Somali Petrol Bakanı Dahir Shire, X adlı platformda yaptığı bir paylaşımda , ülkenin ilk açık deniz sondajına yönelik bu adımı "açık deniz enerji yolculuğumuzda tarihi bir dönüm noktası... Yeni bir sayfa açılıyor" şeklinde nitelendirdi.

Dışişleri Bakanlığı, sondaj çalışmalarının başarılı olması durumunda, açık deniz petrol rezervlerinin ortaya çıkarılacağını ve ülkenin bölgesel bir enerji oyuncusu olarak ekonomik toparlanmasını destekleyeceğini belirtti.

Türk Petrol Anonim Şirketi'ne (TPO) ait sondaj gemisi Çağrı Bey, ilk uluslararası görevi kapsamında Umman Denizi'nde Somali'nin karasularına doğru yol alıyor.

Ülkenin hidrokarbon potansiyelini haritalayan son araştırmalarla belirlenen bölgelerde derin deniz sondajı gerçekleştirecek. BBC'nin haberine göre Shire, "Bu, Somali'nin en umut vadeden açık deniz sahalarımızdan başlayarak keşif amaçlı sondaj çalışmalarına geçmeye hazır olduğunun bir işaretidir," dedi.

Ülkenin, petrol arama faaliyetlerinden elde edilecek faydaların ulusal refaha yol açmasını ve halkın yaşam kalitesini iyileştirmesini sağlayacağını da sözlerine ekledi.

Türkiye ve Somali, 2024 yılında bir üretim paylaşım anlaşmasıyla iş birliklerini resmileştirdi.

Somali Dışişleri Bakanı Ali Ömer Pazartesi günü yaptığı açıklamada, petrol arama çalışmalarının Türkiye'nin kalkınmada "güvenilir uzun vadeli ortak" rolünü güçlendireceğini söyledi.

Cumartesi günü Somali'ye yapacağı planlanan ziyaret öncesinde konuşan Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, petrol veya doğalgaz rezervlerinin bulunmasının Somali, Doğu Afrika ve Türkiye'ye önemli ekonomik faydalar sağlayacağını söyledi.

Ankara, Somali ile bağlarını derinleştiriyor ve on yılı aşkın süredir ülkeye yatırım yapıyor. Ayrıca son yıllarda askeri varlığını da genişletti ve 2017'de inşa edilen büyük bir üssü zaten burada işletiyor.

Araştırmacılar, ülkenin milyarlarca varil petrol rezervine sahip olduğunu tahmin ediyor, ancak on yıllarca süren çatışmalar ve siyasi istikrarsızlık arama çalışmalarını engelledi.

Birol, Fransız Le Figaro gazetesine verdiği röportajda, "Dünya hiçbir zaman bu büyüklükte bir enerji arzı kesintisi yaşamadı. Mevcut kriz; 1973, 1979 ve 2002 krizlerinin toplamından daha ciddi bir boyutta" dedi.

Birol, krizin coğrafi etkilerine değinirken, ciddi zorluklarla karşılaşacak ülkeler olarak Avrupa, Japonya ve Avustralya’yı işaret etti. Ancak en büyük riskin gelişmekte olan ülkeler üzerinde yoğunlaştığını belirtti.

Enerji fiyatlarındaki sert yükselişin gıda fiyatlarını tetiklediğini ve küresel enflasyonist baskıyı hızlandırdığını kaydeden UEA Başkanı, düşük gelirli ekonomilerin bu "çifte şok" karşısında savunmasız kaldığını vurguladı.

Hürmüz Boğazı küresel enerjinin şahdamarı

İran’ın, İsrail ve ABD’nin saldırılarına misilleme olarak dünya petrol ve doğalgaz trafiğinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı neredeyse tamamen kapatması, emtia piyasalarında fiyatların hızlı bir şekilde yükselmesine neden oldu.

Uzmanlar, bu stratejik rotanın kapalı kaldığı her günün küresel enerji maliyetlerini kalıcı olarak yukarı çektiğini belirtiyor.

Enerji piyasalarını stabilize etmek adına atılan adımlara da değinen Birol, UEA üyesi ülkelerin geçtiğimiz ay stratejik petrol rezervlerinin bir kısmını kullanıma açma konusunda anlaştığını hatırlattı.

Rezervlerin bir kısmının piyasaya sürüldüğünü ve bu sürecin planlandığı şekilde devam ettiğini belirten Birol, arz açığını kapatmak için tüm enstrümanların masada olduğunu ifade etti.

İran basını, Eğitim ve Öğretim Bakanlığı’nın açıklamasını paylaşarak, 28 Şubat'tan itibaren devam eden ABD-İsrail saldırılarına ilişkin bilgi verdi. Saldırılarda şu ana kadar 250 öğrenci ve 60 öğretmenin hayatını kaybettiği belirtilerek, saldırılarda 750 eğitim merkezinin zarar gördüğü kaydedildi.

Açıklanan verilere göre İstanbul’da otomobil almak isteyen bir sürücü, aracını 4’üncü basamaktan sigortalatmak isterse en az 18 bin 14 lira ödeme yapmadan trafiğe çıkamayacak.

İstanbul’da sıfırıncı basamaktaki yüksek riskli içten yanmalı araç sürücüsünün primi 54 bin 41 lira olurken, riskin en düşük olduğu 8’inci basamakta bu tutar 9 bin 7 lira olarak hesaplandı.

Ankara’da sıfırıncı basamaktaki sürücünün primi 52 bin 512 lira, 8’inci basamaktaki sürücünün primi ise 8 bin 288 lira olarak belirlendi.

İzmir’de aynı durum için primler sırasıyla 50 bin 982 lira ve 8 bin 497 lira olarak açıklandı.

Taksi ve otobüslerde prim artışı

İstanbul’da ticari taksilerin sıfırıncı basamak trafik sigortası primi 145 bin 205 liraya yükselirken, 8’inci basamakta bu tutar 24 bin 201 lira oldu.

Ankara’da ticari taksi primleri en yüksek 141 bin 95 lira, en düşük ise 23 bin 516 lira olarak duyuruldu. İzmir’de bu rakamlar 136 bin 986 lira ve 22 bin 831 lira olarak kaydedildi.

İstanbul’da 31 koltuk ve üzeri kapasiteye sahip bir otobüsün sıfırıncı basamak zorunlu trafik sigortası primi 356 bin 734 liraya çıktı. Aynı aracın 8’inci basamaktaki primi ise 59 bin 456 lira oldu.

Sigortasız araç kullanmanın cezası

2026 yılı itibarıyla sigortasız araç kullanmaya 1246 lira ceza uygulanıyor. Para cezasının yanında eksiklik giderilinceye kadar araçlar trafikten çekiliyor.

Trafik polisleri inisiyatif kullanarak yakalanma anında ceza kesip, aracın bağlanmaması için sürücülerden trafik sigortası poliçelerini hemen yaptırmalarını isteyebiliyor.

Valilikten yapılan açıklamada, çarşambayı perşembeye bağlayan geceden itibaren il genelinde hafif zirai don riskinin başlayacağı ve bu durumun cumartesi gününe kadar devam etmesinin öngörüldüğü belirtildi.

Yetkililer, özellikle tarımsal faaliyetlerle uğraşan üretici ve çiftçiler başta olmak üzere tüm vatandaşların dikkatli ve tedbirli olması gerektiğini vurguladı. Zirai donun tarım ürünlerine zarar verebileceğine işaret edilen açıklamada, gerekli önlemlerin alınması çağrısında bulunuldu.

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan açıklamada, "Bir kısım basın yayın organı ile sosyal medya hesaplarında; İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2025/318 esas sayılı dosyasının 6 Nisan 2026 tarihli duruşmasında sanık Ekrem İmamoğlu'nun, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürütmüş olduğu ve kamuoyunda 'İmamoğlu çıkar amaçlı suç örgütü' olarak bilinen soruşturmada görev yapan yargı mensuplarına yönelik sarf ettiği anlaşılan 'bu dosyada tek suç örgütü var, iddia makamıdır' sözleri nedeniyle, 'kamu görevlisine görevi nedeniyle hakaret' suçundan, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nca resen soruşturma başlatılmıştır" denildi.

Gözaltına alınan şüpheliler, sağlık kontrolünden geçirilmelerinin ardından İstanbul Emniyet Müdürlüğü’ne getirildi. Buradaki ilk ifade işlemlerinin tamamlanmasının hemen ardından, isimlerin "uyuşturucu madde kullanımı ve temini" şüphesiyle İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na sevk edildiği bildirildi.

Başsavcılık açıklama yaptı

Beykoz Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan açıklamada, İstanbul İl Jandarma Komutanlığı Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ile koordineli şekilde, kamuoyunda bilinen bazı şahıslara yönelik soruşturma yürütüldüğü bildirildi.

Soruşturmanın; “kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da kullanmak” ile “uyuşturucu veya uyarıcı madde temin etmek” suçlarını kapsadığı ifade edildi.

Soruşturma kapsamında Kent A.Ş. Genel Müdürü N.A.’nın belediye binasında kendisine tahsis edilen odada "başkan yardımcısı" unvanını kullandığı ve çeşitli organizasyonlarda bu şekilde tanıtıldığı ileri sürüldü. Ayrıca yapı ruhsatı verilmesi sürecinde yetkili birim İmar ve Şehircilik Müdürlüğü olmasına rağmen Kent A.Ş. üzerinden yürütüldüğü iddia edildi.

Yapılan teknik ve fiziki takip sonucu elde edilen bulgular doğrultusunda, İstanbul ve Yalova’da toplam 30 adrese eş zamanlı operasyon düzenlendi. Operasyonda 20 şüpheli yakalanarak gözaltına alınırken, çok sayıda dijital materyale de el konuldu.

Belediyeden açıklama

Roberts-Smith'in "beş ayrı savaş suçu - cinayet" suçlamasıyla yargılanmasının beklendiği belirtildi. Bu suçun azami cezası ömür boyu hapis cezası olduğu bildirildi.

Roberts-Smith'in mahkemeye çıkması bekleniyordu. Victoria Haçı sahibi olan Roberts-Smith, daha önce Afganistan'da Avustralya SAS'ında görev yaparken silahsız sivilleri öldürmekle suçlandığı bir iftira davasında yargılanmıştı.

Bir zamanlar ülkenin en çok madalya almış Afganistan gazisi olarak yüceltilen Roberts-Smith, savaş suçları işlediği, silahsız sivilleri öldürdüğü ve silah arkadaşlarını taciz ettiği iddiaları üzerine üç gazeteye dava açtı.

Uzun süren ve pahalıya mal olan iftira davasında kaybetti; hakim, medeni hukuk standartlarından "olasılık dengesi"ne göre, Avustralya ordusunda görev yaparken dört cinayet işlediğine karar verdi.

Roberts-Smith, federal mahkemenin tam heyetine temyiz başvurusunda bulundu ancak kaybetti ve yüksek mahkeme daha fazla temyiz başvurusunu dinlemeyi reddetti. Kendisi defalarca herhangi bir yanlışlık yapmadığını savundu.

Anthony Albanese Salı günü konuyla ilgili yorum yapmayı reddetti.

Başbakan Canberra'da gazetecilere yaptığı açıklamada, "Açıkça hukuki bir mesele olan ve mahkemelerde görüşülmekte olan bir konuda ön yargıda bulunma niyetim yok ve herhangi bir yorumum bunu yapacaktır" dedi.

Eski bir SAS onbaşı olan Roberts-Smith, 2010'daki Tizak savaşında gösterdiği "olağanüstü cesaret" nedeniyle Victoria Haçı ile ödüllendirildi.

Yılın babası seçildi ve hükümetin Avustralya Günü konseyinin başkanlığını yaptı.

Ancak 2018'de The Age, Sydney Morning Herald ve Canberra Times gazeteleri, sivilleri öldürmek ve emri altındaki askerlere "kan dökme" olayları olarak adlandırılan olaylarda sivilleri infaz etme emri vermek de dahil olmak üzere savaş suçları işlediğini iddia eden bir dizi makale yayınladı.

Roberts-Smith, mahkemeye verdiği ifadede, gazetelerin haberlerinin kendisini "askeri çatışmanın ahlaki ve yasal kurallarını çiğneyen" ve ülkesini ve ordusunu "rezil eden" bir suçlu olarak gösterdiğini söyleyerek gazetelere dava açtı.

Gazeteler, Roberts-Smith'in cinayete ortak olduğu iddiaları da dahil olmak üzere, haberlerinin doğru olduğunu savundu.

Mahkemede kanıtlanan en dikkat çekici iddia, Roberts-Smith'in 2012'de Afganistan'ın güneyindeki Darwan köyüne yaptığı bir görev sırasında, Ali Jan adlı kelepçeli bir adamı, aşağıda kuru bir nehir yatağına inen 10 metre yüksekliğindeki bir uçurumun kenarına götürmesiydi.

The Guardian'ın haberine göre, Roberts-Smith daha sonra Ali Jan'ı göğsünden tekmeledi ve Jan geriye doğru uçurumdan aşağı düştü; düşerken yüzü uçuruma çarptı ve yere düştü. Mahkeme, olayın olasılık dengesi ilkesine göre gerçekleştiğine karar verdi.

Ali Jan düşüşten sağ kurtuldu, ancak ağır yaralanmıştı ve ayağa kalkmaya çalışırken, uçurumun karşısına açılmış çapraz bir patikadan aşağı inen Avustralyalı askerler ona ulaştı.

Roberts-Smith, mahkemede 11 numaralı kişi olarak bilinen emri altındaki bir askere Ali Jan'ı vurmasını emretti ve mahkeme bu emrin yerine getirildiğini tespit etti. Ali Jan'ın cesedi daha sonra yakındaki bir tarlaya sürüklendi.

Diğer önemli iddia ise 2009'da Whiskey 108 kod adlı bombalanmış bir yerleşkeye düzenlenen baskınla ilgiliydi.

Tünelde saklanan iki adam bulundu: biri yaşlı bir adam, diğeri protez bacaklı genç bir adam. Adamlar silahsız olarak tünelden çıktılar ve teslim oldular.

Yargıç Anthony Besanko, Roberts-Smith'in devriyesindeki ast bir askere yaşlı adamı öldürmesini emrettiğini, ardından engelli adamı yerleşkenin duvarlarının dışına zorla çıkardığını, yere fırlattığını ve makineli tüfeğiyle yerde yatan bedenine ateş ederek öldürdüğünü tespit etti.

Engelli adamın bacağı daha sonra başka bir asker tarafından hatıra olarak alınmış ve Avustralya SAS birlikleri tarafından üslerindeki bar olan Fat Ladies' Arms'ta ürkütücü bir kutlama içki kabı olarak kullanılmıştır.

Eski Avustralyalı SAS askeri Oliver Schulz, 2023 yılının başlarında Afgan bir adamı savaş suçu kapsamında öldürmekle suçlandı.

Tugay, X hesabından paylaşımlar yaptı. Bu paylaşımlardan birinde, şu ifadeleri kullandı:

"Güzelliklere, mutluluklara, katıksız umutlara o kadar açız ki… Kimden omuz alacağız ve kime yaslayacağız garip gönlümüzü Güzel yürekli, yanık sesli, duyguya kesmiş sözlü bir grup dost insanla sabahlamaya karar vermişiz ya.. Belki diyoruz, “ yazılarda bir güzel orman gibi” gelir sabah. Bu gece belki dağıtırlar bizi, sabahı hüzünle karşılarız.… Ama belki bakarsın ya bu sağı solu belli olmayan dünya, başka bir güneşle doğar. Güzel günleri çok özledik. Direnmenin onurunu en yükseğe çıkardığımız. Ey güzel insanlık, ey güzel baht, hep mi kaybedecek iyilik ve hak… Gelmedi mi kazanma zamanı.."

"Haksızlığı kabullenemedik. Dönüp arkamızı gidemedik. Gitmeyi de düşünmüyoruz…"

Başkan Tugay, havanın aydınlanmaya başladığı sıralardaki paylaşımında ise şunları kaydetti:

"Polis ablukası altındaki Meslek Fabrikamıza giremediğimiz gecenin sabahını binanın kapısının önünde karşılıyoruz. Sabaha kadar birlikte uyumadan nöbet tuttuğumuz belediye başkanı, meclis üyesi ve bize eşlik arkadaşlarımızla beraber yeni bir güne devam edeceğiz. Haksızca ve hukuksuzca el konulmaya çalışılan İzmir halkına ait binayı inanarak ve kararlı bir şekilde bırakmamaya devam edeceğiz. Yorulduk, epeyce uykusuzuz. Bize umudu hissettirecek insanlara ve gelişmelere ihtiyacımız var. Bu umuda bizim kadar şehrimizdeki tüm insanların ve ülkemizin ihtiyacı olduğunu biliyoruz. Umut sahip çıktığımız kadar var olacak. Haksızlığı kabullenemedik. Dönüp arkamızı gidemedik. Gitmeyi de düşünmüyoruz…"

Beyoğlu Belediye Başkanı İnan Güney’in iddianamesi, İstanbul 40’ncı Ağır Ceza Mahkemesi tarafından İBB Dosyası ile birleştirildi.

Güney’in de Silivri’de görülen İBB Davası duruşmasında salondaki tutuklu sanıklar arasındaki yerini alacak.

Astronotların içinde bulunduğu Orion kapsülü, Ay'ın arka tarafına geçtiğinde, uzay aracı ile ABD'nin Houston şehrinde yer alan görev kontrolü arasındaki iletişim kesildi. Mürettebat 40 dakika boyunca tamamen yalnız kaldı.

Tam planlandığı gibi, Orion Ay'ın arkasından yeniden ortaya çıktığında Dünya ile tekrar bağlantı kurdu.

Önce mühendislerin ekranlarında radyo sinyalinin geri geldiği görüldü, ardından veri akışı başladı.

40 dakikalık iletişim kesintisi sırasında uzay aracı kendi kendine çalışmak zorundaydı.

Yerleşik bilgisayarlar, Dünya'dan ne görülebilen ne de duyulabilen Ay'ın arka tarafında kritik bir motor ateşlemesi gerçekleştirerek Orion'u dönüş rotasına soktu.

Tekrar iletişim kurulmasıyla birlikte ABD Başkanı Donald Trump da sürpriz bir şekilde mürettebatla doğrudan bağlantıya geçerek "Bugün tarih yazdınız ve tüm Amerika'yı gerçekten gururlandırdınız" dedi.

Trump, "Son dönemde gurur duyacak çok şeyimiz var ama yaptığınızın bir benzeri yok" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı, görevin tamamlanmasının ardından mürettebata kendilerini Beyaz Saray'da ağırlayacağını söyledi ve "Biliyorsunuz, şu sıralar çok yoğunum ama kesinlikle bir zaman bulacağım" dedi.

Astronotlar güneş tutulmasına şahit oldu

Astronotlar, bu dönüş rotasında "çarpma parlamaları"nı inceledi.

Bunlar, küçük uzay kayalarının Ay'a çarptığında hem kendilerini hem de Ay yüzeyinin küçük bir bölümünü buharlaştıracak kadar yüksek hızla çarpması sonucu ortaya çıkan, anlık ve çok kısa süreli ışık patlamaları.

Bir saatlik gözlem molasına geçen mürettebat bir saat sonra ise tam güneş tutulmasına şahit oldu.

NASA astronotu Victor Glover bu anları, "Bu gerçek dışı" diyerek anlattı.

"Güneş Ay'ın arkasına geçti ama korona hâlâ görünüyor; parlak ve neredeyse Ay'ın tamamının etrafında bir hale oluşturuyor" diyen Glover sözlerini şöyle sürdürdü:

"Dünya orada inanılmaz parlak ve Ay tam önümüzde asılı duruyor.

"Önümüzdeki bu karanlık küre… tam bir karanlık değil aslında; gri tonlar siyahlığa doğru karışıyor. Arkasında yıldızları ve gezegenleri görebiliyoruz.

"Vayyy! İnanılmaz!"

Orion uzay aracındaki ekip, son yedi saatlik gözlem boyunca kaydettikleri tüm görüntü ve verileri Dünya'ya aktarmaya başladı.

Ay'ın fotoğrafları paylaşıldı

Artemis II görevinin mürettebatları, uzay aracından çekilen bazı Ay fotoğraflarını paylaştı.

NASA, paylaşılan bu görüntünün Ay'ın uzak yüzünün bir bölümünü gösterdiğini belirtti.

Aşağıdaki fotoğrafta sağ tarafta, Dünya'dan gördüğümüz yarımküre yani Ay'ın "yakın yüzü" yer alıyor. NASA'ya göre bu bölüm, yüzeyi kaplayan koyu lekeler sayesinde ayırt edilebiliyor.

NASA açıklamasında "Bunlar, Ay'ın erken dönemlerinde volkanik olarak aktif olduğu zamanlardan kalma eski lav akıntıları" ifadelerine yer verildi.

Açıklamaya göre Lav akıntılarının batısında yer alan büyük krater ise yaklaşık 965 km genişliğindeki Orientale Havzası. Bu krater, Ay'ın hem yakın hem de uzak yüzüne uzanıyor. Orientale'nin sol yarısı Dünya'dan görülemezken, bu görüntüde kraterin tamamı seçilebiliyor.

Kraterin solunda kalan tüm bölge ise Ay'ın uzak yüzünü, yani Dünya'dan hiçbir zaman göremediğimiz yarımküreyi oluşturuyor.

Gri, yeşil ve kahverengi: Astronotlar gördüklerini anlattı

Astronot Jeremy Hansen Ay'a bakmanın nasıl bir deneyim olduğunu anlattı.

Ay yüzeyinde gördüğü renkleri de tarif eden Hansen, alışık olduğumuz koyu ve açık gri tonların yanı sıra farklı tonlara da dikkat çekti.

"Şu anda Aristarchus (bir krater)... bu pencereden görmek benim için zor ama bana yeşilimsi tonlar gibi göründü. Bu çok benzersizdi, Ay'ın bu tarafında buna benzer başka bir şey görmedim.

"Ayrıca kahverengimsi tonlar olarak tanımlayabileceğim birçok alan da gördüm."

İki yeni krater tespit edildi

Ay'ın dünya tarafından görülmeyen arka tarafını gözlemleyen astronotlar seyahatlerinde iki yeni krater tespit etti.

Bunlardan birine, Artemis II Komutanı Reid Wiseman'ın 2020'de kanserden kaybettiği eşi Carroll'ın adı verilirken diğerine de kendilerini Ay'a taşıyan uzay gemisinin adı olan Integrity'nin adı verildi.

Mürettebat Ay yüzeyine inmeyecek olsa da Ay'ın uzak tarafından dönüp Dünya'ya yapacakları yolculuk, şimdiye dek bir astronotun uzayda kat ettiği en uzun mesafe oldu.

Yaklaşık 10 gün sürecek olan Artemis II misyonu, astronotlarını daha önce kimsenin gitmediği kadar uzayın derinliklerine götürdü.

Bu misyon, 1960'lar ve 70'lerdeki Apollo misyonlarından bu yana ilk kez Ay yüzeyine insanlı iniş için zemin hazırlamayı amaçlıyor.

Artemis II misyonundaki astronotları taşıyan Orion uzay aracı, 2 Nisan'da TSİ 00:35'te fırlatıldı.

Roket ABD'nin Florida eyaletindeki Kennedy Uzay Merkezi'nden fırlatıldı.

Fırlatma sırasında her şey planlandığı gibi gitti.

Ateşleme roketleri uzay aracından başarıyla ayrıldı ve araç Dünya yörüngesine yerleşti.

Ardından aracın güneş panellerinin bulunduğu dört adet kanat başarıyla açıldı.

Artemis II yaklaşık 24 saat Dünya'nın yörüngesinde kaldı ve astronotlar bu sürede araçtaki gerekli kontrolleri yaptı.

Her şeyin yolunda olduğunun tespit edilmesinden sonra araç Ay'a doğru yolculuğuna başladı.

Kapsülün içi NASA'nın YouTube kanalı üzerinden canlı olarak izlenebiliyor.

Dujarric, belirli sivil altyapı unsurlarının askeri hedef olarak nitelendirilse bile yüksek oranda sivil zarara yol açabileceğini ve bu nedenle saldırının yasak olduğu anlamına geldiğini ifade etti. Dujarric, bu tür saldırıların savaş suçu olup olmadığının bir mahkeme tarafından karara bağlanması gerektiğini aktardı.

"Savaş suçu" iddiaları

Amerikan New York Times gazetesi, daha önce hiçbir Amerikan başkanının potansiyel savaş suçları işlemekten hiç bu kadar açıkça bahsetmediğini yazdı.

Savaş zamanındaki Amerikan başkanları ve yardımcılarının, bazı durumlarda ihlal etmiş olsalar bile, genellikle uluslararası hukuka uymaya çalıştıklarını ısrarla belirttikleri hatırlatıldı.

Trump yönetiminin dili ve eylemlerinin, çok geniş kapsamlı sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekildi.

New York Times gazetesi, bu saldırılar sonucunda İran'da Amerikan karşıtlığının artabileceğine vurguda bulundu. Kendi yönetimlerinden rahatsız olan İranlıların bile ABD'ye tepki göstermeye başlayabilecekleri belirtildi.

Gazeteye konuşan Carnegie Uluslararası Barış Vakfı'nda İran uzmanı Kerim Sadjadpour, "Altyapının tahrip edilmesi ve artan sivil kayıplar, rejimin bunun sadece yöneticilerine değil, ulusa karşı bir savaş olduğu yönündeki söylemini güçlendiriyor." dedi.

Savaş suçlarını önleyebilmek için Cenevre Sözleşmeleri, Lahey Sözleşmeleri, Nürnberg İlkeleri ve Birleşmiş Milletler Şartı bulunuyor.

Hukuk uzmanları, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı, Sudan iç savaşı ve İsrail'in Gazze savaşı nedeniyle bu normların son yıllarda aşındığına dikkat çekiyor.

Şimdi İran'da sivillere ve sivil altyapıya saldırılarla bu anlaşma ve sözleşmelerin bir kez daha ihlal edileceğine vurguda bulunuluyor.

Donald Trump geçen Ocak'ta New York Times gazetesine verdiği röportajda "Uluslararası hukuka ihtiyacım yok" demişti. Küresel yetkilerinin bir sınırı olup olmadığı sorusunaysa "Evet, bir şey var. Kendi ahlakım" cevabını vermişti.

Bu saldırıların uluslararası arenada Amerika'nın konumunu daha da zayıflatacağı uyarısı da yapılıyor.

New York Times gazetesi, savaş suçu olduğuna inandıkları emirleri yerine getirmelerinin Amerikan askerlerinin psikolojilerinin bozulmasına yol açabileceğine de dikkat çekti. Hatta bazı deniz piyadelerinin Savunma Bakanlığını, "Savaş Suçları Bakanlığı" olarak adlandırmaya başladıkları belirtildi.

https://www.gazetezebra.com.tr/trump-sivil-altyapiya-saldirmanin-savas-sucu-olup-olmayacagi-sorusunu-gecistirdi

Pazar günü başlayan kampanya, Sağlık Bakanlığı verilerine göre 15 Mart'tan bu yana 7.500'den fazla şüpheli kızamık vakasının tespit edildiği bir dönemde hayata geçirildi.

Yerel medyaya göre, bu vakaların 900'den fazlası doğrulandı; bu, tüm yıl boyunca sadece 125 kızamık vakasının kaydedildiği 2025 yılına kıyasla keskin bir artış anlamına geliyor.

Bangladeş'te uzun zamandır çocukları bu son derece bulaşıcı hastalığa karşı aşılayan uygulamalar olsa da, son salgın programdaki eksiklikleri ortaya çıkararak endişelere yol açtı.

UNICEF'in Bangladeş temsilcisi Rana Flowers, Pazar günü yaptığı açıklamada, "Aşılar çocukların hayatta kalması için temel öneme sahiptir" dedi ve mevcut kızamık salgınının "binlerce çocuğu, özellikle de en küçük ve en savunmasız olanları, ciddi risk altına soktuğunu" sözlerine ekledi.

Kızamık vakalarında neden artış yaşanıyor?

170 milyon nüfuslu Bangladeş'te, kızamık aşısı rutin olarak dokuz aylık bebeklere uygulanıyor.

Ancak Sağlık Bakanlığı Müdür Yardımcısı Şahriar Sajjad, BBC Bangla'ya yaptığı açıklamada, son salgında enfekte olanların yaklaşık üçte birinin dokuz aydan küçük olduğunu söyledi.

UNICEF'ten Flowers, "Henüz rutin aşılama için uygun olmayan bu küçük bebeklerdeki enfeksiyonlar özellikle endişe verici" dedi.

Bangladeş, rutin aşılama programlarına ek olarak, her dört yılda bir özel kızamık aşılama kampanyaları düzenliyor. Ancak bu kampanyalar planlandığı gibi gitmedi. Sajjad, 2020'den beri önce Covid nedeniyle, ardından da "siyasi durum" nedeniyle özel kızamık aşılama kampanyaları yapılmadığını kaydetti.

Operasyonun 7 saat sürdüğünü belirten Trump, “Ağır ateş altında kaldık. Riskli bir karardı ama hiçbir ABD'liyi geride bırakmayız. İran pilotun başına ödül koymuştu. Pilot yüksek bir noktaya tırmandı ve yakalanmadı. İran'ı 7 farklı bölgeye gönderdik, şaşırtma harekatıydı bu. Operasyona 155 uçak katıldı. Bize çok yakın mesafeden ateş açtılar. İran'dan hiçbir kayıp almadan çıkmayı başardık” dedi.

Trump, “Bir ülke bir gecede ortadan kaldırılabilir, belki yarın da yok edilebilir” dedi. İran'da 13 bin hedefin vurulduğunu söyleyen Trump, “Geride kalan 38 günde 10 binden fazla sorti attık” dedi.

Trump, İran'a verdiği süre dolduktan sonra köprüleri ve elektrik santrallerinin olmayacağını ve taş devrine döneceklerini söyledi.

New York Times muhabirinin, enerji tesisleri ve köprüler gibi sivil altyapıyı kasten bombalayarak savaş suçları işleme ve Cenevre Sözleşmesini ihlal etme olasılığından endişe duyup duymadığı sorusuna Trump, şu yanıtı verdi:

Umarım bunu yapmak zorunda kalmam. Eğer onların güçlü, zengin ve nükleer silah sahibi olmalarına izin vereceğimi düşünüyorsanız, New York Times'taki arkadaşlarınıza bunun asla olmayacağını söyleyebilirsiniz.

Trump, bunun "kritik bir dönem" olduğunu belirterek, yanıtının İran'ın bundan sonra ne yapacağına bağlı olacağını sözlerine ekledi.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise "Bugün en yoğun hava saldırılarının gerçekleştirileceği gün olacak. Yarın da bugünkünden yoğun olacak" ifadelerini kullandı.

Gazeteciler adli kontrolle serbest bırakılmıştı

Haber, savaşın ilk gününde Türkiye'deki bir hava üssünde yaşanan olayı hatırlattı. Adana'daki İncirlik Hava Üssü’nden yapılan canlı yayın gerekçesiyle dört gazeteci gözaltına alınmıştı. Adana Cumhuriyet Başsavcılığı, ANKA Haber Ajansı’nın sosyal medya hesabından İncirlik Hava Üssü çevresinden yapılan yayın gerekçe gösterilerek, 2565 Sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu’na muhalefet suçundan soruşturma başlatmıştı. ANKA Genel Yayın Yönetmeni Kenan Şener ve dört kişi, Sulh Ceza Hakimliği’nin kararıyla, yurt dışına çıkış yasağı ve haftada bir imza atma adli kontrol tedbiri uygulanarak serbest bırakılmıştı.

Bursa Valisi Erol Ayyıldız tarafından hazırlanan görevlendirme yazısında, “İçişleri Bakanlığının onayı ile Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey görevinden uzaklaştırılmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 45'inci maddesi hükümleri çerçevesinde belediye başkan vekili seçilinceye kadar Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı iş ve işlemlerini yürütmek üzere Bursa Vali Yardımcısı Hulusi Doğan görevlendirilmiştir” ifadeleri kullanıldı

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, 31 Mart günü düzenlenen operasyonla gözaltına alınmış ve 4 Nisan’da çıkarıldığı mahkeme tarafından tutuklanmıştı. Bozbey, İçişleri Bakanlığı tarafından görevinden uzaklaştırılmıştı.

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC), Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), Türkiye Yayıncılar Birliği (TÜRKYAYBİR), Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS), PEN Yazarlar Derneği, DİSK Basın-İş, Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) 6 Nisan Öldürülen Gazeteciler Günü dolayısıyla ortak basın toplantısı gerçekleştirdi. Toplantı Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Burhan Felek Konferans Salonu'nda TGC Genel Sekreteri Sibel Güneş’in açılış konuşmasıyla başlayan toplantıda TGC Genel Başkanı Vahap Munyar, TGS Genel Başkanı Gökhan Durmuş, Türkiye Yayıncılar Birliği Genel Başkanı Kenan Kocatürk, TYS 2. Başkanı Mustafa Köz, PEN Yazarlar Derneği 2. Başkanı Hakkı Zariç, ÇGD Danışma Kurulu Üyesi Tevfik Kızgınkaya, DİSK Basın-İş Genel Başkanı Tuğrul Dedeoğlu görüşlerini dile getirdi.

Gazetecilerin, halkı ilgilendiren tüm olayları izleme, araştırma ve kamuoyuna duyurma hakkı ve görevi vurgulandığı toplantıda gazetecilere yönelik baskı ve engellemelere tepki gösterilerek, İsmail Arı, Merdan Yanardağ, Bilal Özcan ve Alican Uludağ’ın da yer aldığı 15 tutuklu gazetecinin serbest bırakılması için çağrıda bulunuldu.

"Halkın haber alma hakkının güvencesi"

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Genel Başkanı Vahap Munyar, konuşmasında demokratik toplum düzeninin temel dayanaklarından birinin basın ve düşünceyi ifade özgürlüğü olduğunu anımsattı. Munyar şunları söyledi:

"Yalnızca hoş karşılanan değil, rahatsız edici olabilecek haber ve görüşlerin de ifade özgürlüğü kapsamında korunması gerekir. Aksi halde demokratik toplum düzeni ciddi zarar görür. Basın özgürlüğü gazetecinin şahsına tanınmış bir imtiyaz değildir. Gazeteciye tanınan güvence, halkın haber alma hakkının güvencesidir. Gazeteci kamunun bekçisi konumundadır. Olayları izleyecek, araştırma yapacak, değerlendirmede bulunacak ve elbette ki tüm bunları halkla paylaşacaktır. Bu aynı zamanda gazetecinin sorumluluğudur. Meslektaşlarımızın görevlerini yapmasına engel olunmasının hiçbir makul ve haklı sebebi de bulunmamaktadır.

Anayasamızda insan onurunun korunması esastır. Meslektaşlarımız gazetecilik yaparken kamu görevlilerin haksız ve kötü muamelesi ile karşı karşıya kalmaktadır. Tekrar hatırlatalım ki gazetecilere yapılan kötü muamelelerin tümü aynı zamanda Anayasa'nın 26. maddesinde yer alan ifade özgürlüğünün ve 28. maddesinde korunan basın özgürlüğünün ihlalidir. Demokratik bir ülke olabilmemiz için haberin serbest dolaşımı şarttır. Ancak ülkemizde gazetecilere yönelik haksız gözaltı ve tutukluluk uygulamaları gazetecilik mesleğini yapılamaz hale getirmekte, halkın haber alma hakkını engellemektedir.

Bildiğiniz gibi son dönemde Türkiye Gazeteciler Cemiyeti üyeleri Birgün Gazetesi muhabiri İsmail Arı, magazin habercisi Bilal Özcan’ın, Alican Uludağ’ın Türk Ceza Kanunu’nun 'Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçunu' düzenleyen 217/A maddesi kapsamında tutuklanması, basın ve ifade özgürlüğü açısından son derece kaygı verici bir gelişmedir. Cemiyetimiz 2022 yılının Mayıs ayında yaptığı açıklamada, ‘Bu düzenleme bir cezalandırma aracına dönüşmemelidir; kötüye kullanılabileceği yönündeki endişeler göz ardı edilmemelidir’ değerlendirmesinde bulunmuştu. Gelinen noktada bu kaygıların doğrulanması ve meslektaşlarımızın özgürlüklerinin bu tartışmanın konusu haline gelmesi, demokratik hukuk devleti ilkeleri açısından ciddi bir endişe kaynağıdır.

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti olarak; demokrasiye ve hukukun üstünlüğü ilkesine zarar veren bu tür uygulamaların son bulmasını istiyoruz. Türk Ceza Kanunu’nun 217/A maddesinin yeniden değerlendirilmesini, iptal edilmesini bekliyoruz. İsmail Arı, Merdan Yanardağ, Bilal Özcan ve Alican Uludağ başta olmak üzere tutuklu 15 gazetecinin serbest bırakılmasını talep ediyoruz. Öldürülen Gazeteciler Günü’nde başta Hasan Fehmi Bey olmak üzere öldürülen 67 meslektaşımızı sevgi ve saygıyla anıyoruz.”

"Aynı zamanda haber alma hakkını savunması gereken toplumun da görevi"

Türkiye Gazeteciler Sendikası Genel Başkanı Gökhan Durmuş ise, Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinden günümüze kadarki süreçte gazetecilere ve gazeteciliğe yönelik baskı ve engellemelere ilişkin aktarımda bulundu. “Bu topraklar maalesef basın ve ifade özgürlüğü açısından hiçbir zaman saygı duyulmayan ve hep engellerle dolu oldu maalesef” diyen Durmuş, gazetecilerin “Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlamasıyla tutuklanmasına ilişkin, “Hukukun bağımsızlığını yitirdiği bir ülkede, hangi hakimin, hangi savcının hangi haberi halkı yanıltıcı bilgiyi yayma olarak değerlendireceğini kestirmek mümkün değil. Bunun bir örneği, İsmail Arı’nın beraat ettiği bir haber nedeniyle ‘halkı yanıltıcı bilgiyi yayma’ suçundan tutuklanması. Bir hakim bu haberde hiçbir şey yok deyip, sonra başka bir hakimin sen burada halkı yanıltıyorsun diyerek tutuklaması örneğinde gördüğümüz gibi” dedi. Durmuş şöyle devam etti:

“15 meslektaşımız habercilik faaliyetleri nedeniyle tutuklu. Tarihimize baktığımızda da hep şunu gördük. Her baskı döneminin bir sonu var. Ama önemli olan bu sonu ne kadar hızlı getirebildiğimiz. Gazeteciler içerisinde dayanışmayı, güç birlikteliğini kurarark gazeteciliği ayakta tutmamız gerekiyor. Bu, aynı zamanda haber alma hakkını savuması gereken toplumun da görevi. Toplumun da, basın meslek örgütleriyle birlikte güçlü bir dayanışma içerisinde olması ve gazeteciliğe sahip çıkması gerekiyor. Ancak bu koşullarda gazeteciliği ayakta tutabiliriz”

"Engeller kaldırılmalı"

Türkiye Yayıncılar Birliği Genel Başkanı Kenan Kocatürk şu ifadeleri kullandı:

“Bugün burada olmak ve sessiz kalmamanın bir tercih değil, sorumluluğumuz olduğunu düşünüyoruz. Gazetecilere, yazarlara ve yayıncılara yapılan baskı, tehdit ve şiddet eylemlerinin yalnızca susturulmak istenen seslere değil tüm topluma zarar verdiğini hepimiz biliyoruz. Yazmanın, haber yapmanın ve yayınlamanın önündeki tüm engeller aynı zamanda tüm yurttaşların okuma ve haber alma hakkının önünde engel oluşturuyor.

Yayıncılık 2 temel üzerinde yükseliyor; bir tanesi fikirlerin ifade edilmesinin yayılması ve dağıtılması, ikincisi de telif hakları. Onun için bütün yayıncıların vazgeçilmez olan en önemli şeylerinden biri ifade özgürlüğü, yazma ve yayınlama özgürlüğü... Bugün bir kez daha ortak ve kararlı bir sesle sesleniyoruz. Tutuklu gazetecilerimiz serbest bırakılmalıdır; halkın haber alma hakkı önündeki engeller kaldırılmalıdır. Türkiye Yayıncılar Birliği olarak bu mücadelede her zaman üzerimize düşeni yapmaya, düşünce ve ifade özgürlüğüne yönelik her türlü şiddet ve baskıya karşı durmaya, gazetecilerin ve yazarların işlerini özgürce yapabilmelerini savunmaya devam edeceğiz.”

"Özgürlük, baskıyla ve ölümle yok edilemez"

Türkiye Yazarlar Sendikası 2. Başkanı Mustafa Köz, “Saint de Exupery'in Hintli Kulübesi’nde isimli kitabında bir inciden söz edilir. Kitapta ‘Gerçek, eşi az bulunur bir incidir. Kötü kişi, kulakları olmadığı için bu inciyi takamayan timsaha benzer. İnciyi timsaha attınız mı süsleneceği yerde, yemeye kalkar. Dişlerine takılan inci, dişlerini kırar. Dişleri kırılınca da kızıp üstünüze saldırır’ diyor. Yanımız yöremiz bir bataklık ve timsahlarla dolu. Aranan, iyilik ve güzellik değil. İnsanın yüzünü, ruhunu süslesin diye ‘Exupery’nin incisi’' gibi sunduğumuz iyilik, kötülerin elinde zehirli çiçeklere dönüyor. Hele güçleri de varsa, her şey ellerinin altındaysa insanın ağrısı dinmiyor. Kötülük, öfkeyle saldırıyor gerçek olan her şeye. Yakıp yıkmayı buyruk vermeyi güçlerinin sınayıcısı belleyenlerin, kötü olmayı bir iktidar gereği sayanların ellerindeki zehirli çiçek, ruhlarını da zehirliyor" ifadelerini kullandı. Köz şöyle devam etti:

"Oysa insanlar arasında buyruklar, uyruklar değil insanı eşitleyen iyilikler ve insanın özgürlüğü değerlidir. Özgürlüğünden yoksun bırakılan halk, nicedir bu insanlık değerlerinden uzaklaştırıldı. Güce tapmanın doğal olduğuna inandırıldı. Oysa asıl olan hayat ve özgürlüktür. Biz gerçeğin savunucusu yazarlar, gazeteciler hayatı onarmak, özgürlükleri yaşatmak, düşünce ve ifade özgürlüğüne, basın özgürlüğüne, halkın haber alma hakkına yönelik saldırıları kırmak için savaşımımızı sürdürüyoruz. Son yıllarda ise ‘Büyük gözaltı ülkesi’ne dönüştük. Ölümler, tutsaklıklar sürüyor. Ülke yarı açık cezaevi gibi. Gerçekleri ve hakikat savaşımımı sürdürenler yine tutsak. Ancak bu karanlık elbet kırılacak. Bunun için direniyoruz. Türkiye Yazarlar Sendikası da 51 yıldır bu özgürlük savaşımının önemli bir değeridir. Ülkenin bu karanlığından asla hoşnut olmadık. Düşünce ve söz söyleme özgürlüğünü korumak, savunmak için yarım yüzyıl önce yola çıktık, bu direnç ve eylemliliğimizden asla vazgeçmeyeceğiz.”

"Hukuk herkes için yaşanır olarak işletilmelidir"

Yazarlar ve basın meslek örgütleri temsilcilerinin açıklamaları şöyle:

PEN Yazarlar Derneği 2. Başkanı Hakkı Zariç:

“TGC’deki bu toplantıya Hasan Fehmi'nin vurulduğu yerden Galata Köprüsü’nden geçerek geldik hepimiz. Onu vuranların aslında bir askeri üniformayla suikastı işlediklerini, ittihatçıların bunu göstere göstere yaptıklarını artık tarih kitapları gayet açık bir şekilde yazabiliyor, biz de bu gerçeği öğreniyoruz. Faili meçhulle başlayan gazeteci cinayetleri faili meçhulle devam ediyor. Bu faili meçhul cinayetlerin arkasında kimlerin çıktığını elbette ki biliyoruz. Ama oradan bir tuğla çekildiğinde memleketin bütün duvarlarının yıkılacağını iddia eden insanların suçsuzlukla ya da ödül gibi cezalarla hayatına devam ettiklerine de tanığız. Metin Göktepe'yi ‘duvardan düştü’ diyerek işkenceyle öldüren insanlarla, Hasan Fehmi'nin katillerinin aynı olduğunu biliyoruz. Fakat ne yazık ki bu suçsuzluk, gelen iktidarlar boyunca kendisini var etti ve hukuk herkes için aynı düzeyde ve yaşanır olarak işletilmedi. Diğer taraftan bugün tutuklu bulunan gazeteciler en başta İsmail Arı'yla Alican Uludağ hemen aklımıza gelen gazeteciler. Merdan Yanardağ ve Bilal Özcan da öyle halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yaymak suçundan dolayı yargılanıyorlar. Birisi için ödül olan ceza sistemi, hukuk sistemi bir başkası için ceza olabiliyor. Aslına bakarsanız ceza olmakla beraber burada cezalandırmanın biçimi öç alma biçimine döndü. Evet gazeteciler artık sokak ortasında öldürülmüyor. Fakat bir nedenle haber alma hakkımız engellenerek bir nedenle hapsediliyor. Bu hapis cezasıyla gazetecilerin bir biçimde ıslah edilmesi ve haber yazma haklarından mahrum edilmesi gerektiği düşünülüyor. Aynı zamanda gazetecilerle birlikte okurlar da cezalandırılmış oluyor. Tutuklu gazetecilerin en kısa sürede serbest bırakılmasını talep ediyoruz.”

"Meslektaşlarımıza toplum olarak sahip çıkmak zorundayız"

DİSK Basın-İş Genel Başkanı Turgut Dedeoğlu:

“Mart ayında beş gazeteci gözaltına alınmış. İki gazeteci tutuklanmış. Bunlardan biri 15 Mart'ta Bilal Özcan, diğeri 21 Mart'ta İsmail Ari ve hemen arkasından da Semih Palancı. Yani toplamda üç gazeteci tutuklanmış oluyor. Biliyorsunuz Silivri'de gazeteciler dava takip ediyorlar fakat bu davaları takip etmeleri bilerek ve isteyerek beş kez engellenmiş durumda. Bu da artık bir istisna olmaktan çıkıyor. Süreklilik arz etmeye başladı. Toplamda 53 hesaba ve 75 içeriğe mart ayında erişim engeli getirilmiş. Yeni Yaşam, Jin News, Ajans Velat, hesapların X hesaplarına ve Mezopotamya Ajansı'nın da sosyal medya hesaplarına erişim engeli getirilmiş. Mart ayında geçtiğimiz ay üç gazeteci hakkında yeni soruşturma başlatılmış. Beş gazetecinin dosyası davaya dönüşmüş. Üç gazeteciye toplam 9 yıl bir ay hapis cezası verilmiş. Hakan Tosun, Musa Anter, Metin Göktepe, Uğur Mumcu, Hrant Dink, Nazım Daştan, Cihan Bilgin öldürülen meslektaşlarımızdan bazıları. Kimin öldürdüğünü ve neden öldürüldüklerini çok iyi biliyoruz. Ama bunu söyleyemiyoruz ve yazamıyoruz. Ne yazık ki bu ülkede ne ifade özgürlüğü, ne de basın özgürlüğü var. Her ikisi de olmuş olsaydı şimdi bu saydığım isimlerin en az 6 tanesinin katillerin ismini buradan rahatlıkla söyleyip yazabilecektik. Baktığımız zaman tutuklananların çoğunluğu sosyalist gazeteciler, Kürt gazeteciler ve bu siyasi iktidara muhalif gazeteciler. Bu gerçeğin, haberinin peşinde koşan ve haberi için ölümü, tutuklanmayı göze alan gazetecilere toplum olarak sahip çıkmak zorundayız.”

"Bu dayanışmayı göstermek zorundayız ki gazeteciler öldürülmesinler, tutuklanmasınlar, işsiz kalmasınlar"

Çağdaş Gazeteciler Derneği Danışma Kurulu Üyesi Tevfik Kızgınkaya:

“5N1K hepimiz için gazeteciliğin temel ilkelerinden. Birinci sorum ‘gazeteciler neden öldürülür, tutuklanır, susturulur?’ ikincisi ‘gazeteler neden kapatılır?’ Bunu kim yapıyor? Şöyle sonuna kadar baktığımız zaman gördüğümüz bunların siyasi iktidarların sorumluluğu olduğudur. Yani yasaları uygulamakla yükümlü, görevli ve sorumlu olanlar. Dün öldürülen gazetecilerimiz vardı. Bugün de tutuklanarak susturulan gazeteciler var. Baskı altına alınan basın yayın organlarımız var. Kapatılan, karartılan ekranlar var. Ceza üstüne ceza yiyen basın yayın organlarımız var. Neden? Çünkü demokratik ve hukuk devletine yakışmayan, olmaması gereken uygulamaları yani gerçekleri halka haber verdikleri için. Bir ülkede gazetecilik bağımsız ve özgür değilse demokrasi var mıdır? Yoktur. O zaman biz başka bir mücadelenin de içindeyiz. Aynı zamanda halkın gerçek ve doğru haber alma özgürlüğünü savunma sorumluluğumuz var. Demokratik hukuk devletinin mücadelesini de veriyoruz bir anlamda. Hem kendimiz için hem halkımız için. Bu mücadelede bu dayanışma çok değerli. Gazeteci meslek örgütleri çok değerli. Niye? İşte sendikalar var, cemiyetler var, dernekler var. Bu dayanışmayı göstermek zorundayız ki gazeteciler öldürülmesinler, tutuklanmasınlar, işsiz kalmasınlar. Dayanışmayı büyütmek zorundayız.”

Savcılığın itirazı üzerine Cihan Tutal, Naim Ayhan ve Ali Sarıyıldız, jandarma ekipleri tarafından ikinci kez gözaltına alınarak sevk edildikleri adliyede çıkarıldıkları nöbetçi mahkeme tarafından tutuklandı.

Rapora göre, tüketici fiyatları mart ayında yüzde 1,94 arttı, yıllık enflasyon 0,66 puan azalışla yüzde 30,87 seviyesinde gerçekleşti. Mart ayında tüketici enflasyonunda, jeopolitik gelişmelere bağlı olarak enerji fiyatları ve bunun ulaştırma hizmetlerine olan yansımaları öne çıktı.

İlgili dönemde, enerji fiyatları ham petrol fiyatlarındaki gelişmelere istinaden akaryakıt fiyatları öncülüğünde yüzde 4,75 artarken eşel mobil uygulaması uluslararası enerji fiyat gelişmelerinin enflasyona yansımasını önemli ölçüde sınırladı.

Enerji dışı aylık tüketici enflasyonu ise yüzde 1,74 ile sınırlı oranda gerçekleşti.

Yılın ilk iki ayında gıda enflasyonunda gözlenen yüksek seyir mart ayında hız kesti. Temel mal enflasyonu dayanıklı tüketim mallarındaki görünümün de etkisiyle düşük seyrini sürdürdü.

Diğer taraftan, mevsimsel etkilerden arındırıldığında, aylık hizmet enflasyonu jeopolitik gelişmelerle güçlenen ulaştırma fiyatları kaynaklı olarak yüksek seyrini korudu.

Yurt içi üretici fiyatları mart ayında yüzde 2,30 artışla yüksek seyretmeye devam etti ve yıllık üretici enflasyonu 0,52 puanlık artışla yüzde 28,08 oldu. Eşel mobil uygulaması tüketici fiyatları üzerinde sınırlayıcı bir etki oluştururken vergi dışı derlenen üretici fiyatlarının küresel gelişmelerden daha fazla etkilendiği görüldü.

Tüketici fiyatları mart ayında arttı

Rapora göre, mart ayında tüketici fiyatları artışı yüzde 1,94 olarak gerçekleşti ve yıllık enflasyon 0,66 puan azalarak yüzde 30,87‘ye geriledi.

Yıllık tüketici enflasyonundaki düşüşe karşın B ve C endekslerinin yıllık değişim oranları yaklaşık 0,20’şer puan artışla sırasıyla yüzde 30,11 ve 29,68 olarak gerçekleşti.

Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, gıda ve alkolsüz içecekler, temel mallar ile alkol tütün ve altın gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 0,84, 0,30 ve 0,22 puan azalırken enerji ile hizmet gruplarının katkıları sırasıyla 0,36 ve 0,34 puan arttı.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle tüketici fiyatlarının aylık artışı bir önceki aya kıyasla zayıfladı. Bu dönemde gıda enflasyonu yavaşlarken gıda dışı tüketici enflasyonu enerji fiyat gelişmelerine bağlı olarak yükseldi.

Aylık artışlar, B endeksinde düşerken C endeksinde yükseliş kaydetti. Fiyat artışları B endeksini oluşturan gruplardan temel mallarda bir miktar yükselirken hizmette yatay seyretti, işlenmiş gıdada ise önemli ölçüde zayıfladı.

TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, mart ayında enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine işaret etti. Göstergeler üç aylık ortalamalar bazında ise belirgin bir değişim sergilemedi.

Hizmet fiyatları mart ayında yüzde 2,39 yükseldi, grup yıllık enflasyonu 0,59 puan artarak yüzde 40,26 seviyesinde gerçekleşti. Bu gelişmede ulaştırma hizmetleri etkili olurken yıllık enflasyon ulaştırma ve haberleşmede arttı, diğer alt gruplarda geriledi.

Jeopolitik gelişmelerle mart ayında, artan akaryakıt fiyatlarının etkisiyle ulaştırma hizmetleri fiyatları aylık yüzde 6,07 yükseldi. Bu dönemde, hava yolu ile yurt dışı yolcu taşımacılığı fiyatları (yüzde 10,94) öne çıktı, şehir içi ulaşım hizmetleri fiyat ayarlamalarının gerçekleşen ve sarkan etkileri ile yükselirken şehirlerarası otobüs ücretlerinde akaryakıta ek olarak bayram etkisi gözlendi.

Haberleşme hizmetlerinde aylık enflasyon yüzde 3,03 ile görece yüksek seyretti. Kiralarda aylık artış yüzde 2,41 olurken, kira yıllık enflasyonu 1,46 puan azalışla yüzde 52,45’e geriledi. Öte yandan, eğitim başta olmak üzere diğer hizmetler ile lokanta-otel hizmetleri alt grupları bu dönemde görece ılımlı bir seyir izledi.

Temel mal grubu fiyatları sınırlı arttı

Temel mal grubu fiyatları mart ayında yüzde 0,44 ile sınırlı bir oranda arttı, grup yıllık enflasyonu 0,51 puan düşüşle yüzde 16,06’ya geriledi.

Bu dönemde, dayanıklı mal (altın hariç) fiyatları yüzde 0,81 ile ılımlı bir oranda yükseldi. Mart ayında beyaz eşya, otomobil ve mobilya fiyatları sırasıyla yüzde 2,39, yüzde 0,93 ve yüzde 0,76 artarken, diğer elektrikli ve elektriksiz alet fiyatları yüzde 0,26 azaldı.

Bu dönemde, giyim ve ayakkabı fiyatları yüzde 2,17 geriledi. Diğer temel mallar alt grubunda aylık enflasyon yüzde 2,20 ile önceki aya kıyasla güçlendi.

Enerji fiyatları mart ayında yüzde 4,75 arttı, grup yıllık enflasyonu 6,05 puan yükselerek yüzde 34,24 oldu.

Bu gelişmede, ham petrol fiyatlarına paralel olarak artan akaryakıt fiyatları (yüzde 9,52) öne çıktı. Eşel mobil uygulamasıyla, rafineri ürün fiyatlarındaki artışların önemli bir bölümünün maktu ÖTV tutarından karşılanması daha olumsuz bir görünümü sınırladı.

Ayrıca, yağışlara bağlı olarak hidroelektriğin elektrik üretimindeki artan payı neticesinde son kaynak tedarik tarifesi (SKTT) kaynaklı elektrik fiyatındaki gerilemenin (yüzde eksi 1,24) sürmesi olumlu katkı verdi.

Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatlarının artışı yavaşladı

Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatlarının artışı yüzde 1,79 ile son iki aya kıyasla yavaşladı, grup yıllık enflasyonu ise 4,09 puan düşüşle yüzde 32,36 oldu.

Yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada belirgin oranda gerilerken, işlenmiş gıdada görece yatay seyretti.

Ayrıca bu dönemde her iki grupta aylık fiyat artışları ivme kaybetti. İşlenmemiş gıda grubunda yılın ilk iki ayında sebze fiyatlarında kaydedilen yüksek artışlar, mart ayında yerini görece düşük oranlı bir yükselişe bırakırken et fiyatlarındaki güçlü seyir devam etti. Mart ayında işlenmiş gıdada aylık fiyat artışının yüzde 0,62 ile son iki aya kıyasla belirgin bir şekilde yavaşladığı izlendi.

Alkollü içecekler ve tütün grubunda fiyatlar, tütün ürünlerinde şubat ayında yapılan artışın mart ayına sarkan etkisiyle yüzde 4,36 yükseldi.

Yurt içi üretici fiyatları arttı

Yurt içi üretici fiyatları mart ayında yüzde 2,30 artışla yüksek seyretmeye devam etti ve yıllık üretici enflasyonu 0,52 puan yükselerek yüzde 28,08 oldu. Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, enerji fiyatları jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yüzde 4,65 ile yüksek bir oranda arttı.

Diğer taraftan, yağışların seyrine bağlı olarak elektrikte üretici fiyatlarının yüzde 11,2 gerilemesi, enerjide daha olumsuz bir görünümü sınırladı.

Ayrıca, dayanıklı tüketim ile sermaye malları fiyatlarında ılımlı bir seyir (sırasıyla yüzde 0,89 ve yüzde 0,68 artış) izlendi.

Eşel mobil mekanizması tüketici fiyatları üzerinde sınırlayıcı bir etki oluştururken vergi dışı derlenen üretici fiyatları küresel gelişmelerden daha fazla etkilendi.

TCMB açıklamasında "Bu nedenle gelecek dönemde üretici ve tüketici enflasyonları arasında bir ayrışma gözlenmesi söz konusu olabilecektir." değerlendirmesine yer verdi.

1941'de Japon İmparatorluğu'nun Pearl Harbor'a düzenlediği saldırı 2.400'den fazla Amerikalının ölümüne yol açmış ve ABD'yi savaşa katılmaya teşvik etmiştir.