OECD'nin 2025 veya mevcut en güncel verilerini kapsayan göstergelerine göre, Türkiye'de 16-74 yaş grubundaki bireylerin yüzde 17,2'si son 3 ay içinde üretken yapay zeka araçlarını kullandı.

Türkiye'de genç nüfusta ise bu oran genel seviyenin önemli ölçüde üzerine çıktı. 16-24 yaş grubundakilerin yüzde 38,5'i üretken yapay zeka araçlarını kullandı. Böylece Türkiye'de gençlerin üretken yapay zeka kullanım oranı, 16-74 yaş grubundaki yüzde 17,2'lik oranın yaklaşık 2,2 katına ulaştı.

Türkiye'de üretken yapay zeka kullanımının ileri yaş grubunda ise oldukça düşük seviyede kalması dikkati çekti. OECD verilerine göre, ülkede 55-74 yaş grubundaki bireylerin yüzde 1,8'i üretken yapay zeka araçlarını kullandı.

Buna göre, yüzde 38,5 kullanım oranına sahip 16-24 yaş grubu ile yüzde 1,8'lik oranın görüldüğü 55-74 yaş grubu arasında 36,7 puanlık fark oluştu.

Gençlerdeki kullanım oranı 55-74 yaş grubundaki oranın 21 katından fazla olurken veriler Türkiye'de üretken yapay zeka kullanımında yaşa bağlı belirgin bir farklılaşmaya işaret etti. Türkiye'deki görünüm, OECD genelinde üretken yapay zeka kullanımında yaşın önemli bir ayrıştırıcı unsur olduğu tabloyla paralellik gösteriyor.

OECD'nin 28 Ocak 2026'da açıkladığı verilere göre, 2025'te OECD genelindeki bireylerin üçte birinden fazlası üretken yapay zeka araçlarını kullandı. Kullanımdaki en büyük farklılık yaş grupları arasında görülürken bu fark 53,6 yüzde puanına ulaştı.

Öğrenciler ise üretken yapay zekayı en yoğun kullanan gruplar arasında yer aldı. OECD genelinde 16 yaş ve üzerindeki öğrencilerin yüzde 75'i üretken yapay zeka araçlarını kullandığını bildirdi.

İstihdamdakilerde kullanım oranı yüzde 41,1, işsizlerde yüzde 36,7 olurken emekliler ve diğer iş gücü dışındaki gruplarda bu oran yüzde 12,5 olarak kaydedildi. Bloomberght'nin aktardığı habere göre, yapay zekanın yaygınlaşması bireysel kullanımla sınırlı kalmazken OECD ülkelerindeki işletmelerin bu teknolojiyi kullanma oranında da hızlı artış görüldü.

Verilerin mevcut olduğu OECD ülkelerinde yapay zeka kullanan işletmelerin oranı 2023'te yüzde 8,7 iken 2024'te yüzde 14,2'ye, geçen yıl ise yüzde 20,2'ye yükseldi. Böylece işletmelerde yapay zeka kullanımı iki yılda iki kattan fazla arttı.

Sektörel bazda bilgi ve iletişim teknolojileri (ICT) şirketleri yüzde 57,3 ile yapay zekayı en yoğun kullanan işletmeler oldu. Bu sektörü yüzde 36,8 ile profesyonel ve bilimsel hizmetler izledi.

Yapay zeka kullanımındaki yıllık artışın daha önce teknolojinin görece az kullanıldığı sektörlerde de yüksek olması dikkati çekti. Kullanımdaki yıllık artış konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 62,5, inşaatta yüzde 59,1'e ulaştı.

OECD, üretken yapay zekadaki hızlı gelişmeler, maliyetlerin düşmesi ve yapay zeka becerilerine sahip çalışanların sayısındaki artışın teknolojinin ekonomiler ve çalışma hayatındaki etkisini daha da artırabileceğine işaret ediyor.

Antalya'nın Kumluca, Aksu ve Kepez ilçelerinde pazartesi akşamı başlayan ve üçüncü gününe giren orman yangınında hareketli saatler yaşandı. Gün içinde enerjisi düşürülen alevler, akşam saatlerinde şiddetini artıran rüzgarın etkisiyle yeniden parlayarak bazı yerleşim yerlerindeki evlere sıçradı. Havanın kararmasıyla ara verilen havadan müdahale, sabahın ilk ışıklarıyla birlikte tekrar başladı.

Aksu ve Kumluca ilçelerinde toplam 254 ev risk nedeniyle tahliye edilirken, Kumluca'daki yangında 10 ev ve seralar zarar gördü. Güvenlik gerekçesiyle Antalya-Isparta kara yolu da trafiğe kapatıldı. Elektrik altyapısının zarar görmesi nedeniyle 2 binden fazla aboneye elektrik verilemediği bildirilirken, gece boyunca devam eden yoğun çalışmalar sonucunda Kumluca'daki yangının kontrol altına alındığı bildirildi.

Aksu'da devam eden yangından ise acı haber geldi. Alınan bilgilere göre dumandan etkilenen bir kişi kişi kurtarılamayarak hayatını kaybetti.

Adana'da yangın 3 ilçeye sıçradı

Adana'nın Kozan ilçesinde salı günü iki farklı noktada çıkan yangınlardan Düzağaç mevkisindeki alevler kontrol altına alındı. Ancak Doğanalanı Mahallesi kırsalında başlayan diğer yangın, rüzgarın etkisiyle büyüyerek komşu ilçeler Aladağ ve İmamoğlu'ndaki ormanlık alanlara sıçradı.

Gece boyunca karadan yürütülen söndürme faaliyetlerine sabah saatlerinde hava araçları da katıldı. Valilikten yapılan açıklamada, Enizçakırı Mahallesi'nde devam eden yangın nedeniyle tedbir amaçlı 40 evin tahliye edildiği duyuruldu. Bölgede şu ana kadar 130 hektardan fazla ormanlık alanın zarar gördüğü belirtildi.

OGM'den açıklama yapıldı

Orman Genel Müdürlüğü, Antalya Kumluca ve Mersin Bozyazı'daki yangınların kontrol altına alındığını duyurdu. Yapılan açıklamada Antalya Aksu'daki yangının da enerjisinin düşürüldüğü bildirildi. Yangınları tamamen kontrol altına almak için mücadele devam ediyor.

Bu hukuki görüş, Cuma günü beşinci bölge temyiz mahkemesinin , Mississippi'nin Jackson kentinde yaşayan ve içme suyunun kirlenmiş olmasının anayasal haklarını ihlal ettiğini iddia eden birkaç kişinin 2022'de açtığı davayı alt mahkemenin reddetme kararını onaylamasıyla ortaya çıktı .

Mississippi'nin başkentinde yaşayanlar, yerel içme sularının yüksek kurşun seviyeleri ve diğer kirleticiler nedeniyle içilmeye uygun olmadığını savundular.

New Orleans merkezli beşinci bölge mahkemesinin çoğunluk görüşüne göre, bölge sakinleri "ulusumuzun tarihi ve geleneğinde hiçbir temeli olmayan iki yeni anayasal hakkın tanınmasını" istiyorlardı; bunlar "kirli suya maruz kalmaktan özgür olma hakkı ve kamu görevlilerinden doğru bilgi alma hakkı" idi.

Çoğunluğun görüşüne göre, bölge sakinleri temiz su için yasal mücadelelerini başka yollarla yürütmeliydi; örneğin "haksız fiil davaları" açarak veya "kamu su sistemini daha iyi yönetecek temsilciler seçerek ve temsilcilerinden başka çözüm yolları talep ederek".

Cornell Üniversitesi hukuk fakültesine göre, haksız fiil davaları "başkaları tarafından verilen zararları" iddia ederken, "zarardan sorumlu taraflara yükümlülük yüklemeyi ve başkalarının zararlı eylemlerde bulunmasını caydırmayı" amaçlar .

Cuma günü alınan kararda ayrıca, eyalet ve federal yetkililerin çoğunluğu siyahi olan şehrin içme suyunu iyileştirmek için yoğun çaba sarf ettikleri belirtildi. Dava açan sakinler, kamu yetkililerinin yıllardır kurşun seviyelerini düşürmekte ve artış konusunda kendilerini bilgilendirmekte başarısız olduklarını iddia etmişti.

Mahkeme, "Davacıların yalnız bırakılmadığını" belirterek, "Mississippi Eyaleti ve federal hükümet, yıllardır Jackson şehrinin içme suyu kalitesini düzenlemeler, soruşturmalar ve uyum planları yoluyla iyileştirmek için çalışıyor ve bugün de çalışmaya devam ediyor" dedi.

Bu arada, görüşte ayrıca şu ifadeye yer verildi: "Anayasanın temiz suyu garanti etmediği tartışmasızdır."

Kanser uzmanları, elde edilen bulguların, hastalığa yakalanma riskini azaltmak için insanların çok sıcak çay ve kahvelerini içilebilir hale gelene kadar soğumaya bırakmaları gerektiğini gösterdiğini söyledi.

Araştırmaya göre, içeceğin sıcaklığı ve tüketilen çok sıcak içecek sayısı, yemek borusu skuamöz hücreli karsinomu (SCC) riskini artırıyor. Bununla birlikte, sıcak içecekler yemek borusu kanserinin diğer bir türü olan adenokarsinom (AC) riskini artırmıyor.

Uluslararası Kanser Dergisi'nde Çarşamba günü yayınlanan araştırmaya göre, "Tüketim sıklığına göre ayarlama yapıldıktan sonra, 'çok sıcak' sıcaklıktaki içeceklerin tüketimi, 'ılık' sıcaklıktaki içeceklere kıyasla SCC riskini üç kat artırırken, AC riskiyle ilişkili bulunmadı . "

Araştırmacılar, "İçecek sıcaklığı kontrol edildikten sonra, günde altı veya daha fazla sıcak içecek tüketiminin, altıdan az sıcak içecek tüketimine kıyasla SCC riskinde %71'lik bir artışla ilişkili olduğunu, AC riskiyle ise çok az bir ilişki bulunduğunu" belirtti. Çalışma, Oxford Üniversitesi Halk Sağlığı Bölümü'nde kıdemli beslenme epidemiyoloğu olan Dr. Keren Papier tarafından yürütüldü.

Bulgular, İngiltere'deki yaklaşık 980.000 kişinin sıcak içecek tüketiminin analizine dayanıyor; bu, bugüne kadar ilgili çalışmalarda küresel olarak en büyük katılımcı sayısıdır. Katılımcılar, alışkanlıkları ve sağlık durumları hakkında uzun vadeli bir tablo sunmak için 14 yıl boyunca takip edilmiştir.

Katılımcılara sıcak içecekleri nasıl tüketmeyi tercih ettikleri soruldu. Olası cevaplar arasında "çok sıcak", "sıcak", "ılık" ve "sıcak içecek içmem" yer alıyordu. Sonuçlar, içeceklerin tam sıcaklıklarından ziyade, insanların tükettikleri içeceklerin ne kadar sıcak olduğuna dair tahminlerine dayanıyordu.

Bu çalışma, Batı Avrupa popülasyonu için Asya, Afrika, Güney Amerika ve Orta Doğu'da yapılan çalışmalarda daha önce görülen benzer bulguları yansıtan sonuçlar ortaya koymuştur; bu çalışmalarda, 70°C veya üzeri sıcaklıkta çay veya mate (Güney Amerika'da popüler olan kafeinli bir bitki içeceği) içmenin yemek borusu kanseri riskini artırdığı bulunmuştur.

Dünya Sağlık Örgütü'nün bir parçası olan Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı, 2016 yılında sıcak içeceklerin "insanlar için muhtemelen kanserojen" ve "yemek borusu kanserinin olası nedenlerinden biri" olduğunu belirtmişti . Bu içeceklerin, yemek borusunu (vücudun gıda borusu olarak da bilinir) kaplayan hücrelere ısı hasarı vererek hastalığın riskini artırdığı düşünülmektedir. Alkol ve sigara da bu kanser türü için diğer önemli risk faktörleridir.

Araştırma ekibi, sağlık yetkililerinin bu son bulguları kullanarak halkı daha soğuk içecekler tüketmeye ve çok sıcak içeceklerden uzak durmaya teşvik edebileceğini, böylece bu tür yemek borusu kanseri teşhisi konulan kişi sayısının azalmasına yardımcı olabileceğini belirtti.

Orkestranın elçisi olan 20 yaşındaki genç, özgüvenini artırdı ve o zamandan beri birçok başka başarıya imza attı; bunlar arasında yalınayak maraton koşan en genç kişi olarak dünya rekoru kırmak da yer alıyor.

Jacobs şöyle dedi: "Müziğin başka bir dil olduğunu düşünüyorum. Sanki dinleyicilerle konuşuyorsunuz gibi."

Orkestranın amacı, her kesimden çocuk ve gencin klasik müzik öğrenmesine yardımcı olmaktır.

BBC haberine göre, Orchestras for All'a katılmadan önce Jacobs, kendini rahat hissettiği bir müzik ortamı bulmakta zorlanıyordu.

Annesi Polly şunları söyledi: "O zamanlar neredeyse bir yıldır okuldan uzaktı ve okullardan ve kulüplerden çok fazla ret cevabı almış gibiydi. Orchestras for All ile ilk defa, onun kendine özgü kişiliğiyle, olduğu gibi kabul edilmek isteyen bir yer bulduğumuzu hissettik. Bence özel ihtiyaçları olan bir çocuğa bakan her ebeveyn için birçok zorluk var ve hayat bazen biraz umutsuz görünebiliyor."

Jacobs, ilk katıldığında "çok heyecanlı" hissettiğini, sadece kendisi olabildiğini ve müziğin tadını çıkarabildiğini hatırladığını söyledi. Jacobs, "Kendimi harika bir topluluğun parçası gibi hissediyorum. Bir orkestranın parçası olmak ve başkaları için müzik çalmak bana büyük gurur veriyor." dedi.

Jacobs, orkestranın elçisi olarak görev alarak liderlik becerilerini de geliştirdi.

Ve 2025'te Orchestras for All için para toplamak amacıyla Londra Maratonu'na katıldı ve 18 yaşında yalınayak koşarak bu etkinlikte koşan en genç kişi olarak Guinness Dünya Rekoru kırdı.

Maratonu bitirdikten sonra BBC'ye verdiği röportaj viral oldu ve milyonlarca kişi onu izleyerek annesini ilham kaynağı olarak övdü .

"Hayatım boyunca benimsediğim bir söz var: 'Yapabileceğine inan, yolun yarısını tamamlamış olursun'" dedi.

Orkestranın genel müdürü Nick Thorne, Jacobs'ın orkestranın ayrılmaz bir parçası haline geldiğini söyledi.

"Trompet bölümünün önemli bir üyesi olmaktan, Cam'in koşu, yürüyüş ve tekerlekli sandalye kulübünü kurmaya kadar - herkesin her sabah aktif olmasını destekleyen bir grup."

"Kendi gelişim yolculuğunu takip eden birçok gence destek oldu ve onların hem müzikal olarak ilerlemelerine hem de temel yaşam becerileri kazanmalarına yardımcı oldu."

Jacobs'ın şimdiki hedefi, topluluk müziği alanında çalışmak veya müzik öğretmeni olmak.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), son günlerde savaş gemilerine yönelik gerçekleştirilen füze saldırılarına karşılık olarak, Basra Körfezi ve Körfez çıkışında İran'a ait 5 ham petrol tankerinin imha edildiğini duyurdu. Washington yönetimi, İran'ın deniz ticaret filosuna yönelik baskıların artarak devam edeceğinin sinyalini verirken, bu hamleye Tahran'dan gecikmeden yanıt geldi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), temmuz dönemine ilişkin inşaat maliyet endeksi verilerini açıkladı.

Buna göre endeks, temmuzda bir önceki aya kıyasla yüzde 1,15, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,33 yükseldi.

Aylık bazda malzeme endeksi yüzde 1,28, işçilik endeksi yüzde 0,92 arttı.

Yıllık bazda malzeme endeksi yüzde 27,13, işçilik endeksi yüzde 30,51 artış gösterdi.

Bina inşaatı maliyet endeksi, temmuzda bir önceki aya göre yüzde 1,08, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,37 artış kaydetti.

Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 1,21, işçilik endeksi yüzde 0,86 yükseldi. Geçen yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 27,34, işçilik endeksi yüzde 30,19 arttı.

Bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi, temmuzda bir önceki aya göre yüzde 1,38, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,19 arttı.

Söz konusu yapılarda bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 1,49, işçilik endeksi yüzde 1,15 arttı. Malzeme endeksi, temmuzda yıllık bazda yüzde 26,5, işçilik endeksi yüzde 31,65 yükseldi.

Navier-Stokes denklemleri, sıvı ve gazların nasıl hareket ettiğini açıklamak için kullanılıyor. Uçak tasarımından hava tahminlerine ve kan akışının incelenmesine kadar pek çok alanda önem taşıyan bu denklemlerle ilgili temel soru, üç boyutlu bir akışın başlangıçta düzgün olsa bile belirli bir süre içinde bir "tekillik" geliştirip geliştiremeyeceği.

OpenAI, geliştirdiği dahili yapay zekâ sisteminin, başlangıçta düzgün ve hareketsiz olan bir akışın sonlu bir süre içinde böyle bir tekilliğe ulaşabileceğini gösteren analitik bir kanıt ürettiğini açıkladı. Şirket ayrıca kanıtı, matematiksel doğrulamaların bilgisayar tarafından kontrol edilmesini sağlayan Lean sistemiyle de biçimselleştirdi.

Şirkete göre çözüm, giderek hızlanan ve uzayan bir girdap yapısına dayanıyor. Akışın merkezi giderek küçülürken hız artıyor ancak sistemin enerjisi sonlu kalıyor. OpenAI, bunun Navier-Stokes Milenyum Problemi'nin belirli bir formunu çözdüğünü belirtiyor.

Bu sonuç, yapay zekânın yalnızca mevcut matematiksel bilgileri kullanmakla kalmayıp, yeni matematiksel sonuçlar ortaya koyma kapasitesine ilişkin tartışmayı da yeniden alevlendirebilir. OpenAI'nin açıklamasına göre sistem, problemi çözmek için çok sayıda yapay zekâ aracısının birlikte çalıştığı bir yapı kullandı. Navier-Stokes çözümünde yaklaşık 10 bin eşzamanlı ajan görev aldı ve çözümün bulunması yaklaşık 88 saat sürdü. Ardından Lean ile doğrulama 17 saat daha devam etti.

OpenAI, çalışma boyunca yapay zekâ ajanlarının toplam 2,7 milyon mesaj gönderdiğini ve yaklaşık 130 milyar çıktı tokenı kullandığını açıkladı. Şirket ayrıca bu sonucu Milenyum Ödülü'nü talep etmek amacıyla yayınlamadığını, bunun yapay zekâ destekli bilimsel araştırmadaki ilerlemenin bir göstergesi olduğunu vurguladı.

Milenyum Problemleri, 2000 yılında Clay Mathematics Institute tarafından belirlenmiş yedi büyük matematik sorusundan oluşuyor. Her bir problemin çözümü için 1 milyon dolarlık ödül bulunuyor. OpenAI ise bu açıklamasında ödülü talep etmediğini özellikle belirtiyor.

a araştırmacıların çalışması tartışma yarattı

OpenAI’nin açıklaması, New York Üniversitesi Matematik Profesörü Tristan Buckmaster ile OpenAI’nin rakiplerinden Anthropic’te çalışan araştırmacı Levent Alpöge’nin yürüttüğü çalışmaya ilişkin tartışmaların gölgesinde kaldı.

Buckmaster, OpenAI’nin kendisi ile Alpöge’nin önemli bir sonuç açıklamaya hazırlandığını öğrenmesinin ardından bu alandaki çalışmalarını hızlandırdığını söyledi. İki araştırmacının üzerinde çalıştığı taslakların Codex konuşmalarına yüklenmiş olması, yayımlanmamış araştırma verilerine OpenAI tarafından erişilmiş olabileceği yönünde soru işaretleri doğurdu.

Buckmaster, OpenAI’nin modelinin ne yaptığını veya kendi verilerinin kullanılıp kullanılmadığını bilmediğini belirterek şirkete doğrudan bir suçlama yöneltmediğini vurguladı.

İki araştırmacının çalışması Navier-Stokes probleminden farklı olarak, viskozite içermeyen Euler denklemlerindeki sonlu zamanlı bozulma sorununa odaklanıyor. Ancak çalışmaların benzer bir araştırma güzergâhını izlemesi, zamanlama ve bilimsel öncelik tartışmasını büyüttü.

OpenAI veri kullanımını reddetti

OpenAI araştırmacısı Sébastien Bubeck, şirketin Buckmaster ve Alpöge’nin çalışmasını kullanmadığını ve OpenAI sunucularına aktarılan özel araştırma verilerine erişilmediğini söyledi.

Şirket de açıklamasında çalışanlarının ve yapay zekâ ajanlarının iki araştırmacının çalışmasını kamuya açıklanmasından önce görmediğini savundu. Herhangi bir kullanıcı verisine doğrudan erişilmediğini belirten OpenAI, buna karşılık araştırmacıların ürün kullanımından türetilen kimliksizleştirilmiş verilerin modellerin geliştirilmesine katkı sağlamış olabileceğini tamamen dışlayamayacağını kabul etti.

OpenAI ayrıca iki ekibin kanıtlarının belirgin biçimde farklı olduğunu ve Euler denklemleri açısından da aynı sonucu ele almadığını bildirdi. Şirket, Buckmaster ve Alpöge’nin çalışmadaki önceliğini kabul ettiğini açıkladı.

Ödül için en az iki yıl beklenmesi gerekiyor

OpenAI’nin iddiasının resmen kabul edilmesi kısa sürede mümkün olmayacak. Clay Matematik Enstitüsü’nün kurallarına göre, önerilen bir çözümün değerlendirmeye alınabilmesi için hakemli ve uygun nitelikte bir yayın organında yayımlanması, yayımlanmasının üzerinden en az iki yıl geçmesi ve uluslararası matematik topluluğunda genel kabul görmesi gerekiyor.

Yapay zekanın bilimdeki rolü yeniden tartışılıyor

Navier-Stokes açıklaması, büyük miktarda hesaplama gücü kullanan yapay zeka sistemlerinin matematikteki rolünün hızla büyüdüğü bir dönemde geldi. OpenAI mayıs ayında yaklaşık 80 yıl önce ortaya atılan başka bir matematik problemi üzerinde ilerleme kaydettiğini duyurmuş, Google DeepMind da modellerinin Uluslararası Matematik Olimpiyatı problemlerinde önemli başarılar elde ettiğini açıklamıştı.

Bubeck, son çalışmayı yapay zekanın matematik alanında geçen 12 ayda gösterdiği ilerlemenin dikkat çekici bir sonucu olarak nitelendirdi.

Ancak bilimsel sonuçlara ilişkin tartışmanın yanı sıra, güçlü yapay zeka sistemlerinin güvenliği ve araştırmacıların yayımlanmamış çalışmalarının korunması da gündemde. OpenAI’nin temmuz ayında yaptığı bir güvenlik testi sırasında bir ajan grubunun yazılım platformu Hugging Face’e izinsiz erişmesi ve Anthropic’te yaşanan benzer bir olay, daha gelişmiş sistemlerin kontrolü konusunda kaygılara yol açmıştı.

İran devlet medyasına göre, ABD'nin saldırılarının ardından İran, Ürdün'deki ABD hedeflerine füze saldırısı düzenledi.

ABD, Devrim Muhafızları'nın son iki gün içinde bir ABD Donanması savaş gemisini iki kez balistik füzelerle hedef almasının ardından, tankerlere salı günü saldırı düzenlendiğini bildirdi. Açıklamada, ABD savaş gemisinin "İran'ın saldırı girişimlerinden başarıyla kaçtığı ve hiçbir Amerikan personelinin zarar görmediği" belirtildi.

Açıklamada ayrıca, imha edilen Kivik, Charminar, Horizon 1, Riesco ve Derya adlı beş geminin mürettebatına saldırılar öncesinde gemileri terk etmeleri yönünde uyarı yapıldığı kaydedildi.

Öte yandan Ürdün ordusu, hava savunma sistemlerinin ülke topraklarına doğru fırlatılan 18 balistik füzeyi önlediğini, iki füzenin ise yerleşim olmayan bölgelere düştüğünü açıkladı. Ordudan yapılan açıklamada, herhangi bir can kaybına ilişkin bilgi ulaşmadığı belirtildi.

ABD'nin güçlü müttefiklerinden biri olan ve Amerikan güçlerine ev sahipliği yapan Ürdün'ün askeri üsleri, İran'ın tekrarlanan saldırılarının hedefi haline geldi. Son karşılıklı saldırılar, altı aydan uzun süredir devam eden savaşta tarafları yeniden açık çatışmanın eşiğine getirdi.

İran, pazar günü bir ABD Donanması deniz dronunu vurduğunu öne sürmesinin ardından, şafak vakti Hürmüz Boğazı'nın girişinde insansız bir ABD sualtı aracını ele geçirdi. İran devlet televizyonu, ele geçirildiği iddia edilen drona ait görüntüleri de yayımladı.

Trump yönetimi ise salı günü İran havacılık sektöründeki bazı unsurlara yönelik yeni yaptırımlar açıkladı. Yeni yaptırım paketinde, ikiden fazla düzine ticari ve özel havayolunun yanı sıra yabancı kargo hizmeti sağlayıcıları da hedef alınarak Tahran'ın geriye kalan ticaret ortaklarından izole edilmesi yönündeki baskı artırıldı.

Tarafların her ikisi de savaş başlamadan önce dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol sağlamaya çalışıyor.

Bu kapsamda, Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 21 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildi, 21 şüpheliden 18’i gözaltına alındı.

Gözaltına alınan 18 şüpheli, tutuklama talebiyle Sulh Ceza Hakimliğine sevk edildi. Tutuklama talebiyle sevk edilen şüphelilerden 16’sı tutuklanırken, 2 şüpheli hakkında adli kontrol tedbiri kararı verildi.

Firari olan iki şüpheli ve cezaevinde bulunduğu tespit edilen bir şüpheli yönünden soruşturma devam ediyor

Soruşturma kapsamında söz konusu paylaşımlar nedeniyle "bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı" suçundan 5 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildi.

Bunun üzerine düzenlenen operasyonda 4 şüpheli yakalanırken firari 1 şüpheliyi arama çalışmalarının sürdüğü öğrenildi.

Üstel, Ankara'daki temasları kapsamında Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile bir araya geldiklerini, görüşmede arama kurtarma çalışmalarını, kayıplara ulaşılması için atılabilecek yeni adımları ve devam eden adli süreci değerlendirdiklerini bildirdi.

Yılmaz'ın yanı sıra Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu, ilgili kurumların teknik heyetleri ve deniz altı arama kurtarma çalışmalarında deneyimli özel kurum temsilcilerinin katılımıyla geniş kapsamlı bir toplantı yapıldığını belirten Üstel, hazırlanan teknik raporların ele alındığını ve brifingler alındığını kaydetti.

Üstel, yapılan değerlendirmelerin ardından alınan karara ilişkin, şunları kaydetti:

"Toplantıda bugüne kadar yürütülen çalışmaları ve bundan sonra atılacak adımları ayrıntılı şekilde ele aldık. Özel kurum temsilcilerinin hazırladığı teknik raporları değerlendirdik ve gerekli brifingleri aldık. Kayıp insanlarımıza ulaşılması için mevcut çalışmalara ilave olarak devreye alınabilecek yeni imkanları ve yöntemleri değerlendirdik. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, derin su arama çalışmalarında uzmanlığa ve gerekli teknik kapasiteye sahip özel bir şirket yetkilendirilmiştir. Bu kapsamda teknik ve operasyonel hazırlıklar başlatılmıştır. Bundan sonraki süreç, ilgili kurumlarımızın koordinasyonunda ve belirlenen yol haritası doğrultusunda yürütülecektir.

Halihazırda kesintisiz devam eden arama çalışmalarını, gelinen aşamayı ve kayıp insanlarımıza ulaşılması için atılabilecek ilave adımları ayrıca değerlendirdik. İlk günden bu yana insanüstü bir gayretle, 7 gün 24 saat esasına göre çalışmalarını sürdüren Milli Savunma Bakanlığımıza, Genelkurmay Başkanlığımıza, Deniz Kuvvetleri Komutanlığımıza ve sahada görev yapan tüm personele Kıbrıs Türk halkı adına yürekten teşekkür ediyorum. Yine Ankara temaslarımız kapsamında bugün, Adalet Bakanı Sayın Akın Gürlek ile bir araya geldik. Devam eden adli süreci, kazanın tüm yönleriyle aydınlatılmasını, sorumluların ortaya çıkarılmasını ve adaletin tecelli etmesi amacıyla Türkiye Cumhuriyeti makamlarıyla yürütülecek işbirliğini ele aldık. Ankara’daki temaslarımızda Başbakan Yardımcımız Sayın Fikri Ataoğlu da yer almıştır.

Buradan kayıp ailelerimize bir kez daha seslenmek istiyorum. Devletimiz, kayıp insanlarımıza ulaşmak için elinden gelenin de ötesinde bir anlayış ve kararlılıkla hareket etmeye devam etmektedir. Bütün imkanlar zorlanmaktadır. Ulaşılabilecek her teknik kapasite değerlendirilmektedir. Kayıp insanlarımıza ulaşmak için gerekli her adım kararlılıkla atılmaktadır. Bu vesileyle bir kez daha, kazanın ilk anından itibaren Kıbrıs Türk halkının yanında duran ve Türkiye Cumhuriyeti’nin tüm imkanlarını seferber eden Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’a, Cumhurbaşkanı Yardımcımız Sayın Cevdet Yılmaz’a, bu zorlu süreçte yanımızda duran Türkiye Cumhuriyeti’nin tüm makamlarına, görev alan ve bize destek veren herkese Kıbrıs Türk halkı adına şükranlarımı sunuyorum."

İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Avam Kamarası’nda yaptığı açıklamada Batı Şeria’daki İsrail işgalinin tamamının hukuka aykırı olduğunun artık İngiltere hükümetinin resmi tutumu olacağını açıkladı.

Miliband, Filistinlilere yönelik şiddete de sert sözlerle tepki göstererek, “İngiltere hükümeti, Batı Şeria’nın bazı bölgelerinde yerleşimci teröristler tarafından Filistinlilere karşı etnik temizlik yapıldığı görüşündedir” dedi.

İsrail hükümetinin bu saldırılara çoğu zaman göz yumduğunu savunan Miliband, bazı hükümet üyelerinin Filistinlilerin zorla yerinden edilmesini destekleyen açıklamalar yaptığını ve adımlar attığını söyledi.

İngiltere yönetimi, Fransa ve Kanada ile koordineli olarak yasa dışı İsrail yerleşimlerini hedef alan kapsamlı bir yaptırım paketi açıkladı.

Yeni önlemler kapsamında:

• İşgal altındaki Filistin topraklarında bulunan yasa dışı İsrail yerleşimlerinde üretilen malların İngiltere’ye ithalatı yasaklanacak.
• Yerleşimlere inşaat, finansman ve benzeri hizmetler sağlayan kişi ve şirketlere yaptırım uygulanacak.
• İngiltere’de yasa dışı yerleşimlerdeki gayrimenkullerin reklamının yapılması yasaklanacak.
• Yerleşimci şiddetini teşvik etmekle suçlanan bazı kişilere bireysel yaptırımlar getirilecek.
• İşgalin sürdürülmesine maddi katkı sağlayabilecek silahlar ve diğer ürünlere yönelik ihracat lisansları verilmeyecek.

Miliband, yaptırımlarla “İngiltere’nin büyük bir adaletsizlik karşısında sessiz ve güçsüz olmadığını” göstermek istediklerini söyledi.

Miliband, Batı Şeria’da evleri yıkılan Filistinliler ve Gazze’de tedavi beklerken yaşamını yitiren çocuklarla karşılaşan doktorlardan dinlediği anlatımlara değindi.

İngiltere hükümetinin bugüne kadar İsrail yerleşimlerini hukuka aykırı olarak tanımladığını ancak işgalin tamamı konusunda aynı resmi pozisyonu benimsemedi

Fransa ve Kanada da İngiltere ile birlikte yasa dışı İsrail yerleşimlerinde üretilen mallara yönelik yasaklar açıklama kararı aldı.

Böylece üç ülke, yasa dışı yerleşim ürünlerini yasaklayan ya da bu yönde süreç başlatan Hollanda, İrlanda, Belçika, İspanya ve Norveç’in de aralarında bulunduğu ülkeler arasına katıldı.

Miliband, İsrail’in Gazze’deki saldırılarını ise “soykırım” olarak tanımlamaktan kaçındı.

Bu konuda karar verme yetkisinin uluslararası mahkemelerde olduğunu belirten Miliband, İngiltere’nin Uluslararası Adalet Divanı başta olmak üzere yargı süreçlerinin “tam, güçlü ve adil” şekilde yürütülmesini desteklediğini söyledi.

Bununla birlikte Miliband, uluslararası kuruluşların son raporlarının savaş suçları işlendiğine ilişkin giderek artan kanıtlar bulunduğuna işaret ettiğini belirtti.

İngiltere daha önce İsrail ordusunun Gazze’de kullanabileceği 30’dan fazla silah ihracat lisansını askıya almıştı.

Miliband, hükümetin bundan sonra daha ileri gideceğini açıklayarak, işgalin sürmesine “maddi katkı” sağlayabilecek silah ve diğer ürünlere ilişkin tüm yeni lisans başvurularının reddedileceğini söyledi.

Bu uygulamanın Batı Şeria’daki işgal sürdüğü müddetçe devam edeceğini belirtti.

Kendisini “gururlu bir Britanyalı Yahudi” olarak tanımlayan Miliband, İsrail devletine verdiği destek ile Filistin devletini savunmak arasında bir çelişki bulunmadığını söyledi.

İki devletli çözümün İsrailliler ve Filistinliler için güvenlik, özgürlük ve kendi kaderini tayin hakkının tek gerçekçi yolu olduğunu savunan Miliband, “Bizim tartışmamız İsrail halkıyla değil. İngiltere’nin İsrail halkıyla sarsılmaz bağları var. Bizim tartışmamız hükümetinin izlediği politikayla” dedi.

Miliband ayrıca son dört yılda onaylanan İsrail yerleşimlerinin sayısının önceki 20 yılın toplamını aştığını belirterek, “Yerleşimler yasa dışıdır. Ülkemizde teşvik edilmemelidir” ifadelerini kullandı.

İsrail'den tepki

İngiltere’nin kararı İsrail yönetiminden sert tepki gördü.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, “İngiltere İsrail’e karşı harekete geçerse İsrail de İngiltere’ye karşı harekete geçecek” diyerek karşılık verileceğinin sinyalini verdi.

Aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ise İngiltere’nin İsrail Büyükelçisi Simon Walters’ın sınır dışı edilmesini istedi.

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog da İngiltere’nin kararını, ekim ayında yapılacak İsrail seçimleri öncesinde “egemen bir ülkenin demokratik seçimlerine ağır bir müdahale” olarak nitelendirdi.

ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee ise Washington’ın İngiltere’nin yaptırımlarına nasıl karşılık verileceğini değerlendirdiğini açıkladı.

ğini belirten Miliband, artık bunun değiştiğini açıkladı.

Miliband, “Bunu söylemenin ağırlığının farkındayım ancak böylesine büyük acılar yaşayan insanların en azından gerçeği duymaya hakkı var. Bunun adalete giden yolun başlangıcı olması gerekiyor” ifadelerini kullandı.

İngiltere’nin adımında İsrail’in Doğu Kudüs’ün doğusunda hayata geçirmek istediği E1 yerleşim projesinin de etkili olduğu belirtildi.

Projenin tamamlanması halinde Batı Şeria’nın kuzeyi ile güneyi arasındaki bağlantının büyük ölçüde kesilebileceği ve Doğu Kudüs’ün Batı Şeria’dan izole edilebileceği belirtiliyor.

İngiltere yönetimi, bu durumun gelecekte bağımsız ve bütünlüklü bir Filistin devletinin kurulmasını daha da zorlaştıracağı görüşünde.

Miliband, yasa dışı yerleşimlerin finansmanına veya inşasına destek verenlerin “İngiltere yaptırımlarının tüm gücüyle karşı karşıya kalacağını” söyledi.

Yeni ticaret yasağına ilişkin yasal düzenlemelerin dokuz ay içinde yürürlüğe girmesi bekleniyor.

5 Ağustos'ta yapılan seçimde başkan vekilliğini CHP'nin adayı Sibel Tan Çetinkaya kazanmış ancak AK Parti'nin itirazı sonrasında seçimin yenilenmesine karar verilmişti.

5 Eylül Cumartesi olarak belirlenen seçimde mecliste salt çoğunluğa ulaşılamaması nedeniyle oylama 8 Eylül'e ertelenmişti.

Üsküdar Belediyesi'nin 46 koltuklu meclisinde tutuklu Belediye Başkanı Sinem Dedetaş ve oylamayı yönetecek başkan vekili hariç CHP'nin 23, AKP'nin 18, MHP'nin ise 3 üyesi bulunuyor.

Seçim öncesi belediye meclisinde dengeleri değiştirecek gelişmeler yaşandı.

Geçen hafta dört CHP'li meclis üyesi, Ahmet Başbaydar, Ayhan Aydın, Hüseyin Kazan ve Tahsin Usta, partilerinden istifa ederek AK Parti'ye katıldıklarını açıkladı.

CHP üyelerinden Amine Cansu Çelik, Mithat Özdemir ve Ekrem Baki geçtiğimiz günlerde gözaltına alındı. Mithat Özdemir 4 Eylül akşamı serbest bırakıldı. Çelik ve Baki ise tutuklandı.

Baki uzun yıllar AK Parti'de siyaset yaptıktan sonra Mayıs 2025'te partisinden istifa etmiş ve daha sonra CHP'ye geçmişti.

Böylelikle Üsküdar Belediye Meclisi'nde AK Parti'nin vekil sayısı 18'e yükseldi. MHP'nin 3 vekili bulunuyor. CHP'nin ise 23 vekili bulunuyor ancak CHP'nin iki üyesinin tutuklanmasıyla Cumhur ittifakı ve CHP grubunun sayıları eşitlenmiş oldu.

Birinci Başkan Vekili Ali Aral ile Başkan Yardımcısı Nihat Doğan da savcılıkta ifadeye çağırıldı. İki isim ifade verdikten sonra serbest bırakıldı.

Başkan vekili seçiminde ilk turlarda üçte iki çoğunluk aranıyor. Bunun sağlanamaması durumunda salt çoğunluğun arandığı bir tur daha yapılıyor. Salt çoğunluğa ulaşılamadığı takdirde ise başkan vekili kura ile seçiliyor.

5 Ağustos'taki oylamada iki aday da nitelikli çoğunluğa ulaşamamış, CHP'nin adayı dördüncü turda salt çoğunlukla seçilmişti.

Mızraklı’nın tahliyesinin ardından ilk olarak İstanbul’a ardından Diyarbakır'a gitmesi bekleniyor.

Selçuk Mızraklı, 2019 yerel seçimlerinde HDP’den Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı seçildi.

Mızraklı, İçişleri Bakanlığı tarafından 19 Ağustos 2019’da görevden alındı ve yerine aynı gün kayyım atandı.

Cezaevindeki son 5 yılını eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş ile aynı koğuşta geçiren Mızraklı’nın tahliye edileceğini daha önce Demirtaş duyurmuştu.

İngiliz yayın kuruluşu BBC'nin haberine göre; 5 yıllık süreyi kapsayan anlaşma doğrultusunda Liverpool, THY'den sezon başına 60 milyon sterlin kazanacak. Toplam değeri 300 milyon sterlin ( 19 milyar 649 milyon 706 bin TL) seviyesine ulaşan sözleşme, kulübün kasasına çok büyük bir ekonomik güç sağlayacak. Liverpool'un 2010 yılından bu yana forma önü sponsoru olan Standard Chartered ile mevcut kontratının yıllık 50 milyon sterlin değerinde olduğu belirtilirken, THY anlaşmasının Premier Lig tarihinde "yalnızca forma önü sponsorluğunu kapsayan" en değerli ticari sözleşme olduğuna dikkat çekiliyor.

THY İletişim Başkanlığı, anlaşmanın Liverpool FC’nin ticari tarihinde yeni bir dönemi başlatacağını ve kulübün ana partnerinde 17 yıl sonra gerçekleşen ilk değişiklik olduğunu açıkladı.

Anlaşma ile Haziran 2027 itibarıyla başlayacak iş birliği, küresel erişime sahip ve dünyanın dört bir yanındaki insanları buluşturma vizyonunu paylaşan iki markayı bir araya getirecek.

Taraftar kitlesi tüm kıtalara yayılan Liverpool FC ile İstanbul merkezli geniş uçuş ağı sayesinde dünyada en fazla ülkeye uçan hava yolu olan Türk Hava Yolları, insanları, kültürleri ve destinasyonları birbirine bağlayacak.

Bu yeni iş birliği, Liverpool FC formasının tarihinde de önemli bir dönüm noktası olacak. Dünya sporunun en ikonik alanlarından biri olarak kabul edilen formanın ön yüzü, kulüp tarihinde uzun soluklu ve anlamlı iş birlikleriyle özdeşleşen özel bir konuma sahip.

Türk Hava Yolları, Liverpool FC’nin saha içinde ve dışında yeni bir döneme adım atacağı 2027/28 sezonundan itibaren bu tarihin bir parçası olacak.

Türk Hava Yolları Genel Müdürü Ahmet Olmuştur, iş birliğine ilişkin şunları söyledi:

“Liverpool Futbol Kulübü, köklü mirası ve dünyanın dört bir yanına yayılan güçlü taraftar topluluğuyla dünyanın en tanınmış ve saygın futbol kulüplerinden biri. Türk Hava Yolları’nın Kulübün Ana Partneri olacak olmasından ve markamızın dünya sporunun en ikonik formalarından birinde yer alacak olmasından büyük memnuniyet duyuyoruz.

Dünyada en fazla ülkeye uçan hava yolu olarak insanları, kültürleri ve kıtaları birbirine bağlamak, kimliğimizin temelinde yer alıyor. Bu iş birliği; küresel erişimleri, mükemmeliyet anlayışları ve dünyanın dört bir yanında milyonlarca insana ilham verme güçleriyle öne çıkan iki global markayı bir araya getiriyor.

Anlaşma aynı zamanda Türk Hava Yolları’nın dünya sporuna uzun yıllardır verdiği desteğin yeni ve önemli bir aşamasını temsil ediyor. Sporun sınırları aşan ve toplulukları bir araya getiren eşsiz gücüne inanıyoruz. Bu yeni dönemde Liverpool FC ve dünyanın dört bir yanındaki taraftarlarıyla birlikte ilerlemeyi sabırsızlıkla bekliyoruz.”

Mladic, Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da, Aziz Luka Kilisesi'nde yapılan ayinin ardından, kilisenin yakınındaki Topcider Mezarlığı'na defnedildi. Avrupa Birliği (AB), aday ülke Sırbistan'da "savaş suçlularının yüceltilmesini" kınadı.

1992-1995 Bosna Savaşı sırasında işlediği soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle müebbet hapis cezası alan Mladiç, öldüğünde 84 yaşındaydı.

Mladiç'in adı, Temmuz 1995'te komutası altındaki Sırp güçlerin, Birleşmiş Milletler (BM) güvenli bölgesini bastığı ve yaklaşık 8 bin Müslüman erkek ve çocuğu öldürdüğü Srebrenitsa Katliamı'nın bir numaralı ismi olarak tarihe geçmiş durumda.

Bu nedenle Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujiç'in, Mladiç'in "devlet töreniyle" defnedileceği duyurusu Brüksel'de büyük öfkeye yol açmıştı. AB Komisyonu'nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, Sırbistan'da Mladiç'in "yüceltilmesini" protesto olarak ülkeye yapacağı ziyareti iptal etti.

Cumhurbaşkanı Vuçiç törene katılmadı

Yoğun programı nedeniyle cenazeye katılamadığını bildiren Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç, eski generalin "yüceltildiği" suçlamalarını reddetti.

Cenaze töreninin Mladiç'in ailesi tarafından düzenlendiğini öne süren Vuçiç, devletin sadece etkinliğin güvenliğini sağladığını ifade etti. Aziz Luka Kilisesi, normalde devlet töreni ile gerçekleştirilen cenazelerinin yapıldığı Belgrad'ın merkezindeki Aziz Sava Katedrali'nden bariz bir şekilde daha küçük.

Törenin yapıldığı Pazartesi günü sabahın erken saatlerinden itibaren tabutun sergilendiği kilisenin önünde uzun kuyruklar oluştu. Yüzlerce kişi Mladiç'e son saygısını sunmak için sıraya girdi.

Kilisenin içine giren birçok kişi ise, madalyalar ve Mladiç'in tipik subay şapkasıyla süslenmiş tabutunu öptü. Ortodoks rahiplerin dualar okuduğu törende, asker ve gazilerden oluşan bir grup saygı nöbeti ile tabutun etrafında yer aldı. Cenaze törenine Sırp hükümetinin birçok bakanının yanı sıra Rusya'nın Sırbistan Büyükelçisi ve Bosna-Hersek'in iki entitesinden biri olan Sırp Cumhuriyeti'nin eski Cumhurbaşkanı Milorad Dodik de katıldı.

Tabutu askerler taşıdı

Cenaze töreninin ardından tabut askerler tarafından dışarı taşındı. Burada da caddeleri dolduran binlerce kişi Mladiç'in geçişini izlerken, alanda Mladiç'in fotoğrafının olduğu Sırbistan bayrakları görüldü.

AB: Savaş suçlarından zarar görenlerle dayanışma içindeyiz

Brüksel'deki AB Dış İlişkiler Servisi (EEAS) sözcülüğünden yapılan açıklamada, "soykırımın inkârının en temel Avrupa değerlerine aykırı olduğu" bildirildi.

Bunun "AB'de veya AB'ye aday ülkelerde yeri yok" ifadesini kullanan sözcülük, AB'nin "Eski Yugoslavya ülkelerinde savaş suçlarından zarar gören tüm kurbanlar, hayatta kalanlar ve aileleriyle dayanışma içinde olduğunu" vurguladı. Açıklamada ayrıca, Brüksel'in Batı Balkan ülkelerini "uzlaşma ve istikrar çabalarında desteklediği" belirtildi.

Lakabı "Bosna Kasabı"

Srebrenitsa Anneleri Derneği ise, Mladiç'in cenaze törenini "utanç" olarak nitelendirdi ve uluslararası kurumları harekete geçmeye çağırdı. X hesabından açıklama yapan dernek, "Savaş suçlusu, mahkûm Mladiç'in cenazesi son 70 yılda Avrupa'daki en büyük faşist gösteriye dönüşme tehlikesi taşıyor" denildi.

Von der Leyen: Ratko Mladić mahkûm bir savaş suçlusu

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, X hesabından yaptığı açıklamada, "Dün Belgrad'da Ratko Mladić'ın cenazesinden gelen görüntüler şok ediciydi." ifadelerini kullandı.

Von der Leyen, şunları kaydetti:

"Ratko Mladić mahkûm bir savaş suçlusu. Soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan sorumlu tutuldu. Srebrenica soykırımı ve diğer suçlar nedeniyle ömür boyu hapis cezasını çekerken öldü. Resmi destek unsurları ve cenazede bazı üst düzey Sırp yetkililerin varlığı derin bir pişmanlık uyandırıyor. Bunlar, Avrupa'nın yakın tarihindeki karanlık bir bölümüyle yüzleşmede başarısızlığı gösteriyor ve Sırbistan'ın Avrupa Birliği yolunu temel alan değerlere ters düşüyor. Düşüncelerimiz, eski Yugoslavya ülkelerinde işlenen suçların tüm mağdurlarıyla birlikte."

Türkiye'nin puanı, bir önceki PISA araştırmasının yapıldığı 2022'ye göre fen bilimleri, okuma ve matematiğin üçünde de yükseldi.

OECD, Türkiye'yi 2022-2025 döneminde üç temel alanda birden performansını artıran az sayıdaki ülke ve ekonomi arasında gösteriyor.

Türkiye'nin ortalama fen bilimleri puanı 2022'ye göre 18 puan artarak 494'e, okuma puanı 16 puan artarak 472'ye, matematik puanı ise OECD'nin değişim hesabına göre 8 puan artarak 462'ye çıktı.

DW Türkçe'den Pelin Ünker'in derlediği habere göre Türkiye, PISA 2025'te fen bilimlerinde 19'uncu, okumada 18'inci, matematikte ise 28'inci sırada yer aldı. Sıralaması 2022'ye göre fende 15, okumada 17, matematikte 10 basamak yükseldi.

Türkiye OECD ortalamasının üzerinde mi?

Türkiye'deki yükselişe karşılık OECD ortalaması üç alanda da geriledi.

2022-2025 arasında OECD ortalaması fen bilimlerinde 3, okumada 14, matematikte 9 puan azaldı. PISA 2025'te OECD ortalama puanı fen bilimlerinde 482, okumada 461, matematikte 463 oldu.

Böylece Türkiye fen bilimlerinde OECD ortalamasının 12, okumada 11 puan üzerinde yer alırken matematikte yalnızca 1 puan altında kaldı.

Fen bilimlerinde Türkiye 494 puanla Polonya'nın hemen ardından gelirken Çekya, Belçika, Almanya, Hollanda, İsveç, Fransa ve İtalya'nın üzerinde yer aldı. Okumada da Finlandiya ve İtalya'nın hemen ardından gelen Türkiye; İsviçre, Çekya, Avusturya, İsveç, Belçika ve Almanya'yı geride bıraktı.

Matematikte ise 462 puanla OECD ortalamasının hemen altında kaldı.

PISA 2025'te ayrıca değerlendirilen hesaplamalı problem çözme alanında Türkiye'nin ortalama puanı 473 oldu. OECD ortalaması ise 500 puandı. Böylece Türkiye bu alanda OECD ortalamasının 27 puan altında kaldı.

OECD'de PISA performansı geriliyor

PISA 2025'e 91 ülke ve ekonomiden 760 binden fazla öğrenci katıldı.

Öğrenciler yaklaşık 33 milyon 15 yaşındaki genci temsil ediyor.

Türkiye'deki yükseliş, OECD ülkelerindeki uzun dönemli gerilemenin sürdüğü bir dönemde gerçekleşti. 2015-2025 arasında OECD ortalaması matematikte 22, okumada 28, fen bilimlerinde ise 7 puan düştü.

OECD'ye göre performans kaybı yalnızca Covid-19 salgınıyla açıklanamıyor. Özellikle okumadaki gerileme pandemi öncesinde başlamış durumda.

Dijitalleşme ve ekran kullanımının artması ile öğrencilerin hobi olarak daha az okuması OECD'nin tartıştığı etkenler arasında.

Türkiye'nin uzun dönemli eğilimi ise farklı. Fen bilimlerinde 2015'te 425 olan ortalama puan 2018'de 468'e, 2022'de 476'ya ve 2025'te 494'e yükseldi.

Matematikte 2015'te 420 olan puan 2018'de 454'e çıktı, 2022'de 453, 2025'te 462 oldu. Okumada ise 2015'te 428 olan puan 2018'de 466'ya çıktı; 2022'de 456'ya geriledikten sonra 2025'te 472'ye yükseldi.

Düşük performanslı öğrenci oranı geriledi

Türkiye'deki iyileşme temel yeterlilik düzeyine ulaşan öğrencilerin oranına da yansıdı.

Fen bilimlerinde öğrencilerin yüzde 81'i en az ikinci yeterlilik düzeyine ulaştı. OECD ortalaması yüzde 74. En yüksek iki performans düzeyindeki öğrencilerin oranı ise Türkiye'de ve OECD'de yüzde 7.

Matematikte temel yeterlilik düzeyine ulaşanların oranı Türkiye'de yüzde 64, OECD'de yüzde 65. En yüksek performans gösterenlerin oranı her ikisinde de yüzde 8.

Okumada ise Türkiye'deki öğrencilerin yüzde 76'sı temel yeterlilik düzeyine ulaşırken OECD ortalaması yüzde 69. Ancak en yüksek okuma düzeyine ulaşanların oranı Türkiye'de yüzde 4, OECD'de yüzde 6.

Türkiye'de 2015'e kıyasla temel yeterlilik seviyesinin altında kalan öğrenci oranı matematik ve okumada 16'şar yüzde puan, fen bilimlerinde ise 25 yüzde puan azaldı.

Puanlar yükselirken başarı farkı açıldı

Ancak ortalama performanstaki yükseliş öğrenciler arasında aynı ölçüde gerçekleşmedi.

2022 ile 2025 arasında en yüksek puan alan yüzde 10'luk öğrenci grubu ile en düşük puan alan yüzde 10'luk grup arasındaki fark matematik ve fen bilimlerinde büyüdü. Okumada ise anlamlı bir değişiklik olmadı.

Sosyoekonomik açıdan en avantajlı yüzde 25'lik gruptaki öğrenciler de en dezavantajlı yüzde 25'lik gruptakilerden fen bilimlerinde 81 puan daha yüksek sonuç aldı. OECD ortalamasında fark 85 puan.

Ancak 2015-2025 arasında bu fark Türkiye'de genişlerken OECD genelinde daraldı. Türkiye'de avantajlı öğrencilerin performansı dezavantajlı öğrencilerden daha fazla yükseldi.

Buna karşılık Türkiye'deki dezavantajlı öğrencilerin performansı uluslararası karşılaştırmada görece yüksek.

Uluslararası sosyoekonomik ölçeğin en alt çeyreğinde bulunan Türkiye'deki öğrencilerin fen ortalaması 466 puan ve OECD'ye göre bu, benzer sosyoekonomik koşullardaki öğrenciler arasında en yüksek sonuçlardan biri.

Dezavantajlı öğrencilerin yüzde 13'ü de Türkiye'deki fen performansının en yüksek yüzde 25'lik grubunda yer aldı. OECD ortalaması yüzde 12.

Her iki öğrenciden biri en az bir gün okula gitmedi

Akademik sonuçlardaki iyileşmeye karşın devamsızlık Türkiye'nin en dikkat çekici sorunlarından biri.

Öğrencilerin yüzde 53'ü PISA sınavından önceki iki hafta içinde en az bir tam gün okula gitmediğini bildirdi. OECD ortalaması yüzde 22.

Aynı dönemde Türkiye'deki öğrencilerin yüzde 41'i en az bir dersi kaçırdığını söyledi. OECD ortalaması yüzde 24. Okula en az bir kez geç kaldığını belirtenlerin oranı ise Türkiye'de yüzde 49, OECD'de yüzde 50.

Tam gün devamsızlık oranı 2018'de yüzde 52, 2022'de ve 2025'te yüzde 53 olarak ölçüldü.

Öğrencilerin yüzde 28'i okulu "zaman kaybı" görüyor

Türkiye'deki öğrencilerin yüzde 73'ü birçok farklı şeyi merak ettiğini, yüzde 68'i ise zorlayıcı bir işle karşılaştığında daha fazla çaba gösterdiğini söylüyor. İkinci oran OECD'nin yüzde 60'lık ortalamasının üzerinde.

Buna karşılık öğrencilerin yüzde 28'i okulun "zaman kaybı" olduğunu düşünüyor. OECD ortalaması yüzde 24. Bu oran 2022'ye göre 6,5 yüzde puan azalsa da aynı dönemde meraklı olduğunu söyleyenlerin oranı 4, zorlandığında daha fazla çaba gösterdiğini belirtenlerin oranı 2,9 yüzde puan geriledi.

Öğretmen açığı azalırken materyal sorunu arttı

Okul müdürlerinin yanıtlarına göre Türkiye'deki öğrencilerin yüzde 8'i öğretmen eksikliğinin eğitimi aksattığı okullarda bulunuyor. OECD ortalaması yüzde 39. Türkiye'de bu oran 2022'de yüzde 16'ydı.

Buna karşılık ders kitabı, bilişim ekipmanı, kütüphane veya laboratuvar malzemesi gibi eğitim materyallerinin eksikliğinin öğretimi aksattığı okullardaki öğrencilerin oranı 2022'de yüzde 15'ten 2025'te yüzde 24'e yükseldi.

Cep telefonu yasağı OECD'nin çok üzerinde

Türkiye'deki öğrenciler okulda öğrenme amacıyla dijital cihazlarda günde ortalama 1,3 saat geçiriyor. OECD ortalaması 1,7 saat.

Öğrencilerin yüzde 18'i fen derslerinin çoğunda veya tamamında sınıf arkadaşlarının dijital cihazlar nedeniyle dikkatinin dağıldığını bildiriyor. OECD ortalaması yüzde 28.

Sosyoekonomik koşullar dikkate alındığında, fen derslerinde sınıf arkadaşlarının dijital cihazlar nedeniyle dikkatinin dağıldığını bildiren öğrencilerin fen puanı, bunu bildirmeyen öğrencilere göre Türkiye'de ortalama 30 puan daha düşük. OECD genelinde fark 11 puan.

2025'te Türkiye'deki öğrencilerin yüzde 83'ü cep telefonunun okul sınırları içinde yasak olduğu okullarda bulunuyor. Oran 2022'de yüzde 62'ydi. OECD ortalaması ise aynı dönemde yüzde 34'ten yüzde 49'a çıktı.

Öğrencilerin yarısı yapay zekayı öğrenmek için kullanıyor

Türkiye'deki öğrencilerin yüzde 52'si yapay zeka sohbet botlarını öğrenmelerine yardımcı olması için haftada en az bir kez kullandığını belirtiyor. OECD ortalaması yüzde 46.

Yeni bir konuda ön araştırma için yapay zeka kullananların oranı Türkiye'de yüzde 44, OECD'de yüzde 31. Yazılı ödev için metin taslağı hazırlatmak amacıyla kullananların oranı da Türkiye'de yüzde 44, OECD'de yüzde 29.

Türkiye'deki öğrencilerin yalnızca yüzde 8'i PISA'nın incelediği okul çalışmalarında yapay zeka sohbet botlarını hiç veya neredeyse hiç kullanmadığını belirtiyor. OECD ortalaması yüzde 14.

Zorbalık yeniden arttı

Türkiye'deki öğrencilerin yüzde 21'i ayda birkaç kez veya daha sık en az bir tür zorbalığa maruz kaldığını bildirdi. OECD ortalaması yüzde 20.

Zorbalık Türkiye'de 2018-2022 arasında gerilemiş ancak 2022-2025 arasında yeniden artmış durumda.

İzinleri olmadan kendileri hakkında üzücü bilgilerin internette yayımlandığını ayda birkaç kez veya daha sık bildiren öğrencilerin oranı ise Türkiye'de de OECD genelinde de yüzde 3.

Aile desteğinde düşüş

Türkiye'de anne-babasının ya da velisinin haftada en az bir kez okulda ne yaptığını sorduğunu belirten öğrencilerin oranı 2022'de yüzde 66'dan 2025'te yüzde 63'e düştü.

Okulda yaşadığı sorunları ailesiyle haftada en az bir kez konuştuğunu söyleyenlerin oranı ise yüzde 53'ten yüzde 43'e geriledi. OECD'ye göre aile desteğindeki düşüş PISA'ya katılan ülke ve ekonomilerin neredeyse tamamında görülüyor.

Bakanlıktan açıklama: PISA 2025 Türkiye sonuçları, tüm dünyayla eş zamanlı olarak açıklandı

Milli Eğitim Bakanlığı da PISA 2025 sonuçlarını duyurdu. Bakanlığın açıklaması şöyle:

OECD tarafından 15 yaş grubunda örgün eğitime devam eden öğrencilerin fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarını değerlendirmek ve ülkeleri karşılaştırabilmek amacıyla üç yılda bir gerçekleştirdiği araştırmaya, Türkiye 2003 yılından bu yana katılıyor. PISA araştırmasında 2003'te 41, 2006 yılında 57, 2009 ve 2012 yıllarında 65, 2015 yılında 72, 2018 yılında 79, 2022 yılında ise 81 ülke yer aldı.

PISA 2025 nihai uygulaması, Türkiye'de 14 Nisan-16 Mayıs 2025'te 12 bölgeden 56 ilde bulunan 203 okuldan 7 bin 702 öğrencinin katılımıyla bilgisayar tabanlı gerçekleştirildi.

PISA sonuçlarına ilişkin kamuoyuna iki ayrı rapor sunuldu. Bunlardan biri Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından açıklanan ülke raporu, diğeri ise OECD tarafından kaleme alınan ve www.oecd.org/pisa adresinde yayımlanan rapor oldu.

Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından açıklanan ülke raporuna göre Türkiye, PISA 2025'te her üç alanda da 2022'den daha yüksek puan elde etti.

Uzun vadede OECD ülkelerinin ortalama puanları her üç alanda düşerken, Türkiye'nin ortalama puanı yükseldi

PISA araştırmasına Türkiye'nin katıldığı ilk uygulama olan 2003 yılına kıyasla, tüm dünyada ve OECD genelinde eğitim performansları belirgin bir şekilde düşerken Türkiye, fen bilimleri alanında 2003 yılında 434 olan puanını 60 puan artırarak 494'e yükseltti. Türkiye, okuma becerilerinde 2003 yılında 441 olan puanını 31 puan artırarak 472'ye, matematik alanında ise 423 olan puanını 39 puan artırarak 462'ye yükseltti ve eğitim alanında tarihî bir başarıya imza attı.

Uzun vadede Türkiye'nin her üç alanda da başarı sıralaması, yüzde 50'nin üzerinde yükseldi

PISA 2003'te 41 ülke yer alırken, PISA 2025'te katılımcı ülke sayısı 91'e yükseldi. Ülke sayısındaki bu değişiklik nedeniyle Türkiye'nin uzun vadeli performansı, göreli sıralamayı gösteren yüzdelik dilim üzerinden karşılaştırıldı.

Türkiye, PISA 2003'ten 2025'e üç alanda da göreli sıralamasını yükseltti. Fen bilimlerinde 2003'te 35. sırada bulunan Türkiye, 2025'te 19. sıraya yükseldi. Böylece göreli sıralama konumunu yüzde 64 oranında iyileştirdi. Okuma becerilerinde 33. sıradan 18. sıraya yükselen Türkiye, göreli sıralamasını yüzde 60 oranında iyileştirdi.

Matematikte ise Türkiye, 34. sıradan 28. sıraya yükseldi. Bu alanda göreli sıralama konumu yüzde 52 oranında iyileşti. Böylece Türkiye, uzun vadede fen bilimleri, matematik ve okuma becerilerinin üçünde de göreli sıralamasını yüzde 50'nin üzerinde yükseltti. Türkiye son 10 yılda her üç alanda da performansını sürekli artıran tek OECD üyesi ülke oldu.

OECD ülkelerinin son 10 yıllık puan değişimlerine göre Türkiye fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının üçünde de puanını artıran tek OECD üyesi ülke oldu.

Türkiye, aynı zamanda 2022 sonuçlarına kıyasla her üç alanda puanını en fazla arttıran OECD ülkesi oldu.

Bir önceki PISA uygulamasına göre OECD üyesi ülkeler arasında her üç alanda da puanını en fazla artıran ülke, Türkiye

Fen bilimleri ve matematik alanlarındaki PISA 2025 Türkiye ortalamaları, PISA'da şimdiye kadar elde edilen en yüksek sonuçlar arasında yer aldı. Türkiye, PISA 2022 uygulamasına göre PISA 2025'te her üç alanda da puanını en fazla artıran ülke oldu. Böylece Türkiye, PISA 2025'te ilk defa fen bilimleri ve okuma becerileri alanında OECD ülkeleri ortalamasının üzerinde performans gösterdi. Matematik alanında ise yükselişini sürdürerek OECD ortalamasını yakaladı.

Türkiye'nin tüm ülkeler ve OECD ülkeleri arasındaki sıralaması yükseldi

PISA 2025 araştırmasına katılan ülke sayısı 81'den 91'e yükselirken Türkiye her üç alanda da ülke sıralamasını daha üst sıralara taşıdı.

PISA 2022'ye Kıyasla PISA 2025 Sıralamasındaki Değişim

Türkiye fen bilimleri alanında PISA 2022'de 81 ülke arasında 34. sırada yer alırken PISA 2025'te 91 ülke arasında 19. sıraya yükseldi. 2022'de 37 OECD ülkesi arasında 29. sırada bulunan Türkiye, 2025'te 15 basamak birden yükselerek 38 OECD ülkesi arasında 14. sırada yer aldı.

Okuma becerileri alanında Türkiye, PISA 2022'de 81 ülke arasında 36. sırada yer alırken PISA 2025'te 91 ülke arasında 18. sıraya yükseldi. Benzer şekilde 2022'de 37 OECD ülkesi arasında 30. sıradaki Türkiye, 2025'te 38 OECD ülkesi arasında 13. sırada yer aldı.

Matematik alanında ise PISA 2022'de 81 ülke arasında 39. sırada bulunan Türkiye, PISA 2025'te 91 ülke arasında 28. sıraya yükseldi. OECD ülkeleri arasında ise 2022 yılında 32. sıradaki Türkiye, 2025'te 23. sırada yer aldı.

Fen bilimlerinde en fazla puan artışı Türkiye'de

PISA araştırmasında her döngüde farklı bir alan, "ağırlıklı alan" olarak değerlendiriliyor. PISA 2025'te ağırlıklı alan, fen bilimleri olarak belirlendi. Türkiye, PISA araştırmasında fen bilimleri alanında istikrarlı artış gösteren ülkeler arasında yer aldı.

PISA 2018 ve PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında OECD ülkeleri ve tüm ülkelerin fen bilimleri alanı ortalama puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye'nin ortalama puanında 2022 yılına kıyasla 18 puan, 2018'e kıyasla 26 puan artış görüldü.

Öte yandan PISA 2025 uygulamasında OECD ülkeleriyle arasındaki puan farkını kapatan Türkiye, bu puan farkını kendi lehine 12 puan yükseltti. PISA 2025'te fen bilimleri alanı performansında OECD ortalaması 482, tüm ülkeler ortalaması 443, Türkiye ortalaması ise 494 puan oldu ve Türkiye bu puanla tüm ülkelere ve OECD ülkelerine ait ortalamanın üstünde yer aldı.

Okuma becerilerinde Türkiye'nin puanı ortalamanın 52 puan üzerinde

PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında OECD ülkeleri ve tüm ülkelerin okuma becerileri alanı ortalama puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye'nin ortalama puanında 2022 yılına kıyasla 16 puan artış görüldü.

Raporda, PISA döngülerinde okuma becerileri alanındaki performans değişimi konusunda, "PISA 2018 ve PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında OECD ülkeleri ve tüm ülkelerin okuma becerileri puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye'nin ortalama puanında artış görülmüştür." ifadesi yer aldı.

PISA 2025'te okuma becerileri alanında OECD ortalaması 461, tüm ülkeler ortalaması 420, Türkiye ortalaması ise 472 puan oldu. Türkiye, elde ettiği bu puanla tüm ülkelere ve OECD ülkelerine ait ortalamanın üstünde yer aldı.

Okuma becerilerinde 2018 yılında OECD ülkeleri ortalamasının 21 puan gerisinde olan Türkiye, PISA 2025'te bu farkı kapatarak 11 puan öne geçti. Türkiye ile tüm ülkelerin ortalaması arasındaki fark, 2018'de 13 puanken 2025'te 52 puana yükseldi.

Matematik alanında tüm ülkeler ortalamasının üzerinde

PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında OECD ülkeleri ve tüm ülkelerin matematik alanı ortalama puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye'nin ortalama puanında 2022 yılına kıyasla 9 puan artış görüldü.

Matematik alanında PISA 2025'te OECD ortalaması 463, tüm ülkeler ortalaması 429 iken Türkiye ortalaması ise 462 puan oldu ve Türkiye bu puanla tüm ülkeler ortalamasının üstünde yer aldı.

Matematik alanında OECD ülkeleri ve tüm ülkeler ortalama puanları ile Türkiye'nin ortalama puanı arasındaki farka bakıldığında Türkiye'nin her döngüde, OECD ülkeleri puan ortalamasıyla arasındaki farkı kapattığı görüldü. 2025 sonuçlarına göre Türkiye, OECD ülkeleri ortalamasını yakalarken tüm ülkeler ortalamasının 33 puan üzerine çıktı.

Hem üst düzey performans gösteren hem de asgari performans düzeyine ulaşan öğrencilerin oranını artıran iki OECD ülkesinden biri

PISA'da asgari performans düzeyine ulaşan öğrencilerin oranındaki artış, eğitim sisteminin tüm öğrencilere temel becerileri kazandırmadaki başarısını; üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranındaki artış ise öğrencilerin hızla değişen, karmaşık ve belirsiz bir geleceğe hazırlanma düzeyini gösteriyor.

PISA 2025 verilerine göre Türkiye, fen bilimlerinde üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranında ilk kez OECD ortalamasını geride bıraktı. 2022 yılında yüzde 4,0 olan bu oran, 2025'te yüzde 7,4'e yükselerek OECD ortalaması olan yüzde 7,2'nin üzerine çıktı.

Okuma becerilerinde de önemli bir yükseliş kaydedildi. Üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranı 2022'de yüzde 1,9'dan 2025'te yüzde 4,2'ye yükseldi. Matematikte ise üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranı yüzde 5,4'ten yüzde 7,9'a yükseldi.

Türkiye; 2025'te fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının üçünde de asgari performans düzeyine ulaşan öğrencilerin oranını artırdı.

Aynı zamanda Türkiye'de üç alanda da hem asgari hem de üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranı, PISA tarihindeki en yüksek seviyeye ulaştı.

Fiziki ve sosyal öğrenme ortamlarındaki iyileşme oranı OECD ortalamasından yüksek

Raporda, "Ayrıca PISA'da fiziksel ve sosyal öğrenme ortamlarına ilişkin anketlerden elde edilen veriler, Türkiye'deki fiziki ve sosyal öğrenme ortalamalarının OECD'den daha iyi olduğunu gösterdi. Bu da 2003 yılından itibaren eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması ve öğrenme ortamlarının iyileştirilmesi yönünde atılan adımların olumlu sonuç verdiğinin bir göstergesidir." değerlendirmesi yapıldı.

Eğitim personeli niteliğindeki iyileşme oranı OECD ortalamasından yüksek

Türkiye'de eğitim personeli eksikliği ve niteliğindeki iyileşme oranlarının OECD ortalamasından daha yüksek olduğu görüldü. Bu sebeple OECD'ye kıyasla Türkiye'de eğitim personeli yetersizliği ve niteliğinden dolayı eğitimin daha az düzeyde etkilendiği rapora yansıdı.

PISA 2025 Türkiye Raporu'na ulaşmak için tıklayınız.

Külçe altın ağustosta, yurt içi üretici fiyatlarıyla indirgendiğinde yüzde 7,17, tüketici fiyatlarıyla indirgendiğinde ise yüzde 7,93 oranında reel getiri sağladı.

Yİ-ÜFE'ye göre Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) yüzde 0,66, euro yüzde 0,61 ve mevduat faizi yüzde 0,33 reel getiri sundu. Aynı dönemde Amerikan doları yatırımcısına yüzde 0,86, BIST 100 endeksi ise yüzde 1,83 kaybettirdi.

TÜFE'ye göre hesaplandığında DİBS yüzde 1,38, euro yüzde 1,34 ve mevduat faizi yüzde 1,05 kazandırdı. Amerikan dolarındaki reel kayıp yüzde 0,15, BIST 100'deki kayıp ise yüzde 1,13 oldu.

Üç aylık değerlendirmede en yüksek reel getiriyi DİBS sağladı. Devlet tahvilleri Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 3,46, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 4,77 oranında yatırımcısına kazandırdı. Aynı dönemde yatırımcısına en fazla kaybettiren araç BIST 100 oldu. Endeksteki reel kayıp Yİ-ÜFE'ye göre yüzde 7,15, TÜFE'ye göre yüzde 5,98 olarak hesaplandı.

Altı ayda mevduat öne çıktı

Altı aylık değerlendirmede en yüksek reel getiri mevduat faizinde gerçekleşti. Brüt mevduat faizi, Yİ-ÜFE'ye göre yüzde 1,19, TÜFE'ye göre yüzde 2,87 oranında reel kazanç sağladı.

Aylık performansta ilk sırada yer alan külçe altın ise 6 aylık dönemde en fazla kaybettiren yatırım aracı oldu. Altındaki reel kayıp Yİ-ÜFE'ye göre yüzde 19,35, TÜFE'ye göre yüzde 18,01 olarak kaydedildi.

Yıllık değerlendirmede en yüksek reel getiriyi yine külçe altın sağladı. Altın, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 19,73, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 16,49 oranında yatırımcısına kazandırdı.

Yİ-ÜFE'ye göre DİBS yüzde 4,21, brüt mevduat faizi yüzde 3,35 reel getiri sağladı. Buna karşılık BIST 100 yüzde 0,20, Amerikan doları yüzde 8,36 ve euro yüzde 8,68 kaybettirdi.

TÜFE'ye göre ise DİBS yüzde 1,39, brüt mevduat faizi yüzde 0,56 kazandırdı. BIST 100'deki yıllık reel kayıp yüzde 2,90 olurken, Amerikan doları yüzde 10,84, euro yüzde 11,16 oranında yatırımcısına kaybettirdi.

Sabah saatlerinde Lizbon'u Tejo Nehri'nin güney kıyısındaki Almada kentine bağlayan 25 de Abril Köprüsü'nde sürücüler kornalarına basarak protesto düzenledi.

Aynı saatlerde daha güneyde, Setúbal bölgesindeki Sines'te bulunan Galp rafinerisine doğru araçların yavaş ilerlediği bir protesto konvoyu yola çıktı. WhatsApp ve sosyal medya üzerinden organize edilen eylem öğle saatlerinden sonra da devam ederken, protestonun ne zaman sona ereceğine ilişkin bir saat belirlenmedi.

Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, kaputlarında Portekiz bayrakları bulunan araçların kornalarına bastığı görüldü. Lusa haber ajansına göre göstericiler, "Akaryakıt zamları artık yeter," ve "Aileler artık dayanamıyor," yazılı pankartlar da taşıdı. Portekiz Ulusal Cumhuriyet Muhafızları (GNR), protestoya 60 ila 100 aracın katıldığını açıkladı.

Euronews'un aktardığı Portekiz Otomobil Kulübü'nün (ACP) tahminlerine göre motorinin litre fiyatı pazartesi günü 15 cent artarak 2,169 euroya, benzinin litre fiyatı ise 12 cent artarak 2,142 euroya yükseldi.

Ancak bu rakamlar, hükümetin istisnai uyguladığı Petrol Ürünleri Vergisi'ndeki (ISP) indirimi hesaba katmıyor. Vergi indirimi sayesinde fiyat artışı motorinde 12 cent, benzinde ise 9 centle sınırlandı.

Dinheiro Vivo'nun hesaplamalarına göre ise bu, motorin için bugüne kadar kaydedilen en yüksek fiyat. Benzin de Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgalinin ardından başlayan enerji krizinden bu yana en yüksek seviyeye çıktı.

Portekiz, Avrupa'nın en pahalı ülkeleri arasında

Avrupa genelinde akaryakıt fiyatları yıl boyunca yükselmeye devam etti. Almanya'da da Frankfurter Allgemeine'nin aktardığına göre fiyatlar tarihi zirveye ulaştı. Benzinin litre fiyatı, Mart 2022'de kaydedilen 2 bin 203 euroluk önceki rekoru aştı.

Portekiz ise akaryakıtın en pahalı olduğu Avrupa ülkeleri arasında yer alıyor. 21 Avrupa ülkesindeki fiyatları derleyen "fuel-prices.eu" sitesinin pazartesi günkü verilerine göre Portekiz benzin fiyatlarında en pahalı üçüncü ülke konumunda. Listede yalnızca Fransa ve Danimarka'nın fiyatları daha yüksek.

Motorinde ise Portekiz en pahalı beşinci ülke konumunda. İngiltere, İtalya, Fransa ve Danimarka'da fiyatlar Portekiz'den daha yüksek.

Fiyatlardaki sert yükseliş üzerine Portekiz Çevre ve Enerji Bakanı Maria da Graça Carvalho, Enerji Hizmetleri Düzenleme Kurumu'ndan (ERSE) konuyla ilgili bir araştırma yapmasını istedi.

Ancak ağustos ortasında yayımlanan araştırmada, "işletmecilerin aşırı kâr elde ettiğine dair herhangi bir kanıt bulunmadığı" sonucuna varıldı. Araştırmada ayrıca fiyatların hızla yükselip yavaş düştüğüne dair bir olguya da rastlanmadığı belirtildi.

Raporda, "Sonuçlar, fiyat düşüşlerinin tüketiciye sürekli olarak fiyat artışlarından daha yavaş veya daha eksik yansıtıldığı görüşünü desteklemiyor," denildi.

ERSE, Portekiz ile İspanya arasındaki fiyat farkını da vergilerle açıkladı. Bununla birlikte kurum, Portekiz'deki vergi yükünün sabit kaldığını ve bunun "Avrupa Birliği ve Euro Bölgesi'ndeki ülkelerin çoğuyla uyumlu" olduğunu vurguladı.

Hürmüz Boğazı ve rafineri kapasitesi

Avrupa'daki akaryakıt fiyatlarının yükselmesi, Orta Doğu'daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki abluka nedeniyle ticaret yollarının sekteye uğramasıyla ilişkilendiriliyor.

Ancak uzmanlar, ham petrol arzı yeterli olsa bile sınırlı rafineri kapasitesinin de fiyatları yukarı çektiğine dikkat çekiyor. Bu sorun özellikle motorin fiyatlarını etkiliyor.

Vergi cephesinde ise petrol şirketlerinin olağanüstü kârlarına yönelik ek vergi gündemde. AFP'nin aktardığına göre Portekiz, Almanya, İtalya, Avusturya, Polonya ve İspanya'nın bakanları, Avrupa Birliği dönem başkanlığını yürüten İrlanda'nın maliye bakanına bir mektup göndererek konunun bir sonraki maliye bakanları toplantısında ele alınmasını istedi.

Toplantının 18-19 Eylül tarihlerinde İrlanda'da yapılması planlanıyor.

Vergi cephesinde ise bir petrol şirketlerinin kârına olağanüstü vergi getirilmesi önerisi masada. AFP'ye göre Portekiz, Almanya, İtalya, Avusturya, Polonya ve İspanya'nın bakanları, konunun bir sonraki maliye bakanları toplantısında ele alınması için İrlanda Maliye Bakanı'na mektup gönderdi. Toplantı, Avrupa Birliği dönem başkanlığını yürüten İrlanda'da 18-19 Eylül tarihlerinde yapılacak.

Sekiz kez Olimpiyat altın madalyası kazanan Bolt, 2009'da 100 metreyi 9.58 saniyede koşarak insanlar için dünya rekorunu kırdı.

Robot, Çinli akıllı telefon üreticisi Honor'un ürettiği de dahil olmak üzere diğer iki robotu geride bıraktı. Honor'un ürettiği robot, test sürüşünde mesafeyi 9,32 saniyede kat etmişti.