Soruşturmada, yaklaşık 784 milyon 709 bin 120 liralık suç gelirinin ticari faaliyet görünümü altında finansal sisteme dahil edildiği de belirlendi.

’50 Top Pizza Europa 2026′ listesindeki şletme sayısı bu yıl 60’a çıkarıldı.

Londra’nın Soho semtindeki Napoli on the Road adlı pizzacı, üçüncü kez üst üste bir numarada.

Michele Pascarella’nın işletmesinin hikayesi odun fırınıyla donatılmış üç tekerlekli bir kamyonetle Londra sokaklarına ve çiftçi pazarlarına pizza götürmesiyle başlamış. Proje şimdiyse Londra’da üç şubeye ulaşmış durumda.

Rehbere göre Napoli on the Road’u öne çıkaran en önemli unsur hamur ve bu kalite, tüm şubelerde aynı düzeyde korunuyor.

Türkiye’den iki işletme listede

Listede Türkiye’den iki işletme yer aldı.

Biri İstanbul’un Sarıyer ilçesindeki Filo Dolio. 36’ncı sıradaki işletme, İtalyan şef Danilo Zanna’nın.

Diğeriyse Ankara’nın Çankaya ilçesindeki Mozz. 53’üncü sıradaki işletme Türk şef Güneş Öztürk’ün.

Euronews’ün haberine göre listedeki ilk 20 pizzacı, artık otomatik olarak ‘Dünyanın en iyi 100 pizzacısı’ sıralamasına katılacak.

İlk 20 şöyle:

1. Napoli on the Road – Londra, İngiltere
2. Baldoria – Madrid, İspanya
3. IMperfetto – Puteaux, Fransa
4. 50 Kalò – Londra, İngiltere
5. Sartoria Panatieri – Barselona, İspanya
6. Pizza Zulu – Fürth, Almanya
7. nNea – Amsterdam, Hollanda
8. Sapori Italiani U Taliana – Bratislava, Slovakya
9. Forno d’Oro – Lizbon, Portekiz
10. Via Toledo – Viyana, Avusturya
11. Fratelli Figurato – Madrid, İspanya
12. Surt – Kopenhag, Danimarka
13. Stile Napoletano – Chester, İngiltere
14. Oura – Santiago de Compostela, İspanya
15. La Piola Pizza – Brüksel, Belçika
16. Demaio – Bilbao, İspanya
17. Balmesina – Barselona, İspanya
18. Zielona Górka – Pabianice, Polonya
19. Matto Napoletano – Üsküp, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
20. Franko’s Pizza & Bar – Zagreb, Hırvatistan

Eğitim Sen'den konuyla ilgili yapılan açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Siyasi iktidar, eğitim sistemini kendi ideolojik-siyasal hedefleri doğrultusunda dönüştürme hamlelerine bir yenisini eklemiştir. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in basına yansıyan açıklamalarıyla netleşen, ders kitaplarından ‘Kurtuluş Savaşı’ kavramının çıkarılarak yerine ‘Millî Mücadele’ ifadesinin getirilmesi kararı, basit bir terminoloji değişikliğinin ya da sıradan bir sözcük tercihinin çok ötesinde anlamlar taşımaktadır. Bu hamle; ‘Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ adıyla topluma dayatılan gerici, piyasa merkezli, milliyetçi ve ‘tek din, tek mezhep’ odaklı müfredat programının, toplumsal yapıyı ve tarihsel hafızayı kökten değiştirme operasyonunun doğrudan bir parçasıdır.

‘Kurtuluş Savaşı’ ifadesinin ders kitaplarından çıkarılmak istenmesi, bu topraklarda halkların emperyalizme karşı verdiği çok boyutlu bağımsızlık mücadelesini sıradanlaştırma, cumhuriyetin kurucu felsefesini önemsizleştirme ve belli bir inanca dayalı bir saltanat rejiminden tarihsel kopuşu hafızalardan silme gayretidir. Bu yönelim, cumhuriyetin laik, kamusal ve demokratik kazanımları yerine monarşik ve teokratik bir geçmişe duyulan özlemi açıkça ele vermektedir. Siyasi iktidarın ve Milli Eğitim Bakanlığı’nın eğitim politikasını bir hesaplaşma olarak gündeme getirdiği bu tür öneriler bu nedenle tesadüf değildir.

Eğitim sisteminde bugüne kadar yaşanan köklü dönüşümün kurumsal çerçevesini çizen ‘Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’, ‘sadeleşme’ ve ‘beceri temelli yaklaşım’ gibi yaklaşımlarla sunulsa da, özünde bilimsel, laik ve demokratik eğitimin kırıntılarını dahi ortadan kaldırmayı amaçlayan bütüncül bir ideolojik saldırı ile karşı karşıya olduğumuz açıktır.

Müfredatta yapılan yüzde 35’lik ‘sadeleştirme’ hamlesi, öğrencilerin ders yükünü hafifletmek için değil; evrensel bilimsel bilgilerin, felsefi derinliğin ve eleştirel düşünce yöntemlerinin ders kitaplarından ayıklanması için bir kalkan olarak kullanılmıştır. Bilimin, aydınlanmanın ve rasyonel düşüncenin yerini tek bir inanç ve mezhep inanç merkezli kuralların ve ‘fıtrat’ merkezli yaklaşımların aldığı bu model; sorgulayan nesiller yerine, biat ve itaat kültürünü içselleştirmiş makbul vatandaşlar yetiştirmeyi hedeflemektedir.

Maarif Modeli’nin getirdiği felsefi dönüşüm, eğitimi kamusal bir hak olmaktan çıkarıp piyasanın ve dini vakıf/derneklerin protokollerle kuşattığı kontrolsüz bir alana tahvil etmektedir. ÇEDES ve benzeri uygulamalarla kurumsallaşan bu model, okul içi pedagojik süreçleri tamamen dini referanslarla ve devlet yapısını monarşik bir otoriterlikle yeniden şekillendirme arzusunun açık bir yansımasıdır. Öğretim program metinlerine sinen ve pedagojik hiçbir karşılığı olmayan kavram setleri, eğitim bilimlerinin temel ilkelerini yok sayan, içe kapanık ve dogmatik bir toplum mühendisliği tasarımı sunmaktadır.

Evrensel pedagojik ilkelerden tamamen yoksun, eğitim sendikalarının, üniversitelerin, bilim insanlarının ve konunun özneleri olan öğretmenlerin görüşleri kasıtlı olarak dışlanarak, kapalı kapılar ardında hazırlanan bu program, anayasal bir suç niteliğindedir. Okulları eğitim mekanları, özgür düşünce alanı olmaktan çıkarıp siyasal iktidarın ideolojik laboratuvarı ve parti-devlet mekanizmasının insan yetiştirme merkezleri haline getirme hamlelerine karşı; laik, bilimsel ve kamusal eğitimi savunan tüm kesimlerin sessiz ve tepkisiz kalması beklenemez.

Evrensel pedagojik ilkelerden tamamen yoksun, eğitim sendikalarının, üniversitelerin, bilim insanlarının ve konunun özneleri olan öğretmenlerin görüşleri kasıtlı olarak dışlanarak, kapalı kapılar ardında hazırlanan bu program, anayasal bir suç niteliğindedir. Okulları eğitim mekanları, özgür düşünce alanı olmaktan çıkarıp siyasal iktidarın ideolojik laboratuvarı ve parti-devlet mekanizmasının insan yetiştirme merkezleri haline getirme hamlelerine karşı; laik, bilimsel ve kamusal eğitimi savunan tüm kesimlerin sessiz ve tepkisiz kalması beklenemez.

Eğitim Sen olarak Milli Eğitim Bakanını uyarıyor, böylesine tehlikeli bir toplum mühendisliği projesine karşı, bilimin, eşitlik ve özgürlük mücadelesinin bugüne kadar oluşturduğu tarihsel birikimi savunmayı kararlılıkla sürdüreceğimizin bilinmesini istiyoruz.”

Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde; yatırım araçlarından, mevduat faizi (brüt) yüzde 1,36, Amerikan Doları yüzde 0,05 oranında yatırımcısına reel getiri sağlarken; Euro yüzde 1,41, BIST 100 endeksi yüzde 3,13 ve külçe altın yüzde 7,39 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi. TÜFE ile indirgendiğinde ise mevduat faizi (brüt) yüzde 2,17, Amerikan Doları yüzde 0.85 oranında yatırımcısına reel getiri sağlarken; Euro yüzde 0,62, BIST 100 endeksi yüzde 2,36 ve külçe altın yüzde 6,64 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi.

Mevduat faizi (brüt), üç aylık değerlendirmede; Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 1,22, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 2,07 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu. Aynı dönemde külçe altın, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 16,99, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 16,29 oranlarında yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı oldu.

Altı aylık değerlendirmeye göre BIST 100 endeksi; Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 8,70, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 7,16 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olurken; aynı dönemde külçe altın Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 8,66, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 9,95 oranlarında yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı oldu.

Yıllık değerlendirmede en yüksek reel getiri BİST 100 endeksinde gerçekleşti

Finansal yatırım araçları yıllık olarak değerlendirildiğinde BIST 100 endeksi; Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 17,93, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 14,34 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu.

Yıllık değerlendirmede, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde; yatırım araçlarından külçe altın yüzde 16,14, DİBS yüzde 6,87 ve mevduat faizi (brüt) yüzde 5,24 oranlarında yatırımcısına reel getiri sağlarken; Amerikan Doları yüzde 8,48 ve Euro yüzde 8,60 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi. TÜFE ile indirgendiğinde ise külçe altın yüzde 12,60, DİBS yüzde 3,62 ve mevduat faizi (brüt) yüzde 2,04 oranlarında yatırımcısına reel getiri sağlarken; Amerikan Doları yüzde 11,26 ve Euro yüzde 11,38 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi.

Bununla birlikte Türkiye'nin küresel doğrudan yatırımlardan aldığı pay ise gerileme kaydetti.

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı'nın (UNCTAD) Dünya Yatırım Raporu'nun 2026 edisyonuna göre, küresel olarak 2025 itibariyle gelen yurt dışı yatırım stoku 57,8 trilyon dolara yükseldi. Ülkelerden çıkan yatırımlar stoku ise aynı dönemde 46 trilyon dolar olarak kaydedildi. Net yurt dışı yatırım stoku ise 11,8 trilyon dolar oldu.

Aynı dönemde Türkiye'ye gelen yurt dışı yatırım stoku ise 199,9 milyar dolara geriledi. 2024 yılında bu büyüklük 221 milyar dolar seviyesindeydi. 2025'te Türkiye'den çıkan yatırım stokunun yükselişi dikkat çekti. BloombergHT'nin yayınladığı Rapora göre 2025 yılında Türkiye'den çıkan yatırım stoku 72,9 milyar dolara yükseldi. Net yatırım stoku ise 127 milyar dolara kadar çekildi.

2010 yılında Türkiye'nin net yatırım stoku 165,9 milyar dolar seviyesine kadar yükselmişti.

Türkiye'nin payı geriliyor

Türkiye'de yatırımlarda çıkış ivmesi dikkat çekerken, Türkiye'nin küresel olarak gelen yatırımlardan aldığı payda da düşüş görülüyor.

UNCTAD verilerine göre 2025 yılı itibariyle küresel gelen yurt dışı doğrudan yatırımlardan Türkiye'nin aldığı pay yüzde 0,4'e geriledi. Bu oran 2010 yılında yüzde 0,9 seviyesindeydi.

2025 yılında Polonya'nın payı yüzde 0,7 olarak kaydedildi. Brezilya ise 2025'te küresel gelen yurt dışı yatırımlardan yüzde 2 pay aldı.

Ancak Monaco'nun forvet oyuncusu, ABD Başkanı Donald Trump'ın müdahalesi sonrasında FIFA tarafından bir maçlık cezasının askıya alınmasının ardından Belçikalılara karşı oynadı .

FIFA'nın kararı geniş çaplı eleştirilere yol açtı; Trump, Balogun'un oyundan atılmasının "faul olmadığını düşündüğü" için bizzat inceleme talebinde bulunduğunu söyledi.

Avrupa futbolunun yönetim organı UEFA, "böylesine emsalsiz, anlaşılmaz ve haksız bir karara" duyduğu şaşkınlığı dile getirdi.

Eski Galler milli futbolcusu ve 2023'ten beri UEFA başkan yardımcısı olan McAllister, Balogun kararının ve Trump'ın bu olaya dahil olmasının futbol için ne anlama gelebileceğinden endişe duyduğunu söylüyor.

BBC Radio Wales'e verdiği demeçte, "Herkes itiraz edebileceği için gelecek için tam bir bataklık yaratıyorsunuz" dedi.

"Herhangi bir siyasi lider telefonu açıp, bir oyuncuya verilen cezanın değiştirilmesi için emsal teşkil eden bir durum olduğunu söyleyebilir ve bence bu son derece tehlikeli."

"UEFA ile çalışıyorum ve müsabakalarımızın kurallarının ne olduğu konusunda çok netiz. Hangi kuralların ve düzenlemelerin uygulandığını tam olarak biliyoruz - başlangıçta tüm katılımcılar da biliyor - bu nedenle, sahada doğru veya yanlış için cezaların verilmesini baltalayabilecek bir ortam yaratmak bile çok tehlikeli."

X ile ilgili bir açıklamada,, hariciFIFA Başkanı Gianni Infantino, Trump'tan bir telefon aldığını ve ABD Başkanı'na "FIFA'nın bağımsız yargı organlarını içeren devam eden bir yasal süreç olduğunu ve davanın yetkili merciler tarafından zamanı geldiğinde karara bağlanacağını" söylediğini doğruladı.

UEFA, bir turnuvadaki bir cezayı fiilen iptal etmek için müdahale etmenin "kırmızı çizgiyi aşmak" anlamına geldiğini söyledi.

2016'da yolsuzluk skandalının ardından Infantino ile değiştirilen eski FIFA başkanı Sepp Blatter, X adlı internet sitesinde "futbol asla siyasi iktidarın oyun alanı haline gelmemeli" diye yazdı.

McAllister, Infantino'nun zor bir durumda olduğunu söyledi ancak "futbol dünyasında, özellikle küresel düzeyde işleyen siyasetin", "normalde kabul edip hoşgöreceğimiz her şeyden çok farklı" olduğunu da ekledi.

McAllister sözlerine şöyle devam etti: "Normal bir ortamda Infantino'nun liderliğine dair şüpheler olurdu diye düşünüyorum, ancak futbolun normal bir ortam olmadığını da belirtmek gerekir."

"Bence bu Dünya Kupası öncesinde Gianni Infantino'nun, FIFA'nın yaptığı her şeyi finanse eden bu devasa turnuvaya Trump'ın da onay vermesini sağlaması anlaşılabilir bir durumdu."

"Ama bence işler çok ileri gitti ve Trump'la olan ilişkisinin girdabına kapıldı; bu da hafta sonu yaşananların neredeyse kaçınılmaz olduğu anlamına geliyordu."

Aynı zamanda Cardiff Üniversitesi'nde kamu politikası profesörü olan McAllister şunları ekledi: "Bence Trump'a ev sahibi ülkenin lideri olmanın çok ötesinde bir statü verildi - çünkü unutmayın ki iki ev sahibi ülke daha vardı - ve bir şekilde tüm turnuva organizasyonuna karıştı."

"Beyaz Saray'daki konuşması, bir pozisyonun faul olup olmadığına ve adil olup olmadığına karar verme yetkisinin kendisine ait olduğunu düşündüğünü açıkça ortaya koydu; oysa elbette bu karar yetkili mercilere ait olmalıydı."

Balogun'un katılımına rağmen, ABD Seattle'da Belçikalılara 4-1 yenilerek turnuvadan elendi .

Maçın ardından Belçikalı orta saha oyuncusu Nicolas Raskin, Balogun'un cezasının askıya alınması konusunda takımlarının "adaletsizlik duygusu" yaşadığını söyledi.

Belçika milli takımının resmi Instagram hesabı da yaşanan fiyaskoyla alay edercesine, forvet Romelu Lukaku'nun kulağını tuttuğu bir fotoğrafı "bunu tersine çevirin" başlığıyla paylaştı.

İhtiyaç sahibi ailelere çocukları için sosyal ve ekonomik destek (SED) hizmeti sunuluyor. Bu kapsamda çocuk başına yapılan ekonomik destek tutarı 9 bin 723 liradan 11 bin 38 liraya yükseldi. Cumhuriyet'in haberine göre, koruyucu ailelere çocuk başına sağlanan ödemelerin aylık ortalaması ise 15 bin 532 liradan 17 bin 632 liraya çıktı.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, yardımlarda artışı duyururken, sosyal hizmet ile yardımların erişilebilirliğini ve etkinliğini artırmak için çalıştıklarını belirterek, “Türkiye Yüzyılı vizyonu çerçevesinde hiçbir vatandaşı geride bırakmama hedefiyle” hareket ettiklerini söyledi.

Ancak artışların ardından sosyal yardımlar yine açlık sınırı ile asgari ücretin çok altında kaldı. Sendikaların artırılmasını istedikleri asgari ücret halen 28 bin 75 lira. Türk-İş’in haziran araştırmasına göre de dört kişilik ailenin aylık gıda harcaması tutarı yani “açlık sınırı” 35 bin 759 liraya ulaşmış durumda. Asgari ücret ve açlık sınırı ile karşılaştırıldığında sosyal yardım ödemeleri yine çok düşük kaldı.

Raporu kaleme alan başekonomist Ryan Sweet, anlaşma için “dayanıklılığı, küresel ekonominin enerji kaynaklı dezenflasyonist bir rüzgârı arkasına mı alacağını yoksa ikinci bir petrol şokunu mu absorbe edeceğini belirleyecek” dedi ve mutabakatı “diğer risklerin büyüyüp büyümeyeceğini ya da bastırılıp bastırılmayacağını belirleyecek kilit domino taşı” olarak nitelendirdi.

Danışmanlık şirketi, başta daha ucuz petrolün hanehalkı gelirlerine yansımasının etkisiyle küresel ekonominin hızlanmasını bekliyor; yılın ilk yarısındaki tahmini yüzde 1,6’ya karşılık ikinci yarıda yıllıklandırılmış yüzde 3,1 büyüme öngörüyor. Ancak Sweet, kalıcı bir anlaşmaya ulaşma olasılığını “yazı tura” olarak görüyor.

Ateşkes korunursa Oxford Economics, Brent petrolün varil fiyatının 70 doların düşük bandında ortalama seyredeceğini; bunun da enflasyonu ve gelişmekte olan piyasalarda finansal koşulları, ayrıca teknoloji şirketleri değerlemelerini rahatlatacağını tahmin ediyor.

BBC haberine göre, anlaşma bozulursa, sonuçlar petrol piyasasıyla sınırlı kalmayacak.

Çarşamba sabahı erken saatlerde ABD ordusu, Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nda üç gemiye saldırdığını açıklamasının ardından İran’ı vurdu. İran buna Bahreyn ve Kuveyt’i hedef alan saldırılarla karşılık verdi. Bölgedeki karşılıklı atışmalar, savaşta çatışmaları durdurmaya dönük geçici anlaşmanın çökeceği riskini artırdı. Ancak bu karşılık, anlaşmanın kırılgan ateşkesi süresince görülen benzer saldırıların seyrini takip etti ve hiçbir ülke hemen müzakere masasından kalkacağı sinyalini vermedi.

Petrol fiyatları saldırılara yüzde 3’ten fazla artışla tepki verdi; uluslararası gösterge Brent, Çarşamba sabahı varil başına 76 doların üzerine çıktı.

Sweet, “Bir barış anlaşmasının bozulması sadece petrol fiyatlarını yükseltmekle kalmaz; Asya’daki yapay zekâ tedarik zincirleri üzerindeki baskıyı artırır, merkez bankalarını daha şahin olmaya zorlar, finansal koşulları sıkılaştırır ve ABD ara seçimleri ile İsrail seçimlerinin sonucunu değiştirebilir [...] bu domino etkisi çok hızlı işler” dedi.

20 dolarlık farkla yazı tura

Petrol fiyatlarına ilişkin Oxford Economics’in görünümünü herkes paylaşmıyor.

Morgan Stanley’nin Mayıs’ta yayımlanan yıl ortası raporu, ham petrol fiyatlarının yıl sonuna kadar varil başına yaklaşık 90 dolara geri çıkacağını öngörüyor. Bu da, Oxford Economics’in tahminiyle arasında yaklaşık 20 dolarlık bir fark olduğu ve aynı barış sürecine dair iki farklı bahis oynandığı anlamına geliyor.

Dünya Bankası da temkinli. Kurum, Brent petrolün bu yıl ortalama varil başına yaklaşık 94 dolar olacağını tahmin ederken, küresel GSYH büyümesinin 2026’da yüzde 2,5’e yavaşlayacağı uyarısında bulunuyor.

Son saldırıların kırılgan ateşkesi nasıl test ettiğini değerlendiren Sweet, “Hürmüz Boğazı’ndan geçen trafik iyi bir gösterge. Anlaşma, boğazdaki trafiğin 30 gün içinde tam kapasiteye dönmesini öngörüyor; bu da temmuz ortasını ilk kesin son tarih haline getiriyor” diye açıkladı.

Sweet, “Temmuz ortasına kadar savaş öncesi trafik seviyesinin en az yüzde 75’ine kalıcı bir dönüş, anlaşmanın tuttuğu ihtimalini artırır; tersi durum ise bu olasılığı azaltır” diye ekledi.

Sweet’e göre diğer gösterge ise İran’ın, İsrail saldırıları nedeniyle anlaşmanın Lübnan maddesini resmen devreye sokup sokmayacağı ve bunun karşılığının askeri mi yoksa retorik düzeyde mi kalacağı.

Gümrük vergileri, ticaret ve yapay zekâ

Görünümü yeniden şekillendirebilecek bir diğer risk de ticaret.

ABD’nin Section 122 kapsamındaki gümrük vergilerinin süresi 24 Temmuz’da doluyor; ancak Washington çoktan Section 301 uyarınca devreye girecek yeni vergileri hazırladı. Oxford Economics, ABD’nin aylık 25 milyar dolar (21,8 milyar avro) ile 30 milyar dolar (26,2 milyar avro) arasında gümrük geliri elde etme hedefi doğrultusunda, bu değişikliklerin temmuz sonundan itibaren fiili gümrük vergisi oranlarını yükselteceğini öngörüyor.

Avrupa da daha sert bir çizgiye yöneliyor. Avrupa Komisyonu’nun Çin’e karşı yürüttüğü ticaret savunma soruşturmalarının sayısı bir yılda 17’den 50’nin üzerine çıktı ve Komisyon, eylül ayına kadar daha kapsamlı bir ekonomik güvenlik stratejisi açıklamayı planlıyor.

Bu ticaret gerilimleri, bu yıl finans piyasalarını sürükleyen yapay zekâ patlamasını da besliyor.

Oxford Economics, ABD yapay zekâ sektörünün, Hürmüz Boğazı’ndan geçen emtia akışında yaşanacak ilave her aksaklıktan en büyük zararı görebilecek bölgeler olan Kuzeydoğu ve Güneydoğu Asya’dan sevk edilen yarı iletkenler ve diğer donanımlara büyük ölçüde bağımlı olduğuna dikkat çekiyor.

Bu arada merkez bankalarının şemsiye kuruluşu olan Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), yapay zekâ patlamasının giderek, çip üreticileri, bulut bilişim devleri ve yapay zekâ laboratuvarları arasındaki opak “döngüsel finansman” ilişkilerine ve son beş yılda sektöre verilen kredinin dört katına çıktığı, nispeten gevşek düzenlemelere tabi özel kredi piyasalarına dayandığı uyarısında bulundu.

BIS’in Asya-Pasifik sorumlusu Zhang Tao, sektörün banka dışı fonlamaya bağımlılığının, olası bir yapay zekâ daralmasının geleneksel bir bankacılık krizinden daha sert ve hızlı bir düzeltmeyi tetikleyebileceği anlamına geldiği uyarısını yaptı.

Sweet, böyle bir geri dönüşün nasıl görünebileceğini modelledi.

Euronews’e konuşan Sweet, “ABD teknoloji hisselerinin bir yıl içinde yüzde 25 değer kaybettiği, bizim ‘teknoloji çöküşü’ adını verdiğimiz bir senaryo oluşturduk” dedi.

Sweet’e göre böyle bir şok, ABD ekonomisini “adeta durma noktasına” getirerek teknoloji ihracatçılarına ve dünya genelinde yatırımcı algısına sıçrayacak ve gelecek yıl küresel büyümeyi, Oxford Economics’in temel senaryosunun 1,1 yüzde puan altına çekecek.

Merkez bankaları, sandıklar ve takvim

Son domino taşlarını ise ekonomi politikaları ve siyaset oluşturuyor.

Oxford Economics, başlıca merkez bankalarının piyasaların şu anda beklediğinden daha güvercin kalmasını öngörüyor; ancak Hürmüz Boğazı’ndaki trafik sekteye uğrarsa ya da yapay zekâ girdilerinin fiyatları tedarik baskısı sinyali verirse, bu bankaların hızlı bir politika değişikliğine gidebileceği uyarısında bulunuyor.

En yakın sınav, Haziran ayındaki zayıf istihdam raporunun hemen ardından, bu ayın ilerleyen günlerinde Başkan Kevin Warsh yönetimindeki ABD Merkez Bankası’nın (Fed) açıklayacağı faiz kararı olacak.

Daha ileride ise kasımdaki ABD ara seçimleri ve en geç ekim sonuna kadar yapılması gereken İsrail genel seçimleri var; her ikisi de Orta Doğu barış sürecini etkileyebilir. Eylülde yapılacak Alman eyalet seçimleri de, Avro Bölgesi ekonomisinin ana itici güçlerinden biri olan Almanya’nın maliye politikasının arkasındaki koalisyonu teste tabi tutabilir.

Oxford Economics, yapay zekâ kaynaklı daha güçlü bir verimlilik artışı ya da ikinci çeyreği şaşırtıcı derecede iyi atlatan AB ekonomisi gibi gerçek yukarı yönlü potansiyel unsurlara da dikkat çekiyor.

Sweet’e göre Avrupa’daki dayanıklılığın gerçek olup olmadığı önce Almanya’da ve kredi verilerinde ortaya çıkacak.

Sweet, “Şirketler, enerji fiyatlarındaki sıçramanın yarattığı marj sıkışmasını yatırımları kısmadan ve kredi limitlerini zorlamadan absorbe edebildiyse, bu, ekonomideki temel ivmenin beklediğimizden daha iyi olduğu argümanını güçlendirir” diyerek, Avro Bölgesi’nde banka kredilerinin daralmasının ise ters yönde bir işaret vereceğini belirtti.

Oxford Economics’in tipik tahmin hatasının neredeyse tam bir yüzde puan olduğunu ve özellikle bu değerlendirme etrafındaki belirsizlik aralığının normalden daha geniş olduğunu vurgulamak gerekiyor.

ABD'nin yükümlülüklerine bağlı kalmayarak, eski ülke lideri Ali Hamaney'in naaşının Irak'ta bulunduğu sırada İran'ın güneyindeki bazı noktaları hedef alarak ateşkesi ve mutabakatı ihlal ettiği belirtilen açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın işleyişi ve yönetimine müdahaleye izin verilmeyeceği belirtildi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndan ticaret gemileri ve petrol tankerlerinin güvenli geçişi için tek emniyetli güzergahın İran tarafından belirlenen rota olduğu ifade edildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarına misilleme olarak boğaz yakınlarındaki 80'den fazla askeri hedefin vurulduğunu duyurmuştu.

İran, gece saatlerinde düzenlenen saldırılara karşılık olarak Bahreyn ve Kuveyt'teki 85 ABD askeri tesisinin hedef alındığını bildirmişti.

Artık borç alacak fonlar fon bazında takip edilecek

Takasbank dün TEFAS uygulama esaslarına ilişkin bir değişiklik yayımladı. Tebliğe göre bundan sonra üyelerin nakit, borç ve alacak durumları ayrı ayrı fonlar bazında görülecek ve fon bazında takip edilecek. Ayrıca yine fonların borç ve alacak tutarları netleştirilmeyecek yine fon talimat bazında takibi sağlanacak. Üyeler yatırımcıları adına platforma ilettikleri fon alış talimatında üyenin nakit borç yükümlülüğü görülecek ve fonlara gelen satış talimatları ise fon bazında raporlanarak üyenin yükümlülükleri ortaya çıkacak. Yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğini ise portföy yönetim şirketleri takip edecek. Üye bazında nakit borç kapama hesabı korunurken teminat hesapları ayrıştırıldı ve operasyonel takibi kolaylaştırmak için TEFAS teminat hesabı ile nakit alacak dağıtım hesabı açıldı.

Otomatik kredi yok teminat var

En önemli değişiklik teminat tarafında. Artık fon alım talimatlarında uygulanan işlem, fonlama limiti, teminat bulundurma yükümlülüğü ve buna bağlı otomatik kullandırılan kredi uygulaması tamamen kaldırıldı. Bunun yerine TEFAS limiti uygulamasına geçildi ve fon alım talimatlarında TEFAS limitinin yüzde 25'i kadar teminat bulundurma şartı getirildi. Bunun yanı sıra limit üzerindeki tutarlar için yüzde 100 teminat şartı aranacağı açıklandı. Üyelerin temerrüt durumları için de fon fon görülmesine olanak sağlandı, temerrütlerde ödeme yapılan fon bazında sıradaki satış talimatı için kısmi ödeme kabul edilebilecekken nakdi yükümlülük tamamlanana kadar fon payları yatırımcı hesabında blokede kalacak. Temerrüt faiz borcunu kapatmasına rağmen faizi 3 iş gününde ödemeyen üyelere ise yüzde 10 günlük ödenmeyen tutar üzerinden gecikme cezası uygulanacak.

Büyük işlem için yüksek teminat

Bu yeni uygulama piyasa uzmanları tarafından olumlu karşılanırken bundan sonra her fonun parasının ayrı takibinin yapılacak olması, nakit akışının fon bazında izlenebilecek olması en önemli değişiklik olarak öne çıkarıldı. Hangi yatırımcının emrinin tamamlandığı ve ödemesinin yapıldığı da sistem tarafından görülebilecekken işlemlerin takibinde daha fazla şeffaflık sağlanacağı vurgulandı. Uzmanlara göre otomatik kredi sisteminin kalkması portföy yönetim şirketlerinin de ayrışmasını sağlayacak. Yeterli parası olmasa da önceden Takasbank'tan otomatik kredi kullanabilen şirketler artık yeterli teminat bulundurmadan işlemlerini yapamayacaklar. Büyük işlem yapmak isteyen portföy yönetim şirketleri çok daha fazla teminat tutmak zorunda kalacak. Fonların ayrı ayrı görülmesi ve işlemlerini kapatması kötü fonun sorununun aynı şirketin iyi fonuyla kapatılmasının da artık yapılamayacağı anlamına geliyor piyasa uzmanlarınca. Ve bu durumun sistemik risk ihtimalini azaltmayı hedeflediği de vurgulanıyor.

SPK’nın fiili dolaşım payı hesabı üzerine fonlara yönelik işlemleri şeffaflaştırmayı hedefleyen değişiklikleri piyasa uzmanlarınca endeks sağlayıcı MSCI’nın hem endişelerini gidermeyi hem de sermaye piyasalarında riski azaltmayı öngörüyor. Uzmanlar SPK’nın geçen yılın son çeyreğinde dikkat çektiği yatırım fonlarında manipülasyonu önlemeye yönelik düzenlemesinin de gecikmeden açıklanmasını beklediklerini vurguladılar. Öte yandan Takasbank’ın hamlesinin hemen üzerine MSCI’nın son bir ayda Borsa İstanbul için yaptığı üçüncü uyarı dün geldi. Endeks sağlayıcısı MSCI, bireysel hisselerin serbest dolaşımdaki pay oranını gözden geçirebileceğini ve belirli fonların elindeki paylar da dahil olmak üzere bazı hissedarları serbest dolaşımdaki pay kapsamından çıkararak “fiili dolaşım dışı” olarak yeniden sınıflandırabileceğini belirtti. Haziran ortasında Kasım 2026’ya kadar yeterli, somut ve güvenilir ilerleme görülmezse, MSCI Türkiye endeksi ve ilgili hisseler için yeni bir danışma süreci başlatabileceğini açıklamıştı.

MSCI’ın uyarıları neden önemli?

Küresel endeks sağlayıcı MSCI, MSCI World, MSCI Emerging Markets (Gelişen Piyasalar), MSCI Türkiye gibi pek çok endeks üretiyor. Bu endeksler ise kurumsal yatırımcılar (fonlar, ETF'ler, hedge fonlar), analistler ve hükümetler tarafından referans olarak kullanılıyor. Bir hisse veya ülke MSCI endeksine dahil edilirse genellikle yabancı sermaye girişi artabilir, çıkarıldığında çıkış yaşanabilir. MSCI endeksine giren ve çıkan şirketler tıpkı Borsa İstanbul’daki gibi fiili dolaşımdaki piyasa değeri ağırlığıyla hesaplanıyor. Piyasa değeri büyük şirketler daha fazla ağırlığa sahip oluyor. MSCI’nın Borsa İstanbul’a yönelik uyarıları da yabancı yatırımcı ve fonların hareketi açısından önem taşıyor ve hızlı bir yabancı çıkışı riski nedeniyle dikkate alınması gerekiyor.

S&P DJI de izlemeye aldı

Öte yandan, S&P Dow Jones Indices (S&P DJI), Türkiye’yi “sınır piyasa” statüsüne düşürme ihtimaline ilişkin izleme listesine aldı.

Endeks sağlayıcısı, salı günü yaptığı açıklamada, “S&P DJI, Türkiye’deki hisse senedi sahipliği şeffaflığı da dahil olmak üzere piyasa erişilebilirliğiyle ilgili zorlukları ve yapısal endişeleri, bunun yanı sıra Türk yetkililerin buna karşı aldığı düzenleyici önlemleri de izlemektedir” dedi.

S&P DJI, durumun daha da kötüleşmesi halinde Türk menkul kıymetlerine özel uygulamalar getirmeyi değerlendirebileceğini belirtti. Açıklamada, bu sorunların söz konusu tarihten itibaren bir takvim yılı içinde çözülememesi halinde, Türkiye’nin piyasa sınıflandırmasının en yakın yıllık gözden geçirme döneminde yeniden değerlendirileceği ifade edildi.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik son saldırılarına yanıt olarak İran’daki 80’i aşkın hedefin vurulduğunu ve misilleme dalgasının tamamlandığını duyurarak, "ABD güçleri, İran'ın uluslararası ticaret koridorundan geçen ticari gemilere saldırma kabiliyetini zayıflatmak amacıyla, İran'ın hava savunma sistemlerini, komuta ve kontrol üslerini, kıyı radar tesislerini, gemisavar füze kapasitelerini ve Hürmüz Boğazı ile yakınlarında bulunan 60'tan fazla küçük İran İslam Devrim Muhafızları teknesini vurdu" açıklamasında bulundu.

ENTCOM: "İran’ın haksız saldırganlığı ateşkesin ihlalidir"

İran’ın son olarak Hürmüz Boğazı’ndan geçen ve aralarında Marshall Adaları bandıralı "M/T Al Rekayyat", Suudi Arabistan bandıralı "M/T Wedyan" ve Liberya bandıralı "M/T Cyprus Prosperity"nin de bulunduğu 3 ticari gemiye saldırdığı belirtilerek, "İran güçlerinin bu haksız saldırganlığı ateşkesin açık ve tehlikeli bir ihlalidir ve seyrüsefer özgürlüğünü baltalamaktadır" ifadelerine yer verildi. CENTCOM’un, İran’ın ABD ile varılan anlaşmaya uymadığı durumlarda Tahran yönetiminden hesap sormak için teyakkuzda olmayı sürdürdüğü vurgulandı.

ABD İran’a yeni misilleme saldırıları düzenlemişti

CENTCOM’dan günün erken saatlerinde yapılan açıklamada, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen 3 ticari gemiyi hedef aldığı belirtilerek, bunlara misilleme olarak İran’a yönelik yeni saldırılar düzenlendiği kaydedilmişti. Saldırıların hedefi ya da tamamlanıp tamamlanmadığına ilişkin detaylı bilgi verilmemişti.

Darya Safai'nin X hesabından yaptığı paylaşım şöyle:

"Uçak Ankara'ya inişe geçtiğinde, beklenmedik bir şekilde duygusallaştım.

Pencereden dışarı bakarken, doğduğum toprağa ve her zaman seveceğim ülkeye ne kadar yakın olduğumu fark ettim.

Yurduma.

İran sadece kısa bir mesafe ötedeydi, ama oraya gidemiyordum. Büyüdüğüm sokaklarda yürüyemiyor, ailemi ziyaret edemiyor ya da her zaman bir parçam olacak o ülkenin güzelliğini kucaklayamıyordum.

Zihnimde bir soru yankılanıp duruyordu: Nerede hata yaptık?

Bir anda, tarih gözlerimin önünde açıldı.

Mustafa Kemal Atatürk ve Reza Şah Pehlevi'yi düşündüm—moderniteye, seküler yönetime, eğitime, bilimsel ilerlemeye ve kadınların kurtuluşuna inanan iki vizyoner lideri; uluslarının geleceğinin buralarda yattığına inanan.

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Parlamentosu'nun önünde dururken, Atatürk'ün modern bir ulusun temellerini attığı yerde, o zıtlık daha da güçlü bir hal aldı.

Türkiye, Atatürk'ün çizdiği yolda ilerlemeye devam etti. Pek çok zorluğa rağmen, ülkeyi modern bir devlete dönüştüren cumhuriyetçi idealleri korudu.

Ancak İran'ın yolu, 1979'daki İslami devrimle şiddetli bir şekilde kesintiye uğradı. Reza Şah Pehlevi altında modernleşmeye doğru olağanüstü bir yolculuğa çıkmış bir ülke, teokratik bir rejim tarafından rehin alındı. O zamandan beri, İranlı nesiller baskı, ekonomik çöküş, yolsuzluk, uluslararası izolasyon ve kadınların sistematik ezilmesiyle bedel ödedi.

Bir zamanlar Türkiye ve İran ortak bir vizyona sahipti. Dostlukları, ilerleme, sekülerizm, ulusal egemenlik ve refahın bir arada olduğu inancına dayanıyordu. Her iki ülke de Ortadoğu'nun reform, yenilik ve kalkınma için yetkin olduğunu gösterdi.

Tarih, bölgemizin diktatörlük ya da dini aşırılıkla kader birliği yapmadığını kanıtlıyor.

Atatürk'ün Parlamentosu'nun önünde dururken, hem hüzün hem de umut hissettim. İran'ın kaybettiği için hüzün. Ülkemin bir gün yeniden özgür olacağını bildiğim için umut. Ve o gün geldiğinde, Fars halkı bir kez daha Atatürk ve Reza Şah'ın bölgemiz için hayal ettiği yolda yürüyebilecek—modernite, sekülerizm, refah ve barış yolu. #NATOSummit #Ankara"

Buna göre, NATO üyesi ülkelerin toplam savunma harcamalarının 2026 yılında geçen yıla göre yaklaşık yüzde 11 artarak 1 trilyon 809 milyar 915 milyon dolara çıkacağı öngörülüyor.

Bu rakam, 2024 yılında 1 trilyon 482 milyar 905 milyon dolar, 2025 yılında ise 1 trilyon 629 milyar 630 milyon dolar seviyesindeydi.

Bu yıl da NATO ülkeleri arasında en fazla savunma harcamasını ABD gerçekleştirecek. ABD'nin 2026 yılında 1 trilyon 32 milyar 849 milyon dolarlık savunma harcamasıyla ittifakın toplam harcamalarının yaklaşık yüzde 57'sini tek başına üstlenmesi bekleniyor.

ABD'yi 147 milyar dolarla Almanya, 110 milyar dolarla İngiltere, 80 milyar dolarla Fransa, 57 milyar dolarla İtalya, 53 milyar dolarla Polonya ve 52 milyar dolarla Kanada izleyecek. Türkiye'nin 2026 yılı savunma harcamasının 48 milyar dolar seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

Verilere göre, bu yıl NATO üyesi 5 ülkenin temel savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılalarının (GSYH) yüzde 3,5'inden fazlasını oluşturması bekleniyor.

Savunma harcamalarının GSYH oranında ilk sırayı yüzde 5,33 ile Litvanya alacak. Litvanya'yı yüzde 5,1 ile Estonya, yüzde 4,92 ile Letonya, yüzde 4,68 ile Polonya, yüzde 3,65 ile Yunanistan, yüzde 3,49 ile Danimarka ve yüzde 3,22 ile İsveç takip edecek.

Türkiye'nin savunma harcamalarının GSYH'ye oranının 2026 yılında yüzde 2,85 olması bekleniyor.

Aynı dönemde ABD'nin yüzde 3,17, Almanya'nın yüzde 2,69, Fransa'nın yüzde 2,22, İngiltere'nin yüzde 2,56 ve İtalya'nın yüzde 2,10 oranında savunma harcaması yapacağı NATO ortalamasının da yüzde 2,86 olması öngörülüyor.

NATO üyeleri arasında savunmaya milli gelirinden en düşük payı ayıracak ülkenin yüzde 1,61 ile Slovenya olması beklenirken, onu yüzde 2 ile Belçika ve İspanya izleyecek.

2026'da 17 NATO üyesinin savunma ve güvenlikle bağlantılı yatırımlara ilişkin GSYH'nin yüzde 1,5'i hedefini yakalayacağı öngörülüyor.

NATO liderleri, 2025'te Lahey'de düzenlenen zirvede 2035 yılına kadar temel savunma harcamalarına GSYH'nin yüzde 3,5'inin ayrılması, buna ilave olarak sivil hazırlık ve dayanıklılık, inovasyonun desteklenmesi, kritik altyapının korunması ve savunma sanayisinin güçlendirilmesi gibi savunma ve güvenlikle bağlantılı yatırımlar için GSYH'nin yüzde 1,5'inin tahsis edilmesi konusunda uzlaşmıştı.

Pazar sabahı birçok ilde gerçekleştirilen ev baskınlarında gözaltına alınan Özbudun ve Demirer, işlemlerinin ardından Muğla'ya sevk edildi.

Muğla Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturma kapsamında "silahlı terör örgütüne üye olma" suçlamasıyla gözaltına alınan iki isim, yurt dışına çıkış yasağı şeklindeki adli kontrol tedbiri uygulanarak serbest bırakıldı.

Soruşturma dosyasında, Temel Demirer'in yazılarının yayımlandığı dergi ile bazı tutuklularla irtibatı; Sibel Özbudun'un ise katıldığı toplantı, panel ve forumlar suçlamaya dayanak olarak gösterildi.

CHP İstanbul İl Başkanı Özgür Çelik, Ayhan'a destek için geldiği İstanbul Adliyesi'nde, MHP lideri Devlet Bahçeli'nin TRT çağrısını anımsattı.

Çelik, "Duruşmalar TRT'den canlı yayınlansın deniyordu. Hatta Cumhur İttifakı içerisinden, 'Evet, canlı yayınlanmalı' diyenler de oluyordu. Ama artık Silivri'deki duruşmaları yayınlayan, onları halka duyuran gazetecilerin gözaltına alındığı süreçler yaşıyoruz" ifadelerini kullandı.

Dost da serbest bırakıldı

Öte yandan, mahallesinde bir manavdan alışveriş yaparken dün akşam gözaltına alınan ve eceyi karakolda geçiren gazeteci Hazar Dost, bugün Küçükçekmece Adliyesi’nde ifade verdi. Gazeteci Dost, Küçükçekmece Adliyesi’nde ifade verdikten sonra ise serbest bırakıldı.

"Daha önce NATO zirvelerine ev sahipliği yapan hiçbir ülkede böyle bir özgüvensizlik görülmemiştir" diyen Özel, "Muhalefete saldırıp kendinden olmayana hukuksuzlukla müdahale eden bir iktidarın Türkiye'nin milli menfaatlerini savunamadığını ve savunmayacağını üzüntüyle görüyoruz" şeklinde konuştu.

Zirve öncesi yapılan gözaltılar ve tutuklama kararlarına tepki gösteren Özel, şunları söyledi:

"Kendi insanına çile çektiren, anlamsız paranoyak bir halin içindeyiz. Protesto yapılabilir diye yüzlerce gözaltı yapıldı. Eylem yapılabilir diye insanlar özgürlüklerinden edildi. Daha önce NATO zirvelerine ev sahipliği yapan hiçbir ülkede böyle bir özgüvensizlik görülmemiştir. Erdoğan, Trump'ın Türkiye'deki bir protestosunun kendisi için son olacağını düşünüyor. 'Eğer Trump'a burada birisi bir şey derse benden desteğini çekecek' vehmiyle Ankaralıları evine hapsetmekte ve Filistin davasını savunan birinin, Trump'a Gazze'deki zulmün hesabını sormasına engel olmak için elinden geleni yapmaktadır."

Özel'in Eskişehir'deki grup toplantısından satır başları şöyle:

* Değerli milletvekillerimiz, kıymetli grubum, Türkiye'nin dört bir tarafından grubumuzu onurlandıran değerli misafirler; hepiniz hoş geldiniz, şeref verdiniz. Bugün Cumhuriyet Halk Partisi'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi grup toplantısını Eskişehir'imizde yapıyoruz. Bugün hem ev sahibiyiz hem misafiriz. Bu eşsiz ev sahipliği için İl Başkanımız Talat Yalaz'ın şahsında tüm ilçe başkanlarımıza, Cumhuriyet Halk Partisi örgütüne saygılarımı sunuyorum.

* Eskişehir denince; Türkiye'nin ve dünyanın dört bir yanından konuklara ev sahipliği yapan, partimizin göğsünü kabartan bu şehrin bugünlere gelmesinde, bozkırın ortasında bir cennet yaratan Eskişehir'in efsane rektörü, Büyükşehir Belediye Başkanı, siyasetteki ustamız Yılmaz Büyükerşen'i saygıyla selamlıyorum.

* Onun emanetine gözü gibi bakan, Eskişehir'in seçilmiş kadın Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce'ye ev sahipliği için teşekkür ediyorum. Merkezdeki iki belediye başkanımız Kazım Kurt'un ve Ahmet Ataç'ın şahsında tüm belediye başkanlarımıza teşekkür ediyorum. Partinin Eskişehir'den seçilmiş ve tarihin doğru tarafında duran milletvekillerimiz Utku Çakırözer'i ve İbrahim Arslan'ı sevgiyle kucaklıyorum.

* Gençliğin, özgürlüğün, cumhuriyetin şehrindeyiz. Sosyal demokrat belediyecilikle kalkınan, bozkırın ortasında hizmetin, kültürün, çağdaş yaşamın simgesi haline gelen bir şehirdeyiz. Bugün bu kente hem umut olmaya hem de bu kente her geldiğimizde olduğu gibi umutla dolmaya, buradan güç almaya geldik.

* İnancımıza inanç, gücümüze güç... İnancımıza inanç, gücümüze güç katan, bizimle birlikte burada çok önemli bir grup toplantısında, çok önemli bir günde hem grubumuza misafir olan hem de bu güzel kentte bizi misafir eden tüm Eskişehirlileri saygıyla selamlıyorum.

* Malum, partimize yönelik saldırıların ardından Ankara'da durmadık. Binalardan çıktık, milletimize sığındık. Köy köy, belde belde, şehir şehir geziyoruz. Sokak sokak, cadde cadde, meydan meydan hep birlikte büyüyoruz. Türkiye'nin hasret kaldığı yeni siyaseti milletimizle birlikte kuruyoruz. Belki şatafatlı binalarımız, görkemli sahnelerimiz, büyük otobüslerimiz yok; bazen bir bankın üstünde, bazen bir köy kahvesinde bir sandalyenin üzerindeyiz ama şükürler olsun ki milletimizin gönlündeyiz.

* Son grup toplantımızın ardından hep birlikte sahadaydık. Ben 2 Temmuz'da Sivas'ta, Madımak katliamının acısını paylaştık, ailelerle kucaklaştık. 33 yıldır gözyaşı dinmeyenlerle, içindeki kor ateş sönmeyenlerle birlikteydik. Buradan bir kez daha Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en büyük utançlarından bir tanesini, orada kaybettiklerimizi saygıyla anarken; bir gün Madımak'ın utanç müzesi olacağı ve o günün utanç günü olarak kanunla meclisten geçeceği güne kadar o acıyı yüreğimizde taşımaya devam edeceğimizi ifade ediyorum. 2 Temmuz'un ardından 5 Temmuz'da Başbağlar'da ben olamadım ama kıymetli heyetimiz oradaydı, milletvekillerimiz oradaydı. Başbağlar katliamını bir kez daha lanetliyor, hayatını kaybedenleri rahmetle anıyorum.

* Ardından Kastamonu'daydık. Orman işçileriyle, esnafla, kadınlarla bir araya geldik. Dertleri dinledik, çözüm önerilerimizi anlattık. Zonguldak'a geçerken Karabük Safranbolu'da, Yenice'de yolumuza çıkan, yolumuzu kesen ve büyük bir sevgi seliyle bizleri kucaklayanlarla hem umudumuzu pekiştirdik hem mücadelemizi büyüttük.

* Cumartesi günü emeğin başkentindeydik. Ecevit'in, Karaoğlan'ın gönlündeki memleketinde seçim çevresindeydik. Karaelmas diyarı Zonguldak'taydık. Esnaf ziyareti diye yola çıktık ancak on binler olduk, sel olduk aktık. Zonguldak'tan bütün Türkiye'ye mücadelenin ve kararlılığın fotoğrafını yolladık. Tüm Karaelmas diyarına, emeğin başkentine bir kez daha selam olsun!

* Bugün, mutlan kararından sonra çıktığımız yolda 19'uncu şehirde sizlerle birlikteyiz. Gençlerin umuduyla, annelerin duasıyla her şehirde büyüye büyüye, büyüyerek yürüyoruz. Bu yürüyüş bir partinin, bir grubun, bir liderin yürüyüşü değildir. Bu yürüyüş yok sayılan, hor görülen, karınca gibi ezilmek istenen bir milletin yürüyüşüdür ve buradan, Eskişehir'den haykırıyorum ki: Andolsun ki milletin azim ve kararlılığının önünde hiç kimse duramayacaktır!

* Yıllardır bitmeyen, kronik hale gelen, öyle başladığı yılla falan anılmayan, 10 yılı bulan bir krizin içindeyiz. Çoklu krizler ortamının içindeyiz.

* 2018'de parlamenter sistem ortadan kaldırıldı. Yerine tek kişilik bir yönetim anlayışı getirildi. O günlerde itiraz etmiştik, o günden bugüne de hep birlikte çilesini çekiyoruz. Üzerinden tam 8 yıl geçti. O tarihten bu tarihe, bırakın 'Verin yetkiyi, görün etkiyi' diyenlerin; enflasyonla, hayat pahalılığıyla mücadele, dövizin düşürülmesi, işsizliğin azaltılması... O günden bugüne memleket bir felaketi yaşıyor. O günden bugüne milletin yüzü hiç gülmedi. Demokrasi zedelendi. Adalet keyfîleşti, liyakatsizlik derinleşti. İşsizlik, yolsuzluk, enflasyon, hayat pahalılığı... Her birisi daha kötüye gitti.

* Enflasyonun belini kıracağız dediler, kırılan vatandaşın beli oldu. Ve 'Yeni bir sistem getireceğiz, iyi olacak' dediler; bu sistem Türkiye'ye gelmedi, maalesef o günden bugüne Türkiye'ye AKP'nin kara düzeni yerleşti.

* Dünyanın en güzel coğrafyasında yaşıyoruz, hep birlikte. Genç oranı yüksek, 86 milyon nüfusumuz var. Taşı sıksa suyunu çıkaran çalışkan insanlarımız var. Gözü kara müteşebbislerimiz var; iş insanlarımız, Anadolu kaplanlarımız var. Adamı ters diksen düz çıkan verimli, bereketli topraklarımız var. Tarihiyle, kültürüyle, turizmiyle dünyayı kıskandıran, önü açık, aslında büyümesi, gelişmesi, yükselmesi, zenginleşmesi engellenemez bir ülkemiz var.

* Ama biz, ama biz Avrupa'da yoksullukta birinciyiz. Avrupa'da işsizlikte birinciyiz. Avrupa'da yüksek faizde birinciyiz. Gelir ve vergi adaletsizliğinde Avrupa'da birinciyiz. Maalesef ülkenin %80'i Afrika standartlarında yaşarken, ülkenin sadece %20'si Belçika standartlarında, Lüksemburg standartlarında yaşıyor. Derin bir gelir adaletsizliği, kabul edilemez, eşitsiz bir servet dağılımı var.

"Hiç şüphe yok ki Türkiye'yi bu hale, ülkeyi 24 yıldır yönetenler getirdi"

* Neden bu milletin hakkını yiyenlere kimse dokunmazken bu düzene karşı duranlara karakol, hapis, sürgün görünüyor? İşte oturup bunu düşünmek, meseleyi bu adaletsizlikten yararlananları görmek ve siyaset ki tarafını belirleme işidir, siyaset ki öncelik belirleme işidir; bugünkü iktidarın kimleri koruduğunu, yarının iktidarı, halkın iktidarının kimleri koruyacağının adını şimdiden söylemek gerekir.

* Hiç şüphe yok ki Türkiye'yi bu hale, ülkeyi 24 yıldır yönetenler getirdi. Çünkü onlar kendi çıkarlarını milletin çıkarlarının önünde tuttular. Bizi var eden demokrasiden, adaletten saptılar. Zaten eksiklerimiz vardı; daha iyisini vaat ederek gelip adaleti tamamen bir partinin kararlarına bağladılar, demokrasiyi neredeyse tamamen ortadan kaldırdılar. Bilimden, ortak akıldan, kültürden, liyakatten tamamen uzaklaştılar. Kendilerinden olmayanlara zulümle muamele etmeye başladılar. Sonunda yozlaşmış, baskıcı, otoriter bir iktidara dönüştüler.

* Örneğin; enflasyon rakamlarında Avrupa birincisiyiz. Gıda enflasyonunda; dünyada kendi kendine yetebilen 7 ülke diye nitelendirilen Türkiye'nin, gıda enflasyonunda dünyada 5. sırada olduğunun altını çizen ve bu konuda sürekli partimize davet ettiğimiz, kadrolarımıza dahil ettiğimiz günden beri il il, köy köy gezen partimizin tarım politikalarından sorumlu başkanı Sencer Solakoğlu, gittiği her yerde partimizin... gölge kabinemizin gölge tarım bakanı...

* Gittiği her yerde gıda enflasyonunun hangi sebeplerden olduğunu, tarımda yapılan yanlışları, yerine yapılması gereken doğruları anlattığı için; hayvancılıkta, et üretiminde, süt üretimindeki yapılan yanlışlıkları, ne yapılırsa Türkiye'nin bu alanda dışa bağımlılıktan ette kurtulacağını, sütte paritenin –doğru paritenin– nasıl tutturulacağını, alım garantili üretimin nasıl yapılacağını anlattığı için ve bu iktidarın nasıl ithalatçıyı zengin etmek için et üreticisini perişan ettiğini, nasıl süt hayvanlarının bıçak altına gittiğini anlattığı için, nasıl doğru politikaların yapılmadığı için tarımda belirsizliğin, verimsizliğin bizi ne hale getirdiğini anlattığı için... 1 yıl öncesine kadar Bursa'da kendi çiftliğinde en iyi sertifikalarıyla işlerini yaparken, sadece şimdi 'Bu işler nasıl yanlış yapılıyor, doğrusu nedir?' anlattığı için bu iktidarın hedefi haline geldi. Tek bir örnektir ama kendisinin iş yeri, örnek gösterilen iş yerinin geçtiğimiz günlerde bütün sertifikaları iptal edildi.

* Buradan iktidara sesleniyorum: Ama bizler; ama bu ülkede sizin yanlışlarınıza itiraz ettiği için hedefe koyduğunuz kim varsa, biz sizin karşınızda dimdik durmaya, onların arkasında durmaya, bu ülkeyi ilk seçimlerde sizden kurtarmaya kararlıyız, bunu böyle bilin!

* Bugün yıllık enflasyon %32.11. Bu oranla Avrupa'da birinci, dünyada 5. sıradayız. Öyle bir noktadayız ki dünyada enflasyonu bizden daha kötü olan sadece 5 tane ülke var.

* Ve bugün Türkiye'de açlık sınırı 35.750 lira, yoksulluk sınırı 116.500 lira. Ama emekli maaşı yeni düzenlemeyle, daha ödenecek zamlı haliyle en düşük emekli maaşı 23.500 lira; asgari ücret sadece 28.000 lira. Kaba bir hesapla; bugün ülkede sabit aylık alan 29 milyon emekli, işçi, engelli, dul ve yetim var ve hepsi açlık sınırının altında maaş alıyorlar. Bir de hiç ücret almayan 12,5 milyon işçimiz var. Toplam 41,5 milyon kişiden bahsediyorum. 41,5 milyon kişi, 45 tane Eskişehir yapar. Dünyada 157 ülkenin nüfusundan daha kalabalık bir kitleden bahsediyorum ve Türkiye nüfusunun neredeyse her iki kişisinden birinden bahsediyorum; açlık sınırının altına itilmiştir.

* İşte AKP'nin kara düzeni budur! Siyaset tam da buna karşı yapılır. Biz bu düzene karşı adalet mücadelesini veriyoruz, vermeye devam edeceğiz. Aylardır söylüyoruz; bu maaşlarla geçim olmaz. İğneden ipliğe her şeye zam gelirken maaşlar aynı kalamaz. Emekli maaşına yapılan zam, en düşük emekli maaşı... Unutmayalım; Adalet ve Kalkınma Partisi'nin geldiği gün, geçmişteki koalisyon hükümetini hep kötülüklerle andığı, krizle andığı, yoksullukla andığı koalisyon hükümetinin...

* Ecevit'in, Sayın Bahçeli'nin ve rahmetli Yılmaz'ın, Mesut Yılmaz'ın koalisyon hükümetinin son ödediği en düşük emekli maaşı 8 çeyrek altın alıyordu. Bugün bu hükümetin ödediği son emekli maaşı 2 tane çeyrek altın alıyor. Şimdi sadece ve sadece ocaktan bugüne kadarki enflasyon kadar –ki kanunen zorunluluk– zam yaparak 23.500 liraya emeklilere geçinin diyor. Elleri nasırlanmış, dirsekleri çürümüş, gözlük camları büyümüş, ömrünü bu millete, bu ülkeye vermiş bu emeklilere yapılan bu büyük haksızlığın, bu büyük vefasızlığın hem ilk seçimde hesabını göreceğiz hem de emekliye ilk seçimde hakkını vereceğiz.

* Ayrıca 2023 seçimlerinden önce 'Enflasyon tek haneli rakamların üzerindeyse, yani %10 ve üzerindeyse yılda 4 kez asgari ücreti yeniden ayarlayacağız' demişti Erdoğan. Seçildiği günden beri enflasyon tek haneli rakamların çok üzerinde. Bugün halihazırda %32. %10 bile olsa ocaktaki zamlı maaştan sonra bir kez martta, bir kez temmuzda, bir kez ekimde asgari ücret ayarlanacak diyordu; ama o günden bugüne asgari ücrete sadece yılda bir kere, Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun belirlediği zam dışında hiçbir zammı yapmadılar. 6 aydır 28.000 lira diye verdikleri asgari ücret, o günkü alım gücüyle 23.000 liraya düştüğü halde asgari ücrete bütün itirazlarımıza rağmen hiçbir iyileştirme yapmadılar.

* Son 10 yılda emekli sayısı %34 arttı. %34! Yani 10 emekli varken 13,5-14 emekliye çıktı. Ama emeklilerin milli gelirden aldığı pay %15 küçüldü. Yani bundan 10 yıl önce masada büyük bir tencere, başında 14 emekli vardı; şimdi masada çok daha küçük bir tencere ve başında 20 tane emekli var. Öyle bir noktadayız ki 10 yıl öncesinin emeklisiyle bugünün emeklileri arasına bakınca; bugünkü emeklilerin maaşını eski emeklilere ödettiren, onların maaşından alıp bugünkü emeklilere maaş veren bir iktidarla karşı karşıyayız.

* Verecekleri 3.500 liralık zammın emeklilere –20.000'den 23.500 yapıyor ya– maliyeti 79 milyar TL. Büyük para gibi anlatıyorlar. Oysa bu iktidarın bu yılın ilk 5 ayında, sadece 5 ayında faize ödediği para 1,5 trilyon TL. Yani emeklilere verilen zammın tam 19 katı! Yani bir gün geçmişte 'Nas' diyen, o yüzden faize ellemeyen, o yüzden enflasyonu %14'lerden %90'a, gerçekte %120'ye çıkana kadar seyreden, 'Faizden korkarım, Nas dururken nasıl faiz vereceksin' diyen Erdoğan; bugün emekliye verdiğinin 19 katını sadece 5 aylık sürede faiz lobilerine ödemiş durumdadır. O yüzden bu iktidar... O yüzden bu iktidar emekliye, işçiye değil; faizcilere, tefecilere çalışan, onları zengin eden bir iktidardır.

"Yapılan şehir hastanelerine hasta garantisi var; ama emekliye, emekçiye geçim garantisi yok"

* Ne yazık ki bu kara düzende otoyollarda geçiş garantisi vardır. 'Otoyol yapacağız, cebinizden bir kuruş para çıkmayacak' diye tarihin en büyük yalanını attılar. Dediler ki yandaş müteahhitlerine: 'Londra'daki tefecilerden parayı bul gel, ben parayı sana ödemek için yapacağın yolun 30 yıllık geçiş ücretini sana vereceğim. Ya geçmezlerse? Geçmeyeni de cepten ödeyeceğim. Faizini de vereceğim, o ülkenin enflasyonunu da üstüne ekleyeceğim.' Yapılan otoyola, yapılan köprüye, yapılan tünele geçiş garantisi var. Havaalanı yaparsan 'Uçmasa da uçak' uçuş garantisi, yolcu garantisi var. Yapılan şehir hastanelerine hasta garantisi var; ama emekliye, emekçiye geçim garantisi yok.

* Tek bir örnek vereceğim. Son genel seçimlerin yapıldığı Mayıs 2023'te en düşük emekli maaşı 7.500 liraydı. Siz en son oy sandığının başına gittiğinizde en düşük emekli maaşı 7.500 liraydı. Bugün zamlanmış haliyle söylüyorum; 23.500 lira. %213 arttı. O gün, son oy verdiğiniz gün Osmangazi Köprüsü'nün geçiş ücreti 184 liraydı; bugün 1.170 lira. %534 arttı! Emekliye verilen para %213 artarken, köprüyü yapan müteahhide verilen para veya köprüden geçiş ücreti %534 arttı.

* Bu ülkede her şeyin fiyatı emekliye verilen maaştan daha fazla arttı. AKP iktidarının tercihlerinin özeti budur. Onlar zenginlere daha çok zengin olma garantisi veriyorlar ama biz bu ülkenin emeklisine, işçisine, esnafına, memuruna, çiftçisine geçim garantisi vermeye ve bunların seçimde yandaşlarına verdikleri tüm garantileri vatandaş adına teker teker inceleyip, onların defterini dürüp, o hesabı kapatmaya ama sizlere geçim garantisi vermeye geliyoruz.

* Değerli, değerli arkadaşlar; ülkemiz bugün ve yarın devlet başkanlarının da bulunacağı NATO zirvesine ev sahipliği yapıyor. Öncelikle, öncelikle şunu söyleyeyim: Biz son yerel seçimin birinci partisi olarak böyle bir dönemde, böyle bir ev sahipliğini önemsiyoruz. Elbette çok iyi bir ev sahipliği yapılmalıdır. Yabancı liderler, heyetler ağırlanmalı. Türkiye'yi gelmeliler, görmeliler. NATO'da sözümüz geçsin; Türkiye bölgesel ve küresel gelişmelerde söz ve karar sahibi olsun, oyun kurucu bir ülke olsun isteriz. Ülkemizin milli menfaatlerinin iktidarıyla muhalefetiyle birlikte savunulmasını ve bu tip organizasyonların hep birlikte sahiplenilmesini arzu ederiz.

* Ancak ne yazık ki bir üzüntülerimizi, ne yazık ki sıkıntılarımızı ifade etmek durumundayım. Demokrasiyi ve adalet sistemini zayıflatan, 86 milyonu kutuplaştıran, kendi gibi düşünmeyenlere hukuksuzlukla müdahale eden iktidarın varlığında bugün Türkiye, NATO liderlerinin –son seçimlerde o NATO liderlerinin Türkiye'de 'En bildiğiniz şehir neresi?' dendiğinde tereddütsüz ismini söyleyeceği– İstanbul'un, üç seçim üst üste, hem de karşısında Meclis Başkanı varken, bir önceki son Başbakan varken, en güvendikleri bakanları, Şehircilik Bakanı varken artan farklarla, iptal edilen mazbatasına rağmen yenilenen seçimde artan farkla, son seçimde milyonu geçen farkla kazanan belediye başkanının tutuklu olduğu; bir sonraki seçimlerdeki cumhurbaşkanı adayımızın, ön seçimde 15,5 milyon oy alan, özgürlüğü için 25,5 milyon insanın imza verdiği cumhurbaşkanı adayımızın tutuklu olduğu; partinin evlatları belediye başkanlarımızın, belediye meclis üyelerimizin, bürokratlarımızın tutuklu olduğu... Türkiye'nin kurucu partisine, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün kurduğu partinin adaysızlaştırıldığı, kurumsuzlaştırıldığı, lidersizleştirilmeye çalışıldığı bir süreçte bugün Türkiye'de NATO zirvesi yapılmaktadır.

* Bugün bu NATO zirvesinden önce, Avrupa'nın en önemli yapılarının raporlarında, ana muhalefet partisi olarak okuduğumuzda utandığımız tespitler yer almaktadır. Maalesef, maalesef ülkede Adalet Bakanlığı'nın başındaki kişi, raporlarda ismiyle, Avrupa'daki mal varlığıyla anılmakta; bizim bu ifadelerimize 'Cumhurbaşkanı sen sus, cevap verme' dediği günler hatırlarda kalmakta ve kendisinin bu konuda tek savunanı kendisi olmakta, raporları yazanlarla bir başına kendi polemiklere girişmekte; ancak Türkiye'ye bu büyük utanç, okumaktan memnuniyet duymadığımız, böyle bir raporun varlığından utanç duyduğumuz bir süreçte NATO zirvesi Türkiye'de yapılmaktadır. Muhalefete saldıran, kendinden olmayanı hukuksuzlukla muamele eden bir iktidarın, Türkiye'nin milli menfaatlerini savunamadığını ve savunamayacağını üzüntüyle görüyoruz.

* Önce NATO salonlarından, NATO salonlarının dışında yaşananlara birazcık değinelim. Haftalardır Ankara'mızda olağanüstü hal uygulanmaktadır. Kendi insanına çile çektiren, anlamsız, paranoyak bir olağanüstü halin içindeyiz. Protesto gösterileri yapılabilir diye 225 kişi gözaltına alınmış, önce 178'i tutuklanmıştır. Daha dün, daha dün 100 gözaltı işlemi daha yapılmıştır.

* Bizim yasalarımızda önleyici gözaltı bile yokken, yasakken, önleyici tutuklama adı altında; yani bunlar NATO sırasında gelirler, eylem yaparlar diye insanlar özgürlüklerinden edilmiştir. Pikniğe giden TEMA gönüllüleri tutuklanmışlar, 75 yaşındaki emekli öğretmen Ayten Yakut tutuklanıp tepkilerden sonra serbest bırakılmış, akademisyen Emel Memiş halen tutukludur.

* Daha önce NATO zirvelerine ev sahipliği yapan hiçbir ülkede böyle bir özgüvensizlik görülmemiştir. Trump kendi ülkesinde yüz binler, milyonlar tarafından protesto edilebiliyor ama Erdoğan, Trump'ın Türkiye'deki bir protestosunun kendisi için bir son olacağını düşünmekte, bundan yaşamsal bir kaygı duymakta. 'Eğer Trump'a burada birisi bir şey derse, Trump benden desteğini çekecek' vehmiyle Ankaralılardan utanmakta, Ankaralıları evine hapsetmekte ve örneğin, Filistin davasını savunan birinin Trump'a çıkıp Gazze'deki zulmün hesabını sormasına engel olmak için elinden geleni yapmaktadır.

* Yüzlerce insanın gözaltına alındığı, meydanların kapatıldığı, yolların bariyerlendiği, esnafın iş yapmasının önüne geçildiği bir yerde ülkenin başkenti perişan haldedir. Milletin evinden işine gitmesi engellenmekte, kamu görevlilerine bir hafta evden çalışma salık verilmektedir. Bu kadar özgüvensiz bir yönetim anlayışı olmaz. Ülke adına bir utanç durumuyla karşı karşıyayız.

* Ülkemize gelen liderler, heyetler ne görecekler? Hayalet bir şehir. Ankara'ya gelip bir tane Ankaralı görmeden, bir dükkana uğramadan, polislerle dolu, bomboş sokakları görüp Ankara'dan ayrılacaklar. Ülkenin yoksulluğundan utanmayanlar, bunların liderlerin görmesinden utanıp panolarla bunları gizlemeye çalışmaktadırlar. Bu mudur Türkiye'nin imajı? Kimse kusura bakmasın, bu güç değildir, güçsüzlüktür; bu acizliktir, bu özgüvensizliktir. Kendi insanından korkan, kendi insanından utanan, onları bariyerlerin arkasına saklayan bir iktidarın ömrünün sonu gelmiş demektir. AK Parti tükenmiştir, bitmiştir!

* Oysa gizledikleri şehir, gizledikleri şehir, bir gün yabancılar geldiğinde, bir gün yabancılar geldiğinde 'Ne görecekler?' diye o şehre bakan Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün bizzat tasarladığı; Cumhurbaşkanının yerinin, konutunun, köşkünün belli olduğu... Hemen altında seçilmiş Meclis'in bulunduğu... Hemen altında Meclis'ten atanan, seçilen bakanların görev yaptığı... Aynı hizada adliye saraylarının bulunduğu... Yargı, yürütme ve yasamanın hem birbirine denk hem doğru bir sıralamayla yer aldıkları... O geniş caddenin etrafına, Türkiye'nin dostu ülkelere en güzel büyükelçilik arsalarının tahsis edildiği... Gelen Ankara'yı bir gezsin, demokrasi anlayışımızı görsün, kuvvetler ayrılığını görsün, millete verdiğimiz, Meclisine verdiğimiz değeri görsün... Bakanlarını görsün... Yargısını görsün, kendisini görsün diye yaptıkları, Atatürk'ün tasarladığı ve hayata geçirdiği, o güzel elleriyle tane tane çizdiği Ankara'nın, görmesinler, bilmesinler, yolda bile yürümesinler diye panolandığı bir güne gelmişizdir.

* O günün kurucu liderinin vizyonundan, bugünün yıkıcı liderinin vizyonsuzluğuna bu ülke sürüklenmiştir ancak bunun sonu er ya da geç gelecektir!

* Devletin geleneklerini yıkan ve bu ülkenin, bu ülkenin gücünden korkup kendi kaba kuvvetini acizlik değil de kudret gibi göstermeye çalışanlara karşı şunu ifade edeyim: Biz bu ülkenin kurucu partisiyiz, kurucu iradesiyiz. Bu ülkeyi cumhuriyetle güçlendiren, kalkındıran, dış politikada sözünü dinleten, tehditlere karşı caydırıcı bir güç haline getiren kadroların bugünkü temsilcileriyiz. Cumhuriyetimizin değerleriyle, yurttaşlarımıza sunduğumuz özgürlüklerle, mazlum milletlere ilham olmuş cesaretimizle birlikte bu ülkenin kurucu kadrolarının bugünkü temsilcileriyiz.

* Dış politikadaki ilkelerimiz de bize kurucu kadrolarımızdan mirastır. Dış politikaya siyaset üstü bir pencereden bakarız. Planların günlük değil, bir döneme ait değil; 10 yıllık, 20 yıllık, 30 yıllık hazırlanması fikrinin sahipleriyiz. Hiçbir iktidarın da bu ilkeleri kişiselleştirmesine, kendi menfaati için aşındırmasına, 86 milyonun değil, kendi siyasi çıkarları için zayıflatmasına müsaade edemeyiz.

* Bugün Erdoğan iktidarı, dış politikada kendi kişisel menfaatlerini Türkiye'nin menfaatlerinin üzerinde tutmaktadır. Yabancı liderlerle kurulan ilişkiler, kurumsal değil, kişisel zeminde ilerlemektedir. Yapılan pazarlıklar Türkiye'nin geleceği için değil, AK Parti iktidarının devamını sağlatmak için yürütülmektedir. O yüzden NATO zirvesini, bu şahsi dış politikadan uzaklaşılması, milli menfaatlerin savunulması kaydı şerhiyle dikkatle takip ediyoruz.

* Rusya-Ukrayna savaşı, Suriye'deki belirsizlikler, İsrail'in Filistin ve bölge ülkelerine yönelik saldırıları, Amerika ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve tüm bölgeyi ve dünyayı krize sürükleyen hukuksuz politikaları... NATO içindeki tartışmalar ve Türkiye'nin ittifaktaki rolü... Bu başlıkların hepsi önümüzde durmaktadır. Bu konularda Türkiye'nin barıştan yana, uluslararası hukuktan yana, diplomasiden yana, mazlum milletlerden yana ilkeli bir tutum alması beklenir ama bu hedefin ne kadar uzağında olduğumuzu ifade etmek isterim.

* Avrupa ile bozulan ilişkilerin düzeltilmesi noktasında adımlar atılmasını, demokrasi ve hukuk zemininde yeniden hukukun üstünlüğü, demokratikleşme adımlarıyla ülkemizin çıkarlarını önceleyecek kurumsal ilişkilerin başlatılmasını bekleriz ama maalesef bu beklentilerin çok uzağındayız.

* Elbette NATO üyesiyiz, NATO'nun en büyük ikinci ordusuna sahibiz. Ama NATO'ya körü körüne bağlı olmayacağız. Her yanlışın arkasında sessiz durmayacağız.

* Rusya ve Çin ile doğru, kurumsal, istikrarlı, güçlü temeller üzerinde yükselen ilişkiler kurmak durumundayız. Unutmayın ki, NATO'nun NATO'nun doğu kanadındaki Soğuk Savaş döneminde Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ile sınır komşusu olmuş, Batı ittifakının bir bileşeni olmuş ve bu denge politikasını yıllarca dış politikadaki becerikli, iyi eğitimli, geleceği öngören, Türkiye'nin tüm menfaatlerini birlikte gözeten diplomatlarımız ve dışişleri politikalarımız sayesinde çok doğru bir şekilde yürütmüş, böyle bir mirasa sahip bir ülkeyiz. Trump yönetimine tamamen bağımlı bir dış politikanın ülkemize fayda getirmediği ve getirmeyeceği açıktır. Bu nedenle, stratejik adımları ortak akılla atmak gerekir.

* Bu konuda her zaman olduğu gibi yapıcı öneriler sunmaya devam edeceğiz. İktidar Türkiye'nin Türkiye için bir stratejik aklı, stratejik bir planı takip etmelidir. Ancak bu stratejik akıl Rusya'dan S-400'leri bir inatla alıp, sonra hiç kullanmadan hangarda çürütmekle sağlanamaz. Bu stratejik akıl bu yüzden F-35 programına girilmiş, 1,5 milyar dolar ödeyip de tek uçak bile alınmadan, Amerika'da üzerine Türk bayrağı işlenmiş 6 tane F-35'i bile oradan alıp getiremeyen bir öngörüsüzlükle, ondan vazgeçip F-16 modernizasyonu deyip onu bile başaramayan bir öngörüsüzlükle sürdürülemez.

* O zaman "Şanghay Beşlisi'ne gireriz" diye ucuz tehditler savurup sonra Trump'tan azarı yiyince Çin mallarına vergi bindirmekle, Amerikan mallarının vergilerini Amerika'ya doğru uçakta giderken sıfırlamakla bir stratejik plan sürdürülemez. Trump'ın oğluyla görüşüp babasından randevu istemekle, 250 Boeing uçağından fahiş fiyata elâlem sipariş etmekten ve şu güzelim Eskişehir'in nadir toprak elementlerini Trump'a vadetmekle stratejik bir akıl sürdürülemez.

* Tarihimizde Amerika yönetimine bu kadar göbekten bağlı bir yönetim görülmemiştir. Türkiye ABD'ye bu şekilde bağlı hale getirilemez. O Trump yönetimi ki bu ülkenin Cumhurbaşkanına "Aptal olma" diye mektup yazıp yollayabilmiştir. O Trump ki bu ülkenin Cumhurbaşkanını mal varlığıyla tehdit edip geri adım attırabilmiştir. O Trump ki Türkiye'deki yargının bağımsız olmadığını yüzümüze vurmak için her seferinde, "O akıllı bir adam, bir papazım vardı ondan istedim hemen yolladı" diyerek Brunson'ı –ki Erdoğan'ın "Bu can bu bedende durdukça o papaz gidemez, ver papazı, al papazı" deyip– Trump'ın bir telefonuyla papazı Oval Ofis'e yolladığını Trump her seferinde hatırlatmaktadır.

* Gazze'de 75 bin kişiyi, çoluğu çoğu çocuk ve kadın, 75 bin insanı katledenlerle bu şekilde yürünemez. Bize her türlü ambargoyu uygulayanların ambargodan vazgeçmeleri için ağzının içine bu şekilde bakılamaz. Türkiye Cumhurbaşkanına 'Biz ona onda olmayanı veriyoruz, meşruiyet veriyoruz, geri kalan her şeyi onlardan alıyoruz' diyenlere sessiz kalınamaz. Bizden 5 dakika randevu almak için 'Bize yalvarıyorlar' diyen Dışişleri Bakanıyla iki gün sonra Oval Ofis'te şakalaşılamaz.

* O Trump ki Türkiye'ye gelip Anıtkabir'i ziyaret etmeyen bir Amerikan Başkanıdır. 1959'da Eisenhower'ın, 91'de Baba Bush'un, 99'da Clinton'ın, 2004'te Oğul Bush'un, 2009'da Obama'nın Anıtkabir ziyaretleri kayıtlardayken; taslak programa Anıtkabir ziyareti yazıp sonra o ziyareti çıkarıp da Ankara'ye gelen bir Amerikan Başkanının bugün Erdoğan tarafından çocuklarla karşılayacağının haberleri geçmektedir. Eğer Amerikan Başkanı çocuklarla karşılanacaksa o çocuklar ellerinde İran'da öldürülen 165 kız çocuğunun resmini tutmalıdır!

* 5 ay sonra ülkesinde topal ördek haline gelecek, belki her iki tarafta birden gücünü kaybedeceği birisine yaranmak için böyle bir ilişki ağı asla ve asla savunulamaz. Hele hele bugün o törene götürülecek çocukların eğitiminden sorumlu Milli Eğitim Bakanının daha dün çıkıp da Kurtuluş Savaşı'nın adını değiştirmeye kalkması, 'Neden kurtuluyoruz?' diye soru sorması artık bu iktidarın bu millet tarafından taşınamayacağının göstergesidir. Ve o Kurtuluş Savaşı'nda 'Neden kurtuluyoruz?' sorusunun cevabının; işgalden kurtuluyoruz, istiladan kurtuluyoruz, ülkenin parçalanmasından, milletin artık bir başka ülkenin sömürge olmasından kurtuluyoruz cevabını bilmeyenlerin, halen daha o gün işgal altındaki İstanbul ve İstanbul'daki son padişahla ilgili kendilerince bir meseleyi Kurtuluş Savaşı'ndan önce Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün önünde tutanlara neyi hatırlatmak lazım? Belki şunu hatırlatmak lazım:

* Bu ülke nasıl kurtuldu diye sorana şunu hatırlatmak lazım: Evladının, evladının battaniyesini mermiye saranların, kağnılarla geceleyin çektikleri yollarla kurtuldu. O çektikleri kağnıları da çeken öküzdü, öküz!

* Biz Türkiye'nin birinci partisi olarak dış politikada kurumsal akla dayanan, uzun vadeli planları olan, bu milletin hakkını hukukunu cesaretle savunan bir anlayışı benimsedik, savunmaya da devam edeceğiz. Orta Doğu'da komşularımızla iyi ilişkiler kurmayı önceliyoruz. Orta Doğu'da bölgesel kalkınma, iş birliği ve barışı savunuyoruz. Okyanus ötesinden bölgemize müdahalelere karşı duruyoruz. Elbette yönümüzü Batı'ya, AB'ye dönüyoruz ama Rusya ve Çin ile, Türk coğrafyası ile, Balkanlar ile stratejik ilişkilerin aksatılmadan ve sürekli güçlendirilerek devamını öngörüyor, bunu ısrarla öneriyoruz. Türkiye'nin bir an önce kurtulmak istediği Trump yönetimine karşı bu teslimiyeti de sonuna kadar reddediyoruz. Bundan sonra da bundan önce olduğu gibi tam bağımsız Türkiye'yi savunmaya, her türlü emperyalizme itiraz etmeye, direnmeye devam ediyoruz!

"İktidara yürürken bu karşı karşıya olduğumuz durumun yarattığı öfkeyi anlıyorum"

* Bunu, bunu defalarca söyledim, bir kez de buradan söyleyeyim. Ben öfkeyi anlıyorum. Ben uğranılan haksızlığı anlıyorum. İktidara yürürken bu karşı karşıya olduğumuz durumun yarattığı öfkeyi anlıyorum. Ancak öfke sözlerinin böyle dillendirilmesi yerine bu öfkenin bir enerjiye dönüşmesi, bu enerjinin de kararlılıkla iktidar yürüyüşüne sevk edilmesi gerekmektedir.

* Değerli Eskişehirliler, biz partimizi 47 yıl sonra birinci parti yapan kadrolarız. Ancak bu başarıyı kendimize, ekibimize falan yazmayız. Bu başarı, 47 yıl sonra hep beraber doğru tespitler, doğru sözler ve hep birlikte ortaya koyduğumuz bir azmin eseridir. Biz, Adalet ve Kalkınma Partisi'ni kurulduğu günden sonra ilk kez yenen kadrolarız. Ben, Erdoğan ile Genel Başkan olarak girdiğim ilk ve tek seçimde ben onu yendim, o henüz bugüne kadar bizi yenemedi.

* Yani öyle "13 kere yarıştık, hep ben yendim" diyen birisine, "Ne konuşuyorsun kardeşim sen? Bir kere yarıştık, onda da ben yendim" diyecek durumdayız.

* O yüzden son kurultayın sonuçlarını hazmedemeyenlerle son seçimlerin sonuçlarını hazmedemeyenler mutlak sultanla mutlak butlan ittifakını kurmaya çalışıyorlar. Bu milletin, bu milletin buna rızası yoktur. Bunun cevabını milletimiz seçilmişlerden yana koyduğu iradesiyle sokaklarda, meydanlarda vermeye devam ediyor. Birileri, birileri partiyi karpuz gibi ortadan bölmek ya da hadi ortadan olmasın 60'a 40 olsun, hiç olmadı 30'a 70 olsun hevesindeyken bizim bir ve bütün olarak bir arada olduğumuzu bütün millet görmektedir. Biz bir bütünüz. Ayrılanların, farklı düşünenlerin matematiksel ve siyasi bir karşılığı yoktur. Bu vicdansızlığın en kısa sürede son bulmasını bekliyoruz.

* Ankara'da, Ankara'da Meclis kapanınca, yollar kapanınca Ankara'da bu grup toplantısının yapılmasının fiili imkanları kalmayınca bu grup toplantısını nerede yapalım deyince geçen hafta bir ve beraberce seçilmiş en genç il başkanlarımızdan biri Talat Yalaz'ın mücadelesini görünce, Eskişehir'in, Eskişehir'in bir iki istisna hariç gelmiş geçmiş bütün seçilmişlerinin bir arada olduğunu, milletin de arkalarında olduğunu görünce bu grubu Eskişehir'de yapmaya karar verdik.

* Demokrasinin, adaletin, ekonominin bu kadar kötüye gittiği bir süreçte onların istediği bizi daha kötüye götürmek, susturmak, sindirmek, teslim almakken bütün hesapların terse döndüğünü, masa başı planların geri teptiğini ve Adalet ve Kalkınma Partisi'nin eleştirilmeye, yalnızlaşmaya ve kendi içinde de bir hesaplaşmaya girdiğini, Cumhuriyet Halk Partisi'nin seçilmiş kadrolarının ise milletle birlikte yürüdüğünü büyük bir memnuniyetle görüyorum.

"Oy oy, zarf zarf, sokak sokak kazanacağız"

* Butlan kararından beri, butlan kararından beri sabırla, sağduyuyla bekliyoruz. Aklıselimin hakim olmasını bekliyoruz. Milletin safında durmaya devam ediyoruz. Çarşıda, pazarda, sokakta, meydanda milletle birlikteyiz. Partimizi geri almak için sonuna kadar hukuki, siyasi ve fiziki bir mücadeleyi veriyoruz, vermeye devam edeceğiz. Ama işgal bitmezse kimse de enseyi karartmasın. Ne bu parti ne bu millet çaresiz değildir, seçeneksiz değildir!

* Bu yürüyüş, bu yürüyüş benden, benim adımdan, arkadaşlarımızın adından çok daha büyük bir yürüyüştür. Bu yürüyüş, Ekrem Başkanı unutmayan, Mansur Başkandan ayrılmayan, Yılmaz Hocanın elini bırakmayan bir yürüyüştür!

* Bu yürüyüş, kimse endişe etmesin ki millete güvenenlerin, milletle birlikte başaracakları, milletle birlikte hedefe ulaşacakları bir yürüyüştür. Oy oy, zarf zarf, sokak sokak kazanacağız. Köy köy, belde belde, şehir şehir kazanacağız. Sokak sokak, meydan meydan büyüyoruz, büyümeye devam edeceğiz. Bu yürüyüşte pusulamız millettir, rotamız iktidardır, hedefimiz iktidardır! Hepinize, hepinize inanıyorum, hepinize güveniyorum. Yolumuz açık olsun, yolumuz açık olsun!

Sosyal medya hesabından paylaşılan açıklamasında Göktaş, şu ifadeleri kullandı:

"Karatepe Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndan herkese selamlar. Merak eden varsa içten bir şekilde söylüyorum, keyfim yerinde. İlerleyen günlerde façayı bozmamak için iyi hissetmiyorken “iyiyim” diyebilirim. O durumda bir yerlere göz kırpma emojisi koyarım.

Birçok açıdan nostaljik bir deneyim oluyor. Yıllar sonra televizyon izliyorum ve alaturka tuvalet kullanıyorum. Üstüne bir de Dünya Kupası eklenince 2002 yılında maça yetişmek için okuldan eve koşan Çocuk Deniz’e döndüm ama şişman Ronaldo’suz aynı keyfi vermiyor. Bu arada reklamlar iyice sıkıntı olmuş. Kantinden AdBlock istemek için dilekçe yazmayı düşündürdü. Sürekli meşrubat içen Boran Kuzum ve Feyyaz’ı görüyorum. Umarım müstakil bir ev alacak kadar iyi bir kaşeye anlaşmışlardır. Yoksa çekilecek çile değil. Nihat Kahveci’ninkini ev de kurtarmaz. “Kuşkaş ne topçuydu be!” Bir de yağcılık gibi olacak ama TRT 2 çok iyiymiş. İlaçlarıma henüz ulaşamamışken Kiarostami’nin Kirazın Tadı antidepresan gibi imdadıma yetişti yine. Yemekler ODTÜ yemekhanesiyle aynı. Dışarıdayken günde 1,5 öğün yiyordum, burada 3 öğün yiyorum vakit geçsin diye. Diş fırçalama işini de günde ikiye çıkardım, yine vakit geçsin diye. Alaturka tuvalet de daha sağlıklı diye duymuştum. Öyle değilse bile buradan çıkana kadar söylemeyin, motive kakalarımın tadı kaçmasın.

"Bildiğiniz gibi kendi isteğimle dönüp teslim olmama rağmen ters kelepçe yapmak istediler"

Bildiğiniz gibi kendi isteğimle dönüp teslim olmama rağmen ters kelepçe yapmak istediler. Rızam olmadığını söyledim. Zor kullanarak yaptılar. Şanlı direnişim yaklaşık 4 saniye sürdü. Polisler 2 katım n’apayım? Sonra emniyette birisi, “ya aslında sosyal medyaya içerik üretmek için” demiş olmalı ki; restoranda tam yemek yiyecekken “arkadaşlar bir saniye bozmayın” deyip masanın fotoğrafını çeken influencer tatsızlığında, ters kelepçeli videolarım çekildi; önden, arkadan, yandan. Hepsinde bir şekilde kameramanı bulup sırıttığım için uzak-arka açıyı yayınlayabilmişler.

Yapıcı bir eleştiri: Vatan Emniyet binası dökülüyor. Çalışanlar sıcaktan baygınlık geçiriyordu. Osmanlı’dan kalma klimalar var ve onlar da çalıştırılmıyor. Sadece amirlerin odasında son model klima var. Bu memurlar sırf siz istiyorsunuz diye kendilerine hiçbir zararı olmayan ve hatta belki sempati duydukları insanlara kötü polis rolü yapıyorlar. Duygusal yükü ağır olmalı; müstakil ev verseler yapmam. Bari bir klima alın. Yeri gelmişken söylemeden geçemeyeceğim, bu iki günlük kısa mesaim gösterdi ki Behzat Ç. ve Bir Zamanlar Anadolu’da kurmaca değil belgeselmiş, bütün diyaloglar ve karakterler birebir gerçekmiş.

Uçağa binmeden önce internetteki son dakikalarımda gördüğüm son şey “ailesinin gözüne girmek için kendini yakıyor, yazık!” tarzı yüzeysel psikolojik analizlerdi. Annemin Airbnb’de biblo kırdığı için ağıt yakması ve babamın gerçekten iyi bir baba olması dışında bütün anlattıklarım kurmacadır. Şaka yazabilmek için uydurduğum hayali çatışmalardır. Kişi ve kurumlar gerçek değildir. Mizahi bir yaklaşımdır. Pardon, mahkeme diline alıştım; siz bari şaka açıklattırmayın.

Kendimi bildim bileli hiçbir konuda baskı yapmamış, bana dair beklentiye girmemiş, çöp adam bile çizsem duvara asmış can dostlarımdır ikisi de. Her anne-baba kadar korumacı ve kaygılıdırlar. 2023’teki ilk Harbiye gösterimden sonra bile “Psikolog olsan keşke, boş vakitlerinde stand-up yaparsın” seviyesinde klişe; “yurtdışında İngilizce yapsan olmuyor mu?” diyecek kadar oğullarını gözlerinde büyütmüş insanlardır. Hemfikir olmasalar da bütün saçma kararlarımın arkasında durdular, bu gösteride de öyle olduğunu biliyorum, huzurlarınızda ikisini de öpüyorum.

Bu gösteriyi ne bir karşılık umarak ne de bir an bile cesur hissederek yayınladım. 7 yıl boyunca muhteşem bir hayat yaşadım. 25 yaşıma kadar içedönük, ölümüne karamsar, her şeyden şikâyet eden bir insan olarak; hobi seviyesinde yirmi seyirciye stand-up yapsam yeterince mutlu olacakken yüzlerce gösteride binlerce insanla beraber güldüm, yüzlerce yeni arkadaşım oldu, çok kalabalık ve sevgi dolu hissettim. Üstüne ihtiyacımın çok üstünde para kazandım.

Gencecik insanlar üniversiteleri korumak için, birçok konuda aynı düşünmedikleri belediye başkanlarına haksızlık yapıldı diye başlarına bu kadar bela alırken, “politik mizah” yaptığını iddia eden biri olarak en zararsız cümleleri bile ‘ama bunu yanlış anlarlar mı?’, ‘burayı manipüle edip sana saldırırlar mı?’ kaygılarıyla silmekten, etrafından dolanmaktan sıkıldım. O kadar sıkıldım ki, sıkıntım hayli yüksek olan korkumu aştı.

Gözaltı gecesi uyuşturucu testi

Gözaltı gecesi uyuşturucu testi sonrası götürüldüğüm hastanede beni görünce heyecanla el sallayan yetmiş yaşında teyze ise, kişisel sıkıntımı hayalimin ötesinde bir memnuniyete dönüştürdü. “Halk beni anlamadı ve başıma işler geldi” diye beklerken, “Halk beni anladı ve başıma işler geldi” oldu. WIN-WIN.

Temel seviyede Türkçe bilen, gösteriyi sahiplenen ve dayanışma gösteren herkese sevgiler. Gündemi salıyorum, kararlıyım bu sefer Moby Dick’i bitireceğim. Size dışarıda kolaylıklar."

Mahkeme ayrıca başta verilen beş yıllık kamu görevi yapmama cezasını 15 aya indirdi.

Bu cezalar Le Pen'in teknik olarak gelecek yılki cumhurbaşkanlığı seçimlerine girebilmesi anlamına geliyor.

Fakat Marine Le Pen'in kendisi daha önce bu koşullar altında yarışa girmeyeceğini söylemişti.

Le Pen, karardan korkmadığını ancak hakimlerin elektronik kelepçe takması gerektiğine karar vermesi halinde cumhurbaşkanlığı adaylığının "mümkün olmayacağına" inandığını belirtmişti.

57 yaşındaki Le Pen, daha önce üç kez cumhurbaşkanlığı için yarışmış ve 2022 ile 2017 seçimlerinde Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un ardından ikinci sırada yer almıştı.

Seçimlere 10 aydan az bir süre kala Le Pen anketlerde önde gidiyor.

Yarışa girmezse , yerine genç yardımcısı Jordan Bardella aday olacak.

Bu nedenle karar Fransa için önemli sonuçlar doğurabilir.

ABD Başkanı Trump'ı taşıyan uçak, saat 13.50'de Ankara Havalimanı'na iniş yaptı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, uçaktan inişinde resmî törenle karşıladığı Trump ile bir süre sohbet etti. ABD Başkanı Trump, Muhafız Alayı Tören Kıtası'nı Türkçe "Merhaba asker" diyerek selamladı.

Daha sonra Şeref Salonu'na geçen Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump, hatıra fotoğrafı çektirdi.

Trump'ın makam aracını Cumhurbaşkanlığı Külliyesi önündeki caddede karşılayan süvariler, araca protokol kapısına kadar eşlik etti.

Erdoğan, Trump'ı Külliye'nin ana giriş kapısında karşıladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Trump'ın tören alanındaki yerlerini almasının ardından, bando, iki ülke millî marşlarını çaldı.

Törende, tarihteki 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ve askerleri ile mehteran takımı ve yeniçeri kıyafetli askerlere de yer verilirken, 21 pare top atışı yapıldı.

Trump, Muhafız Alayı Tören Kıtası'nı "Merhaba asker" diyerek selamladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Trump, merdivenlerde Türk ve ABD bayrakları önünde tokalaşarak basın mensuplarına poz verdi.

Trump'ın Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ne gelişinde Türk Hava Kuvvetlerinin akrobasi timi Türk Yıldızları selamlama uçuşu gerçekleştirdi.

İkili görüşme öncesi ortak basın toplantısına geçen Erdoğan ve Trump, soruları yanıtladı.

ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşme sırasında basına yaptığı açıklamada Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını söyledi. "Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası"nın İngilizce kısaltması olan CAATSA yaptırımları resmen, Aralık 2020'den bu yana Türkiye'ye uygulanıyor. ABD Kongresi, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 satın almasının CAATSA'nın 231'inci maddesini ihlal ettiğini savunuyor.

Trump ayrıca Türkiye'ye F-35 savaş uçakları satılmasının değerlendirileceğini vurguladı. Türkiye yine S-400 füzeleri nedeniyle bu programdan çıkartılmıştı.

Trump "Bu vereceğimiz bir karar. Harika bir uçak, açık ara en iyi uçak ve bu da kesinlikle değerlendireceğimiz bir şey" dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da "F35 bizim için yeni bir konu değil, 5 uçağın da sözünü aldık ve Sayın Trump'ın bize bu konuda ayrıca sözü var. Sayın Trump her zaman sözünün arkasındadır. Hayırlı bir karar çıkacağına inanıyorum" ifadelerini kullandı.

Erdoğan ayrıca KAAN ve motorları ile ilgili konuyu tekrar görüşeceklerini söylerken "Sayın Trump bununla ilgili bize verdiği müjdeyi tekrar edecektir, biz de teşekkür edeceğiz" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı, görüşmede iki ülke arasında ticari ilişkiler ve askeri konuların da ele alınacağını belirtti.

Öte yandan Trump, Türkiye’nin iyi bir müttefik olduğunu anlatırken; İran'ı çok iyi tanıdığını, bölgedeki sorunlarda önemli rol oynadığını söyledi ve "Çatışmaya da girebilirlerdi, İsrail'le olan ilişkilerini biliyorsunuz. Belki de benim için çatışmaya girmediler. Savaşı da bitirmek için sıra dışı bir çaba gösterdiler" diye konuştu.

Erdoğan da "İran-Amerika ilişkilerini nasıl bir düzleme kavuştururuz gayreti içindeyiz. Elimizden geleni yapmak suretiyle dünya barışına adım atalım diye çalışıyoruz" ifadelerini kullandı.

Rutte, müttefiklerin yeni çokuluslu "satın alma koalisyonlarına" katıldıklarını ilan etti. Rutte'nin duyurduğu anlaşmalar arasında ABD merkezli Northrop Grumman şirketinden insansız hava araçları ve İsveç merkezli Saab şirketinden erken uyarı uçakları alınması yer aldı.

NATO'nun envanterinde 14 AWACS erken uyarı uçağı ve bazı gözlem insansız hava araçları bulunuyor. Rutte'nin ilan ettiği anlaşma çerçevesinde bu envanterin yenileceği anlaşılıyor.

NATO genel sekreteri ayrıca aralarında Türkiye'nin de olduğu bazı müttefiklerin biraraya gelerek ABD merkezli Airbus firmasından havada ikmal ve kargo uçakları almak için anlaşma imzaladığını ilan etti.

Savunma Forumu kapsamında hava savunma sistemleri ve savunma için kritik hammadde tedariği gibi başlıklarda da muhtelif anlaşmalar açıklandı.

Rutte, müttefiklerin 2027'ye kadar drone operatörü sayısını beş katına çıkarmayı taahhüt ettiklerini açıkladı.

Rutte ayrıca bu alanda beş yıl içinde 40 milyar dolar yatırım yapılacağını duyurdu.

Forum kapsamında uzay teknolojilerine yönelik anlaşmalar da imzalandı.

Türkiye'nin İttifak Sürekli Uzaydan Gözetim (APSS) programına 300 milyon dolarlık (yaklaşık 16 milyar lira) iki gözlem uydusu ile katkıda bulunacağı açıklandı.

Ayrıca ASELSAN'dan askeri iletişim için alt yörünge çözümleri ve Çelik Kubbe katmanlı hava savunma mimarisi kapsamında erken uyarı radarları alınacağı duyuruldu.

NATO bünyesinde yerden fırlatılan güdümlü füzeler ile ilgili bir proje de ilan edildi.

NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska tarafından yapılan açıklamada, bu girişime Türkiye'nin Atmaca seyir füzeleriyle katkıda bulunacağı vurgulandı.

Toplam 1.6 milyar dolarlık (yaklaşık 75 milyar lira) projede Türkiye'nin yanı sıra başka ülkeler de güdümlü sistemleri ile yer alacak.

İttifakın Entegre Hava ve Füze Savunma çerçevesinde de yeni yatırım ve anlaşmalar ilan edildi.

Aralarında Türkiye'nin de bulunduğu sekiz müttefikin bu girişim için toplam 26 milyar dolarlık (yaklaşık 1.2 trilyon lira) anlaşmalara imza atacağı duyuruldu.

'Anlamsız yaptırımları masadan temizlemeliyiz'

Cumhurbaşkanı Cevdet Yılmaz, Savunma Forumu kapsamında katılımcılara hitap etti.

Yılmaz, Türkiye'nin NATO bünyesinde Avrupa güvenliğine önemli katkı sağladığını vurguladı ve "Başta AB olmak üzere Avrupa'daki tüm savunma ve güvenlik girişimlerine katılabilmelidir" dedi.

Yılmaz ayrıca müttefikler arasındaki tüm savunma sanayi kısıtlamaları ve yaptırımlarının kaldırılması gerektiğini söyledi, "Anlamsız yaptırımları ve kısıtlamaları masadan temizlemeliyiz" ifadelerini kullandı.

Savunma Bakanı Yaşar Güler de Türkiye'nin askeri kabiliyetlerine dikkat çekti ve şunları söyledi:

"NATO'nun %5 savunma yatırım taahüdünü de önemli görüyoruz. Zira bu taahüt aynı zamanda ittifakın caydırıcılığını güçlendirme, savunma üretimini ölçeklendirme ve ihtiyaç duyduğumuz kabiliyetlerini zamanında sahaya yansıtma iradesinin somut göstergesidir."