Genelgeye göre Meclis’te kabul edilen Çerçeve Yasa’nın ardından yasalaşan süreç Bakanlığın hedeflerinden biri olacak. Genelgede “1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nun genel amaçları başta olmak üzere Türk Millî Eğitiminin temel ilkeleri çerçevesinde ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin bütüncül ruhuna uygun olarak evlatların hiçbir ayrım gözetilmeksizin, anayasal vatandaşlık anlayışı ve eşitlik ilkesi temelinde, millî birlik ve beraberliğe, vatana ve kardeşlik hukukuna sahip çıkacak şuurda yetiştirilmeleri mutlak surette sağlanacak. Bu amaç doğrultusunda 2026-2027 eğitim ve öğretim yılının ilk haftası ve yıl boyunca Bakanlıkça hazırlanan uygulama kılavuzları doğrultusunda etkinlikler planlanacak ve gerçekleştirilecek” ifadeleri kullanıldı.

“Güvenli Okul İklimi” kapsamında eğitim kurumlarında tedbirler eksiksiz uygulanacak

Urfa ve Maraş’ta yaşanan okul saldırılarının ardından çok tartışılan okullarda güvenlik konusu da genelgede yer aldı. Buna göre il ve ilçe yürütme kurulları eğitim öğretim yılı başında toplanarak görev ve sorumlulukları, okul ve çevresine yönelik olası riskleri gözden geçirecek ve planlamalar yapacak. Okul ortamlarında giriş-çıkışlar kontrollü sağlanacak, yaya ve araç trafiği ayrılacak, kör noktalar aydınlatılacak, acil durumlarda hızlı ve güvenli tahliyeyi sağlayacak bakım ve onarım çalışmaları ivedilikle tamamlanacak.

Okulun ve öğrencilerin güvenliğini tehdit edebilecek hususlara ilişkin ihbar ve şikâyetler değerlendirilerek önlem alınacak. Olumsuz davranışların fiil ve suça dönüşmesini engellemek üzere ilgili kurumlarla eş güdüm hâlinde koruyucu ve önleyici tedbirler hayata geçirilecek.

Veli görüşmeleri, ülke genelinde yalnızca “Okul Randevu Sistemi” üzerinden planlanarak yürütülecek. Velilerin randevusuz ziyaretlerine ve öğrencinin velisi veya vasisi olmayan kişilerin okula girişine izin verilmeyecek. Öğretmenlerin mesleki haklarının korunması ve güvenli eğitim ortamlarının sürdürülmesi amacıyla bu uygulama, tüm eğitim kurumlarında istisnasız uygulanacak.

Genelgeyle öğretmenlere önlük zorunluluğu getirildi. Bu konuya ilişkin genelge şu ifadeler yer aldı:

"Eğitim kurumu yöneticileri, öğretmenler ve eğitim çalışanları görevlerini yerine getirirken öğretmenlik mesleğinin saygınlığını, temsil sorumluluğunu ve öğrencilere örnek olma niteliğini gözetecek; kılık ve kıyafetlerinde mesleğin vakarına, kamu hizmetinin ciddiyetine ve toplumsal hassasiyetlere uygun hareket edecek ve önlük giyecek. Bu kapsamda eğitim ve öğretim yılı başında yapılacak öğretmenler kurulunda gerekli bilgilendirmeler yapılacak olup uygulama, millî eğitim müdürlüklerince takip edilecek ve mevzuata aykırı davranışlara izin verilmeyecek."

Genelgede MEB tarafından hazırlananlar dışında sınav niteliğinde uygulamalara izin verilmeyeceği de duyuruldu. Genelgede şöyle denildi: “Tüm eğitim kademelerinde Bakanlıkça belirlenen ortak sınav uygulamaları ile Bakanlık tarafından hazırlanan ölçme ve değerlendirme araçları dışında il, ilçe, okul veya sınıf genelinde öğrencileri birbirleriyle yarıştıran, sıralamaya tabi tutan ya da velilere ilave mali yük getiren deneme sınavı, hazır bulunuşluk uygulaması, tarama sınavı ve benzeri sınavların okullarda uygulanmasına veya öğrencilere satın aldırılmasına izin verilmeyecek.”

Buna göre, mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 7,9 seviyesinde gerçekleşti. Veri, 2005 tarihli işsizlik veri setinin en düşük çeyreği olarak kaydedildi.

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre; 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2026 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 84 bin kişi azalarak 2 milyon 799 bin kişi oldu.

İşsizlik oranı ise 0,3 puanlık azalış ile yüzde 7,9 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,7, kadınlarda yüzde 10,3 olarak tahmin edildi.

İstihdam edilenlerin sayısı 2026 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 155 bin kişi artarak 32 milyon 479 bin kişi, istihdam oranı ise 0,1 puanlık artış ile yüzde 48,5 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 65,8 iken kadınlarda yüzde 31,6 olarak gerçekleşti.

İşgücü, 2026 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 71 bin kişi artarak 35 milyon 278 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0,1 puanlık azalış ile yüzde 52,7 olarak gerçekleşti. İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,6, kadınlarda ise yüzde 35,3 oldu.

Genç işsizlik oranı yüzde 13,9

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki çeyreğe göre 1 puanlık azalış ile yüzde 13,9 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı; erkeklerde yüzde 11,0, kadınlarda ise yüzde 19,3 olarak tahmin edildi.

İstihdam edilenlerden referans döneminde işbaşında olanların, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi 2026 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0,1 saat artarak 42,3 saat olarak gerçekleşti.

Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı 2026 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0,2 puanlık azalış ile yüzde 29,9 oldu. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 19,3 iken potansiyel işgücü ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 20 olarak tahmin edildi.

Rubio, ABD'nin, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başkanı Japon Tomoko Akane ve ICC'nin kıdemli dava avukatlarından Senegalli Abdoulaye Seye'ye, "hükümeti UCM yargı yetkisine rıza göstermeyen yetkilileri soruşturma, tutuklama, gözaltına alma veya yargılama çabalarına doğrudan katıldıkları" gerekçesiyle yaptırım uygulayacağını duyurdu.

Dışişleri Bakanlığı geçen ay, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin ABD egemenliğine yönelik oluşturduğu "tehdidi ortadan kaldırmaya" yönelik bir girişim başlattığını duyurdu.

Bakanlık yaptığı açıklamada, nihai amacın "Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin faaliyet gösterme, Amerikalı askerleri veya yetkilileri hedef alma veya Amerikan egemenliğini başka şekillerde tehdit etme yeteneğini devre dışı bırakmak" olduğunu belirtti.

Rubio, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) 125 üye ülkesini kurumdan çekilmeye çağırdı. Donald Trump ise UCM'yi İsrail için oluşturduğu tehdit nedeniyle hedef aldığını söyledi.

ABD daha önce, Gazze savaşı sırasında işlenen savaş suçları nedeniyle İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ve eski savunma bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarılmasını sağlayan Uluslararası Ceza Mahkemesi savcısı Karim Khan'a yaptırım uygulamıştı. Trump, 2025 yılında bir başkanlık kararnamesiyle mahkemeye yaptırım uygulayarak , mahkemenin "Amerika'yı ve yakın müttefikimiz İsrail'i hedef alan gayrimeşru ve temelsiz eylemlerde bulunduğunu" belirtmişti.

Rubio, iki Uluslararası Ceza Mahkemesi yetkilisinin hangi çalışmalarda yer aldığını açıkça belirtmedi, ancak İsrail medyası Seye'nin ayrıca İsrail'in yasadışı yerleşimleri finanse etmesi ve Batı Şeria'daki yerleşimcilere silah dağıtmasıyla ilgili soruşturmayı da denetlediğini bildirdi .

İsrailli yetkililer Mayıs ayında yerel medyayı, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin Batı Şeria'da Filistinlilere karşı şiddete karışan bakanlar ve üst düzey askeri yetkililer hakkında beş tutuklama emri daha çıkarabileceği konusunda uyardı.

ABD, Afganistan'daki ABD askerlerinin eylemlerine ilişkin soruşturmalar da dahil olmak üzere, en az 11 Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC) yetkilisine yaptırım uyguladı.

Ne ABD ne de İsrail, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne üye devlet değildir ve mahkemenin yargı yetkisini tanımamaktadır.

Geçtiğimiz hafta dört insan hakları grubu, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni hedef aldığı gerekçesiyle Trump'a dava açtı . Davada, yaptırımların savaş suçları mağdurlarının adalet aramasını engellediği belirtildi.

Er şehit yakınları ve er gaziler, Güvenpark'ta sürdürdükleri oturma eyleminin 37'inci gününde polis müdahalesiyle parktan çıkarıldı, gaziler ve şehit aileleri, Gazi Uyumevi'ne götürüldü. Burada açıklama yapan Şehit Aileleri ve Gaziler Derneği Genel Başkanı Erdem Çerçioğlu, şunları kaydetti:

"Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, Türk halkı, sevgili halkımız. Sabah 5'e çeyrek kala bu ülkenin onurunu, namusunu, şerefini korumak için askere gidip şehit aileleri ve gazilerden oluşan Güvenpark'ta yaptığımız eylemde 37. günde, sabah 5'e çeyrek kala maalesef çok ağır bir polis müdahalesiyle karşı karşıya kaldık.

Alanda belki 300-400 tane polis vardı. Her taraf çevrilmişti. Sanki terörist alıyormuş gibi, teröristlere böyle müdahale edilmiyorken bu ülkenin, bu vatanın gazilerine bunlar hak da değil, reva da değil. Karga tulumba biz alındık oradan. Gazi Uyumevi'ne getirildik. Gazi Uyumevi'ne bıraktılar. Şu an gittiler. Güvenpark'ı da abluka altına aldılar. İçeri girişler falan yasak. Yani kaldırıldık oradan. Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin polisi geldi bizi orada çok ağır bir şekilde müdahale ederek hepimizi alandan kaldırdı. Tüm halkımızı, tüm Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarını yanımızda olmaya davet ediyoruz. Destek çıkmaya davet ediyoruz. Bizler sizin evlatlarınızız. Bakın, bugün bize olan yarın size olacaktır. Size olacaktır. Yapmayın. Gelin, buyurun yanımızda olun."

"Terörsüz Türkiye" ismi ile yürütülen süreç ve CHP'ye yönelik mutlak butlan kararına değinen Bahçeli'nin en dikkat çeken çıkışı ise 'seçim sistemi' üzerine oldu. Türkiye'nin 16 Nisan 2017'de gerçekleştirilen anayasa değişikliği ile Parlamenter Sistem'den Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçtiğini hatırlatan Bahçeli, sistemin revize edilmesi gerektiğinin sinyalini verdi.

MHP lideri, "Önümüzdeki süreçte sistemin ruhuna uygun, siyasi istikrarı ve demokratik gelişimi esas alan bir anlayışla siyasi partiler ve seçim sisteminin de yeniden düzenlenmesi gerekmektedir" ifadelerini kullandı.

Açıklamasında muhalefete de yüklenen Bahçeli, CHP'ye yönelik "mutlak butlan" kararıyla başlayan tartışmaların iç çatışmaya ve ayrışmaya dönüşmesini tasvip etmediklerini belirtti.

Bahçeli, şöyle konuştu:

"Biz Cumhuriyet Halk Partisi’ndeki ayrışma ve bölünme girişimlerine hep temenni ile yaklaşılmasını salık verdik, birlik bozulmasın istedik, yer yer tecrübelerimizi paylaşıp tavsiyelerde bulunduk; ancak gelinen noktada Özgür Bey ve arkadaşları ‘Yeni Parti’yi kurdular. Yargıtay kayıtlarına göre siyasi parti sayısını bir artırarak 190. parti oldular. CHP’nin bölünmesini tasvip etmesek de kendilerine ve partilerine başarılar diledik.

Siyasette ahlaklı, ilkeli ve seviyeli, Türkiye ve Türk milleti için mücadele eden her Türkiye partisini şüphesiz ki kıymetli buluyoruz. Ayrıca CHP’ye siyasi patinaj yaptıran ve Türk kamuoyunu fazlasıyla meşgul eden yolsuzluk ve usulsüzlüklerin, parti içi çatışmanın da son bulmasını ve bu sürecin Türk siyasetinde ihtiyaç duyulan temiz siyasete ve arınmaya katkı sunmasını temenni ediyoruz.

İstikrarlı, köklü siyasi partilerin, Türk demokrasisinin ve siyasetinin kurumlaşmasına, Türkiye’nin gelişmesi ve kalkınmasına katkı sağlayacağını değerlendiriyoruz. Esas mesele; siyasette ilke, seviye ve etik değerlere bağlılık, siyasetin finansmanının, merkezi yahut yerel idarelerdeki yönetme sorumluluğunun şeffaf, hesap verebilir ve denetlenebilir bir anlayışla, siyaset alanını genişleten katılımcı, kapsayıcı demokratik bir yaklaşımla şekillendirilmesi, siyasetin milli menfaatleri önceleyen ahlaki bir zeminde yapılması gereğidir.

Bu noktada şunu da ifade etmekte yarar vardır. ‘Terörsüz Türkiye’ gibi Türkiye’nin en önemli meselesine bakışta bir ilkenin, kararlı bir duruşun, çözüm iradesine yönelik parti kurumsallığında ortak bir iradenin ortaya konulamaması arzu ettiğimiz güçlü siyasi kurumsallaşmanın ‘Yeni Parti’ de henüz temin edilemediğini göstermiştir."

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, gündeme ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Partisinden yaşanan milletvekili transferlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Dervişoğlu, isim vermeden Aydın milletvekili Ömer Karakaş’ın AKP’ye transferine işaret ederek “Bu sefer bambaşka bir durum var. Bir gün Meclis’te konuşuyorsunuz, ertesi gün başka bir teklife kendinizi kaptırıyorsunuz” dedi.

Dervişoğlu, “Ben hep şunu söylüyorum: Milletin yüzüne bakamayacak hâle gelirsen, evde çoluğun çocuğun senin hakkında ne düşündüğünü sorgularsan ya da aynaya bakarken zorlanırsan, bunun siyasi bir karşılığı olur.”

İYİ Parti’nin doğru bir iş yaptığı her dönemde parti içerisinde çözülme yaşandığı algısının yaratılmak istendiğini ifade eden Dervişoğlu, “Biz ne zaman doğru bir iş yapsak, daha ilk anda sanki bir çözülme yaşanmış hissiyatı oluşturulmaya çalışılıyor. Partinin kurumsal anlamda kendine gelmesini sağlamak gibi bir zorunluluğumuz var” ifadelerini kullandı.

Dervişoğlu, tüm bu tartışmalar içerisinde esas meselenin gözden kaçırıldığını savunarak Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne işaret etti. “Böyle böyle sistemin bütününü gözden kaçırıyoruz. Benim asıl endişe duyduğum mesele de bu. Sistemden kastım Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ve bu sistemin siyaset üzerindeki etkisidir” diyen Dervişoğlu, siyasete güvenin kaybedilmesinin yaratabileceği sonuçlara ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

“Vatandaş siyasete olan umudunu kaybeder, siyaseti ve siyasetçiyi tamamen aşağılamaya başlarsa kendi sorunlarını çözmek için kime başvuracak? ‘Bu sorunu ben çözerim’ diyen başka aktörler ortaya çıkarsa vatandaşın onlara destek olmaktan başka seçeneği kalır mı?” Geçmiş dönemlerde de toplumun siyasetle bağını zayıflatmak için bazı yöntemlere başvurulduğunu kaydeden Dervişoğlu, bugün yaşanan milletvekili transferlerini de bu çerçevede değerlendirdiğini söyledi.

Dervişoğlu, mevcut sistem içerisinde ittifakı zorunlu hâle getiren tek alanın Cumhurbaşkanlığı seçimi olduğunu belirtti. “Bu ülkede ittifakı gerekli kılan tek alan, sistemden kaynaklı olarak Cumhurbaşkanlığı seçimidir. Bir siyasi partinin seçim barajını aşması için ittifak yapması artık zorunlu değil” diyen Dervişoğlu, erken seçim veya baraj kaygısı olması hâlinde partilerin oturup konuşabileceğini ancak bugün Türkiye’nin önünde bir seçim bulunmadığını söyledi.

Cumhuriyet'in haberine göre, Dervişoğlu, milletvekili transferlerine ilişkin dikkat çeken bir iddiada bulunarak, “Bana göre bu süreçler tek bir merkezden yönetiliyor. Yanın size yapılacakları meşrulaştırmak için bugün bunlar yaptırılıyor” dedi. İYİ Parti’den ana muhalefet partisine ve diğer muhalefet partilerine milletvekili transfer edilmesini bu çerçevede değerlendiren Dervişoğlu, bugün gerçekleştirilen bu transferlerle, yarın ana muhalefet partisine yönelik “mutlak butlan” kararı ya da o partiden belediye başkanı transfer edilmesi gibi girişimlerin meşrulaştırılmak istendiğini söyledi. İYİ Parti’nin milletvekili listesini kendisinin hazırlamadığını vurgulayan Dervişoğlu, bir milletvekilinin partisinden ayrılabileceğini veya fikrini değiştirebileceğini belirterek, İYİ Parti’den ayrılanların gerekçelerine dikkat çekti.

“Bizden ayrılan hiç kimse, ‘İYİ Parti politikasını değiştirdi, yanlış bir söz söyledi veya yanlış bir eylem yaptı’ diyerek ayrılmıyor” diyen Dervişoğlu, ayrılanların ya kendi siyasi gelecekleri için gittiklerini ya da “Memleketime daha iyi hizmet edeceğim” dediklerini söyledi. Dervişoğlu, “Memlekete daha iyi hizmet etmekten kasıt nedir? Belediyenin imkânlarından yararlanmak mı, iktidarın imkânlarına ulaşmak mı?” diye sordu. Dervişoğlu, “Kimseyi küçümsemek için söylemiyorum ama İYİ Parti olmasaydı bu arkadaşların pek çoğu milletvekili olamazdı ve kamuoyu tarafından tanınmazdı” dedi.

Vakfın Kurucu Başkanı A. K.'nın evinin önüne çok sayıda polis ekibi sevk edilirken, evde arama yapılıp A. K. ve eşi S. K. gözaltına alındı. Öte yandan aynı operasyonda 30 vakıf üyesi hakkında da gözaltı kararı verildi.

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Saral tepki göstermişti

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, Furkan Vakfı Kurucu Başkanı A. K.'nın paylaştığı bir videoyu sosyal medya hesabından alıntılayarak tepki göstermişti.

A.K. söz konusu videoda, Alihan Kuriş Suç Örgütü'ne yönelik operasyonla alakalı, "Devlet de, hükümet de her cemaati susturamayacağını öğrenmeli. Her yere kayyum atayamayacağını öğrenmeli. Cemaatin başına kimin geçeceğine devlet mi karar verecek?" deyip örgüt üyelerinin direnmesi gerektiğini söylemişti.

A.K.'nın bu sözlerine, "Din bezirgânı, bozguncu Kuytul!" başlığı ile cevap veren Saral, "Senin de suyun yeterince ısındı Kuytul! Akıllanmamışsın, sıra sana da gelecek! Devletin kurumları üzerinden hesap kurmaya, milletin inancını istismar ederek nüfuz devşirmeye, din kisvesi altında kendinize ayrı bir otorite alanı oluşturmaya kalkışmayın!" ifadelerini kullanmıştı.

Şirketin bir blog yazısında belirttiğine göre, yeni moddaki birçok özellik güvenliğe odaklanıyor. Sohbet robotu; kendine zarar verme, şiddet, yeme bozuklukları ile cinsel içeriklerin yer aldığı yüksek riskli konuşmaları sınırlayacak.

Oksijen'in New York Times yazarı Cecilia Kang'tan derlediği habere göre bazı durumlarda ChatGPT, ebeveyn denetimlerini ve bildirimleri etkinleştirmiş yetişkinleri uyaracak. Ayrıca bu mod, sohbet robotunun kişisel duygulara sahip olduğunu ima etmesini önleyen korumaları da güçlendirecek.

OpenAI, ChatGPT'nin gençlere yönelik modunun öğrenciler için yeni çalışma araçları ve güvenlik önlemleri de içerdiğini açıkladı. Örneğin sohbet robotu, bir gencin ödev üzerinde çalıştığını tespit ederse doğrudan yanıt vermek yerine kullanıcıya ek sorular yönelterek karşılık verecek.

OpenAI, ChatGPT'ye kaydolurken kullanıcıların yaşlarını belirtmelerini zorunlu tutuyor. Kullanım koşullarına göre kullanıcıların en az 13 yaşında olması gerekiyor ancak bazı kişiler yaşları konusunda doğru bilgi vermiyor.

Şirket, bir kullanıcının 18 yaşından küçük olup olmadığını tespit etmek için 2 binden fazla sinyali takip ettiğini ve böyle bir durum tespit edildiğinde gençlere yönelik modun otomatik olarak etkinleştirileceğini belirtti.

Şirket sözcüsü, kullanıcıların tipik giriş saatleri ve hesabın ne kadar süredir açık olduğu gibi bilgileri de içerebilen bu sinyallerin, “gizliliğe mümkün olduğunca az müdahale edecek” şekilde kullanıldığını söyledi.

Gençlerin sohbet robotunu kullanabilmesi için ebeveyn izni şartı getiren OpenAI, genç kullanıcılarının güvenliği, ruh sağlığı ve gelişimi konusunda artan bir baskıyla karşı karşıya.

Giderek daha fazla aile, çocuklarının sohbet robotu aracılığıyla tehlikeli içeriklere maruz kaldığını, bunun sonucunda kendilerine zarar verdiklerini veya intihar ederek hayatlarını kaybettiklerini öne sürerek şirkete dava açtı.

Haziran ayında Florida, OpenAI'ye dava açan ilk ABD eyaleti oldu. Eyalet yönetimi, şirketi platformunun küçük yaştaki kullanıcılar için güvenliği konusunda yanıltıcı bilgiler vermekle suçladı.

New York, Los Angeles ve diğer bölgelerdeki ebeveyn grupları ise sohbet robotlarının öğrenmeyi engelleyebileceği veya olumsuz etkileyebileceği endişesiyle okullara, öğrencilere yönelik yapay zeka ürünlerinin kullanıma sunulmasını geçici olarak durdurmaları için baskı yapıyor.

Sohbet robotları düzenli olarak yanlış bilgiler üretebiliyor ve öğrencilerin kopya çekmesine yardımcı olabiliyor. Bazı eğitim uzmanları da yapay zeka araçlarının gençlerin eleştirel düşünme becerilerini olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarıyor.

OpenAI ise yeni çalışma modunun gençler için ek bir eğitim aracı olduğunu belirtti.

Şirket blog yazısında, “Yapay zekanın eğitim fırsatlarını genişletmesi gerektiğine inanıyoruz. Bu nedenle ChatGPT for Teens'i, yardımın her zaman mevcut olmadığı sınıf dışındaki anlarda destek sunacak, aynı zamanda gençlerin aktif ve iş birliğine dayalı bir öğrenme sürecine katılmalarını sağlayacak şekilde tasarladık” ifadelerini kullandı.

OpenAI'nin ChatGPT'yi gençlere göre uyarlama yaklaşımı, sosyal medya şirketlerinin yıllardır kullandığı benzer bir yöntemi izliyor. Bu yöntemde, gençlere yönelik çeşitli güvenlik önlemleri içeren yeni modlar oluşturulurken uygulamanın kullanımı teşvik edilmeye devam ediyor.

Yeni özellikler genellikle ebeveyn denetimlerine ve gözetimine de dayanıyor.

Çocuk güvenliği savunucuları ve yasa koyucular ise bu yaklaşımı, nihayetinde şirketlerin oluşturduğu zararlara ilişkin sorumluluğun ebeveynlere yüklenmesi olarak eleştiriyor.

Bunun yanı sıra, kolayca aşılabilen yöntemlerin bulunması nedeniyle kullanıcıların yaşlarını doğrulamak teknoloji şirketleri açısından uzun süredir önemli bir sorun olmaya devam ediyor.

Üretici fiyatlarındaki artış henüz perakende fiyatlara yansımadı. 30 adet orta boy yumurtanın fiyatı marketlere ve markalara göre değişiklik göstermekle birlikte ortalama 170 ila 210 TL arasında satılmakta. EKONOMİM'in haberine göre, yumurta fiyatları boyuta (M, L, XL) ve organik ya da gezen tavuk tercihlerine göre artış gösterebilir.

Olay, Şahinbey ilçesinin İbni Sina Mahallesi 190007 Nolu Sokak'ta, Meriç esnaf ve vatandaşların sorunlarını dinlerken meydana geldi.

Halk Tv'de yer alan habere göre karnından yaralanan Meriç, sedyeyle hastaneye götürülürken polislere saldırganın ismini de söyledi. Meriç kendisini bıçaklayanın eski CHP Oğuzeli İlçe Başkanı S. A. K. olduğunu ifade etti.

Adalet Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada da, Meriç'e yönelik saldırının S. A. K. tarafından gerçekleştirildiği belirtildi.

Meriç'in hayati tehlikesinin bulunduğu ve sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu bildirildi.

Olaya ilişkin soruşturma başlatıldığı kaydedilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Yeni Parti Gaziantep Milletvekili Melih Meriç, eski CHP Oğuzeli İlçe Başkanı S. A. K. tarafından bıçaklandı. Özgür Özel'le birlikte Yeni Parti'ye geçtiği belirtilen S. A. K.'nıin gerçekleştirdiği saldırının ardından Melih Meriç hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı. Meriç'in hayati tehlikesinin bulunduğu ve sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu bildirildi. Olayla ilgili adli soruşturma başlatıldı."

TBMM Başkanı Kurtulmuş, Yeni Parti Gaziantep Milletvekili Melih Meriç'e yönelik saldırıyı kınadığını bildirdi. Kurtulmuş yaptığı açıklamada, "Şiddetin hiçbir gerekçesi, mazereti ve meşruiyeti olamaz" dedi.

Gaziantep Valisi Kemal Çeber de, X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, dün akşam saatlerinde Yeni Parti Gaziantep Milletvekili Melih Meriç'e yapılan bıçaklı saldırının ardından şüphelilerin yakalanması için çalışma başlatıldığını belirtti.

Çeber, paylaşımda şu ifadelere yer verdi:

"Gaziantep Milletvekilimiz Melih Meriç'e bıçaklı saldırı olayının şüphelisi S.A.K, şüphelinin olay yerinden bindiği özel araç şoförü A.Ç, araç değişiminden sonra bindiği ticari araç şoförü E.D, şüphelinin yakını H.K ve olay yerinde bulunan özel güvenlik görevlisi R.Ç olmak üzere toplam 5 şüpheli gözaltına alınmıştır."

Meriç'in hastanede tedavisi sürüyor.

Mahkeme, 17 Ağustos'ta Ekrem İmamoğlu'nun "uygun bir zamanda" savunma yapabileceğini söylemişti.

Temmuz ayındaki son duruşmada İmamoğlu ile mahkeme başkanı tartışmıştı.

Başkan, İmamoğlu'na "Savunma yapmak istemiyorsanız 'susma hakkımı kullandım' şeklinde zapta geçer, celseyi kapatırım" diye yanıt vermişti.

Yeniden başlayan duruşmalar, Silivri'deki Marmara Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nun karşısında bulunan yeni bir salonda görülüyor.

17 Ağustos'taki ilk duruşmayı İmamoğlu'nun eşi Dilek Kaya İmamoğlu ve Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel de izledi.

Duruşmanın ardından Silivri'deki Marmara Cezaevi önünde basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Özgür Özel, Ekrem İmamoğlu'nun savunmasının ne zaman alınacağının açıklanmamasına tepki gösterdi.

Özel, mahkeme heyetinin "8 Temmuz'da bu davayı bitireceğim" diyerek, İmamoğlu'nun savunma hakkını ihlal etmeye çalıştığını söyledi.

Özgür Özel sözlerini, "Gerçekten burada artık göstermelik bir yargılama bile yapılmıyor" şeklinde sürdürdü.

Dilek İmamoğlu da "Koca bir adliye salonu yapıldı ama adaletin en temel şartı yine sağlanamadı; milyonların Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu'nun en temel hakkı olan savunmasını ne zaman ve ne kadar süreyle yapacağı belirsiz" sözleriyle, sosyal medya hesabından yargılama sürecine tepki gösterdi.

İmamoğlu, Silivri'deki duruşma salonun büyüklüğü nedeniyle ailelerin sevdiklerini görebilmek için dürbün kullandığını ve avukatların müvekkilleriyle iletişim kurmakta zorlandığını da sözlerine ekledi.

İBB davasında İmamoğlu, başta "suç örgütü kurmak ve yönetmek" olmak üzere çok sayıda suçla itham ediliyor.

Yaklaşık 3.900 sayfalık iddianamede savcılık, 142 ayrı eylemden sorumlu olduğunu öne sürdüğü İmamoğlu hakkında 828 yıldan 2.352 yıla kadar hapis cezası talep ediyor.

İmamoğlu ise davayı "siyasi" olarak nitelendiriyor ve kendisine yöneltilen tüm suçlamaları reddediyor.

Denizolgun'un Karacaahmet Mezarlığı'ndaki mezarı 19 Ağustos'ta açılacak.

Savcılık açıklamasında, Denizolgun'un "ölümünün ve yapılan otopsi işlemlerinin şüpheli olduğuna ilişkin iddia ve şikayet olduğu" kaydedildi.

Denizolgun Eylül 2016'da hayatını kaybetti.

Refah Partisi'nden 1995 yılında milletvekili seçilen Arif Ahmet Denizolgun, 1998-1999 yılları arasında Ulaştırma Bakanlığı görevini yürüttü. NATO Komisyon Başkanlığı da yaptı.

Denizolgun cemaatin ilk lideri Süleyman Hilmi Tunahan'ın torunu.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından çıkar amaçlı suç örgüt kurma ve örgüte üye olma gibi suçlamalarla gözaltına alınan Alihan Kuriş 16 Ağustos'ta tutuklandı.

Kuriş'e "çıkar amaçlı suç örgütü yöneticiliği, nitelikli dolandırıcılık, Vergi Usul Kanunu'na muhalefet ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama" suçlamaları yöneltiliyor.

BBC Türkçe'nin gördüğü ifade tutanağında Kuriş tüm suçlamaları reddetti ve bunun bir "itibar suikastı" olduğunu savundu.

Konuyla ilgili 16 Ağustos'ta açıklama yapan İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Alihan Kuriş'in 2016 yılında "bu yapının başına geçmesinden bu yana yaşanan devasa para ve mal varlığı hareketleri, devletimizin ilgili birimlerince milimetrik olarak izlenmiştir" dedi.

Mustafa Çiftçi, yapılanmanın yönetim kadrosunun, "glooper" isimli bir iletişim uygulaması kullandığını da söyledi.

Çiftçi, "kesinlikle dindarlara, muhafazakarlara, dini cemaatlere herhangi bir operasyon yok" ifadesini kullandı.

Tüm Kırtasiyeciler Derneği (TÜKİD) Yönetim Kurulu Başkanı Taha Keresteci, bu yıl bir öğrencinin temel kırtasiye ihtiyaçlarından oluşan okul çantasını doldurmanın maliyetinin 2 bin 500 TL'ye ulaştığını belirtti. Cnbc-e'nin haberine göre geçen sene bu rakam 1.900 TL ile 2.000 TL arasında değişiyordu. Buna göre; iki eğitim dönemi arasında yaklaşık yüzde 25'lik bir artış söz konusu.

Sırt çantası yüzde 45,45 arttı

TÜKİD verilerine göre, okul alışverişi listesinin başında yer alan sırt çantaları bu yıl en fazla zamlanan ürün oldu. Bir yılda yüzde 45,45 artan sırt çantalarını matara, parmak boyası ve kurşun kalem takip etti.

Fiyatı en fazla artan ürünler şöyle:

Sırt çantası: Yüzde 45,45 arttı.

Matara: Yüzde 33,33 arttı.

Parmak boyası: Yüzde 30,14 arttı.

12'li kurşun kalem: Yüzde 25 arttı.

Beslenme çantası: Yüzde 24,14 arttı.

Yapıştırıcı: Yüzde 20,69 arttı.

Kalem çantası: Yüzde 20 arttı.

Kırmızı kalem: Yüzde 20 arttı.

İstanbul, Ankara ve İzmir'de okul servisi maliyeti

Okul masraflarının en büyük kalemlerinden birini de servis ücretleri oluşturuyor. İstanbul'da mevcut tarifeye göre öğrenciyi en yakın mesafedeki bir okula servisle göndermenin bedeli aylık yaklaşık 4 bin 500 TL, yıllık ise en az 40 bin TL seviyesinde bulunuyor.

Mesafe arttıkça servis ücretleri de katlanıyor. Buna göre, uzak bir okulu tercih eden velilerin yıllık servis gideri 90 bin TL'nin üzerine çıkabiliyor.

İzmir'de en yakın mesafe için uygulanan tarife 3 bin TL'den başlıyor. Çocuğu için eve uzak bir okul tercih edecek veliler ise aylık 8 bin TL'ye yaklaşan servis ücretleri ile karşı karşıya kalıyor.

Ancak bu tarifeler yeni eğitim öğretim yılı öncesinde güncellenecek. İzmir'de 2026-2027 eğitim öğretim döneminde geçerli olacak servis ücretleri, önümüzdeki günlerde yapılacak UKOME toplantısında belirlenecek.

Ankara'da ise en son uygulanan tarifeye göre fiyatlar 2 bin 420 TL'den başlıyor ve mesafeye göre artış gösteriyor. Uzakta bir okul seçecek veliler yıllık olarak 32 bin TL'yi gözden çıkarmak zorunda.

Ancak İzmir de olduğu gibi Ankara'da da bu rakamlar değişecek. Gelecek günlerde yapılacak UKOME toplantısında 2026-2027 eğitim yılı için uygulanacak tarife belli olacak.

Okul üniforması masrafı 2 bin 600 TL’ye ulaştı

Eğitim masraflarının önemli kalemlerinden birini de okul üniformaları oluşturuyor. Her okulun kendine özgü üniforma uygulaması bulunurken, kıyafetler genellikle okul çevresindeki anlaşmalı satış noktalarından temin ediliyor.

Bu yıl yeni üniforma alacak veliler için temel bir forma setinin maliyeti ortalama 2 bin 600 TL seviyesinde bulunuyor. Bu tutar; uzun kollu-kısa kollu üst, hırka-kapüşonlu, pantolon-etekten oluşan temel üniforma parçalarını kapsıyor.

Ortalama fiyatlar şu şekilde;

Uzun kollu üst: 590 TL

Kısa kollu üst: 500 TL

Hırka veya kapüşonlu üst: 860 TL

Pantolon veya etek: 720 TL

Veliler farklı kıyafet seçenekleriyle karşı karşıya

Öğrenciler için belirlenen okul üniformaları okuldan okula farklılık gösteriyor. Bazı okullarda uzun kollu üst, kısa kollu üst, pantolon veya etek ile hırkadan oluşan temel üniforma yeterli olurken, bazı okullarda eşofman takımı, mont ve ek kıyafet parçaları da zorunlu tutulabiliyor. Bu uygulama, velilerin üniforma maliyetlerini de artırıyor.

Devlet üniversitelerinin örgün programlarında toplam 481 bin 684 kontenjanın 479 bin 392'sine yerleştirme yapıldı. Yalnızca 2 bin 292 kontenjan boş kaldı. Geçen yıl 5 bin 503 olan boş kontenjan sayısı yüzde 58,3 azaldı. Devlette lisans programlarının doluluk oranı yüzde 99,15, ön lisans programlarının doluluk oranı yüzde 99,98, toplam doluluk oranı ise yüzde 99,52 olarak gerçekleşti. Ön lisans programlarında yalnızca 37 kontenjan boş kaldı.

Ön lisans programlarındaki rekor doluluk, gençlerin mesleki ve teknik yükseköğretime güçlü ilgisini ortaya koydu. Başarı sırası barajı bulunan tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukuk programlarının devlet üniversitelerinin yurt içi kampüslerindeki genel kontenjanlarının tamamı doldu. Mühendislik programlarında doluluk yüzde 98'i aşarken matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, işletme ve ekonomi programlarının devlet üniversitelerindeki genel kontenjanlarında da boşluk kalmadı. Vakıf yükseköğretim kurumlarındaki genel kontenjanların doluluk oranı ise yüzde 79,7 olarak gerçekleşti.

Yapay zeka, veri bilimi, siber güvenlik gibi bölümler yoğun ilgi gördü

YÖK'ün yapay zeka, veri bilimi, siber güvenlik ve dijital dönüşüm başta olmak üzere geleceğin mesleklerine yönelik açtığı programlar öğrencilerden yoğun ilgi gördü. Bu yıl ilk kez açılan İşletme ve Yapay Zeka, Paramedik, Hayvancılık Teknolojileri ve İşletmeciliği, İlaç Üretim Teknolojisi, Laboratuvar Hayvanları, Mobil Güvenlik Teknolojileri, Patlayıcı ve Enerjetik Malzemeler Teknikerliği ve Balıkçılık Teknolojisi programlarının kontenjanlarının tamamı doldu. Yapay zeka tabanlı lisans ve ön lisans programları da yüzde 100 doluluğa ulaştı. Yapay Zeka Mühendisliği, Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi, Yapay Zeka ve Veri Mühendisliği, Robotik ve Yapay Zeka, Yapay Zeka Destekli Kodlama ile Yapay Zeka Operatörlüğü programlarında kontenjan boş kalmadı. Devlet üniversitelerindeki öğretmenlik programlarının önemli bölümünde de kontenjanların tamamı doldu. Almanca, Coğrafya, Fransızca, Japonca, Matematik, Okul Öncesi, Özel Eğitim, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Sınıf, Sosyal Bilgiler, Tarih, Türk Dili ve Edebiyatı ile Türkçe öğretmenliği programları yüzde 100 doluluğa ulaştı.

Açıköğretim ve uzaktan öğretimde de kontenjanlar doldu

Devlet üniversitelerindeki açıköğretim programları için ayrılan 89 bin 396 kontenjanın tamamına yerleştirme yapıldı. Uzaktan öğretim programlarındaki 8 bin 298 kişilik kontenjan da tamamen doldu. Vakıf üniversitelerinin uzaktan öğretim programlarına ayrılan bin 210 kişilik kontenjanın doluluk oranı yüzde 97,2 oldu. Başarı sırası barajı olan ve olmayan programlarındaki doluluk oranı ise yüzde 79 olarak gerçekleşti.

YKS'ye giren 2 milyon 255 bin 76 adaydan 2 milyon 187 bin 747'sinin yerleştirme puanı hesaplandı. Bu adaylardan 1 milyon 279 bin 439'u tercihte bulundu. Bu yıl Özel Yetenek Sınavı (ÖZYES) ve KKTC uyruklulara ayrılan kontenjanlar dahil yaklaşık 807 bin kontenjan bulunurken, ÖZYES'e ve KKTC uyruklu adaylara ayrılanlar hariç 766 bin kontenjan için tercih yapıldı. Örgün, açık ve uzaktan öğretim programlarının tamamı dikkate alındığında tercihte bulunan adaylardan 730 bin 854'ü bir yükseköğretim kurumuna yerleşme hakkı kazandı. Yurt içindeki devlet ve vakıf üniversitelerinin örgün ön lisans ve lisans programlarına yerleşen aday sayısı ise 619 bin 766 oldu.

Her 10 adaydan 4'ü ilk üç tercihinden birine yerleşti

Yerleştirme sonuçlarına göre, adayların yüzde 19'u ilk, yüzde 12'si ikinci, yüzde 9'u üçüncü tercihine yerleşti. Böylece adayların yüzde 40'ı ilk üç tercihinden birini kazandı. Dördüncü tercihine yerleşenlerin oranı yüzde 8, beşinci tercihine yerleşenlerin oranı yüzde 7 oldu. Böylece adayların yüzde 55'i ilk beş tercihinden birine yerleşti. Tercih yapma hakkına sahip olmasına rağmen herhangi bir tercih yapmayanların oranı tüm adaylarda yüzde 41,5, son sınıf öğrencilerinde yüzde 45,7 olarak gerçekleşti. Daha önce ortaöğretimden mezun olan ancak herhangi bir yükseköğretim programına yerleşmemiş adayların ise yüzde 70'i tercihte bulundu.

"Kontenjan politikamız yerleştirme sonuçlarına olumlu yansıdı"

YKS yerleştirme sonuçlarını değerlendiren YÖK Başkanı Erol Özvar, uyguladıkları kontenjan politikalarının olumlu etkilerini gördüklerini belirterek, "Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde yükseköğretime erişimi artırmanın yanı sıra niteliği yükselten ve gençlerimizi Türkiye'nin geleceğine hazırlayan büyük bir dönüşüm gerçekleştirdik. Uyguladığımız kontenjan politikasının yerleştirme sonuçlarına olumlu yansımasından büyük memnuniyet duyuyoruz. Devlet üniversitelerimizde doluluk tarihi bir seviyeye ulaştı, neredeyse boş kontenjan kalmadı. Başarı sırası barajı bulunan tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukuk programlarında yüzde 100 doluluk sağlanması da bu politikanın isabetini açık biçimde gösteriyor" dedi.

Barrack, X hesabından yaptığı açıklamada, ABD’nin saldırılardan “derin endişe” duyduğunu belirterek, tüm tarafları yeni askeri çatışmalar yerine “mantıklı diyaloğa” öncelik vermeye çağırdıklarını söyledi.

Suriye’nin İdlib vilayetinde Türkiye sınırına 70 kilometre uzaklıktaki hava üssüne düzenlenen saldırılarda pistin hedef alındığı ve maddi hasar meydana geldiği, can kaybı yaşanmadığı bildirildi. Suriye devlet televizyonuna göre İsrail hava saldırılarında üs sekiz kez vuruldu.

Beşar Esad rejiminin devrilmesinden önce İsrail, Suriye'de İran güçlerini ve Hizbullah'a ait mevzileri hedef alan saldırılar düzenliyordu.

Rejimin devrilmesinin ardından ise İsrail, Suriye genelindeki silah ve füze depoları ile stratejik askeri noktaları hedef alan saldırılarını genişletti.

NTV'den Sibel Can'ın haberine göre, ilgili konu Nüfus Politikaları Kurulu'nun gündemine geldi. İlgili bakanlıklar prensipte anlaştı. Düzenlemenin tamamlandıktan sonra kanun teklifine dönüştürülerek Meclis'e sunulması bekleniyor.

Eksik primler borçlanılabilecek

Çalışma hayatında 400 binin üzerinde sözleşmeli personel bulunuyor. Yarı zamanlı çalışmaya başvuran mevcut çalışan sayısı ise 22 bin civarında.

Düzenleme yasalaşırsa sözleşmeli personelin yarım çalıştığı aylara ait eksik çalışılan süreleri borçlanma hakkı doğacak.

Yarı zamanlı çalışma hakkını kullanan ebeveynin aldığı maaş yarıya düşüyor. Dolayısıyla prim miktarında da düşüş oluyor. Yeni düzenlemeyle prim kaybının telafisinin sağlanması amaçlanıyor.

Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin hazırlanan ve kamuoyunda çerçeve yasa olarak bilinen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Resmi Gazete'de yayımlandı ve yasalaştı.

Kanunun Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesi ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, sosyal medya hesabından bir mesaj yayımladı.

Erdoğan paylaşımında şu mesajları verdi:

"Gazi Meclisimizde tarihî bir mutabakat örneği olarak 467 milletvekilimizin desteğiyle kabul edilen ve bugün itibarıyla yürürlüğe giren Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’un hayırlara vesile olmasını diliyorum.

Türkiye’nin huzurlu, müreffeh ve güvenli geleceği için atılan bu önemli adımda emeği geçen:

Cumhur İttifakı ortağımız Sayın Devlet Bahçeli’ye ve Milliyetçi Hareket Partisi Grubuna…

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Numan Kurtulmuş’a…

AK Parti Grubundaki kıymetli yol ve dava arkadaşlarıma…

Farklı kulvarda yer almakla birlikte yapıcı bir tutum sergileyen tüm siyasi parti gruplarına ve milletvekillerine yürekten teşekkür ediyorum.

Sürecin bugünlere kazasız belasız gelmesinde katkısı bulunan devletimizin kurumlarını ve görevlilerini tebrik ediyorum.

Başta şehitlerimizin yakınları ve gazilerimiz olmak üzere, milletimizin tamamının hassasiyetlerini dikkate alan bir yaklaşımla yürüttüğümüz süreci, Kanun’un belirlediği zeminde, ilgili kurum ve kurullarımızın riyasetinde aynı samimiyet ve titizlikle yönetmeye devam edeceğiz."

Çerçeve Yasa neler getiriyor?

Resmi Gazete'de yayımlanan Kanun'a göre, Kanun'la, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararı'nın Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakip, yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile verilen mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi işlemlerinin ve yapılacak diğer işlemlerin belirlenmesi amaçlanıyor.

Düzenleme, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve bu örgüt lehine işlenen Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun'da düzenlenen suçları kapsayacak.

Kanun'da "Örgüt", PKK/KCK terör örgütünü ve bununla bağlantılı her türlü oluşumları, "Kurul", düzenlemenin ilgili hükmü uyarınca oluşturulacak Kurul şeklinde tanımlanıyor.

Kanun'a göre, örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar hariç, kanun kapsamına giren ve üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 10 yıl süreyle ertelenecek.

Erteleme süresi içinde dava zaman aşımı işlemeyecek. Bu suçlarla ilgili dosya ve suçun ispatına yarayan deliller, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresince muhafaza edilecek. Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verilecek ve Hazineye irat kaydedilecek. Karar, kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlara tebliğ edilecek. Kararda başvuru ve itiraz hakkı ile süresi ve mercisi gösterilecek.

Bu hüküm uyarınca Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlara karşı kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlar 2 hafta içinde sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Hüküm uyarınca kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin mahkeme tarafından verilen kararlara karşı da 2 hafta içinde itiraz edilebilecek.

Milli Güvenlik Kurulu Kararı'nın Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş olup da düzenlemenin kapsamına giren suçlardan dolayı bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmaların yapılması, Kurulun iznine bağlı olacak.

Düzenleme uyarınca erteleme kararı verilecek suçlardan dolayı verilmiş olan tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirleri, soruşturma veya kovuşturmanın bulunduğu evredeki yetkili hakim veya mahkeme ile bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ilgili ceza dairesi tarafından değerlendirilecek. Koşullarının bulunması halinde bu tedbirlerin kaldırılması kararlaştırılacak.

Erteleme kararı verilecek suçlarla ilgili istinaf veya temyiz kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilecek.

Erteleme kararlarının kaydedilmesi ve yeniden suç işlenmesi

Verilen erteleme kararları, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilecek. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, belirlenen amaç için kullanılabilecek.

Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, erteleme kararı kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam olunacak. Mahkumiyet halinde verilen cezanın infazı, düzenlemenin buna yönelik hükmü kapsamında ertelenmeyecek ve mahkumiyet hükümlerinin tüm sonuçları doğacak. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde kovuşturma yapılmasına yer olmadığı veya düşme kararı verilecek.

Kanun'la, örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararı'nın Resmi Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçundan mahkum olanlar ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar hariç olmak üzere, düzenleme kapsamına giren suçlardan, toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı 5 yıl süreyle, toplam 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı 10 yıl süreyle infaz hakiminin kararıyla ertelenecek. Bu hükmün uygulanması, müsadere kararlarının yerine getirilmesini engellemeyecek. Erteleme süresi içinde cezada zaman aşımı işlemeyecek.

İnfaz hakimi tarafından verilen erteleme kararlarına karşı itiraz edilebilecek. Ayrıca bu kapsamda verilen erteleme kararları, oluşturulan sisteme kaydedilecek. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde belirlenen amaç için kullanılabilecek.

Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, infaz hakimi tarafından erteleme kararı kaldırılarak cezanın infazının devamına karar verilecek. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılacak. Erteleme kararlarının takibi Cumhuriyet başsavcılıklarınca yapılacak.

Takip, koordinasyon ve uygulama hükümleri

Kanun kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesi, düzenlemenin Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri'nden müteşekkil Kurul tarafından yapılacak. İhtiyaç halinde Kurul tarafından alt komisyonlar oluşturulabilecek, bakanlık, kurum ve kuruluşların temsilcileri ile gerekli görülen kişiler Kurul ve komisyon toplantılarına davet edilebilecek.

Kurul tarafından sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesini sağlamak üzere alt komisyonlarda görevlendirme yapılabilecek.

PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararı'nın Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben bu düzenlemenin amacı ve kapsamı doğrultusunda örgütün tamamen tasfiyesi ve bu duruma ilişkin gözlem raporları uyarınca dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirme yapılabilecek. Kurulun gerekli görmesi halinde adli, idari ve yasal düzenlemeler konusunda talepte bulunulacak.

Kanun uyarınca verilen erteleme kararları, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirilecek.

Gerekli görülmesi halinde soruşturma ve kovuşturmalar nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması, sulh ceza hakimliğinden veya mahkemesinden, mahkumiyet hükümleri nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması infaz hakimliğinden Kurul tarafından talep edilecek.

Talep hakkında ilgili merci tarafından karar verilecek. Bu kararlara karşı itiraz edilebilecek. Mahkumiyet hükümleri nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına yönelik talepte bulunulabilmesi için 5 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından kararın verildiği tarihten itibaren 2 yıl, 10 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından ise 3 yıl geçmiş olması gerekecek.

Kurul, çalışmaları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisini düzenli olarak bilgilendirecek. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca düzenleme kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere İzleme Komisyonu kurulacak. İzleme Komisyonu, Kanun kapsamındaki faaliyetleri izleyecek ve tavsiyelerde bulunabilecek. Kurulun sekretarya hizmetleri Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yerine getirilecek.

Silah ve malzeme teslimi

Kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberinde getirdikleri yahut beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme kayıt altına alınacak. Bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.

Kanun hükümleri, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararı'nın Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben 6 ay içinde bu düzenleme hükümlerinden yararlanmak istediğini bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara yazılı olarak bildirenlere uygulanacak.

Kanun kapsamında verilen görevler, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ivedilikle yerine getirilecek. Kanun'un amaç ve faaliyetleri kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğu doğmayacak.

Yeni çalışma takviminin uygulanmasından kısa bir süre sonra Pravda gazetesinde yayınlanan, memnuniyetsiz bir işçinin yazdığı mektup sorunları şöyle özetliyordu: “Eşlerimiz fabrikada, çocuklarımız okulda ve kimse bizi ziyaret edemiyorsa evde ne yapacağız?” diye soruyordu mektubu yazan. “Tatili yalnız geçirmek zorunda kalıyorsanız, tatil sayılmaz.” Ebeveynler, çocukları okuldayken evde yalnız kalıyor veya vardiyadayken çocukları gözetimsiz bırakıyordu. Ortak bir izin günü olmaması nedeniyle, geniş aile toplantıları imkansız hale geldi. İş gücü moral bozukluğu ve isteksizlik yaşadı, öngörülen verimlilik artışı asla gerçekleşmedi ve politika önce değiştirildi, sonra tamamen terk edildi.

Hafta sonları olmayan bir dünya imkansız gibi geliyor. Guardian'ın haberine göre, Cumartesi Gecesi Ateşi'nin, Çılgın Pazartesi'nin olmadığı bir dünya. Portsmouth Üniversitesi'nde sosyal ve kültürel tarih profesörü olan Brad Beaven, "Hafta sonu büyük önem taşıyor çünkü kolektif zamanın piyasa zamanı üzerindeki zaferini temsil ediyor. Bu sadece dinlenmekle ilgili değil, aynı zamanda endüstriyel saatten bağımsızlığı geri kazanmakla ilgili." diyor.

Çalışan insanların onuru ve insanlığı için kutsal olan Cumartesi ve Pazar günleri, mitoloji ve törenlerle doludur. Herkes hafta sonunun ne anlama geldiğini bilir. Cuma günü saat 16:58'de dizüstü bilgisayar kapağının sesi. Eve dönerken planlar. Hafta sonu kaldırımlarının yavaş temposu, koşuşturmadan sakinliğe geçiş. Ritüeller elbette zamanla değişti. Hafta sonu, yaşam evrelerinden geçerken şekil değiştirir, ancak her yinelemede siz ve akranlarınız arasında paylaşılan bir deneyim olarak kalır.

Londra Üniversitesi Birkbeck'te ekonomi profesörü ve "Cuma Yeni Cumartesi" kitabının yazarı Pedro Gomes, "20 yaşındayken geçirdiğim hafta sonu, 40 yaşında ve çocuk sahibi olduğum şu anki hafta sonundan çok farklıydı," diye gülüyor. "Gençken arkadaşlarınızla vakit geçirirsiniz, yaşlandıkça ailenizle birlikte olabilirsiniz. Sonunda torunlarınızla birlikte olabilirsiniz. Hayatımız boyunca hafta sonunun farklı biçimlerini deneyimliyoruz." diyor.

Artık nerede başlayıp nerede bittiğini belirlemek zor

Ancak günümüzde hafta sonunun nerede başlayıp nerede bittiğini belirlemek zor olabiliyor. Evden çalışma cuma günü çamaşırlar yıkanırken, e-postalar pazar günü yanıtlanıyor. Zorlu bir çarşamba gününden sonra telefonunuzdan kendinizi şımartmak için yapılan bir alışveriş, cumartesi günü yapılan bir gezinti kadar olası. Geleneksel cumartesi 15:00 futbol maçı, televizyon yayın akışında pazartesi akşamına kadar uzatıldı. İlk olarak 1956'da Richard Nixon tarafından öngörülen dört günlük çalışma haftası, Hollanda'da insanların ortalama 32,1 saat çalıştığı bir gerçeklik haline geldi. Cuma günü, kimse resmi evrakları imzalamadan, sessizce çalışma haftasından ayrılıyor. Bu da şu soruyu akla getiriyor: 2026'da "hafta sonu" ne anlama geliyor?

Hafta sonu kavramı sadece 100 yaşında

Şaşırtıcı bir şekilde, bildiğimiz anlamda hafta sonu kavramı sadece 100 yaşında. 1926'da Henry Ford, fabrikalarındaki işçilerin altı gün yerine beş gün sekiz saat çalışacaklarını ve ücretlerinde herhangi bir kesinti olmayacağını duyurarak haftanın şeklini değiştirdi. Ford hafta sonunu icat etmedi; bu fikir, sendikaların, dini grupların ve ilerici işverenlerin kampanyalarıyla bir yüzyıldır sessizce varlığını sürdürüyordu. Ancak Ford, bu fikrin arkasına önemli endüstriyel gücünü koyarak, iki günlük özgürlük dilimini hayata geçirdi.

Ford, Ekim 1926'da şirketinin Ford News dergisinde şöyle yazmıştı: "İşçiler için boş zamanın ya kaybedilen zaman ya da bir sınıf ayrıcalığı olduğu düşüncesinden kurtulmanın tam zamanı." Ford'un bu yeniliği, kısmen daha önceki icadı olan montaj hattına bir yanıt niteliğindeydi; montaj hattı verimliliği artırmış ancak işçileri yormuş ve fabrikalarda devamsızlık oranı %10'a kadar çıkmıştı. Makalesinde, işin içinde kişisel çıkarların da olduğunu gizlemedi. "Daha fazla boş zamanı olan insanlar, araçlarla daha fazla ulaşım ihtiyacı duyarlar," diye devam etti. Günübirlik geziler modası, otomobil satmak için etkili bir pazarlama aracıydı. Bu arada, fabrikaları, çalışma saatlerinin azalmasına rağmen istikrarlı bir verimlilik seviyesini korudu. 1938'de, Büyük Buhran'da artan işsizlik oranlarıyla karşı karşıya kalan ABD genelinde, beş günlük çalışma haftası resmen kabul edildi.

Atlantik'in Avrupa tarafında, Boots eczane zinciri öncüydü. 1933'te şirket, Nottingham'da yeni bir fabrika açtı ve bu fabrika o kadar verimli oldu ki kısa sürede stok fazlası oluştu. İşsizliğin %25 olduğu bir dönemde çalışanlarını işten çıkarmak istemeyen John Boot, Cumartesi sabah vardiyasını sona erdirdi ve 5.000 kişilik iş gücünün çalışma saatlerini ücretlerden kesinti yapmadan azalttı. Bu ticari olarak başarılı oldu, devamsızlık oranlarında düşüşe yol açtı ve 1934'te Boots'un politikası olarak benimsendi. Aktör Eddie'nin büyük dedesi olan Richard Redmayne'in başkanlığındaki bir hükümet soruşturması, "beş günlük çalışma haftasının deneysel olarak uygulanmasına ilişkin bir inceleme" yayınladı ve "uzun bir hafta sonu dinlenmesinin ve rahatlamasının fizyolojik ve psikolojik etkilerinden kaynaklanan çalışanların dayanıklılığında ve canlılığında bir iyileşme" olduğunu belirtti. Yavaş yavaş, hafta sonu uygulaması ivme kazandı. Beaven'e göre, İngiltere'de "20. yüzyılın başlarındaki hafta sonu uygulaması genellikle Cumartesi ve Pazar günlerinin yarım gün olarak kabul ediliyordu." "İki günlük tam hafta sonu tatili, ancak İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra yaygın olarak benimsendi."

Sanayileşmeden önce, hayvanlar ve ekinler uzun süre ihmal edilemeyeceği için, ardışık boş gün kavramı pek yoktu. Çalışma, hava ve mevsimlere göre belirlenirdi; saatten çok güneş daha önemliydi. Fabrikalar, düdükleri ve saatleriyle zamanın işleyiş biçimini değiştirdi. Vardiyaların ve maaş günlerinin mekanize ritmi, mevsimlerin eski ritimlerini bastırdı.

Çalışma hayatı daha katı bir şekilde organize edildikçe, boş zamanın da aynı şekilde organize edilebileceği olasılığı ortaya çıktı. İzin günleri sadece çalışanlara verilen bir taviz değil, aynı zamanda tüketim kapitalizminin de bir motoru haline geldi. Hafta sonları boş zamanı olanlar spor stadyumlarına gider, piknik sepetleri ve yeni kıyafetler alır, sinema biletlerine ihtiyaç duyarlardı. 20. yüzyılın sonlarına doğru, ucuz uçuşların ortaya çıkmasıyla bu durum mini tatil olarak evrimleşti : hafta sonuna sığacak şekilde tasarlanmış minyatür bir tatil. Bir zamanlar ekonominin zıttı olan boş zaman, ekonominin bir parçası haline geldi.

Şu anki durum ne ?

Günümüzde, üst kat-alt kat ayrımı, hibrit çalışanlar ve işlerini asla uzaktan yapamayacak olanlar arasında yaşanıyor. Vardiyalı çalışma ile beyaz yakalı işlerin göreceli esnekliği arasındaki eski bir ayrım daha da derinleşti. Kopenhag merkezli danışmanlık şirketi Future Navigator'ın kurucu ortağı Liselotte Lyngsø gibi düşünürler, işgücünün giderek nerede ve ne zaman çalışacaklarını seçen bilgi işçileri olan "zaman sahipleri" ve sağlık hizmetleri, vardiyalı çalışma veya Amazon veya Deliveroo şoförlüğü gibi işleri saate sıkı sıkıya bağlı kalan "zaman köleleri" olarak ikiye ayrıldığını savunuyor.

“Zaman sahipleri” için Cuma, hızla modern zamanların Aziz Pazartesisi'ne dönüşüyor. Çalışma haftasının son gününün, uzaktan çalışanlar için gayri resmi bir yarım vardiya haline geldiği giderek daha açık bir sır: takvim teknik olarak açık, ancak hem beyin hem de dizüstü bilgisayar çoğunlukla bekleme modunda. Gomes, 2023 yılında Portekiz'de 41'den fazla kamu ve özel şirketin katılımıyla dört günlük çalışma haftası üzerine altı aylık bir deneme yürüttüğünde , “çalışma saatlerini azaltamayan kuruluşlar – örneğin bir kreş – her hafta farklı bir izin günüyle vardiyalı çalıştı. Diğer firmalar Cuma gününü tamamen kaldırma kararı aldı. Hafta içi izin günleri ne olursa olsun, birçok çalışanın o güne biraz farklı yaklaştığını, 'hayat işlerini' halletmek için kullandığını ve böylece Cumartesi ve Pazar günlerini boş geçirebildiğini gördük. Hafta sonu sadece saat sayısıyla ilgili değil, aynı zamanda toplulukların bağlantı kurması için bir koordinasyon aracıdır.”

Çalışanlar için Cumartesi ve Pazar günlerinin de, akıllı telefon çağında iş e-postalarının ve çalışma saatleri dışında ulaşılabilir olmanın getirdiği yoğun iş yükü altında olduğunu belirtmek gerekir. Gomes, "Bunlar aynı madalyonun iki yüzü," diyor. İş yoğunlaşıyor ve baskıyı absorbe etmek için hafta sonu uzuyor. "İletişimin hızı, artık sürekli kesintilerle yaşadığımız anlamına geliyor ve derinlemesine çalışma veya gerçek dinlenme için yer bulmak zor. Yine de, çalışma haftasını 100 yıl öncekiyle neredeyse aynı şekilde yapılandırmaya devam ediyoruz. Bunun işe yaramaması şaşırtıcı değil."

Bu nedenle, bütçeyi dengelemek için üç günlük bir hafta sonu öneriliyor. Ama bu tamamen anlamsız bir "uyanış" fikri mi? Artık çalışmanın anlamını bilmeyen tembel bir iş gücü tarafından uydurulmuş, gerçekleşmesi imkansız bir fikir mi?

İngiltere'de değişim için öncülük eden 4 Günlük Çalışma Haftası Vakfı, dört günlük çalışma haftası pilot uygulamasına katılan 61 şirketten 56'sının uygulama sona erdikten sonra da devam etmeye karar verdiğini belirtiyor. Vakıf, deneme süresi boyunca ortalama %35 gelir artışı ve %57 personel ayrılma oranında düşüş olduğunu kaydediyor. Şu anda İngiltere'de dört günlük çalışma haftasına resmi olarak kayıtlı 260 şirket bulunuyor.

Hafta sonunu paylaşanlar ve hafta sonunu köle gibi yaşayanlar, beş günlük, dört günlük veya daha düzensiz, hafta sonlarına daha az uygun vardiyalı çalışanlar arasındaki ayrım sorunludur çünkü hafta sonu paylaşılmak üzere tasarlanmıştır.

Her neslin kendine özgü ortak ritüelleri vardır. Boomer'lar Cumartesi gecesi film izlemeyi sever, X kuşağı Pazar öğle yemeğine takıntılıdır, milenyum kuşağı çiftçi pazarına akın etmeyi severken, Z kuşağı nedense TikTok'ta viral olan fırın ürünleri için kuyrukta beklemekten zevk alır. Hatta Pazar sendromu bile, herkesin aynı şeyi hissettiğini bilmekle yönetilebilir hale gelir. Zaman sahipleri ve zaman köleleri arasında, miras yoluyla elde edilen zenginlik ve giderek zayıflayan maaş akışı arasında uçurum genişledikçe, hafta sonu bir deneyimden çok nostaljik bir anı gibi hissettirmeye başlar.

Komik olan şu ki, başlangıçta teknoloji ufkumuzu genişletmişti. Demiryolları sıradan insanlara kıyıya ulaşma imkanı sağladı; seri üretim bisikletleri ve arabaları uygun fiyatlı hale getirdi. Teknoloji ancak son zamanlarda, hafta sonlarından hayatı emen bir enerji vampirine dönüştü.

Son on yılda çevrimiçi otobiyografi herkesin ücretsiz ek işi haline geldi; öyle ki, arkadaşlarınızla brunch'ta buluşmadan önce tatil fotoğraflarınızı çoktan görmüş oluyorsunuz. Arkadaşlıklarımızın çevrimiçi ortama taşınması çok modern bir olgu; bu haftanın aile kavgası, pub'da buluşmaya gerek kalmadan mesaj balonlarında ve sesli notlarda uzun uzun tartışılıyor. Buna, plan yapmanın ve iptal etmenin aynı sosyal ritüelin iki parçası haline geldiği ve "Nasıl hissettiğime bakacağım"ın kabul edilebilir bir yanıt haline geldiği "yumuşak bağlılık"ın pandemi sonrası normalleşmesini de ekleyin; ve hafta sonunun temel bir unsuru olan aslında diğer insanlarla görüşme konusunda daha az başarılı hale geldik.

Sovyetler, başkaları da izinli olmadıkça bir günlük iznin pek bir işe yaramadığını keşfetti; Ford, işçilerin kendilerini yeniden bulmaları için zamana ihtiyaç duyduklarını anladı, hatta bu zamanı araba satın alarak geçirmelerini umuyordu. 100 yaşında olan iki günlük hafta sonu, kenarlarından yıpranmaya, Cuma gününe sızmaya ve Pazar gecesi e-postalarıyla kemirilmeye başladı. Hafta sonu değişmeye devam edecek, çünkü iş değişmeye devam ediyor. Ama yine de her zaman işin icat ettiği en iyi şey olmaya devam edecek.

Katkı payı alınmayacak, devlet ödemeleri yüzde 40 artıracak

Eğitimlerini program süresi içerisinde tamamlayan öğrencilerden bu yıl da herhangi bir öğrenci katkı payı talep edilmeyecek. Bu öğrencilerin ödemesi gereken tutarlar doğrudan devlet tarafından karşılanırken, devletin üniversitelere yapacağı bu ödemelerde yüzde 40 oranında artışa gidileceği karara bağlandı.

Şehit yakınları ve engelli öğrencilerden ücret alınmayacak

Yayımlanan kararda dezavantajlı gruplara yönelik önemli muafiyetler de yer aldı. Terörle Mücadele Kanunu kapsamında görev başındayken hayatını kaybedenlerin eş ve çocukları ile maluller, şeref aylığı alanlar ve bu kişilerin ailelerinden eğitim süresi veya yaş sınırı aranmaksızın hiçbir ücret alınmayacak. Benzer şekilde, engelli öğrencilerin eğitim hayatını kolaylaştırmak amacıyla, ikinci ve uzaktan öğretimde eğitim gören engelli öğrencilerin öğrenim ücretlerinden engellilik oranları kadar indirim yapılacak. Birinci ve açık öğretimde okuyan engelli öğrencilerden ise katkı payı tamamen kaldırıldı. Kayıt döneminde gerekli muafiyet veya sağlık belgelerini ibraz edemeyen öğrenciler, bu belgeleri daha sonra üniversitelerine sunduklarında ödedikleri tutarları iade alabilecekler.

Üniversitelerde yabancı öğrenci ücretleri yeniden belirlendi

Türkiye'deki üniversiteleri tercih eden uluslararası öğrenciler için de ücret politikaları yeniden şekillendi. Yurt dışı kontenjanından kabul edilecek öğrencilerin ödeyeceği öğrenim ücreti, bölümün cari hizmet maliyetinin en az iki katı olacak şekilde üniversite yönetimleri tarafından belirlenecek. Ancak Türkiye'de ikamet izni bulunan ve aynı aileden birden fazla kişinin devlet üniversitelerinde okuması durumunda, bu öğrencilere yüzde 25'ten az olmamak kaydıyla kardeş indirimi uygulanacak.

Kararda geçtiğimiz yıl başlatılan uygulama sürdürülerek, kendisi veya ailesi Filistin'in Gazze şehrinde ikamet eden tüm ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin eğitim masraflarının tamamen devlet tarafından karşılanmasına karar verildi. Ayrıca Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) uyruklu olup YKS ile yerleşen öğrenciler de Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarıyla aynı harç esaslarına tabi tutulacak.

Gelirin yüzde 10’u öğrencilere ayrılacak

Üniversitelerin ikinci öğretim programlarından elde edilen gelirlerin kullanımı da kararda açıkça sınırlandırıldı. Bu programlardan toplanan öğrenim ücretlerinin yüzde 10'luk kısmı, doğrudan öğrencilerin barınma, beslenme, sağlık ve kültür gibi temel sosyal ihtiyaçlarının karşılanması için ayrılacak. İkinci öğretim programlarında öğrenci sayısının 10 ve altına düşmesi durumunda ise bu sınıflar YÖK'ün onayıyla birinci öğretime dahil edilecek ve öğrenciler sadece birinci öğretim şartlarından sorumlu tutulacak.

Yabancı dille eğitim veren programların ücretlerinin normalin 1,5 katı olarak uygulanacağı belirtilirken, öğrencilerin bütçesini korumak adına kesin bir yasak da getirildi. Yeni kayıt veya kayıt yenileme dönemlerinde öğrencilerden, açık öğretim materyal ücretleri hariç olmak üzere, her ne ad altında olursa olsun katkı payı ve öğrenim ücreti dışında gizli veya ek bir ücret kesinlikle talep edilemeyecek.

Fakültelere göre yıllık öğrenci katkı payları

2026-2027 eğitim öğretim yılı için belirlenen yıllık öğrenci katkı payı tarifeleri şu şekilde sıralandı:

Tıp fakülteleri: 4 bin 386 TL

Diş hekimliği fakültesi: 3 bin 669 TL

Eczacılık fakültesi: 2 bin 569 TL

Veteriner fakültesi: 2 bin 911 TL

Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi (Pilotaj ve Hava Trafik Kontrol Programı): 3 bin 491 TL

Teknik Eğitim Fakültesi: 2 bin 984 TL

İTÜ İşletme Fakültesi Mühendislik: 2 bin 996 TL

Bilgisayar ve Bilişim Fakültesi, Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi, Elektrik-Elektronik Fakültesi, Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi, İnşaat Fakültesi, Kimya Metalurji Fakültesi, Maden Fakültesi, Makina Fakültesi, Mühendislik Fakültesi, Mimarlık Fakültesi ve benzeri mühendislik-mimarlık programlarında katkı payı 2 bin 876 TL olarak belirlendi.

Denizcilik Fakültesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi, Su Ürünleri Fakültesi gibi programlarda katkı payı 2 bin 343 TL oldu. Fen Fakültesi, Fen-Edebiyat Fakültesi (Fen Programı) ve Temel Bilimler Fakültelerinde ise bu tutar 2 bin 111 TL olarak açıklandı.

Hukuk Fakültesi, İktisat Fakültesi, İşletme Fakültesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi ve İktisadi ve İdari Bilimler Fakültelerinde katkı payı 2 bin 323 TL olarak kaydedildi. Dil, Tarih ve Coğrafya Fakültesi, İlahiyat Fakültesi, Eğitim Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Fakültesi, İletişim Fakültesi ve benzeri sosyal/beşeri bilimler programlarında katkı payı 2 bin 111 TL oldu. Açıköğretim Fakültesi'nde ise katkı payı 479 TL olarak belirlendi.

Yüksekokul ve meslek yüksekokullarında tarife

Yüksekokul ve meslek yüksekokullarında uygulanan katkı payı tutarları da netleşti:

Devlet Konservatuvarı: 4 bin 373 TL

Sivil Havacılık Yüksekokulu (Pilotaj ve Hava Trafik Kontrol Programı): 3 bin 491 TL

Sivil Havacılık Yüksekokulu: 2 bin 876 TL

Mesleki Teknoloji Yüksekokulu, Tütün Eksperliği Yüksekokulu ve Bilişim Teknolojisi Yüksekokulu: 1.688 TL

Bankacılık ve Sigorta, Sağlık, Turizm, Beden Eğitimi, Hemşirelik ve benzeri yüksekokullarda: 1.414 TL

Meslek yüksekokulları bünyesindeki Adalet, Sağlık Hizmetleri, Bilgisayar, Sivil Havacılık, Sosyal Bilimler ve Teknik Bilimler gibi ön lisans programlarında da belirlenen kural ve tarifeler geçerli olacak. Yabancı Dil Destek Birimleri ile Hazırlık sınıflarında ödemeler öğrencinin kayıtlı olduğu fakülte esaslarına göre yapılacak.

İkinci öğretim ve uzaktan öğretim ücretleri

İkinci öğretim ve uzaktan öğretimde eğitim alacak öğrencilerin ödeyeceği yıllık öğrenim ücretleri de ilan edildi:

Veteriner Fakültesi: 15 bin 844 TL

Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi (Pilotaj ve Hava Trafik Kontrol Programı): 31 bin 694 TL

Teknik Eğitim Fakültesi: 8 bin 520 TL

Mühendislik, Mimarlık, Ziraat ve Teknoloji fakültelerinde: 11 bin 348 TL

Hukuk, İktisat, İşletme ve İİBF fakültelerinde: 8 bin 574 TL

Eğitim, İlahiyat, Sağlık, İletişim ve Beşeri Bilimler fakültelerinde: 7 bin 625 TL

Fen-Edebiyat ve İletişim Bilimleri fakültelerinde: 7 bin 140 TL

Yüksekokullarda ikinci öğretim: 8 bin 574 TL (Engelliler Entegre Yüksekokulu: 14.286 TL)

Meslek yüksekokulları ikinci öğretim: 5 bin 712 TL

Araştırmalar, sıcaklıklar 30°C'yi aştığında verimliliğin düşme eğiliminde olduğunu gösteriyor. Triodos'taki analistler, her ülkenin yaşadığı alışılmadık derecede sıcak gün sayısı gibi faktörlere dayanarak, genel bir tahminde bulunarak ülkenin yaşadığı etkiyi değerlendirdi; ancak her ekonomi kendi özel zorluklarıyla da karşı karşıya.

Fransa

Yaygın orman yangınlarının yanı sıra, Fransız ekonomisi için en büyük zorluklardan biri de enerji üretimindeki kayıplardan kaynaklanıyor ve bu durum, daha yüksek fiyatlar yoluyla işletmeleri olumsuz etkiliyor.

Fransa'nın elektrik üretiminin üçte ikisinden fazlası nükleer enerjiden sağlanıyor. Bu nükleer santrallerin etrafındaki nehirlerin sıcaklığı çok yükseldiğinde, tesisler artık ısıyı nehre boşaltamıyor ve kapanmaktan başka çareleri kalmıyor.

Cuma günü, sıcaklıkların yeniden yükselmesiyle birlikte, ülkenin nükleer enerji kapasitesinin %15'ine kadarının devre dışı kalması bekleniyordu.

Triodos'taki ekonomistler, Fransa'nın GSYİH'sinde %1,4'lük bir düşüşle Avrupa ekonomileri arasında en kötü etkilenenlerden biri olabileceğine ve ekonominin geriye doğru gidebileceğine inanıyor.

Bu durum, ülkenin devam eden mali sorunlarını daha da kötüleştirebilir; zira Paris, vergi ve harcamalar konusundaki siyasi çekişmelerin ortasında, borçlanması için son 15 yılın en yüksek faiz oranını ödüyor.

Almanya

Bu yaz Tuna ve Ren nehirlerindeki su seviyesinin düşmesi, Nazi askerlerinin iskeletleri ve patlamamış bir İkinci Dünya Savaşı bombası da dahil olmak üzere, uzun zamandır unutulmuş bir dizi eseri nehirlerin derinliklerinden gün yüzüne çıkardı.

Ancak Ren Nehri aynı zamanda kritik bir yük taşımacılığı güzergahı ve Oxford Economics danışmanlık şirketindeki ekonomistler, sıcak hava dalgalarının Alman ekonomisi için yarattığı en büyük tehdidin bu olduğunu düşünüyor.

"Ren Nehri, özellikle üretim zincirinin başlangıcında yer alan kömür, ham petrol, doğalgaz ve rafine ürünler olmak üzere, Alman iç su yolu taşımacılığının büyük bir bölümünü karşılıyor," diyorlar.

Frankfurt'un batısındaki Kaub kasabası yakınlarındaki en sığ noktasında su seviyeleri kritik seviyelerin çok altına düştü; bu durum mavnaların yüklerini hafifletmesine ve gemi trafiğinin neredeyse tamamen durmasına neden oldu.

Alman kimya sanayi birliği VCI'nin başkanı Wolfgang Grosse Entrup, bu hafta Reuters'e verdiği demeçte, "Alarm zilleri yüksek sesle çalıyor: Aşırı düşük su seviyeleri, lojistik ve tedarik zincirlerini giderek daha fazla sınırlarına zorluyor" dedi.

Bu yeni baskılar, birçok Alman sanayi sektörünün zaten Çin'den gelen düşük fiyatlı rekabetle mücadele ettiği bir dönemde ortaya çıkıyor.

Bununla birlikte, yaşanan sıcak gün sayısı ve klima kullanım oranı gibi diğer faktörler göz önüne alındığında, Triodos ekonomistleri Almanya'daki GSYİH üzerindeki toplam etkinin Fransa'dakinden daha küçük, yüzde bir puanın altında olmasını bekliyor.

İspanya

AB'nin Copernicus izleme sistemine göre , bu yılki yıkıcı orman yangınlarından en çok etkilenen ülke İspanya oldu ve yaklaşık 275.000 hektarlık alan hasar gördü; bu durum sigorta şirketlerini de etkileyebilir .

Belki de şaşırtıcı bir şekilde, Oxford Economics'in bulgularına göre, insan kaybı korkunç olsa da, turizm harcamalarının başka alanlara yönlendirilmesi nedeniyle ekonomik darbenin nispeten küçük olması muhtemel.

"Orman yangınlarından etkilenen İspanyol bölgelerine ait kredi kartı verileri, yerleşik olmayanların harcamalarında belirgin bir aksama olmadığını gösteriyor; bu da turizmin neredeyse hiç etkilenmediğini düşündürüyor," diyorlar.

"Yangınların yaşandığı hafta boyunca yerel halkın harcamaları düştü, ancak bu kalıcı bir hasardan ziyade insanların tahliye edilmesinin doğrudan bir sonucuydu; zira ulusal acil durumun kaldırılmasından sonraki birkaç gün içinde harcamalar neredeyse eski seviyesine geri döndü."

Bununla birlikte, yaz sonuna kadar tahminen 47 aşırı sıcak gün beklendiği göz önüne alındığında, İspanyol işçiler ve firmalar olumsuz etkilenecek. Triodos, bu sıcakların Avrupa Komisyonu'nun İspanya için öngördüğü %2,8'lik büyüme oranından yaklaşık 1 puanlık bir düşüşe neden olacağını tahmin ediyor.

İtalya

Diğer birçok Avrupa ekonomisine kıyasla turizm ve tarıma daha fazla bağımlı olan İtalya , özellikle risk altında görünüyor.

Tarım birliği Coldiretti, iklim etkilerinin domates, zeytinyağı ve şarap gibi ürünlerin üreticilerine son dört yılda yaklaşık 20 milyar avroya mal olduğunu , bunun da sektörün o dönemdeki üretiminin %12,5'ine denk geldiğini iddia ediyor.

Ayrıca, diğer tüm AB ülkelerinden daha fazla otel yatağına sahip olan İtalya, tekrarlanan sıcak hava dalgalarının turistleri daha serin iklimlere yönelmeye teşvik etmesi durumunda da zarar görebilir.

Aşırı sıcak gün sayısının yüksekliğine dayanarak, Triodos, incelediği AB ülkeleri arasında İtalya'nın GSYİH'sinden 1,1 puanlık bir kayıp yaşayarak ikinci en ağır darbeyi alacağını tahmin ediyor. Guardian'ın haberine göre, zamanla, bu etkiler, zaten yaşlanan nüfus ve yüksek kamu borcuyla mücadele eden bir ekonomi için zorlukları daha da artırabilir.

İtalya merkezli iklim grubu CMCC tarafından yapılan ayrı bir araştırma , ülkenin sıcak hava dalgalarına ve kuraklığa maruz kalmasının, yatırımcıların kamu maliyesi üzerindeki etkisinden endişe duyması nedeniyle, hükümetin borçlanmak için ödediği faiz oranını nihayetinde artırabileceğini öne sürdü.

Polonya

Batıdaki komşularının aksine, Polonya 2026 yılında normal bir yıla göre sadece birkaç gün daha fazla sıcak gün yaşamış olmasıyla istisna teşkil ediyor.

Polonya, sıcak hava dalgalarından tamamen etkilenmedi: Yağış azlığı nedeniyle nehirleri zarar gördü ve örneğin Vistula Nehri'nin su seviyesinin düşmesi nedeniyle elektrik santralleri kapatılmak zorunda kaldı. Başbakan Donald Tusk'ın "çok zor bir dönem" olarak nitelendirdiği bu süreçte, Polonya elektrik şebekesi işletmecisi bu ayın başlarında acil durum yetkilerini devreye sokmak zorunda kaldı .

AB ekonomilerinde yaşanan ve daha ağır darbe alan bölgelerdeki ulaşım ve enerji sorunları Polonya'yı da etkiledi. Ancak Triodos analizine göre ülke bu yıl %2,9'luk sağlıklı bir ekonomik büyüme kaydetti; bu oran Avrupa Komisyonu'nun bahar aylarındaki tahmininden çok az farklı.