağlayacaklarını kaydetti.

Öte yandan parti Eylül ayında da saha çalışmalarını başlatmayı planlıyor. Parti kurmayları bu kapsamda Eylül ayında milletvekilleri ve parti örgütleriyle sahaya inerek YENİ Parti’yi kurmaya neden ihtiyaç duyduklarını, partinin Türkiye’nin sorunlarına karşı ne çözüm önerileri sunduğunu anlatacağını belirtti. Kurmaylar bu süreçte en son Menderes Belediyesi seçimlerinde CHP ile yaşanan gerilim gibi gerilimlerin yaşanması ihtimaline karşı da “Hızla kuruluş ve örgütlenmemizi tamamlayacağız. Kongre süreçlerimizi de bitirerek seçime hazır hale getireceğiz. O sırada da insanlara YENİ Parti’nin Türkiye’nin sorunlarına nasıl baktığını anlatacağız. Butlan yönetimiyle ya da muhalefetle herhangi bir kısır tartışmaya girmeyeceğiz. Zaten toplumun bizden beklentisi, YENİ Parti’yi kurmamızı istemesi de bu tartışmalardan uzak durarak sorunlarına çözüm üretmemizi istemeleri” dedi.

Sıcaklıkların yurdun batı ve güney kesimlerinde mevsim normallerinin 3-5 derece, iç kesimlerinde 1-3 derece üzerinde, doğu kesimlerinde ise normalleri civarında seyredeceği tahmin ediliyor.

Rüzgarın ise genellikle kuzeyli, Akdeniz kıyılarında güneyli yönlerden hafif, ara sıra orta kuvvette, zamanla Doğu Anadolu'da ve Güneydoğu Anadolu'nun kuzeyinde kuzeyli yönlerden kuvvetli (40-60 km/sa) esmesi bekleniyor.

2025 yılı sonunda 86 milyon 92 bin 168 kişi olan Türkiye nüfusu, 6 aylık dönemde 228 bin 434 kişi artarak 86 milyon 320 bin 602 kişiye yükseldi.

TÜİK verilerine göre Türkiye'nin nüfusu 1 Temmuz 2026 itibarıyla 86 milyon 320 bin 602 kişi olarak kayıtlara geçti.

Nüfus, yalnızca 1 Mayıs-1 Temmuz dönemindeki iki ayda 123 bin 904 kişi arttı. Böylece yılın ilk 6 ayında gerçekleşen toplam artışın yarısından fazlası son iki aylık dönemde kaydedildi.

Türkiye nüfusu böylece 86 milyon sınırının üzerindeki seyrini sürdürdü.

TÜİK, nüfusun cinsiyete göre dağılımını da açıkladı.

Türkiye'deki erkek nüfusu 43 milyon 170 bin 975 kişi olurken, erkeklerin toplam nüfus içindeki payı yüzde 50,01 olarak hesaplandı.

Kadın nüfusu ise 43 milyon 149 bin 627 kişi olarak kayıtlara geçti. Kadınların toplam nüfus içindeki payı yüzde 49,99 oldu.

Böylece erkek nüfusu kadın nüfusundan yalnızca 21 bin 348 kişi fazla gerçekleşti.

TÜİK'in 1 Temmuz 2026 itibarıyla açıkladığı verilere göre Türkiye'nin nüfusuna ilişkin temel göstergeler şöyle:

• Türkiye'nin toplam nüfusu: 86 milyon 320 bin 602
• 2026'nın ilk 6 ayındaki nüfus artışı: 228 bin 434
• 1 Mayıs-1 Temmuz dönemindeki nüfus artışı: 123 bin 904
• Erkek nüfusu: 43 milyon 170 bin 975
• Erkeklerin toplam nüfustaki payı: Yüzde 50,01
• Kadın nüfusu: 43 milyon 149 bin 627
• Kadınların toplam nüfustaki payı: Yüzde 49,99

Finansal Kurumlar Birliği’nin (FKB), İstanbul Üniversitesi iş birliğiyle hazırladığı Ağustos 2026 Ekonomik Görünüm Endeksi Bülteni yayımlandı. Buna göre FKB Ekonomik Görünüm Endeksi, ağustosta bir önceki aya göre 0,48 puan gerileyerek 101,60 seviyesinde gerçekleşti. Endeksin 100 eşik değerinin üzerinde kalması, finans sektöründe ihtiyatlı iyimserliğin sürdüğüne işaret etti.

FKB’nin Ağustos ayı Beklenti Anketi’nde enflasyon öngörülerinde ise yukarı yönlü bir seyir öne çıktı. Katılımcıların Ağustos ayı aylık enflasyon beklentisi, temmuzdaki yüzde 1,58 seviyesinden yüzde 1,84’e yükseldi.

2026 yıl sonu enflasyon beklentisi de yüzde 30,32’den yüzde 30,47’ye çıkarken, 2027 yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 22,66’dan yüzde 23,38’e yükseldi. Böylece sektör temsilcilerinin hem cari yıl hem de gelecek yıla ilişkin enflasyon beklentilerinde artış görüldü.

Ankette büyüme beklentilerinde ise sınırlı aşağı yönlü revizyon yapıldı. Katılımcıların 2026 yıl sonu GSYH büyüme beklentisi yüzde 3,18’den yüzde 3,14’e gerilerken, 2027 büyüme beklentisi yüzde 3,64’ten yüzde 3,56’ya çekildi.

Bloomberght haberine göre, döviz kuru beklentilerinde de yukarı yönlü hareket görüldü. 2026 yıl sonu dolar/TL beklentisi 51,75’ten 52,11’e, 2027 sonu beklentisi ise 60,32’den 61,21’e yükseldi.

Takipteki kredilerde artış beklentisi

Önümüzdeki üç aylık döneme ilişkin sektörel beklentilerde işlem hacmindeki artış öne çıktı. Katılımcıların yüzde 57’si işlem hacminin artacağını, yüzde 34’ü mevcut seviyesini koruyacağını, yüzde 9’u ise azalacağını öngördü.

Buna karşılık takipteki kredi oranlarına ilişkin beklentilerde bozulma dikkat çekti. Katılımcıların yüzde 70’i takipteki kredi oranlarının artacağını düşünürken, yüzde 26’sı değişim beklemediğini, yüzde 4’ü ise düşüş öngördüğünü belirtti.

Endeksin akademik danışmanı İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Şeker, endeksteki sınırlı gerilemeye rağmen 100 puanın üzerinde kalınmasının banka dışı finans sektöründeki iyimserliğin sürdüğünü belirtti. Şeker, işlem hacminde artış beklentisi ile takipteki kredi oranlarında yükseliş öngörüsünün bir arada bulunmasının, sektörün ekonomik görünüme ilişkin “ihtiyatlı bir iyimserlik” içinde olduğunu gösterdiğini ifade etti.

FKB’nin Ağustos ayı Ekonomik Görünüm Beklenti Anketi, finansal kiralama, faktoring, finansman, varlık yönetimi ve tasarruf finansman sektörlerinde faaliyet gösteren şirket yöneticileri ile FKB yönetici ve uzmanlarının katılımıyla 1-7 Ağustos tarihlerinde, 70 katılımcıyla gerçekleştirildi.

Düşük borçlanma maliyetleri, kupon getirisi olmayan değerli metalleri piyasalarda tutmanın fırsat maliyetini düşürerek yatırımcılar için daha cazip hale getiriyor. Bu arada, Fed'in Temmuz ayı toplantısının tutanakları, bazı politika yapıcıların daha sonraki dönemlerde daha keskin enflasyon baskısını önlemek için bu yıl faiz oranlarını artırmayı savunduğunu doğruladı.

Öte yandan, ABD ve İran arasındaki çıkmazın devam etmesiyle Ortadoğu'daki artan belirsizlik, enflasyon risklerini gündemde tuttu.

ABD’nin toplam borcu ilk kez 40 trilyon doları aştı. Artan sosyal harcamalar ve faiz maliyetleri, bütçe açığı ve mali kriz endişelerini güçlendiriyor.

Fed’in son toplantı tutanakları, enflasyonun yüzde 2 hedefine gerilememesi halinde bazı yetkililerin faiz artırmaya hazır olduğunu gösterdi. Piyasa, Eylül ayında Fed’in faizi sabit tutma ihtimalini yüzde 67,3, artırma ihtimalini ise yüzde 32,7 olarak fiyatlıyor.

Gümüş yüzde 0,2 artışla 67,06 dolar, platin yüzde 0,4 düşüşle 1.816,78 dolar, paladyum ise yüzde 0,3 yükselişle 1.339,05 dolar oldu.

GİB, mükelleflerin cezai işlem ve gecikme faiziyle karşılaşmaması için vergi ödemelerine ilişkin uyarıda bulundu.

GİB'in takvimine göre gün sonuna kadar beyan edilmesi ve ödenmesi gereken vergi türleri şöyle:

• İlan ve Reklam Vergisi Beyan ve ödeme işlemleri
• Şans Oyunları Vergisi Beyan ve ödeme işlemleri
• Veraset ve İntikal Vergisi Şans oyunlarına ilişkin beyan ve ödeme
• Eğlence Vergisi Müşterek bahislere ilişkin beyan ve ödeme ile diğer eğlence vergisi ödemeleri
• Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi Beyan ve ödeme işlemleri
• Yangın Sigortası Vergisi Beyan ve ödeme işlemleri

Ödemeler nasıl yapılacak?

Mükellefler vergi ödemelerini bağlı bulundukları vergi dairelerinin veznelerinden gerçekleştirebilecek.

Ödemelerini internet üzerinden yapmak isteyen mükellefler ise anlaşmalı bankaların internet ve mobil bankacılık kanallarını kullanabilecek. Ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığı'nın dijital portalı üzerinden de nakit veya kredi kartıyla ödeme yapılabilecek.

Bu geçişle birlikte TÜRKSAT 3A üzerindeki televizyon ve radyo yayınları yeni nesil uydulara taşındık. Yayınların SD ve HD kalitesinde mevcut formatlarıyla devam etmesi planlanıyor.

Geçişin ardından televizyon ekranlarında kanal listeleriyle ilgili değişiklikler yaşanabilir. Özellikle TKGS özelliği bulunmayan televizyon ve uydu alıcılarında manuel kanal taraması gerekebiliyor.

TÜRKSAT 3A frekans değişikliği nedeniyle kullanıcıların en çok merak ettiği konulardan biri de çanak anten ayarı. Ancak verilen bilgilere göre çanak anten yönünü değiştirmeye gerek bulunmuyor.

Yayınların aktarılacağı uydular, TÜRKSAT 3A ile aynı yörünge konumunda, yani 42° Doğu konumunda yer alıyor.

Bu nedenle izleyicilerin yeni bir çanak anten satın almasına veya mevcut çanak antenin yönüyle oynamasına gerek olmayacak. Geçiş, uydu anteninin fiziksel yönünden ziyade yayınların aktarımı ve kanal frekansları açısından önem taşıyor.

TKGS destekli cihazlarda kanal güncellemesi otomatik olarak yapılırken, bu özelliğe sahip olmayan cihazlarda kullanıcıların manuel şebeke taraması gerçekleştirmesi gerekiyor.

TKGS Nedir?

TKGS, yani Türksat Kanal Güncelleme Sistemi, uydu üzerinden yayınlanan kanal bilgilerinin cihaz tarafından otomatik şekilde güncellenmesini sağlayan sistemdir.

Eğer televizyonunuz veya uydu alıcınız TKGS özelliğini destekliyorsa TÜRKSAT 3A geçişi sonrasında ayrıca bir işlem yapmanız gerekmeyecek.

16 Ağustos sabahı cihazınızı açtığınızda güncel kanal listesinin otomatik olarak yüklenmesi bekleniyor.

Bu nedenle TKGS destekli cihaz kullanan izleyicilerin manuel frekans girmesine veya çanak anten ayarı yapmasına ihtiyaç bulunmuyor.

Frekans ayarı nasıl yapılır?

Televizyonunuzda veya uydu alıcınızda TKGS özelliği bulunmuyorsa ve geçiş sonrasında “Sinyal Yok” uyarısıyla karşılaşırsanız kanal taraması yapmanız gerekiyor.

Manuel kanal ve frekans güncellemesi için şu adımları uygulayabilirsiniz:

1. Televizyon kumandasından Menü veya Ayarlar tuşuna basın.
2. Kurulum, Kanal Arama veya Manuel Tarama bölümüne girin.
3. Uydu seçiminden Türksat (42° E) seçeneğini belirleyin.
4. Ağ/Şebeke Taraması veya benzer isimle bulunan kanal arama seçeneğini açın.
5. Aşağıdaki otomatik güncelleme frekanslarından birini cihazınıza girin.
6. Aramayı başlatın ve kanal taramasının tamamlanmasını bekleyin.

TÜRKSAT kanal güncellemesi için verilen iki frekanstan yalnızca birinin kullanılması yeterli.

Bu değerlerden sadece birini televizyon veya uydu alıcısına girerek şebeke taraması başlatabilirsiniz. Tarama tamamlandığında eksilen veya yeri değişen kanalların yeniden kanal listenize eklenmesi mümkün olacak.

“Sinyal Yok” uyarısı nasıl çözülür?

TÜRKSAT 3A geçişinin ardından ekranda “Sinyal Yok” uyarısı görülmesi halinde öncelikle televizyonun veya uydu alıcısının TKGS desteği olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Cihaz TKGS destekliyorsa 16 Ağustos sabahı kanal listesinin otomatik olarak güncellenmesi bekleniyor. TKGS desteği bulunmayan cihazlarda ise manuel Ağ/Şebeke Taraması yapılması gerekiyor.

Manuel taramada 12380 MHz dikey (V), 27500 sembol oranı, FEC 3/4 veya 12423 MHz yatay (H), 30000 sembol oranı, FEC 3/4 değerlerinden biri kullanılabilir.

Çanak anteni yeniden ayarlamak gerekir mi?

Hayır. Verilen bilgilere göre TÜRKSAT 3A'dan yeni nesil uydulara gerçekleştirilecek yayın geçişinde çanak anten yönünün değiştirilmesine gerek olmayacak.

Bunun temel nedeni, yayınların aktarılacağı uyduların TÜRKSAT 3A ile aynı 42° Doğu yörünge konumunda bulunması.

Dolayısıyla kullanıcıların yeni çanak anten satın almasına veya mevcut antenin yönünü değiştirmesine gerek bulunmuyor.

Kullanıcılar ne yapmalı?

Geçiş öncesinde yapılması gereken işlem, kullanılan televizyon veya uydu alıcısının TKGS desteğini kontrol etmek.

• TKGS destekli cihaz: Ek işlem yapılmasına gerek yok.
• TKGS desteklemeyen cihaz: 16 Ağustos sabahı sinyal problemi yaşanması halinde manuel şebeke taraması yapılmalı.
• Çanak anten: Yön değişikliği gerekmiyor.
• Yeni anten: Satın alınmasına gerek bulunmuyor.
• Yayın formatı: SD ve HD yayınlar mevcut formatlarıyla devam edecek.

TÜRKSAT 3A frekans değişikliği ne zaman yapılacak?

TÜRKSAT 3A yayın geçişi 15 Ağustos'u 16 Ağustos'a bağlayan gece yarısı gerçekleştirilecek.

TÜRKSAT 3A geçişinde çanak anten yönü değişecek mi?

Hayır. Yayınların aktarılacağı uydular TÜRKSAT 3A ile aynı 42° Doğu yörünge konumunda olduğu için çanak anten yönünün değiştirilmesine gerek bulunmuyor.

TÜRKSAT 3A frekans değişikliğinde yeni çanak anten almak gerekiyor mu?

Hayır. Verilen bilgilere göre yeni bir çanak anten satın alınmasına gerek bulunmuyor.

TKGS varsa kanal ayarı yapmak gerekiyor mu?

Hayır. TKGS destekleyen televizyon veya uydu alıcılarında kanal listesinin otomatik olarak güncellenmesi bekleniyor.

TKGS yoksa kanal ayarı nasıl yapılır?

TKGS özelliği olmayan cihazlarda Kurulum / Kanal Arama / Manuel Tarama menüsünden Türksat 42° E seçilerek şebeke taraması yapılması gerekiyor.

TÜRKSAT frekans güncellemesi için hangi frekans kullanılacak?

Otomatik güncelleme için 12380 MHz dikey (V), 27500 sembol oranı, FEC 3/4 veya 12423 MHz yatay (H), 30000 sembol oranı, FEC 3/4 değerlerinden biri kullanılabilir.

TÜRKSAT 3A geçişinden sonra kanallar kapanacak mı?

Yayınların yeni nesil uydulara aktarılması planlanıyor. Televizyon ve radyo yayınlarının SD ve HD kalitesinde mevcut formatlarıyla devam edeceği belirtiliyor.

“Sinyal Yok” uyarısı çıkarsa ne yapılmalı?

Öncelikle cihazın TKGS desteği kontrol edilmeli. TKGS bulunmuyorsa yukarıda belirtilen frekanslardan biri kullanılarak manuel Ağ/Şebeke Taraması yapılmalı.

TÜRKSAT 3A frekans değişikliğinde uydu olarak hangisi seçilmeli?

Manuel kanal taraması sırasında uydu seçimi bölümünden Türksat (42° E) seçilmelidir.

Suriyeli bakan tesisin büyük ölçüde boş olduğunu ve henüz faaliyete geçmediğini söyledi ve herhangi bir Türk askeri yığınağı yapıldığı iddiasını reddetti.

El-Şeybani, Axios'a yaptığı açıklamada, "Orada bir Türk üssü kurma, kalıcı bir Türk askeri varlığı oluşturma veya sahada Türk kuvvetleri konuşlandırma gibi bir niyet yoktu" dedi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu İsrail'in saldırı öncesinde Suriye'yi üste Türk varlığına izin vermemesi konusunda uyardığını söyledi.

Netanyahu, "Mesajımız çok netti: Yapmayın. Sanırım mesajı tam olarak anlamadılar" diye de ekledi.

El-Şeybani ise İsrail'in söz konusu bombardıman için meşru bir gerekçesi bulunmadığını savundu.

Bakan Suriye'nin, gerilimin düşürülmesi konusunda İsrail ile müzakerelere açık olduğunu belirtti. El-Şeybani, gelecekteki herhangi bir anlaşmanın her iki tarafın güvenlik kaygılarını ele alması ve Suriye'nin egemenliğine saygı göstermesi gerektiğini vurgulayarak, İsrail'in askeri operasyonlarını sürdürmesinin bölgesel istikrarsızlığı artıracağı uyarısında bulundu.

BBC'nin aktardığı habere göe,

Bu arada ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, İsrail'in Türkiye sınırı yakınındaki bir Suriye hava üssünü vurmasının ardından ABD'nin İsrail, Türkiye ve Suriye arasında bir çatışmasızlık mekanizması kurmak için çalıştığını söyledi.

Aynı zamanda ABD'nin Türkiye Büyükelçisi olan Barrack, Türkiye'nin İsrail saldırıları konusunda önceden uyarılmadığını belirtti.

Büyükelçi, Ankara'nın olası bir askeri karşılığına atıfta bulunarak, Türkiye'nin kendi topraklarına doğru yönelen uçakları gözlemlemesi sonucu "anlaşılır bir şekilde kendi karşılığını vermek üzere hazırlık yapmış olabileceğini" ekledi.

Reuters'ın telefonla sorularını yanıtlayan Barrack, "Neyse ki sağduyulu yaklaşımlar durumun daha da kötüleşmesini engelleyebildi" dedi.

Suriye devlet televizyonu, 18 Ağustos Salı günü Ebu Zuhur havaalanı pisti ve depolama tesisine sekiz hava saldırısı düzenlendiğini duyurdu. Saldırıda herhangi bir yaralanma bildirilmedi.

ABD, saldırıyı "gereksiz bir tırmanma" olarak nitelendirerek İsrail'e yönelik nadir görülen bir kınama açıklaması yaptı. Türkiye de saldırıyı kınadı.

İsrail, saldırılar hakkında doğrudan yorum yapmasa da, Suriye'nin güvenlik statükosunu "ihlal etmenin eşiğinde" olduğunu belirterek, Şam'ı Türk birliklerinin hava üssüne konuşlanmasına izin vermekle suçladı.

Suriye ve Türkiye, saldırıların bölgedeki gerilimi tırmandırma tehdidi oluşturduğunu belirtti ve saldırılardan İsrail ordusunu sorumlu tuttu.

Barrack Reuters'a yaptığı açıklamada, Suriye hava üssüne yönelik İsrail saldırılarının, "Doğru olsun ya da olmasın, Türkiye'nin yakın gelecekte bu üsteki varlığını artırabileceğine dair bir algıyı yansıttığını" söyledi.

"Bu durum İsrail, Suriye ve Türkiye'yi kapsayan bir çatışmasızlık mekanizmasına duyulan ihtiyacı ortaya koyuyor. Gelecekte yaşanabilecek iletişim hatalarını önlemek amacıyla bunun kurulması için aktif şekilde çalışıyoruz" diyen Barrack, "Şu anki önceliğimiz gerilimi düşürmek ve daha ölçülü bir yaklaşım için alan açmak" diye devam etti.

İletişim Başkanlığı: 'İsrail'in iddiaları gayriciddi'

Türkiye ise Ebu Zuhur hava üssüne herhangi bir askerinin konuşlanıp konuşlanmadığını doğrulamadı. Ancak Ankara, İsrail'in bu üssün tehdit oluşturduğu yönündeki iddiasını reddetti.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'ndan yapılan açıklamada, İsrail Başbakanlığının Türkiye'ye yönelik iddiaları "gayriciddi" olarak nitelendirildi ve "İsrail'in Suriye'nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü hedef alan hukuksuz hava saldırılarını meşrulaştırmayı amaçlamaktadır" denildi.

"Dile getirilen ithamlar, Netanyahu'nun İsrail'deki seçimler öncesinde bölgedeki yayılmacı ve istikrarsızlaştırıcı politikalarını sürdürme niyetinden kaynaklanmaktadır" ifadeleri kullanıldı.

Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Suriye'nin İdlip şehri kırsalında yer alan Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü'ne 18 Ağustos'ta "İsrail tarafından düzenlenen hava saldırılarını güçlü şekilde kınıyoruz" denildi.

Financial Times yayın kurulunun “The FT View” başlığı altında yayımladığı değerlendirmeye göre ABD Başkanı Donald Trump, Arap müttefiklerinin tavsiyelerini dikkate almayarak İran'a saldırma kararı verdiğinde Ortadoğu'nun geleceği üzerine büyük bir kumar oynadı.

Trump'ın dört-beş hafta süreceğini öngördüğü operasyonun üzerinden yaklaşık altı ay geçti. Buna karşılık bölge hâlâ savaş ile barış arasında sıkışmış durumda ve ABD ile İsrail'in başlattığı çatışmanın sonuçlarıyla mücadele ediyor. Arap ülkelerinin 1979 İslam Devrimi'nden bu yana ciddi bir tehdit olarak gördüğü İran rejimi ise ayakta.

ABD ve İsrail bombardımanlarının ağır maliyetine rağmen Tahran saldırgan tutumunu sürdürüyor. İran, Hürmüz Boğazı üzerindeki baskısını korurken, “direniş ekseni” olarak tanımlanan bölgesel vekil güçleri zayıflamış olmalarına rağmen tehdit oluşturmaya devam ediyor.

FT'ye göre ortaya çıkan tablo, bölgesel liderlerin yeni gerçekliğe uyum sağlamaya başlamasıyla Ortadoğu'yu kalıcı sonuçlar yaratabilecek biçimde değiştiriyor.

Savaşın en önemli sonuçlarından biri, Körfez ülkelerinin ABD'ye temel güvenlik garantörü olarak ne ölçüde güvenebileceklerini yeniden değerlendirmeye başlamaları oldu.

İran savaş boyunca bölgedeki askeri üsleri, enerji tesislerini, havalimanlarını ve diğer altyapıyı hedef aldı. FT'ye göre çatışma aynı zamanda Arap ve Müslüman ülkelerde İsrail'in kendisinin de bölgesel istikrarsızlık kaynağı olduğu yönündeki kaygıları güçlendirdi.

Birçok bölge lideri, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun İsrail'in ulusal çıkarlarını bölgesel istikrarın önüne koyarak Ortadoğu'yu İran savaşına sürüklediğini düşünüyor. Bu algı, Washington ve Tel Aviv'in savaş öncesindeki hesapları açısından önemli sonuçlar doğuruyor.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'dan ABD'ye alternatif güvenlik arayışı

Yeni dönemin en dikkat çekici gelişmelerinden biri Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında imzalanan karşılıklı savunma anlaşması oldu. Anlaşmanın İslam dünyasının en kutsal kenti Mekke'de imzalanması da sembolik açıdan önem taşıyor. Üç Sünni ağırlıklı ülke anlaşmanın tamamen savunma amaçlı olduğunu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığını vurguluyor.

FT ise anlaşmayı, ABD'nin güvenilirliğine ilişkin soru işaretleri büyürken İran tehdidinin ve savaşın yarattığı istikrarsızlığın giderek daha fazla bölgesel güçler tarafından yönetilmesi gerektiğine ilişkin ortak anlayışın göstergesi olarak değerlendiriyor. Anlaşma, Suudi Arabistan ile Pakistan arasında geçen eylül ayında imzalanan savunma mutabakatının üzerine inşa edildi.

Türkiye açısından yeni yapı önemli savunma sanayii anlaşmalarının önünü açabilir. Pakistan, Riyad'dan daha fazla mali destek sağlayabilir. Suudi Arabistan açısından ise anlaşma, İran veya bölgesel vekillerinden gelebilecek yeni saldırılara karşı en azından sembolik olarak caydırıcılığın güçlendirilmesini sağlıyor. Bu ihtiyaç, Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan ile yaklaşık on yıldır süren çatışmayı yeniden canlandırmasıyla daha da önem kazanıyor.

Bununla birlikte FT, Mekke anlaşmasının gerçek askeri kapasitesinin abartılmaması gerektiğini savunuyor. Türkiye veya Pakistan'ın Suudi Arabistan'ı savunmak için İran'la savaşa girmeye acele etmesi beklenmiyor. Benzer şekilde Riyad'ın Keşmir'e asker göndermesi de gerçekçi bir senaryo değil. Anlaşmanın İran veya Husilerin saldırılarını tek başına caydırması da garanti değil.

Üstelik bölge ülkelerinin stratejik seçeneklerini çeşitlendirme arayışlarına rağmen ABD öngörülebilir gelecekte Arap dünyasının en önemli savunma ortağı olmayı sürdürecek. Bu nedenle anlaşmanın bugünkü önemi askeri kapasitesinden ziyade taşıdığı siyasi ve stratejik mesajda yatıyor.

Mekke Anlaşması ve Ortadoğu'daki yeni fay hatları

FT'ye göre henüz Ortadoğu'da birbirine karşı kurulmuş iki ayrı bloktan söz etmek için erken. Ancak Mekke anlaşması bölgedeki değişen fay hatlarını görünür hale getiriyor. Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan üçlüsünün öncelikli güvenlik endişesi İran olsa da, üç ülkenin yeni yapıyı aynı zamanda İsrail'e karşı potansiyel bir denge unsuru olarak değerlendirmesi mümkün.

İsrail'in geçen eylül ayında Katar'daki bir Hamas ofisine düzenlediği saldırının Ankara, Riyad ve İslamabad arasındaki işbirliğini hızlandırdığı belirtiliyor. Diğer tarafta ise Abraham Anlaşmaları çevresinde oluşan farklı bir yapı bulunuyor.

Özellikle Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ile giderek belirginleşen görüş ayrılıkları yaşarken geleneksel Arap ortaklarından daha bağımsız bir dış politika izliyor ve İsrail ile ilişkilerini derinleştiriyor.

Ancak bölgesel dengeler son derece hareketli. Birçok Arap ve Müslüman ülke iki taraftan birini seçmekten kaçınabilir. Örneğin Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan üçlüsüne yakın bir çizgide bulunan Mısır, Mekke'deki savunma anlaşmasına katılmadı.

Savaş Abraham Anlaşmaları'nı genişletmek yerine yeni dengeler yarattı
FT'nin değerlendirmesinde dikkat çektiği temel sonuçlardan biri de ABD ve İsrail'in savaş öncesindeki beklentileri ile ortaya çıkan tablo arasındaki fark.

Eğer Trump ve Netanyahu, İran'la savaşın bölge ülkelerini İsrail'e yaklaştıracağını ve Abraham Anlaşmaları'nın genişlemesinin önünü açacağını düşündüyse, FT'ye göre sonuçtan hayal kırıklığına uğramaları muhtemel. Savaş gerçekten de Ortadoğu'yu yeniden şekillendiriyor.

İran savaşının Ortadoğu'ya etkileri

Ancak ortaya çıkmaya başlayan yeni düzen, İsrail'in çevresinde daha geniş bir bölgesel ittifak yaratmak yerine, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan gibi güçlerin kendi güvenlik yapılarını oluşturduğu; Körfez ülkelerinin ABD'ye bağımlılıklarını sorguladığı ve İsrail'in bölgesel rolüne yönelik kaygıların arttığı daha karmaşık bir dengeye doğru ilerliyor.

Financial Times yayın kurulunun vardığı sonuç ise net: İran savaşı Ortadoğu'yu değiştirecek, ancak bu değişim Washington ve Tel Aviv'in amaçladığı veya öngördüğü yönde olmayabilir.

Bu öngörü, Avrupa'daki aşırı sıcaklar ve kuraklığın ürünlere zarar verdiği, çiftçilerin ise Orta Doğu ve Ukrayna'daki savaşların da etkisiyle artan enerji ve gübre maliyetleriyle boğuştuğu bir döneme denk geliyor.

Avrupa'daki sıcak hava dalgasının ardından Brüksel merkezli Avrupa hububat ve yağlı tohum ticaret birliği Coceral, temmuz ayında olağanüstü bir güncelleme yayımlayarak AB-27 ve Birleşik Krallık'ın toplam tahıl rekoltesine ilişkin tahminini 295,5 milyon tondan 286,6 milyon tona indirdi. Bu rakam, 2025'te elde edilen 310 milyon tonluk hasadın oldukça altında.

Almanya Çiftçiler Birliği, Almanya'nın tahıl hasadının, şiddetli kuraklık ve sıcak hava dalgaları nedeniyle bu yıl %7 düşerek 41,9 milyon tona gerilemesi bekleniyor.

Euronews haberine göre, sıcak hava dalgası büyük zarara yol açarken, çiftçiler ayrıca İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın abluka altına alınmasının ardından petrol ve diğer hammaddelerin tedarikinde yaşanan aksaklıklar yüzünden daha yüksek maliyetlerle karşı karşıya.

Oxford Economics'e göre küresel gıda fiyatları üzerindeki en önemli etki, başta petrol (dizel), doğal gaz ve gübre olmak üzere gıda üretiminde kullanılan girdiler üzerindeki etkileriyle "ABD-İran savaşı"ndan kaynaklanıyor, diye konuştu Kıdemli Ekonomist Tomas Dvorak Euronews Business'a.

Oxford Economics, küresel dizel fiyatlarının temmuz ayında yıllık bazda %36 sıçradığını, bu artışta kısmen Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların rol oynadığını, gübre fiyatlarının ise bu yıl %22 yükselmesinin beklendiğini belirtti.

Aynı zamanda Ukrayna'daki savaş da küresel gıda fiyatları üzerinde belirgin bir baskı yaratıyor.

Dvorak, tahılların küresel gıda fiyat endeksinin %25'ini oluşturduğunu, iki ülkenin birlikte dünya buğday ihracatının neredeyse %30'unu, mısır ihracatının ise %10'undan fazlasını karşıladığını söyledi.

Rapora göre Rus ve Ukrayna limanlarına, yükleme terminallerine ve gemilere yönelik saldırılar ile Karadeniz ve Azak Denizi üzerinden yapılan tahıl ihracatındaki kesintiler, Rusya'dan 52 milyon ton, Ukrayna'dan 34 milyon ton olmak üzere yılda toplam 86 milyon tonluk tahıl ihracat kapasitesini etkileyebilir; bu da dünya tahıl ihracatının neredeyse %17'sine karşılık geliyor.

BM Gıda ve Tarım Örgütü'ne (FAO) göre küresel gıda emtia fiyatları temmuz ayında bir yıl öncesine kıyasla %1 daha yüksekti; tahıl fiyatları %6,9, bitkisel yağ fiyatları ise yaklaşık %17,3 arttı.

Oxford Economics'in küresel gıda fiyat endeksi emtia fiyatlarını izliyor; dolayısıyla buradaki artış, süpermarket raflarındaki fiyatlara bire bir yansımıyor.

2026 için öngörülen artış ise yine de 2022'de kaydedilen %14,2'lik yükselişin altında kalıyor.

Hangi gıdalarda fiyat artışı daha sert olacak?

Kuraklık ve sıcaklardan en ağır darbeyi bu ürünlerin aldığını belirten Dvorak, Euronews Business'a "En sert etki, tahıllar, meyve-sebze gibi tarla ürünleri ile süt ürünlerinde görülecek" dedi.

Dvorak, "Bu durum ekmek, peynir, şarap ya da yağ gibi işlenmiş ürünlerin fiyatlarına da yansıyacak" diye ekledi. Buna karşılık et gibi ürünlerin daha sınırlı etkilenmesi bekleniyor.

Araştırmacılara göre gübre kullanımının yoğun olduğu bir ürün olan buğday, en büyük baskı altında; fiyatların 2026'nın üçüncü çeyreğinde yıllık bazda %36 artarak kile başına 6,92 dolara (yaklaşık 27 kilogram buğday) çıkması bekleniyor.

Buğday, ekmek ve makarnadan kahvaltılık gevreklere ve bisküvilere kadar çok sayıda işlenmiş gıdada kullanılıyor.

Dvorak, "Başta meyve ve sebze olmak üzere taze gıdalarda etkinin nispeten hızlı olacağını ve tüketici fiyatlarına iki ila üç ay içinde yansımasının muhtemel olduğunu öngörüyoruz. Hasat ve işleme süreleri nedeniyle işlenmiş gıdalarda ise gecikme daha uzun olma eğiliminde. Bu segmentte tüketici fiyatları üzerindeki en yüksek etkinin yaklaşık altı ila dokuz ay sonra görülmesini bekliyoruz" dedi.

Bu da taze gıda fiyatlarının 2026 Ekim-Kasım ayları arasında yaşanan aksaklıkları yansıtmaya başlayabileceği, işlenmiş gıda fiyatlarında ise en güçlü etkinin 2027 Şubat-Mayıs döneminde hissedilebileceği anlamına geliyor.

Oxford Economics'te tarımsal emtia ekonomisti olan Jed Cartledge, Karadeniz'deki saldırıların tam etkisi henüz netleşmemişken şiddetli bir El Niño'nun Avrupa dışındaki mahsulleri de tehdit ettiğini, bu nedenle gıda fiyatlarındaki şokun öngörülenden daha ağır olabileceğini söyledi.

Ancak Cartledge, daha yüksek buğday fiyatlarının, maliyeti daha yüksek alternatif ihracat rotalarını ticari açıdan uygulanabilir hale getirerek yaşanan kesintilerin bir bölümünü telafi etmeye yardımcı olabileceğini de sözlerine ekledi.