Güney Kore'nin Kospi endeksi Pazartesi günü %10'dan fazla düşüş yaşadı ve bir ara işlemler durduruldu. Japonya'nın Nikkei endeksi ise %4'ten fazla geriledi.

Çip üreticileri SK Hynix ve Samsung Electronics'in hisseleri %10'dan fazla değer kaybetti.

Bu durum, ABD'de de zorlu bir işlem gününün ardından geldi; SK'nın ABD'de işlem gören hisseleri Pazartesi günü %7 düştü ve çip tasarımcısı Nvidia %5 değer kaybetti, böylece Apple dünyanın en büyük halka açık şirketi olarak zirvedeki yerini geri aldı.

Yatırımcılar, yapay zeka şirketlerinin aşırı borçlanmasından giderek daha fazla endişe duyuyor ve Financial Times'ın dün gece yayınladığı bir raporda, Oracle , SpaceX , Alphabet , Amazon , Meta , Broadcom ve Nvidia gibi şirketlere bağlı kredi temerrüt takaslarının (kurumsal borçlara karşı bahis oynamak için kullanılan bir araç) fiyatlarının son günlerde rekor seviyelere çıktığı vurgulandı.

Deutsche Bank'tan Jim Reid , piyasaların "çip üreticilerindeki yeni bir satış dalgası ile ABD-İran arasında hafta sonu varılan duraksamanın iki tarafın da müzakerelerine devam edeceği yönündeki olumlu haberler arasında sıkışıp kaldığını" söylüyor.

Bu, S&P 500'ün (+%0,02) ve Nasdaq'ın (-%0,16) dün ilk yükselişin ardından çok az değişiklik gösterdiği, Philly Semi Borsası Endeksi'nin ise (-%2,23) daha da düştüğü anlamına geliyordu. Reel getirilerdeki yeni zirveler de hisse senedi performansını olumsuz etkiledi, ancak nominal 10 yıllık Hazine tahvil getirileri (-2,8 baz puan) düştü; Brent petrolü ise dün Nisan ayından bu yana en büyük düşüşünü kaydederek %-8,70 oranında geriledi. Cuma sabahı 101 dolardan işlem gördükten sonra, bu sabah ek olarak %-2,0 daha düşerek 86,59 dolar/varil seviyesinde işlem görüyor. S&P 500 (-%0,22) ve Nasdaq (-%0,74) vadeli işlemleri de bu sabah düşüşte.

Yapay zekâ hisselerindeki satış dalgası, Çinli çip şirketi CXMT'nin Pazartesi günü Şanghay borsasına girip ilk işlem gününde %400'den fazla değer kazanmasının ardından geldi.

Açıklamada, "Mağdur çocuk ve ailesiyle görüşme gerçekleştirilmiş, aileye ve çocuğa ihtiyaç duydukları psikososyal destek sağlanmış, hukuki süreç hakkında gerekli bilgilendirme yapılmıştır." ifadesine yer verildi.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, "Aksaray'da özel gereksinimli bir çocuğun komşuları tarafından darbedildiğine ilişkin iddialar üzerine aşağıdaki açıklamanın yapılması gerekli görülmüştür. Söz konusu olayın adli mercilere intikal etmesinin hemen ardından İl Müdürlüğü ekiplerimiz ivedilikle harekete geçmiştir. Bu kapsamda mağdur çocuk ve ailesiyle görüşme gerçekleştirilmiş, aileye ve çocuğa ihtiyaç duydukları psikososyal destek sağlanmış, hukuki süreç hakkında gerekli bilgilendirme yapılmıştır. Bakanlık olarak davaya müdahil olacak, özellikle özel gereksinimli çocuklarımıza yönelik hiçbir şiddet eyleminin cezasız kalmaması adına hukuki süreci titizlikle takip edeceğiz. Çocuklarımızın üstün yararını esas alan anlayışımız doğrultusunda her türlü ihmal ve şiddetin karşısında olmaya, çocuklarımızın haklarını kararlılıkla korumaya devam edeceğiz" denildi.

Ne olmuştu?

Aksaray'da komşuları tarafından darbedilen otizmli çocuk yoğun bakımda tedavi altına alınmıştı.

Aksaray'da yaşayan E. Ö, otizmli kızı E. Y.'nin mahallede dolaşmasından rahatsız olduklarını söyleyen komşuları tarafından darp edildiğini açıklamıştı.

"Çocuğumun her zaman arkasındayım”

E. Ö, “Çocuğuma 'engelli, deli, divane, hasta' diyerek bu mahallede istemediklerini söylediler. Ben de çocuğumun kimseye zarar vermediğini söyledim. Darp edilince polisi arayarak şikayetçi oldum” ifadelerini kullanmıştı.

Şikâyet ettiği kişilerce ifadesini geri çekmesi için tehdit edildiğini savunan E. Ö, “Ben de ne olursa olsun geri çekmeyeceğimi söyledim. Çocuğumun her zaman arkasındayım” demişti.

Komşuları tarafından hakarete maruz kaldığını da söyleyen E. Ö, olayın ertesi günü bu kez evlerinin avlusunda hem kendisinin hem de kızının darbedildiğini açıklamıştı.

Kızının aldığı darbeler nedeniyle yoğun bakımda tedavi gördüğünü belirten anne E. Ö, kızının gözünde, başında ve boynunda ciddi yaralanmalar tespit edildiğini aktarmıştı.

E. Ö, “Ben sadece adalete güveniyorum. Cezasız kalmalarını istemiyorum” diye konuşmuştu.

"Şikâyeti geri almayacağız"

Aksaray Otizm Dayanışma Derneği Başkanı Cennet İnceöz ise olayın ilk anından itibaren aileyle birlikte olduklarını belirterek, “Çocuğumuzun gözlerinde hasar oluştu. Vücudunun birçok yerinde morluklar vardı. Anne de darbedilerek hastaneye kaldırıldı. Çocuk yoğun bakımda tedavi gördü. Şikâyeti geri almayacağız. Alınsa bile Türkiye Cumhuriyeti devleti ve kanunları bu olayın peşini bırakmayacaktır. Sürecin sonuna kadar takipçisi olacağız” ifadelerini kullanmıştı.

Ebru Çelik, CHP üye katılım töreninde cast ajansı aracılığıyla ücretli figüran taşındığını ortaya çıkarmıştı. Habere göre, törene farklı cast ajanslarından yüzlerce figüran 950 lira karşılığında taşınmıştı.

Çelik, katılımcı gözlemle yaptığı ve somut bilgilere dayanan haberi sonrası mutlak butlan yönetimi tarafından hedef gösterilmişti. Törene figüran taşıyan ajanslardan birinin yaptığı açıklama da haberin doğruluğunu teyit eder nitelikteydi.

Merss Prodüksiyon'un sahibi Ömer İne, organizasyona figüran sağladığını doğrularken, CHP'den herhangi bir ücret almadığını ve çalışmayı tamamen kendi iradesiyle yürüttüğünü söylemişti.

Ajansın açıklamasında, "Gerçekleştirilen organizasyon ve teknik destek karşılığında CHP Genel Merkezi'nden veya CHP İl Başkanlığı'ndan kesinlikle hiçbir maddi bedel ya da ücret alınmamıştır. Çalışmalarımız herhangi bir kurum, makam veya il başkanlığının talimatıyla değil, tamamen dostluk bağı ve gönüllülük esasıyla yürütülmüştür. Bizler talimatla değil, yürekten ve inançla iş yapan bir anlayışa sahibiz. Dostumuza ve arkadaşımıza verdiğimiz bu desteğin ticari ya da siyasi bir pazarlık gibi yansıtılma çabalarını üzülerek takip ediyor, gerçeği en yalın haliyle bilgilerinize sunuyoruz" denilmişti.

CHP İstanbul İl Başkanlığı'na kayyım olarak atanan Gürsel Tekin'in şikayeti üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı geçtiğimiz günlerde soruşturma açtı.

Savcılıktan yapılan açıklamada, "Sarıyer'de gerçekleştirilen CHP etkinliğine cast ajansı ile anlaşılarak gerçekte üye olmayan şahısların götürüldüğüne yönelik iddialar ve buna yönelik yapılan yayınlara ilişkin müşteki vekilinin Cumhuriyet başsavcılığımıza sunmuş olduğu şikayet dilekçesi akabinde soruşturmaya başlanılmış olup araştırmalar sonuçlandığında şikayet edilen kişilerin ifadelerine başvurulacaktır" ifadeleri yer aldı.

Son olarak; olayı ortaya çıkaran muhabir Ebru Çelik ve BirGün Web Koordinatörleri Uğur Koç ile Berkant Gültekin, yürütülen soruşturma kapsamında savcılık tarafından ifadeye çağırıldı.

Ebru Çelik, Uğur Koç ve Berkant Gültekin, yarın Basın Suçları Savcılığı'nda ifade verecek.

Öte yandan BirGün gazetesi de, söz konusu haberin ardından atılan iftiralar ile ilgili hukuki yollara başvurmaya hazırlanıyor.

Düzenleme ile okul öncesi eğitim ve ilköğretim kurumlarında kayıt, nakil, rehberlik hizmetleri, seçmeli dersler, ölçme ve değerlendirme, okul güvenliği, öğretmenlerin görevleri ve disiplin uygulamalarına ilişkin çok sayıda değişiklik yapıldı.

Yönetmeliğe eklenen hükümle okul yönetimine, öğrencilerin korunması ve okul güvenliğinin sağlanması gerekçesiyle arama yapma yetkisi verildi.

Buna göre okul öğrenci davranışlarını değerlendirme kurulu tarafından; okulun ve öğrencilerin güvenliğini tehdit edeceği değerlendirilen ihbar ve şikâyetler ile gerekli görülen durumlarda, olumsuz öğrenci davranışlarının fiil ya da suça dönüşmesini önlemek amacıyla okul, pansiyon ve eklentileri ile sıra, masa, dolap ve gerekli görülen diğer alanlarda arama yapılabilecek.

Aramaların öğrencinin kişilik ve onurunu zedelemeyecek şekilde müdür yardımcıları, kurul üyeleri ve görevlendirilen öğretmenler tarafından yapılacağı, aramanın gerekçesi, arama yapılan yerler ve bulunan malzemelere ilişkin iki nüsha tutanak düzenleneceği belirtildi.

Velilerin okul yönetimi veya öğretmenlerle yapacağı görüşmeler, okulun resmî internet sitesinde yer alan okul randevu sistemi üzerinden alınacak randevu ile gerçekleştirilecek.

Ortaokul ve imam-hatip ortaokullarında seçmeli ders tercihleri ocak-şubat aylarında yapılacak. Tercihler veli, sınıf rehber öğretmeni ve rehberlik öğretmeninin bilgisi dahilinde öğrenci tarafından gerçekleştirilecek.

Süresi içinde seçmeli ders seçimi yapmayan öğrencilerin dersleri okul yönetimi tarafından belirlenecek. Beşinci sınıfa yeni başlayan öğrenciler ise ders yılının ilk haftasında seçmeli ders tercihi yapabilecek ve tercihlerini değiştirebilecek.

Yeni kayıtlar temmuz ayında başlayacak ve adres bilgileri esas alınarak e-Okul üzerinden yapılacak. Gerekli görülmesi halinde adres doğrulaması amacıyla veliden su, elektrik veya doğalgaz faturası istenebilecek.

Nakiller, sınıf atlatma işlemlerinin tamamlanmasının ardından başlayacak ve dönem sonuna 15 iş günü kalıncaya kadar sürecek. Doğal afet, sağlık ve iller arası adres değişikliği gibi durumlarda ise bu süre şartı aranmayacak.

Şehit ve gazi çocukları, özel eğitime ihtiyacı olan öğrenciler, 6284 Sayılı Kanun, Sosyal Hizmetler Kanunu ve Çocuk Koruma Kanunu kapsamındaki çocuklar için kontenjan ve adres şartı aranmaksızın nakil yapılabilecek.

Kardeşlerin aynı okulda öğrenim görebilmesine, çalışan anne veya babanın adresine göre nakle ve ağır engelli yakının tedavi gördüğü yerde eğitim görebilmeye ilişkin yeni hükümler de yönetmeliğe eklendi.

Okul öncesi eğitim kurumları ile ilkokul birinci sınıfa kayıt yaptıran öğrenciler için ders yılı başlamadan önce uyum eğitimi programı uygulanacak. Program kapsamında velilerin de ebeveyn programı çerçevesinde okul-aile iş birliğine katılması öngörülüyor.

Özürsüz devamsızlığı 5, 10 ve 15 güne ulaşan öğrencilerin durumları velilere posta, kısa mesaj veya diğer bilgi ve iletişim araçlarıyla bildirilecek.

Kontrollü sürekli tedavi gören, organ nakli gerektiren hastalığı bulunan, kaynaştırma öğrencileri ile koruma altındaki çocuklar için devamsızlığın 30'uncu gününde de bildirim yapılacak.

Ayrıca özürsüz devamsızlığı 20 gün ve üzeri olan ve şube öğretmenler kurulunca sınıf geçen öğrencilere teşekkür ve takdir belgesi verilmeyecek.

Ortaokul ve imam-hatip ortaokullarında beşinci sınıflardan başlamak üzere her dönem sonunda karneyle birlikte öğretmen görüşlerini, öğrencinin devam durumunu, gelişim düzeyini ve sosyal-duygusal becerilerine ilişkin değerlendirmeleri içeren Gelişim Raporu düzenlenecek.

Okul öncesi eğitim kurumlarında ise Beceri Edinim Raporu veya Gelişim Raporu e-Okul sistemine işlenecek ve her dönem sonunda veliye verilecek.

Ortaokul ve imam-hatip ortaokullarında öğrencilere her eğitim öğretim yılında öğretmen rehberliğinde bireysel ya da grup halinde en az bir proje hazırlatılacak. Projesini teslim etmeyen öğrencinin proje puanı sıfır olarak değerlendirilecek.

Ölçme ve değerlendirme süreçlerinde derslerin öğretim programlarında yer alan öğrenme çıktıları esas alınacak.

Yönetmelikte öğrencilerden beklenen davranışlara ilişkin maddeler de yeniden düzenlendi.

Buna göre öğrencilerin okulun huzurunu bozacak siyasi amaçlı etkinliklere katılmaması, siyasi sembol, afiş, rozet ve benzeri materyaller bulundurmaması ve dağıtmaması; dijital araçları bilinçli kullanması, mahremiyetin korunmasına dikkat etmesi, bağımlılıkla mücadele etmesi, çevreye duyarlı olması ve kitap okuma alışkanlığı kazanması gibi hususlar yönetmelikte yer aldı.

Öğrencilerin bilişim araçlarını okul yönetimince belirlenen usul ve esaslara aykırı şekilde kullanması, disiplin yaptırımı uygulanabilecek davranışlar arasına eklendi.

Yönetmeliğe göre okul öncesi eğitim ve ilköğretim kurumlarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin eğitim öğretim yılı başında, sonunda ve ara tatillerde yaptığı mesleki çalışmalar, Bakanlığın uygun görmesi halinde uzaktan eğitim yöntemiyle de gerçekleştirilebilecek.

DİĞER DEĞİŞİKLİKLER

Yönetmelikle ayrıca:

• Rehberlik hizmetleri öğrencinin "bütüncül gelişimi" esas alınarak yürütülecek.
• Ortaokul şubeleri e-Okul üzerinden kura yöntemiyle belirlenecek, şube değişikliği belirli şartlarla yılda bir kez yapılabilecek.
• Okul öncesi eğitime erişim için evde eğitim, mobil ana sınıfı, geçici köy ana sınıfı ve gezici öğretmen gibi modeller uygulanabilecek.
• Öğrenci belgesi e-Devlet üzerinden alınabilecek. Öğrencilere ait kişisel verilerin işlenmesi 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hükümlerine göre yürütülecek.

ABD'li üst düzey yetkili Dan Negrea, ABD heyetinin Fransa "küçümseyici ve saygısız söylemlerinden vazgeçene kadar" benzer tavırlarını sürdüreceğini söyledi.

144 devletin lehte, 10 devletin aleyhte ve 13 devletin çekimser oyuyla kabul edilen BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk'ün ikinci dönemine ilişkin tartışma, Washington ile BM arasındaki gerilimleri yansıtıyor.

Washington, BM kuruluşlarına sağlanan fonları kesti ve BM'nin birçok kuruluşundan çekildi. Cuma günü ABD Büyükelçisi Jeff Bartos, Türk'ün yeniden atanmasını eleştirerek, "usulsüzlükleri, perde arkası anlaşmaları ve BM makamlarının kötüye kullanılmasını hoş gören" meclis için "sonuçları olacağını" söyledi. Bartos, "Amerika Birleşik Devletleri, katılımını, iştirakini ve finansmanını derhal yeniden değerlendirecektir." dedi.

Ancak Fransa Büyükelçisi Jerome Bonnafont, Türk'ü "vicdanın sesi" olarak nitelendirerek, ilk döneminde "titizlik ve tarafsızlık" sergilediğini belirtti.

BM Sözcü Yardımcısı Farhan Haq, ABD'nin oturumu terk etmesiyle ilgili yorum yapmaktan kaçınarak, BM'nin tüm üye devletlerin karara saygı duymasını beklediğini sözlerine ekledi.

FIFA Başkanı Gianni Infantino'nun Trump ile ilişkisi, bu yazki Dünya Kupası öncesinde mercek altına alındı. Aralık ayında, Washington'daki Dünya Kupası kura çekiminde Trump'a, Kennedy Center'da yeni oluşturulan "FIFA barış ödülü" verildi; burada tadilatların , etkinliğe hazırlık amacıyla yönetimin emriyle "aceleyle" yapıldığı iddia ediliyor. FIFA, geçen Temmuz ayında Manhattan'ın merkezindeki Trump Tower'da ofisini açtı .

Bu yakınlaşma Dünya Kupası sırasında daha da yoğunlaştı. Trump, ABD'nin Belçika ile oynayacağı son 16 maçından önce, ABD'li forvet Folarin Balogun'un tartışmalı kırmızı kart cezasının gözden geçirilmesi için Infantino'yu birkaç kez aradı. FIFA, Balogun'un cezasını kaldırdı, ancak siyasi sirk ABD takımının üzerine gölge düşürdü ve dünyanın dört bir yanındaki diğer takımların ve federasyonların öfkesini çekti.

Kanada ve Meksika liderlerinin yanı sıra Trump, İspanya'nın finalde Arjantin'i yenmesinin ardından Dünya Kupası kupa töreninde Infantino'ya katıldı . Finali birlikte lüks koltukların bulunduğu camla çevrili bir bölümde izleyen ikili, sahaya çıktıklarında New York New Jersey Stadyumu seyircileri tarafından yuhalandı.

Raskin'in mektubu, ABD Adalet Bakanlığı'nın, 2015 yılında 20'den fazla üst düzey FIFA yetkilisi ve spor pazarlama yöneticisinin yargılanması da dahil olmak üzere, küresel futboldaki yolsuzlukla ilgili ABD hükümeti soruşturmalarında sanıkların "iddianamelerini düşürme" kararına atıfta bulunuyor.

Raskin, Infantino'ya yazdığı mektupta, "[FIFA başkanı olarak seçilmeniz, dünya futbolunun itibarını zedeleyen on yıllarca süren yolsuzluk ve skandal kültüründen kırmızı kartla ayrılmış bir nokta olmalıydı. Bunun yerine, görevinizin başlangıcında, FIFA'nın etik koruma mekanizmalarını ortadan kaldırdınız ve üyelerinin çoğunu görevden alarak örgütün etik komitesini işlevsiz hale getirdiniz. Bu şeffaflık ve denetim eksikliği, o zamandan beri New York Üniversitesi hukuk profesörü ve eski etik komite üyelerinizden birinin 'yasal rüşvet' olarak tanımladığı taktiklerle Trump yönetimine yaranmanıza zemin hazırladı.

Mektup ayrıca, halihazırda Amerika Birleşik Devletleri'ndeki çeşitli başsavcılar tarafından soruşturma konusu olan FIFA'nın Dünya Kupası bilet politikasına da değiniyor . Dinamik fiyatlandırma kullanımı, turnuva boyunca büyük eleştirilere yol açmış, fiyatlarda büyük artışlara ve birçok taraftarın maçlara gidememesine neden olmuştu.

Raskin mektubunda, "FIFA ve Başkan Trump'ın son zamanlarda düzenlediği karşılıklı çıkar ilişkisi, mağdursuz bir suç değil. Amerikalılara zarar veriyor. FIFA, Trump yönetiminde kazandığı yeni ayrıcalıklı statüsünü, özellikle Dünya Kupası için yasa dışı fiyat şişirme ve hileli satış taktikleri kullanarak tüketicilerini dolandırabileceğine dair bir işaret olarak algıladı" dedi.

Mektupta, istenen belgelerin sağlanması ve görüşmenin planlanması için 9 Ağustos'a kadar süre veriliyor. Raskin'in, Cumhuriyetçilerin desteğini almadığı sürece, Temsilciler Meclisi'nde Demokratların çoğunluğa sahip olmaması nedeniyle Infantino'yu ifade vermeye zorlama yetkisi yok.

Infantino, Instagram'da 15 bölümden oluşan bir mesaj yayınlayarak eleştirmenlerini kınadı ve onları nefret ve yanlış anlatılar yaymakla suçladı. Dünya Kupası'nı bir başarı olarak nitelendirdi.

Mart ayındaki başkanlık seçimleri öncesinde 200'den fazla FIFA üyesi Infantino'yu desteklerken , bazı federasyonlar ise muhalefette kaldı. Norveç futbol federasyonu , Trump'ın Balogun'un cezasının kaldırılmasındaki rolüyle ilgili olarak FIFA etik soruşturmalarına resmi bir şikayette bulunmayı planlıyor .

Bordeaux kenti yakınlarından yüz binlerce kişi tahliye edildi.

Pazar günü açıklama yapan Belediye Başkanı Thomas Cazenave, yangının şehrin dış sınırlarına yaklaşık 15 km., şehir merkezine ise 25-30 km. mesafeye yaklaştığını söyledi.

Fransa Ulusal İtfaiye Federasyonu Sözcüsü David Annotel yangının haftalarca süreceğini tahmin ettiklerini, tam anlamıyla söndürülmesinin ise aylar alacağını söyledi.

Annotel bu hafta yeni bir sıcak hava dalgasının beklendiğini ve bunun da işlerini zorlaştıracağını ekledi.

Geçen hafta boyunca Fransa ve İspanya'daki orman yangınları nedeniyle 330 binden fazla kişi tahliye edildi.

42 bin hektarlık alanın kül olmasıyla durumdan en ağır etkilenen ülke Fransa oldu; bu yangın, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana yaşanan en büyük orman yangınlarından biri olarak kayıtlara geçti. Yılın başından bu yana ülke genelinde yaklaşık 98 bin hektarlık alan yandı.

Bordeaux'daki yangının ardından bölgede bir yıldırım fırtınası çıktı.

Karadağ hükümetinin yönetmeliğine göre bu ülkelerin vatandaşları, Ekim ayı sonuna kadar mevcut vize rejiminden yararlanmaya devam edebilecek.

Karadağ, katılım müzakereleri çerçevesinde 2028 yılında AB'nin 28. üyesi olmayı hedefliyor.

Vize politikasının AB ile tamamen uyumlu hale getirilmesi, katılım müzakerelerinin nihai kriterlerden biriydi.

Karadağ hükümeti, geçtiğimiz yıl 25 Ekim'de başkent Podgoritsa'da bir Karadağ vatandaşının bıçaklanmasıyla yaşanan olaylar sonrasında Türk vatandaşlarına yönelik vizesiz seyahat uygulamasını geçici olarak askıya alma kararı almıştı.

Hükümet, 23 Aralık 2025'te askıya alma kararını kaldırmış ancak Türk vatandaşlarının vizesiz kalış süresini 90 günden 30 güne indirmişti.

Bu kararın "yasadışı göçü önlemek ve Avrupa Birliği vize politikasıyla uyumlu hale getirmek amacıyla" alındığı belirtilmişti.

Güvenlik riskleri görülmesi durumunda vize uygulamasının yeniden yürürlüğe konulabileceği de eklenmişti.

Balkanların Adriyatik Denizi kıyısındaki Karadağ, Türk vatandaşları için vize istememesi nedeniyle şimdiye kadar tercih edilen bir tatil destinasyonu olarak öne çıkıyordu.

2025 Şubat ayında yayınlanan resmi verilere göre Karadağ'ı her yıl yaklaşık 320 bin Türkiye vatandaşı ziyaret ediyor.

Karadağ İçişleri Bakanı Danilo Saranovic, 2025 sonunda ülkede geçici ya da kalıcı oturum izni olan 100 bin yabancının 13 bininin Türk olduğunu açıklamıştı.

Yetkililer, gittikçe artan sayıda Türkiye vatandaşının Karadağ'da iş kurduğunu ya da iş aradığını da kaydetmişti.

Soruşturmanın haziran ayında yayımlanan taslak kararında tekstil ve hazır giyim ürünleri için bazı ülkelere tarife kontenjanı oluşturulabileceği belirtilmişti. Bu nedenle sektör, Türkiye'nin de bu kapsama alınabileceği beklentisini taşıyordu. 23 Temmuz'da yayımlanan nihai Başkanlık Memorandumu ise bu beklentiyi boşa çıkardı. Kararda tarife kontenjanından yararlanacak ülkeler tek tek sayıldı. Buna göre yalnızca Bangladeş, Kamboçya, Endonezya ve Malezya için tekstil ve hazır giyim ürünlerinde tarife kontenjanı oluşturulacak. Bu ülkeler belirlenen kota kapsamında ABD'ye gerçekleştirecekleri ihracatta Section 301 vergisi ödemeyecek. Kota aşıldığında ise ilgili ülke için belirlenen ilave tarife uygulanacak. Türkiye ise bu mekanizmanın tamamen dışında bırakıldı.

Türk ihracatçısı doğrudan vergi ödeyecek

Kararın ardından Türkiye'den ABD'ye gönderilecek tekstil ve hazır giyim ürünleri için herhangi bir kota ya da vergisiz ihracat imkanı bulunmayacak. Türk üreticileri ABD'ye gönderdikleri ürünlerde doğrudan yüzde 12,5 ilave Section 301 vergisiyle karşı karşıya kalacak. Bu durum özellikle ABD’de aynı alıcı gruplarına satış yapan Bangladeş, Endonezya, Kamboçya ve Malezya gibi ülkelerin belirli bir ihracat hacmine kadar vergisiz satış yapabilecek olması nedeniyle rekabet koşullarını Türkiye aleyhine değiştirebilecek. USTR, 60 ekonomi hakkında yürüttüğü soruşturmada ülkeleri üç farklı kategoriye ayırdı. Birinci grupta zorla çalıştırma ürünlerinin ithalatını etkin şekilde engellediği değerlendirilen ülkeler yer alırken bunlara yüzde 10 oranında ilave vergi uygulanmasına karar verildi. İkinci grupta ABD ile farklı ticaret düzenlemelerine sahip bazı ekonomiler bulunuyor. Türkiye ise üçüncü grupta yer aldı. Bu gruptaki ülkelere yüzde 12,5 oranında ilave Section 301 vergisi uygulanacak. ABD yönetimi, Türkiye'nin zorla çalıştırılarak üretilen malların ithalatını yasaklayan veya bunu etkin biçimde uygulayan yeterli bir sisteme sahip olmadığı sonucuna vardı. ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), temmuz ayındaki nihai tarife sürecinde bin 600'den fazla yazılı görüş aldığını ve 100'ün üzerinde tanığı dinlediğini açıklarken, kamuya açık kayıtlarda Türkiye'nin ilave vergiye karşı resmi bir yazılı savunma sunduğuna veya duruşmalarda resmi temsilciyle görüş bildirdiğine ilişkin herhangi bir kayıt yer almadı. USTR yalnızca 45'ten fazla ülke hükümetiyle istişare yapıldığını belirtirken, bu temasların ülke bazındaki ayrıntılarını açıklamadı.

Hazır giyimde dengeler değişebilir

Türkiye son yıllarda Avrupa pazarındaki daralma nedeniyle ABD’yi alternatif ihracat pazarı olarak öne çıkarmaya çalışıyordu. Türk hazır giyim üreticileri kısa teslim süreleri, kaliteli üretim kabiliyeti ve esnek koleksiyon hazırlama avantajlarıyla özellikle orta ve üst segment markalara tedarik sağlıyor. Ancak yüzde 12,5'lik ilave vergi, fiyat rekabetinin belirleyici olduğu siparişlerde Türk üreticilerinin elini zayıflatabilir. Buna karşılık Bangladeş ve Kamboçya gibi düşük maliyetli üretim merkezlerinin hem işçilik avantajına sahip olması hem de belirli ihracat hacmine kadar ilave vergiden muaf tutulması, alıcıların sipariş tercihlerini bu ülkelere kaydırabilecek önemli bir unsur olarak değerlendiriliyor.

EKONOMİM'in haberine göre, son üç yıldır yüksek maliyetler nedeniyle üretimin bir bölümünü Mısır'a kaydıran Türk hazır giyim firmaları açısından da karar yeni bir değerlendirme süreci yaratabilir.

Sektör şimdi uygulama detaylarını bekliyor

Karar yürürlüğe girmiş olsa da uygulamanın teknik ayrıntıları henüz tamamlanmış değil. USTR'nin hangi ürünlerin istisna kapsamında değerlendirileceğine, tarife kontenjanlarının hangi ürünleri kapsayacağına ve kota miktarlarına ilişkin Federal Register düzenlemelerini yayımlaması bekleniyor. Ayrıca Başkanlık Memorandumu, USTR'ye tarifeleri, muafiyetleri ve tarife kontenjanlarını ilerleyen dönemde değiştirme veya kaldırma yetkisi de veriyor. Bu nedenle sektör temsilcileri, uygulamanın nihai etkisinin yayımlanacak ikincil düzenlemelerle netleşeceğini değerlendiriyor. ABD, Türkiye'nin hazır giyim ve tekstil ihracatında Avrupa Birliği'nin ardından en önemli yüksek katma değerli pazarlardan biri konumunda bulunuyor. Sadece hazır giyimde 100 milyar doların üzerinde ithalat ile dünyada en büyük ikinci pazar olan ABD, özellikle teknik tekstiller, denim, örme giyim, ev tekstili ve markalı üretimde Türk firmalarının son yıllarda bu pazardaki payını artırmaya yönelik önemli yatırımlar yaptığı biliniyor. Bu nedenle Section 301 kararı, yalnızca yüzde 12,5'lik ilave vergi anlamına gelmiyor. Türkiye'nin küresel tedarik zincirindeki rekabet pozisyonunu da yeniden şekillendirebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Özellikle Bangladeş, Kamboçya, Endonezya ve Malezya'ya sağlanan tarife kontenjanı avantajı dikkate alındığında, ABD pazarında sipariş rekabetinin önümüzdeki dönemde daha da sertleşmesi bekleniyor.

Karşılaştırma, Avrupa ile ABD arasındaki fiyat farkının son on yılda açıldığını da ortaya koyuyor.

Avrupa’da en düşük fiyat İsviçre’de

İncelenen 21 Avrupa ülkesi arasında en düşük fiyat, 1.187 avro ile İsviçre’de. Listenin diğer ucunda ise Türkiye açık bir istisna: aynı telefonun fiyatı 2.222 avro ile 41 piyasanın tamamı içinde en yüksek seviyede.

Macaristan, 1.565 avro ile Avrupa’da ikinci en yüksek fiyata sahip. Bu rakam Türkiye’den 657 avro daha düşük, ancak İsviçre’nin 378 avro üzerinde.

ABD’den ucuz tek ülke Japonya, Güney Kore ise aynı seviyede

40 piyasa arasında iPhone 17 Pro’nun ABD’den daha ucuz olduğu tek ülke Japonya. Telefonun ABD’deki fiyatı 1.012 avro (veya 1.181 dolar); Japonya’da ise 961 avro (veya 1.121 dolar). Güney Kore’de fiyat ABD ile birebir aynı.

Euronews'un aktardığı raporda, "Zayıf yen nedeniyle en ucuz iPhone Japonya’da. Samsung’un güçlü yerel rekabeti sayesinde Güney Kore küresel ölçekte en ucuz ülkeler arasında yer almaya devam ediyor" ifadesi yer aldı.

Raporda, Avrupa’da iPhone fiyatlarındaki geniş farklılıkta vergilerin rolüne dikkat çekiliyor. Özellikle KDV oranının yüzde 27 olduğu Macaristan’da vergilerin iPhone’un göreli fiyatını yukarı çektiği vurgulanıyor.

Neredeyse her kalemde dünyanın en pahalı ekonomisi olmasına rağmen İsviçre, örneklemdeki Avrupa ekonomileri içinde en ucuzu; bunun nedeni de "yüzde 8,1’lik düşük KDV oranı".

Küresel ölçekte ikinci sırada Brezilya yer alıyor; iPhone 17 Pro’nun fiyatı burada 1.937 avro.

Raporda, "Türkiye ve Brezilya, vergilerin, gümrük tarifelerinin ve para birimindeki zayıflığın iPhone fiyatını nasıl bozabildiğini gösteriyor" denildi.

Mısır 1.605 avroluk fiyatla üçüncü, Meksika ise 1.420 avro ile altıncı sırada yer alıyor. Meksika dışında, sıralamada dördüncü basamaktan Hindistan’ın bulunduğu 24’üncü basamağa kadar yer alan ülkelerin tamamı Avrupa’da.

Büyük ekonomiler: En ucuz ülke Birleşik Krallık, ancak fark dar

Avrupa’nın beş büyük ekonomisi arasında iPhone 17 Pro’nun en ucuz olduğu ülke Birleşik Krallık (1.265 avro ya da 1.080 sterlin); en yüksek fiyat ise 1.332 avro ile İtalya’da. Fark çok büyük değil; diğer ülkelerde de fiyatlar birbirine yakın: Fransa’da 1.323 avro, İspanya’da 1.312 avro ve Almanya’da 1.293 avro.

Raporda, iPhone fiyatı ABD’de 100 olarak endekslenerek diğer ülkelerdeki fiyatlarla karşılaştırılıyor. Türkiye’de iPhone 17 Pro’nun fiyatı ABD’dekinin 2,19 katı, yani yüzde 119 daha yüksek. Bu da tüketicilerin ABD’deki fiyattan iki kattan fazla ödediği anlamına geliyor.

Listedeki ülkeler arasında iPhone’un ABD fiyatının iki katından fazla olduğu tek ülke Türkiye.

Türkiye’nin bu açıdan istisna olmasının başlıca nedeni özel tüketim vergisi. İnsanlar yurt dışına – örneğin ABD’ye – gidip iPhone satın alsalar bile, Türkiye’de 54.258 TL (1.006 avro ya da 1.147 dolar) tutarında bir "IMEI kayıt ücreti" ödemeleri gerekiyor. Bu rakam, ABD’de telefonun satış fiyatından yalnızca 34 dolar daha düşük.

iPhone 17 Pro’nun fiyatı İsviçre’de ABD’ye kıyasla yüzde 17, Birleşik Krallık’ta ise yüzde 25 daha yüksek.

Fiyatlar ABD’ye göre kıyaslandığında, 2026’daki iPhone 17 Pro ile 2017’deki iPhone 7 arasındaki endeks, fiyatların Avrupa’da ABD’ye göre daha hızlı arttığını gösteriyor.

iPhone 7’nin 2017’deki fiyatı da ABD’de 100 olarak endekslenmişti; dolayısıyla ABD için endekste bir değişim yok. Nominal olarak iPhone 7’nin fiyatı 815 dolardı; iPhone 17 Pro’nunki ise 1.181 dolar.

Bu, basit bir endekse dayanıyor: Bir iPhone’un ABD’deki fiyatı 100 ise, başka ülkelerde kaç birim oluyor?

Bu çerçevede en büyük artışları Türkiye ve Brezilya kaydetti. iPhone 7’nin fiyatı Türkiye’de ABD’den yüzde 47 daha yüksekti. iPhone 17 Pro’da bu fark yüzde 119’a çıktı.

Brezilya’da da benzer bir tablo var; fark yüzde 37’den yüzde 91’e yükseldi.

Son on yılda farkın en fazla açıldığı diğer ülkeler, 21 puanlık artışla Norveç ile her biri 15’er puanlık artış kaydeden İsveç, Finlandiya ve Birleşik Krallık oldu.

Avrupa ülkeleri arasında en sınırlı değişim, yalnızca 7 puanlık artışla Yunanistan’da görüldü.

Raporda, "Apple fiyatları merkezi olarak belirliyor ve ürün tüm dünyada aynı, dolayısıyla fiyat farklılıkları vergileri, tarifeleri, dağıtım maliyetlerini ve kur etkilerini yansıtıyor; bu da iPhone’u ticaret ve maliye politikasının mükemmel bir barometresi haline getiriyor" denildi.

Avrupa Merkez Bankası’nın referans kurlarına göre, 1 avro 2017 Haziran’ında ortalama 1,1229 dolar, 2026 Haziran’ında ise 1,1518 dolar ediyordu. Bu da yüzde 2,6’lık hafif bir değişime karşılık geliyor.

Gelir farkı, satın alınabilirlik uçurumunu daha da büyütüyor

Bunlar, ülkeler arasındaki gelir farklılıklarını hesaba katmayan nominal fiyatlar. Oysa gelir düzeyleri ülkeler arasında büyük ölçüde değişiyor. Örneğin OECD verilerine göre, yıllık brüt ortalama ücretler 2025’te Türkiye’de 18.590 avrodan İsviçre’de 107.487 avroya kadar değişiyordu. Gelir dikkate alındığında, satın alınabilirlikteki fark daha da açılıyor.

"Yeni Parti, CHP'de bıraktığımız yerde veya daha ileride, anketler gösteriyor ki bir gerçekliği var" diyen Özel, şöyle konuştu:

"Siyaseten baktığımızda şu mantıktayım: Emevi ordusunu İberya Krallığı'na çıkaran komutan Tarık'ın 'Arkamızda düşman gibi bir deniz. Karşımızda deniz kadar çok düşman var. Yaktım gemileri kazanmak zorundayız.' Gemileri yakmadan ve kazanmaya mecbur olmadan siyasette yol yürünmez. O yüzden Yeni Parti, kafası arkada ileri doğru koşmayacak."

CHP'de Özgür Özel'i uzaklaştırarak yerine Kemal Kılıçdaroğlu'nu getiren mutlak butlan kararı, yapılan itirazların değerlendirilmesi için hâlihazırda Yargıtay'ın önünde bulunuyor. Yargıtay butlan kararını iptal etse bile, Özgür Özel artık CHP üyesi olmadığından genel başkanlığa "otomatik dönüşü" mümkün değil.

Baskın seçim ihtimali

Partinin hızla kurultayını yapıp 2027 Mart'ından itibaren yapılacak bir seçime girme yeterliliğini alması gerektiğini belirten Özel, bu tarihten önce yapılacak olası bir baskın seçime ilişkin şunları kaydetti:

"Yeni Parti adıyla katılamayacak ama başka bir parti listesiyle girecek. Partinin adını öğrenemeyeceksiniz hiçbir şekilde. (...) Keşke olsa baskın seçim. Yeni Parti'nin desteklediği cumhurbaşkanı adayının kazanacağına kesin gözüyle bakıyorum."

Mansur Yavaş'ın durumu

Başta Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş olmak üzere henüz Yeni Parti'ye geçmemiş belediye başkanlarına ilişkin tartışmalara değinen Özel, şu ifadeleri kullandı:

"Kimse tutup Mansur Yavaş'a 'Kardeşim sen butlancı mısın' demesin. Böyle bir durum olmadığını hep birlikte görüyoruz. (...) Çok rica ediyorum, henüz partiye geçmemiş kimseye butlancı muamelesi yapılmasın. Bir geçiş dönemindeyiz ve önemli bir işi başarmak üzereyiz."

Bağış toplanacak mı?

Partinin bağış toplayacağını ancak vatandaşların dolandırılmasından endişe ettiklerini belirten Özel, dikkatli olunması uyarısında bulundu:

"Vergi numarasını aldık, parti adına hesap açtırma yetkilerini aldık. Birkaç gün içinde bu iş bitecek. Ben şimdi bir hesap numarası verebilirim ama milletin dolandırılmamasını da gözetmem lazım. (...) Kimsenin dolandırılmaması için bir kez daha söylüyorum, açılmış bir bağış kampanyamız yoktur. (Bu ancak) resmi hesaplarımızdan yapılacak çağrıyla olabilir."

Ahbap Derneği'ne yönelik yürütülen soruşturma kapsamında İstanbul 8. Sulh Ceza Hakimliği, derneğe ait taşınmazların, araçların, banka hesaplarındaki nakdi varlıkların ve diğer mal varlığı değerlerinin yönetimi amacıyla Avukat Rıdvan Can, Avukat Mustafa Göktuğ Kaya ve Prof. Dr. Ahmet Kasım Han’ın kayyum olarak atanmasına karar verdi.

Kararda derneğin kurucusu Haluk Levent ile bazı yönetim ve denetim kurulu üyelerinin tutuklu bulunduğu, bazıları hakkında adli kontrol tedbirlerinin uygulandığı, derneğin hesapları ve mal varlıkları üzerinde tedbir bulunduğu ve fesih sürecinin başlatıldığı belirtildi.

Donald Trump, İran ile ABD arasındaki görüşmelere ilişkin, "İyi şeylerin olma ihtimali oldukça yüksek. Eğer gerçekleşmezse, o zaman iki gün önce yaptığımız şeye geri döneriz" dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, "İran konusunda İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile aynı görüşte misiniz?" sorusuna, "Aramızda ufak bir görüş ayrılığı var, ama genel olarak oldukça yakınız, evet" dedi

Rusya'nın motorin ihracatına yeniden başlayabileceğini açıklamasınından sonra rafineri marjlarının % 7 gerilemesiyle motorinde indirim beklentisi ortaya çıkmıştı. Eşel mobil sistemi gereği indirimlerin bir kısmı pompaya yansıyor.

İstanbul Avrupa yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 67.10 TL

Motorin litre fiyatı: 77.21 TL

LPG litre fiyatı: 31.19 TL

İstanbul Anadolu yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 66.94 TL

Motorin litre fiyatı: 77.06 TL

LPG litre fiyatı: 30.59 TL

Ankara akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 68.06 TL

Motorin litre fiyatı: 78.32 TL

LPG litre fiyatı: 31.19 TL

İzmir akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 68.35 TL

Motorin litre fiyatı: 78.60 TL

LPG litre fiyatı: 30.99 TL

BirGün'ün haberine göre yaklaşık 24 gündür Tekirdağ Karatepe Cezaevi'nde tutuklu bulunan Deniz Göktaş'ın avukatları, İstanbul 4. Sulh Ceza Hakimliği aracılığıyla tutuklama kararına itiraz ederek tahliye talebinde bulundu.

İtiraz dilekçesinde, Göktaş'ın soruşturmayı öğrenir öğrenmez yurt dışındaki tatilini yarıda keserek kendi isteğiyle Türkiye'ye döndüğü belirtilerek, hakkında somut bir tutuklama nedeninin ortaya konulamadığı ve kaçma şüphesinin bulunmadığı savunuldu.

Avukatlar, tutuklama kararında yer alan "eylemin toplumda oluşturduğu olumsuz tepki ve duygular" gerekçesinin Ceza Muhakemesi Kanunu'nda karşılığı bulunmadığını öne sürerek, kararın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ve sosyal medyadaki tepkilerin etkisiyle verildiğini ifade etti.

Dilekçede ayrıca soruşturmanın ilk aşamada TCK'nin tutuklama yasağı kapsamında değerlendirilen 216/3. maddesi (dini değerleri aşağılama) kapsamında yürütüldüğü, daha sonra ise tutuklama kararı verilebilmesi amacıyla suç vasfının TCK 216/1'de düzenlenen "halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik" suçuna dönüştürüldüğü belirtildi.

Avukatlar, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre "diktatör" ifadesinin tek başına "Cumhurbaşkanına hakaret" suçunu oluşturmadığını, gösteride yer alan ifadelerin kara mizah ve ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Ayrıca yaklaşık üç yıldır 198 kez sahnelenen gösterinin kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlike doğurmadığını belirtti.

Savunmada, Göktaş'ın gözaltına alınırken ters kelepçe takılması ve soruşturmayla ilgisi bulunmadığı belirtilen saç ile tırnak örneklerinin alınması da eleştirilerek tutuklama kararının kaldırılması ya da adli kontrol hükümleri uygulanarak tahliye edilmesi talep edildi.

İstanbul 5. Asliye Ceza Mahkemesi, avukatların ayrıntılı itiraz dilekçesini değerlendirerek başvuruyu reddetti.

Mahkeme kararında, "Kararın usul ve yasaya uygun olması, kararda değişiklik yapılmasını gerektirir bir neden görülmemesi ve mevcut delil durumu dikkate alındığında itirazın reddine" hükmedildi. Böylece Deniz Göktaş'ın tutukluluk halinin devamına karar verildi.

Milei, Ekim ayında yapılacak Brezilya başkanlık seçimlerinde Lula'ya karşı yarışacak olan Flávio Bolsonaro'nun kampanyasını başlatmak için Sao Paulo'da düzenlenen bir mitingde konuşuyordu.

Milei, Lula'nın adını kullanmasa da, yolsuzluk suçlamaları iptal edilmeden ve 2022'de başkanlık seçimini kazanmadan önce Lula'nın hapiste geçirdiği zamana atıfta bulunarak onu "hırsız" ve "mahkum" olarak nitelendirerek sert bir şekilde eleştirdi.

Milei, hapisteki eski cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro'nun oğlu Flávio Bolsonaro'nun siyasi müttefiki.

Jair Bolsonaro, 2022 seçimlerinde Lula'ya yenildikten sonra iktidarda kalmayı amaçlayan bir darbe planlamak suçundan 27 yıldan fazla hapis cezasına çarptırıldı.

Şu anda ev hapsinde bulunan ve seçimlere katılması yasaklanan kişi, sağcı Liberal Partisi'nin cumhurbaşkanlığı adayı olarak oğlu Flávio'yu destekledi.

Tecrübeli solcu lider Lula, anketlerde şu anda önde gidiyor, ancak seçmenlerin %10'undan fazlası henüz karar vermediğini söylüyor.

Yaklaşık 24 saat boyunca aralıksız çalışan 60 kişilik ekip, yangında hasar gören trafo ve enerji sistemini yeniden kurarak sistemi devreye aldı. Çalışmalar sonrası Mamak ve Altındağ ilçelerine yeniden su verilmeye başlandı.

Arızanın meydana geldiği saatten itibaren gece boyunca aralıksız sürdürülen çalışmalar kapsamında yangında zarar gören trafo ile enerji sistemi tamamen yenilendi.

Axios'un haberine göre, ABD Merkez Askeri Komutanlığı (CENTCOM) komutanı Cooper'ın diğer danışmanlarla birlikte yaptığı öneri, Başkan Trump'ın Cuma günü İran'a yönelik ABD saldırılarını durdurma kararını etkiledi.

Kaynaklara göre, Amiral Cooper haftanın başlarında Pentagon'a, Genelkurmay Başkanlarına ve Beyaz Saray'a izlenecek yol haritası konusunda tavsiyelerde bulundu. İran'ın Hürmüz Boğazı bölgesinde iki haftadır süren saldırıların, gemilere saldırma kabiliyetini önemli ölçüde azalttığını vurguladı. Cooper, belirlenen bombalama hedeflerinin çoğunun tüketildiğini belirtti. CENTCOM komutanı, bir sonraki olası adımın, ABD ordusunun belirlediği ancak Epic Fury Operasyonu sırasında vurmadığı hedeflerin %20'sini tamamlamak için büyük çaplı muharebe operasyonlarına yeniden başlamak olabileceğini söyledi.

Kaynaklara göre, büyük çaplı muharebe operasyonlarına geri dönme kararı alınmadığı sürece, önceki iki haftadaki bombalama harekatına devam etmenin bir anlamı olmadığını vurguladı.

CENTCOM sözcüsü Yüzbaşı Tim Hawkins konuyla ilgili yorum yapmadı.

Öte yandan, ABD ve İngiltere, Hürmüz Boğazı'ndaki mayınları temizlemek ve bölgeyi korumak için bir koalisyon kurmayı amaçlayan uluslararası konferansı bu hafta düzenleme planlarını hâlâ görüşüyorlar. Toplantı için henüz kesin bir tarih belirlenmedi.

Erişim engeli getirilen hesapların 3 bin 679'unun FETÖ ve FETÖ ile iltisaklı yapılarla bağlantılı olduğunun tespit edildiği kaydedilen açıklamada, terörizmi öven, teşvik eden, dezenformasyon yayan ve Türkiye'ye yönelik psikolojik harekat faaliyetlerinde bulunulduğu belirlenen 2 bin 965 hesap hakkında da ilgili kurumların koordinasyonuyla hukuki ve idari işlemlerin tamamlanarak erişim engeli kararlarının uygulandığı vurgulandı.

En fazla erişim engeli X platformunda

Açıklamada, 7 aylık dönemde erişim engeli uygulanan hesapların platformlara göre dağılımında ilk sırayı X'in aldığı, ardından Instagram, TikTok, Facebook, YouTube ve Spotify'ın geldiği bilgisi verildi.

Terör örgütlerinin ve organize dezenformasyon ağlarının özellikle yüksek etkileşim potansiyeline sahip platformları kullanarak kamuoyunu yönlendirmeyi, toplumsal algıyı etkilemeyi ve kriz dönemlerinde bilgi kirliliği oluşturmayı hedeflediğine işaret edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Koordinasyon mekanizması, yalnızca yasa dışı içeriklere müdahaleyle sınırlı kalmıyor. Sosyal medya platformlarında oluşturulan trend topic (TT) listeleri, etiket kampanyaları, koordineli paylaşım ağları ve bot hesap hareketleri de gelişmiş dijital analiz yöntemleriyle gerçek zamanlı takip ediliyor. Psikolojik harekat amacıyla oluşturulan yapay gündem çalışmaları kısa sürede tespit edilirken dijital ağ analizleriyle kampanyaların kaynağı ve yayılım modeli ortaya çıkarılıyor. İlgili kurumların eş zamanlı yürüttüğü teknik ve hukuki süreçlerle koordineli etki operasyonlarının geniş kitlelere ulaşmasının önüne geçiliyor.

Güvenlik kaynakları, dijital platformların artık yalnızca iletişim alanını değil milli güvenliği doğrudan ilgilendiren bir mücadele sahası haline geldiğini belirtiyor. Kurumların birlikte yürüttüğü çalışmalarla teknik analiz, adli süreç ve erişim tedbirlerinin tek merkezden uyum içinde işletildiği, bu sayede sadece tekil hesapların değil organize dijital ağların da tespit edilerek etkisiz hale getirildiği ifade ediliyor. Son 7 ayda ortaya çıkan 6 bin 644 hesaplık erişim engeli verisi, Türkiye'nin terör propagandası, dezenformasyon ve psikolojik harekat faaliyetlerine karşı siber vatanda çok katmanlı ve koordineli bir mücadele modeli uyguladığını ortaya koyuyor."

Ulaşılan yeni bilgiler doğrultusunda Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığınca "kasten öldürme", "cinsel saldırı", "suç delillerinin gizlenmesi-yok edilmesi", "bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girmek suretiyle verileri yok etme-bozma", "kişiyi hürriyetinden yoksun kılma", "suçu bildirmeme" ve "suçluyu kayırma" suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında 19 şüpheli gözaltına alınmıştı.

Zanlılardan, dönemin Tunceli Valisi Tuncay Sonel, Tuncay Sonel'in oğlu Mustafa Türkay Sonel, Doku'nun SIM kartındaki verileri sildiği iddia edilen eski polis Gökhan Ertok, hastane kayıtlarını sildiği iddia edilen dönemin Tunceli Devlet Hastanesi Başhekimi Çağdaş Özdemir, eski Tunceli İl Özel İdaresi çalışanı Erdoğan Elaldı, Celal Altaş, Nurşen Arıkan, Ferhat Hanedan Güven, Doku'nun erkek arkadaşı Zeinal Abakarov, annesi Cemile Yücer ve eski polis olan üvey babası Engin Yücer, Tuncay Sonel'in o dönem koruma polisliğini yapan Şükrü Eroğlu, güvenlik korucusu Fatih Özmen ile Doku'nun telefonuna müdahale ettiği değerlendirilen bilişim şirketinin sahibi Mehmet Aca tutuklanmış, Uğurcan A, Munzur Üniversitesinin güvenlik kameralarından sorumlu Savaş G. ve Süleyman Ö., hastane kayıtlarını sildiği iddia edilen B.Y. ve Y.E. ile iş insanı O.Y, haklarında yurt dışına çıkış yasağı kararı verilerek adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

Soruşturmada, kırmızı bültenle aranan firari şüpheli Umut Altaş ise ABD'de gözaltına alınmıştı.

Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığınca, eski Tunceli Valisi Tuncay Sonel hakkında yürütülen soruşturma çerçevesinde dönemin Tunceli Emniyet Müdürü Yılmaz Delen, tanık olarak ifadeye çağrılmıştı.

Doku soruşturması kapsamında Tunceli ve Erzurum Cumhuriyet başsavcılıklarının talimatları doğrultusunda Elazığ, Malatya, Ankara, İstanbul ve Tunceli'de düzenlenen operasyonlarda 12 kişi daha gözaltına alınmıştı. Y.S, M.P. ve Y.A. savcılık ifadesinin ardından serbest bırakılırken, F.K, A.Ş, H.K, E.E, M.Y, T.S. ile E.Y. ise sevk edildiği hakimlikçe adli kontrol şartıyla salıverilmişti.

Soruşturmada gözaltına alınan eski Tunceli Valisi Tuncay Sonel'in eşi Handan Sonel de tutuklanmıştı.