Buna göre, nisan ayında yüzde 2,9 olan yıllık enflasyon, mayısta yüzde 2,6 seviyesine geri çekildi.

Piyasa beklentileri ise enflasyonun mayısta yüzde 2,9'da sabit kalacağı yönündeydi.

Aylık bazda TÜFE yüzde 0,2 azalırken, Avrupa Birliği (AB) uyumlu TÜFE ise yıllık yüzde 2,7 olarak gerçekleşti.

Mayıs ayında enerji fiyatları yıllık bazda yüzde 6,6 artış göstererek, nisan ayındaki yüzde 10,1'lik yükselişe kıyasla hız kesti.

Gıda fiyatlarındaki artış ise nisan ayındaki yüzde 1,2 seviyesinden mayısta yüzde 0,4’e geriledi.

Buna karşın, sigorta ve seyahat gibi hizmet sektöründe fiyatlar yüzde 3,1 yükselirken, gıda ve enerji hariç tutularak hesaplanan çekirdek enflasyon yüzde 2,5'e ulaştı.

Kılıçdaroğlu ile Ankara Bölge Asliye Mahkemesi kararıyla görevden uzaklaştırılan Genel Başkan Özgür Özel arasındaki kamplaşmanın en net ortaya çıkacağı gün ise 30 Mayıs Cumartesi olacak.

Kılıçdaroğlu, Genel Merkez'de partililerle ilk kez bir araya gelecek.

Kendisini destekleyenlere bayramlaşma çağrısı yapan Kılıçdaroğlu'nun mahkeme kararı ve bundan sonra izleyeceği yola ilişkin bir açıklama yapması bekleniyor.

Parti çalışmalarını bundan sonra TBMM'de devam ettireceğini ilan eden Özel de aynı saatlerde Ankara Güvenpark'taki CHP Ankara İl Başkanlığı önünde kendisini destekleyenlerle buluşacak. Özel'in de bir konuşma yapması bekleniyor.

Kritik soru: Kurultay ne zaman yapılacak?

DW Türkçe'den Kıvanç El'in haberine göre, CHP içindeki en kritik tartışma ise bir kurultayın ne zaman ve nasıl düzenleneceği konusu.

İki cephe arasında olası kurultayın zamanlaması konusunda derin görüş ayrılıkları var. Özel ve ekibi "en kısa sürede", Kılıçdaroğlu ve destekçileri ise "en uygun sürede" diyor.

CHP tüzüğünde kurultaya nasıl gidileceğine dair; genel başkanın çağrısı, Parti Meclisi kararı veya delegelerin beşte birinin imzası gibi seçenekler yer alıyor. Ancak mutlak butlan kararının tedbirli olması nedeniyle bu seçeneklerin uygulanıp uygulanamayacağına dair belirsizlikler var.

Kemal Kılıçdaroğlu tarafı ne diyor?

Kılıçdaroğlu, "Kurultay yapacağız, tedbir kararı var. Tedbir kararı kalktıktan sonra kurultay yapılır sorun yok. Hukukçu arkadaşlar bize 'tedbir kararı kalktıktan sonra kurultayı yapabilirsiniz' dediler" diyor. Tedbir kararının da Özel kanadının butlana karşı yaptığı itirazın Yargıtay tarafından değerlendirilmesi sonrası kalkması bekleniyor.

DW Türkçe, Kılıçdaroğlu ile dün bir görüşme gerçekleştiren CHP eski Genel Sekreteri ve Kılıçdaroğlu'na yakın isimlerden Gürsel Tekin'e kurultay tartışmasını sordu.

Kurultayın 40-45 günde mümkün olmadığını söyleyen Tekin, "Neden mümkün değil?" sorusunu, "Mevcut delegasyonumuz birçok ilde mahkemelik durumda. İstanbul gibi bir ilde delegeler üzerinde tedbir var. 100'ün üstünde delege soruşturma dosyası var. Bu tabloda yeni kurultay yapmanız mümkün değil. Yapamazsınız" yanıtını verdi.

Kurultayın 5-6 ay içerisinde yapılabileceğini savunan Tekin, "Kongre yaptıktan sonra ne butlan tartışması kalır ne İstanbul tartışması kalır. Aksi halde hemen yapılırsa tartışılır" diye konuştu.

Gürsel Tekin: Özel-Kılıçdaroğlu görüşmeliydi

İstanbul İl Başkanlığına atandıktan sonra kısa sürede kongre kararı alınmasının beklendiğini ancak alınmadığını hatırlattığımız Gürsel Tekin, "İstanbul'da da hemen yapılacaktı ancak 9 ay geçti adım atılmadı. Neden süreç uzadı?" sorusu üzerine, "bu konuda yanlış bilinen bazı konular olduğu, ortada üç tane yazı olduğu" yanıtını verdi.

Tekin, "Biz çağrı heyeti olarak gelmeden önce kimlerin çağrı heyeti olması gerektiği Genel Merkez'e yazılmış. Canan hanım dönemindeki yönetim istenmiş, maalesef yazıya yanıt verilmemiş. Niçin ve neden gönderilmedi meraktayım. Yanıt verilse biz zaten gelmiyorduk. Mahkeme seçim kuruluna yazı yazmış eski yöneticileri sormuş onlar da arşivimizde yok demiş. Son olarak davayı açanlara yazı yazılmış. Bize tarafsız isimleri bildirin demiş mahkeme. Çağrı heyeti olarak görevimizi 45 gün sonra seçim yaparak bitirecektik. Görüşemedik. Neden görüşmediler? Özgür Özel ve Kılıçdaroğlu'nu bir araya getirecektim ve belki de bugün Ankara'da ortaya çıkan sorunlar da o zamandan çözülmüş olacaktı" değerlendirmesi yaptı.

Özgür Özel cephesinin görüşü ne?

Özgür Özel, kurultayın 45 gün içerisinde toplanması çağrısını yapıyor. Birçok parti kurmayı ve belediye başkanı da bunu destekleyen açıklamalar yaptı.

DW Türkçe, CHP'de hukuk işlerinden sorumlu genel başkan yardımcısı iken mahkeme kararıyla görevi sonlanan Gül Çiftçi'ye bu tartışmaları sordu.

Tedbir varken kurultay yapılması önünde hukuken hiçbir engel olmadığını savunan Çiftçi, "Önemli olan siyasi niyet, hukuken hiçbir sorun yok" diyor.

"Mutlak butlan ile mutlak sultan ittifakının hedefinin ne olduğunu gördük. Amaçları; delege iradesinden kaçmak, seçilmiş yönetimi mahkeme kararıyla devre dışı bırakmak" ifadesini kullanan Gül Çiftçi, Kılıçdaroğlu'nun alacağı bir kararla ya da Parti Meclisi'nden alınacak bir kararla kurultayın 45 gün içerisinde toplanabileceğine vurgu yaptı.

"100 kadar delege hakkında tedbir var ve bu nedenle kurultay sakat olur deniyor, bu konuda ne dersiniz?" sorusuna da Çiftçi şu yanıtı verdi:

"4-5 Kasım'daki 38'inci Olağan Kurultay günü öncesine dönersek bin 400 delegemiz var. Kaldı ki bu bin 400 delege onların yönetimde olduğu dönemde belirlendi. 100-150 kadar delegede tedbir var deniyorsa bu delegeler, hakkında mahkeme kararı olan veya yargılama olan delegeler listeden düşer geriye kalan bin 200-bin 300 delege ile kurultay yapılır. 100-150 kişi var diyerek siz diğer bin 200 delegenin hepsini nasıl sakat olarak gösterir ya da suçlu ilan edersiniz. Bu her şeyden önce partililere saygısızlık. Hepsini neden suçluyorsunuz? Buyurun kalan bin 200 delege ile seçim yapın. Hemen 45 gün içinde toplayın."

"Bahaneler geçersiz" diyen Çiftçi, "Cumhuriyet Halk Partisi'ni mahkeme koridorlarında bekleterek yönetmek istiyorlar. Seçilmiş kurulları tedbir kararlarıyla devre dışı bırakıp sonra da örgütün iradesinden kaçıyorlar. Delegelerin de üyelerin de kendilerini desteklemeyeceğini bilerek yargı kararları arkasına sığınıyorlar" yorumunu yaptı.

Özel: Mazbatam iptal edilmedi, ben genel başkanım

Bu arada Özel dün İzmir'de yaptığı açıklamayla sürece dair yeni bir tartışma da başlattı.

"Butlan kararı benim mazbatamı elimden almıyor. YSK da mazbatayı iptal etmiyor" diyen Özel, şöyle konuştu:

"Ben seçilmiş genel başkanım. Ancak butlan kararıyla bir tedbir uygulanıyor. Ama o tedbir kararı benim ne milletvekilliğimi elimden alıyor ne de genel başkanlığımı. Sadece genel başkanlıkla ilgili bazı yetkileri mahkeme kararı kesinleşene kadar kullanamayacağım yönünde hukuksuz bir karar var."

CHP baraj altında kalır mı?

CHP'deki bir tartışma da "partinin baraj altı kalıp kalmayacağına" dair. Özgür Özel cephesinde, Kemal Kılıçdaroğlu ile seçime gidilmesi halinde CHP'nin yüzde 7 olan ülke seçim barajını aşamayacağı görüşü var. Bu nedenle bir an önce seçime gidilerek parti yönetiminin belirlenmesi isteniyor.

DW Türkçe bu soruyu Gürsel Tekin'e sordu "İlk günden bu yana sokaktayım. Çok büyük ilgi var, ilgiden dolayı teşekkür de ediyorum. Biz hiçbir yanlış yapmadık" yanıtını verdi.

Özgür Özel şimdilik yeni bir parti kurulmayacağını açıklasa da Kılıçdaroğlu'nun görevi bırakmaması ve seçimlere CHP'yi kendisinin götürme girişimi halinde parti kurmanın tek seçenek olduğu değerlendiriliyor.

Ancak Özel'e yakın kurmaylar, "Bu parti CHP karşıtı bir parti olmaz, CHP'yi de AKP'den kurtaracak bir parti girişimi olur. Elbet CHP'ye geri döneceğiz. Ancak vurguluyorum asla bir parti kurma niyetimiz yok. Amaç partinin bir an önce kurultaya götürülmesidir" değerlendirmesi yapıyor.

Vanuatu bayraklı geminin, Odessa bölgesinden Türkiye'ye doğru seyrettiği sırada saldırıya uğradığı belirtildi.

Açıklamaya göre, gemide bulunan iki mürettebat yaralandı ve Ukrayna donanması tarafından güvenli bir bölgeye tahliye edildi. Saldırı sonrası çıkan yangının kısa sürede söndürüldüğü belirtildi.

Dışişleri Bakanlığı, Karadeniz'de Türkiye'ye gelen bir kuru yük gemisine yapılan İHA saldırısına dair açıklama yaptı. Bakanlık, saldırıda 2 kişinin yaralandığı bilgisini paylaştı. Bakanlığın açıklamasında "Savaşın kontrolsüz biçimde tırmanmasına yol açabilecek adımlardan kaçınılması yönündeki uyarımızı ilgili tüm taraflara yineliyoruz" ifadelerine yer verildi.

Karadeniz'de daha önce de Türk mürettebatın bulunduğu gemiler benzer saldırılara hedef olmuştu.

NATO üyesi Romanya'da Rus İHA'sı binaya çarptı: 2 yaralı

Aynı gece Romanya'nın Ukrayna sınırına yakın Galati kentine de bir Rus İHA'sı isabet etti. İHA, gece saatlerinde bir apartmanın onuncu katına çarparak yangına neden oldu.

Romanya İçişleri Bakanlığı ve acil durum birimlerinin açıklamasına göre, olayda iki kişi hafif yaralandı, binadaki yaklaşık 70 kişi de tahliye edildi. Yangın kısa sürede söndürüldü.

Savunma Bakanlığı da konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Rusya'nın aynı gece Ukrayna'nın sınır bölgelerine yönelik yeni bir sivil altyapı saldırısı düzenlediğini, İHA'lardan birinin Romanya hava sahasına girerek apartmanın üzerine düştüğünü bildirdi.

Açıklamada, F‑16 tipi iki savaş uçağının saat 01.19'da Fetesti üssünden havalanarak bölgeye yönlendirildiği, durumun "dinamik" olduğu ifade edildi.

DW'nin haberine göre, devlet televizyonu TVR'nin aktardığına göre ayrıca, Perşembe gecesi geç saatlerde Maramureş bölgesindeki Basesti yakınlarında patlayıcı taşımayan bir başka İHA bulundu.

Yaklaşık üç metre kanat açıklığına sahip insansız hava aracının kaynağı araştırılıyor. Bölge güvenlik çemberine alındı.

Ukrayna'da İsmajil Bölgesi hedef alındı

Rus İHA'ları gece saatlerinde, Romanya sınırına 90 kilometre uzaklıktaki Ukrayna'nın Ismajil kenti ve çevresini hedef aldı.

Yerel yetkililer, İHA'lardan birinin elektrik hatlarına takıldığını ve beş köyde geçici elektrik kesintisine yol açtığını açıkladı.

Ismajil, Ukrayna'nın Tuna Nehri üzerindeki en büyük liman kenti olması nedeniyle sık sık Rus saldırılarına hedef oluyor.

Romanya sınır hattında son aylarda çok sayıda Rus İHA'sı düştü veya parçaları bulundu. Geçen ay da yine Galati'de bir İHA binaya çarpmış, bu olayda kimse yaralanmamıştı.

NATO üyesi Romanya'nın hava savunmasına İngiltere'nin Typhoon tipi savaş uçaklarıyla destek verdiği belirtiliyor.

Fransa'da bakanlar, ülkenin sıcak hava dalgalarına hazırlığını değerlendirmek üzere bir araya gelirken, dünya bir numarası tenisçi Jannik Sinner aşırı sıcaklardan etkilenmesinin ardından Fransa Açık'tan çekildi.

Öte yandan İtalya'da yetkililer, 28 Mayıs'ta günü sıcaklığın 32°C'ye ulaştığı başkent Roma için kırmızı uyarı yayımladı.

İngiltere, Almanya, İspanya ve İsviçre de alışılmadık derecede yüksek sıcaklıklar yaşarken kıtadaki sıcak hava dalgasının hafta sonuna kadar sürmesi bekleniyor.

İngiltere'de kayıtlara geçen en sıcak Mayıs günü rekoru 26 Mayıs'ta 35,1 dereceyle kırıldı.

Ondan önceki rekor da 25 Mayıs'ta 34,8 dereceyle kırılmıştı.

Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu, aşırı sıcak olaylarına hazırlık planı geliştirmek üzere 28 Mayıs'ta bir bakanlar toplantısına başkanlık etti.

Plan kapsamında orman yangınlarıyla mücadele ve yaz boyunca yeterli su tedarikinin sağlanması da yer alıyor.

Fransa'da bakalorya sınavları, bazı okulların iç mekân sıcaklıklarının elverişsiz olması nedeniyle kapanmasına rağmen sıcak hava dalgaları sırasında devam edecek.

Landes bölgesindeki Souston'da bir ilkokul, hafta başında içeride sıcaklığın 53°C'ye ulaşmasının ardından, yerel bir yetkilinin Fransız medyasına verdiği bilgiye göre Cuma günü de kapalı kalacak.

Eğitim Bakanı Édouard Geffray, BFMTV'ye yaptığı açıklamada sınav merkezlerinin en gölgeli odaları seçebileceğini belirterek sınavların devam edeceğini söyledi: "çünkü öğrenciler hazır ve… sonuçlarını bekledikleri bir takvim de var".

Bu karar eğitim sendikaları ve öğretmenler tarafından eleştirildi; bir öğretmen Fransız radyosuna, öğretmenlerin "kendi vantilatörlerini getirmeye zorlandığını" söyledi.

Fransa'daki ortaöğretim sendikasının yaptığı bir anket, bu hafta okulların yaklaşık yüzde 78'inde 30°C'nin üzerinde sıcaklık kaydedildiğini ortaya koydu.

Sendikaya ulaşan bilgilere göre bazı öğretmenler pencereleri açabilmek için okullara tornavida getirdi.

Paris'in de aralarında bulunduğu Fransa'nın kuzeybatısındaki 17 bölgede, insanların hava koşullarına karşı "çok dikkatli" olması gerektiğini belirten turuncu alarm uygulanıyor.

28 Mayıs'ta Paris'te sıcaklık 33°C'ye ulaştı; 29 ve 30 Mayıs'ta 34°C'ye çıkması bekleniyor.

Polis başkentte trafiği rahatlatmak için tedbirler aldığını açıkladı; buna göre yalnızca düşük emisyonlu araçların yollara çıkmasına izin verilecek ve hız limitleri düşürülecek.

Aynı dönemde toplu taşıma ağının tamamı için tek ücret uygulanacak.

Paris'teki Fransa Açık Tenis Turnuvası'nda Sinner, galibiyete doğru ilerliyor gibiyken aniden durumu kötüleşti.

İtalyan sporcu baş dönmesi ve halsizlikten şikâyet etti ve adeta duvara çarpmış gibi durdu.

Öte yandan İtalya'da Roma'nın yanı sıra Floransa, Bologna, Brescia ve Torino için verilen kırmızı alarmın ardından yetkililer "sağlıklı ve aktif kişiler için bile olası olumsuz sağlık etkileri" konusunda uyarıda bulundu.

Hafta sonu İspanya'nın başkenti Madrid'de sıcaklıkların 35°C'ye yükselmesi bekleniyor.

Mevcut sıcak dönem İspanya'da resmi olarak sıcak hava dalgası sayılmasa da ülkenin meteoroloji kurumu, yaşanan sıcakların normalde Temmuz ve Ağustos aylarında görülen seviyelerde olduğunu belirtti.

Sıcak havanın sebebi ne?

Sıcak hava dalgasının doğrudan nedeni, "ısı kubbesi" olarak adlandırılan ve yüksek basınç alanının sabitlenerek altındaki sıcak havayı hapsetmesi.

Tekil aşırı hava olaylarını iklim değişikliğiyle doğrudan ilişkilendirmek zor olsa da bilim insanları, iklim değişikliğinin sıcak hava dalgalarını daha sık ve daha şiddetli hale getirdiğini söylüyor.

Copernicus iklim servisine göre son 30 yılda Avrupa, her on yılda 0,56°C ısındı — bu da aşırı sıcaklıkların önemli ölçüde daha şiddetli hale gelmesine yol açıyor.

BM, Perşembe günü yaptığı uyarıda küresel ortalama sıcaklıkların bu yıl ve önümüzdeki dört yıl boyunca rekor seviyelerde veya bu seviyelere yakın seyretmesinin muhtemel olduğunu bildirdi.

Kaydedilen en sıcak 11 yılın tamamı 2015'ten sonra gerçekleşti ve BM'nin hava ve iklim ajansı, bu eğilimin sürmesinin beklendiğini, 2031'den önce yeni bir "tüm zamanların en sıcak yılının daha muhtemel" olduğunu söyledi.

Olay, dün akşam, Gölcük ilçesi Şevketiye Mahallesi mevkisinde meydana geldi. Beylik köyünden akraba ziyaretine gitmek için ATV ile yola çıkan Mustafa Yeni ile annesi Emine Yeni, bölgedeki dereden geçmek isterken akıntıya kapılıp kayboldu. Anne ve oğlundan haber alamayan yakınları, durumu 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirdi. Geniş çaplı arama başlatan ekipler, farklı noktalarda anne ve oğulun cansız bedenini buldu.
Olayla ilgili adli soruşturma devam ediyor.

“Görevi yaptırmamak için direnme” suçlamasıyla yargılanan Işık, ilk duruşmada adli kontrol ve yurt dışı çıkış yasağı şartıyla tahliye edilmişti.

Duruşma öncesinde Esra Işık’ın avukatları yazılı açıklama yaparak duruşmaya çağrıda bulundu.

Bilirkişiler hakkında şikayet

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Savcılık, iddianameyi tekrar ederek Esra’nın zincirleme şekilde cezalandırılmasını istemektedir. Savunma tarafı olarak, henüz savunma delili toplanmadan verilen esas hakkındaki mütalaaya itiraz ettik ve tevsii tahkikat taleplerimizi mahkemeye sunduk. Yeniköy Kemerköy Elektrik Üretim AŞ’nin maden ruhsat sahası içinde yer alan Milas’ın 7 köyünü kapsayan 679 parsel taşınmazın acele kamulaştırılmasına ilişkin 10 Ocak 2026 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan acele kamulaştırma kararının hukuka aykırı olduğu, Danıştay kararıyla tevsik edildi. Bu nedenle bu acele kamulaştırma kararına dayanılarak yapılan bütün işlemler hukukilik vasfını yitirmiştir. Diğer yandan davaya müdahil olarak katılan bilirkişiler bir ayda alabilecekleri azami dosyadan çok çok fazla dosyada görev almışlar, bilirkişilik mevzuatına aykırı hareket etmişlerdir. Bu nedenle haklarında bağlı oldukları Bilirkişilik Bölge Kurulları’na şikayet başvurusu yapılmıştır. Bu gelişmeler üzerine, savunma tarafı olarak mahkemeden geçen celse zaman olmadığı için dinlenilmeyen tanıklarımızın dinlenmesini, Esra’nın engellediği iddia edilen keşfin Danıştay kararı ile hukukiliğini yitirdiğinden, bunun delili olarak Danıştay dosyasının getirtilmesini, davaya müdahil olarak katılan bilirkişilerin olay günü kaç dosyanın keşfine katıldıklarının tespit edilmesini, bilirkişilik mevzuatına aykırı olarak görev kabul eden müdahil bilirkişiler hakkında şikayet başvuruların sonuçlarının beklenmesini talep ettik.

Esra’nın mahkum edilmek istendiği davanın arkasında, bir şirketin çıkarı için, zeytinlikler, tarım alanları, konutlar, yaşam alanlarını kapsayan Milas’ın 7 köyündeki 679 parsel taşınmaza hukuka aykırı şekilde el konulma hazırlığı var. Danıştayın yürütmeyi durdurma kararına rağmen, el koyma davalarına devam ediliyor, Şirket tarafından hukuka aykırı şekilde Danıştay’a dava açmayanların taşınmazlarının acele kamulaştırmadan kurtulamayacağı propagandası yapılıyor. Esra Işık, İkizköy - Akbelen bölgesinde madencilik faaliyetleriyle ihlal edilen sağlıklı dengede yaşama hakkını savunmak, bölgedeki ekokırım suçlarının önüne geçmek için mücadele eden, anayasal sorumluluğunu yerine getiren bir yurttaştır, yaşam savunucusudur. Esra’nın hak savunuculuğu cezalandırılmak istenmektedir. Onun savunduğu hak, herkesi ilgilendirmektedir. O yaşamı savunduğu için yargılanıyor, onu savunmak hepimizin sorumluluğu olmalı. Milas 3. Asliye Ceza Mahkemesi’nde 1 Haziran Pazartesi saat 10.00’da başlayacak duruşmaya katılım için çağrıda bulunuyoruz."

Türkiye, 1 milyon 268 bin 376 ile Çin'den sonra en çok Schengen vizesi başvurusu yapan ikinci ülke olurken, ret oranı yüzde 14,6 seviyesinde gerçekleşti.

Açıklamada görüşlerine yer verilen TÜRSAB Başkanı Firuz Bağlıkaya, 2025'te Türkiye'den Schengen bölgesine yönelik vize randevularında yüzde 8 oranında artış kaydedildiğini ancak bu yükselişe rağmen seyahat acentelerinin yoğun tur programları düzenlediği İtalya ve Fransa gibi ülkelere yapılan vize başvuru sayılarında gerileme yaşandığını aktardı.

AB Komisyonu'nun 2025'te İtalya'ya vize başvurusu yapabilen vatandaşların sayısının bir önceki yıla göre yüzde 32,3 azaldığı verisine dikkati çeken Bağlıkaya, Fransa'ya başvuru sayısının da yüzde 6'ya yakın gerilediğini anlattı.

Bağlıkaya, açıklanan verilerde randevu alabilenlerin sayısına yer verildiğini, randevu bulamayanların sayısının ise bilinmediğine işaret ederek, "Ancak bir önceki yıla göre yaşanan düşüş dahi bize randevu bulamayan vatandaşlarımızın sayısı konusunda önemli bir fikir veriyor. Biz vize kotalarının artırılmasını beklerken daha da kısıldığı görülüyor" ifadelerini kullandı.

İtalya ve Fransa'nın tur programları içinde önemli yere sahip olduğunu vurgulayan Bağlıkaya, vize kotalarındaki düşüşün seyahat acentelerinin iş hacminde önemli oranda gerilemeye neden olduğunun altını çizdi.

"Bu duruma bir dur denilmeli"

Bağlıkaya, vize randevusu nedeniyle yaşanan sıkıntıların birçok farklı sorunu da beraberinde getirdiğini belirterek, şunları kaydetti
"Avrupa Komisyonu verileri bizi haklı çıkarttı. İtalya'ya vize başvurusu yapabilen vatandaşlarımızın sayısı yüzde 32,3 oranında geriledi. Fransa'ya başvuru sayısı da yüzde 6'ya yakın oranda azaldı. Bu düşüşler vatandaşlarımızın vize randevusu bulamadığının en açık göstergesi. Mevcut uygulamalar nedeniyle vatandaşlarımız henüz vize başvurusuna dahi imkan bulamadan sistemin dışında kalıyorlar. Sınırlı sayıda ve zamansız şekilde açılan randevular da botlar aracılığıyla bloke ediliyor. Gece yarısı, bayram sabahı, pazar günü randevular açılıyor. Sonrasında bu randevular 300, 500, hatta acil durumlarda bin Euro'ya kadar çıkan fiyatlarla satılıyor. Bu duruma bir 'dur' denilmeli."

AB verileri açıkladı

Avrupa Birliği (AB), 2025 yılına ilişkin Schengen vizesi istatistiklerini yayımladı. Veriler Türkiye'den yapılan başvurulardaki artışın sürdüğüne işaret ediyor.

Schengen vizesi başvurularındaki artış sürerken bu başvurulara verilen olumsuz yanıtlarda da çok az oranda artış var. AB verilerine göre, 2025'te Türkiye'den yapılan başvuru sayısı 1 milyon 268 bin 376 oldu. Türkiye bu sayıyla 1 milyon 811 bin 778 başvuruyla ilk sıradaki Çin'in ardından ikinci sırada yer aldı. Türkiye'yi, 1 milyon 153 bin 748 başvuruyla Hindistan izledi.

Türkiye'den 2025'te yapılan başvurulardan 1 milyon 72 bin 54'üne olumlu yanıt verildi. Bunlardan 736 bin 556'sı çok girişli vize.

Bu rakamlar, 2025'te Türkiye'den yapılan Schengen vizesi başvurularının reddedilme oranının yüzde 14.6 olduğunu gösteriyor. Bu 2024'e göre yüzde 0,1'lik bir artışa işaret ediyor.

2024'te Türkiye'den yapılan vize başvurusu sayısı 1 milyon 173 bin 917 olmuştu.

2023'te ise Türkiye'den 1 milyon 55 bin 885 vize başvurusu yapıldı.

Vize başvurularının reddedilme oranı 2024 için yüzde 14,5, 2023 için ise yüzde 16,1 olmuştu.

Başvurularda Yunanistan ilk sırada

AB'nin 2025 istatistikleri, Türk vatandaşlarının en çok Yunanistan'dan Schengen vizesi talebinde bulunduğuna işaret ediyor.

AB'ye göre geçen yıl Türkiye'den Yunanistan'a yapılan vize başvurularının sayısı 310 bin 920 oldu.

Bu rakam 2024'e göre net bir artışa işaret ediyor.

2024'te Yunanistan'a 296 bin 377 vize başvurusu yapılmıştı.

Başvuru sayısında Yunanistan'ı 217 bin 627'yle Almanya izliyor.

Türklerin en fazla vize başvurusu yaptığı üçüncü Schengen ülkesi ise 143 bin 379 başvuruyla Fransa.

Türk vatandaşlarının Schengen vizesi almak için en az başvurdukları ülke ise 2024'te olduğu gibi 1.828 başvuruyla Letonya oldu.

Bu ülkeyi 2 bin 995 başvuruyla Estonya ve 3 bin 3 başvuruyla Slovakya izledi.

Vize muafiyeti neden sağlanamıyor?

AB ile Türkiye arasındaki vize muafiyeti süreci yıllardır ilerlemiyor.

Bunun başlıca nedeni ise Türkiye'nin, muafiyet için belirlenen ve kendisinin de onay verdiği 72 kriterden altısını henüz yerine getirmemiş olması.

AB kanadı bu alanda diyaloğa açık olunduğu yönünde açıklamalar yapıyor.

Bununla birlikte Türkiye kalan kriterleri yerine getirmeden muafiyet doğrultusunda herhangi bir adım atılmasının söz konusu olmayacağı mesajını net şekilde veriyor.

Türkiye'nin vize muafiyeti için karşılaması gereken 72 kriterden henüz yerine getirmediği son altı kriter şunlar:

• Terörle mücadele yasasında değişiklik.
• Avrupa Polis Teşkilatı (Europol) ile operasyonel işbirliği anlaşması imzalanması.
• Avrupa Konseyi bünyesindeki Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu'nun (GRECO) yolsuzlukla mücadele alanındaki önerilerinin uygulanması.
• Kişisel verilere yönelik yasal düzenlemelerin Avrupa standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi.
• Suç bağlantılı konularda tüm AB üyeleriyle işbirliğine gidilmesi.
• Türkiye üzerinden kural dışı şekilde AB ülkelerine geçiş yapan kişilerin geri alınmasına ilişkin Geri Kabul Anlaşması'nın (GKA) tüm unsurlarıyla uygulanması.

Nisan ayı sonlarında İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), uluslararası yardım kuruluşlarına, ordunun Gazze'nin yaklaşık %64'ünü zaten kontrol ettiğini gösteren haritalar dağıttı.

Gazze'nin daha fazla bölgesinin ele geçirilmesi, yaklaşık 2 milyon Filistinliyi kıyı şeridindeki harap olmuş bölgenin giderek küçülen bir kısmına sıkıştıracak.

İsrail ve Hamas arasında Ekim 2025'te imzalanan ateşkes anlaşması uyarınca, İsrail güçleri "sarı hat" olarak bilinen bir sınır çizgisine çekildi ve Gazze'nin yaklaşık %53'ünde kaldı.

Salı günü Hamas, İsrail'i sınır hattını değiştirmekle suçlayarak, bunun "ateşkes anlaşmasının açık ve sürekli bir şekilde baltalanması, hükümlerinin ciddi bir ihlali ve Gazze Şeridi üzerindeki askeri kontrolü pekiştirmek ve durumun istikrara kavuşması veya gerilimi azaltma çabalarının başarılı olması için gerçek bir şansı baltalamak amacıyla, sahada yeni fiili durumlar dayatma girişimi" olduğunu söyledi.

Hem İsrail hem de Hamas'ın, Ekim ayında yürürlüğe giren ve ABD arabuluculuğuyla sağlanan ateşkes anlaşmasının şartlarına uyması gerekiyor. Ancak Başkan Donald Trump tarafından desteklenen planın ilerlemesi durdu ve Gazze topraklarının kalıcı olarak bölünmesi riski ortaya çıktı.

Anlaşmanın uygulanmasından sorumlu Bulgar diplomat Nikolay Mladenov, bu ayın başlarında, ilerleme kaydedilmezse sarı çizginin "bir çit veya duvara, Gazze'nin kalıcı olarak ayrılmasına" dönüşebileceği konusunda uyarıda bulunmuştu.

Mladenov, Gazze'deki gerçekliği şu şekilde dile getirdi: "Hâlâ siviller öldürülüyor" ve "aileler İsrail hava saldırılarından korkarak yaşıyor."

İsrail, ateşkesin başlamasından bu yana Gazze'ye defalarca saldırı düzenledi ve Hamas'ı yeniden silahlanarak ve güçlerini yeniden yapılandırarak ateşkesi ihlal etmekle suçladı. Filistin Kamu Sağlığı Bakanlığı'na göre, bu saldırılarda ateşkesin başlamasından bu yana Gazze'de 850'den fazla kişi öldü.

Mladenov, Hamas'ın silahlarını bırakmayı veya imha etmeyi de reddettiğini, bunun da Gazze'nin geleceğinin büyük ölçüde bağlı olduğu ateşkes planının kilit bir unsuru olduğunu söyledi. İsrail güçlerinin, Hamas silahlarını bıraktıktan ve uluslararası bir güvenlik gücü bölgenin bazı kısımlarını güvence altına aldıktan sonra Gazze'deki işgal altındaki topraklardan kademeli olarak çekilmesi gerekiyor.

Bazı ülkeler güvenlik gücüne katkıda bulunma isteğini dile getirmiş olsa da, konuşlandırılması için net bir zaman çizelgesi yok. Ateşkes anlaşmasında ilerleme kaydedilememesi nedeniyle İsrail, Gazze'nin daha büyük bir bölümünü ele geçirerek harap olmuş topraklardaki hakimiyetini pekiştirdi.

Kore Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri tarafından toplanan 2014-2022 Kore Ulusal Sağlık ve Beslenme Araştırması’na katılan 21 bin 568 yetişkine ait verileri analiz eden Koreli araştırmacılar, öğün sıklığı ile psikolojik iyi oluş arasında güçlü bir ilişki saptadı.

Önceki araştırmalar, düzensiz yeme alışkanlıklarının obezite, insülin direnci ve kardiyovasküler hastalık gibi olumsuz metabolik sonuç riskini artırdığını göstermişti.

Yeni çalışma, ana öğünlerini daha düzensiz saatlerde yiyen kişilerin, daha tutarlı bir programa uyanlara kıyasla depresyona girme olasılıklarının yüzde 55 daha yüksek olduğunu ortaya koydu.

Aynı zamanda, daha çeşitli beslenmenin düzensiz yemenin olumsuz etkilerini azalttığı, buna karşılık kahvaltıyı atlamanın bu etkileri artırdığı görüldü.

En güçlü ilişkiler erkeklerde, sigara içenlerde ve gece geç saatlerde yemek yiyenlerde tespit edildi.

Araştırmacılar, “Bu sonuçlar, ana öğün tüketimindeki düşük düzenliliğin, diğer beslenme ya da yaşam tarzı faktörlerinden bağımsız bir şekilde depresif belirtiler için bir risk faktörü oluşturabileceğini gösteriyor,” diye yazdı.

Araştırmacılar, tutarsız öğün saatlerinin vücudun gün boyunca biyolojik süreçleri düzenleyen iç saati olan sirkadiyen ritimlerle bağlantılı metabolik ve davranışsal ritimleri bozabileceğini belirtti.

Bu bozulma, ruh halini düzenleyen genlerde değişikliklere yol açarak melatonin ve kortizol salgısında düzensizlik gibi hormonal dengesizlikleri tetikleyebiliyor.

“Ritme bağlı bu tür bir düzensizlik, günlük duygu durum dalgalanmalarını istikrarsızlaştırarak ve duygusal dayanıklılığı azaltarak duygulanımın düzenlenmesini zayıflatabilir,” diye yazdılar.

Düzensiz beslenme, B vitaminleri, lif ve antioksidanlar gibi ruh halinin düzenlenmesiyle ilişkili temel besin öğelerinin yetersiz alımıyla da sıklıkla bağlantılı.

Psikolojik açıdan bakıldığında, araştırmacılar düzensiz öğün tüketimi biçimlerinin dağınık günlük rutinlere ya da sosyal hayattan çekilmeye de işaret edebileceğini, bunların hepsinin kötüleşen ruh sağlığıyla bağlantılı olduğunu vurguladı.

“Birlikte ele alındığında, bu yollar öğün tüketimindeki düşük düzenliliğin hem davranışsal bir gösterge hem de depresyona biyolojik bir katkı sağlayıcı olarak rol oynayabileceğini gösteriyor,” dediler.

Araştırmanın, özellikle doğrudan nedensellik ilişkisi kurmaya izin vermeyen kesitsel tasarımı gibi bazı sınırlılıkları da bulunuyor.

Daha fazla araştırmaya ihtiyaç var; öğün tüketimindeki düşük düzenliliğin mi depresyon riskini artırdığı, yoksa depresyonun mu düzensiz beslenmeye yol açtığı ya da her ikisinin birden mi söz konusu olduğu henüz net değil.

Bununla birlikte, araştırmacılar bu bulguların özellikle besin çeşitliliğinin yüksek olduğu ve düzenli kahvaltı içeren tutarlı bir öğün düzenini teşvik etmenin depresyon riskini azaltmak için pratik ve ilaç dışı bir yaklaşım sunabileceğine işaret ettiğini vurguladı.

Avrupa Komisyonu sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, bugün Brüksel'de yaptığı açıklamada, Türkiye nezdinde girişimde bulunarak, New York'taki brifinge Kıbrıs'ın davet edilmemesine tepki gösterildiğini söyledi.

DW haberine göre, Itkonen, "BM üyesi bir devletin, BM COP31 İklim Konferansı'nın hazırlık sürecinden dışlanmasının kabul edilebilir olmadığını açıkça ifade ettik" dedi.

"Türkiye bize Kıbrıs'ın COP31 için yapılacak gelecekteki hazırlık toplantılarından dışlanmayacağına dair güvence verdi" bilgisini paylaşan AB sözcüsü, bu konuda BM ile temas halinde olduklarını da sözlerine ekledi.

196 ülkeden 80 bini aşkın kişinin katılması beklenen COP31, 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek. Konferansa ev sahipliği yapmaya hazırlanan Türkiye, AB üyesi Güney Kıbrıs Rum Kesimi'ni tanımıyor.

20 bin askerden oluşacağı belirtilen gücü komuta edecek ABD'li General Jasper Jeffers, İsrail-Hamas savaşının ardından "kalıcı barış ve refah" sözü vermişti. Ancak İstikrar Gücü için asker taahhüdünde bulunan beş ülkeden hiçbiri kayda değer bir katkı sunmadı. DW haberine göre, Ateşkesi güçlendirme çabaları da sonuçsuz kaldı. Hamas silahsızlanmayı reddederken, İsrail yeni bölgeler ele geçiriyor ve ordunun "militan hedefler" diyerek düzenlediği saldırılarda siviller de hayatını kaybediyor.

Bu süreçte özellikle İran savaşı, Arap ve Müslüman ülkelerin ABD ve İsrail'le açık işbirliği yapmasını daha da zorlaştırdı. Enerji krizi de bölge ülkelerinin kaynaklarını tüketti.

Endonezya taahhüdünü dondurdu

ISF için en büyük katkı vaadi Endonezya'dan gelmişti. 8 bin askerlik taahhüdün bin kadarının Nisan ayında, geri kalanının Haziran'da gönderilmesi planlanıyordu. Ancak ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasının ardından Endonezya bu planı süresiz olarak askıya aldığını duyurdu.

Endonezya Savunma Bakanı Sjafrie Sjamsoeddin, Washington'un "dikkatinin dağılmış" göründüğünü belirterek "Henüz uygulama yönergeleri almadık" dedi. Bakan, ABD-İran çatışmasının yoğunluğu nedeniyle Barış Kurulu'nun geri planda kaldığını, bunun ISF'yi de etkilediğini söyledi.

Jakarta'da bulunan Ekonomi ve Hukuk Çalışmaları Merkezi'nden Muhammed Zulfikar Rakhmat'a göre, İran savaşı Endonezya'da pek gündemde olmayan bir konu. Ancak fiyatlar hızla yükselirken halkın Barış Kurulu'na güveni de düşük.

Rakhmat, "Sokaktaki insanlara sorarsanız, Barış Kurulu'nun Gazze halkına gerçekten yardım edeceğine inanmıyorlar" değerlendirmesinde buludu. Uzman ayrıca ekonomik sıkıntılar nedeniyle Ortadoğu'ya asker gönderilmesine yönelik endişelerin arttığını belirtti.

Endonezya, daha önce Lübnan'daki BM barış gücünde görev yapan dört askerini İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalarda kaybetmişti. Bu durum da kamuoyunda uluslararası askeri görevlere karşı tepkiyi artırdı.

Barış Kurulu: Sorun Hamas'ta

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) yorum yapmayı reddederken, Barış Kurulu Sözcüsü Brad Klapper da Endonezya'nın kararına ilişkin değerlendirme yapmadı. Sözcü, bunun yerine Trump tarafından Barış Kurulu Direktörü olarak atanan eski Bulgaristen Savunma Bakanı Nickolay Mladenov'un 21 Mayıs'ta BM’de yaptığı açıklamalara işaret etti.

Mladenov söz konusu açıklamasında, ISF'nin ancak ateşkesin ikinci aşamasında, yani Hamas'ın silahsızlanması ve İsrail'in çekilmeye başlaması halinde operasyonlara başlayabileceğini söylemişti. İsrail şu anda Gazze'nin yaklaşık yüzde 60'ını kontrol ediyor.

Mladenov, çıkmazdan Hamas'ı sorumlu tutuyor ve silahsızlanmanın pazarlık konusu olamayacağını belirterek, "Silahlı grupların sokaklarda dolaştığı, tünellerde saklandığı bir ortamda gelecek inşa edemezsiniz" değerlendirmesinde bulunuyor.

Hamas'tan İsrail'e suçlama

Hamas ise ateşkesi ihlal eden tarafın İsrail olduğunu savunuyor ve Mladenov'u İsrail'den yana olmakla suçluyor.

Yerel sağlık yetkililerine göre ateşkesin başlangıcından bu yana İsrail saldırılarında 880'den fazla Filistinli öldü. İsrail ise saldırıların ateşkes ihlallerine yanıt olduğunu savunuyor.

Mısırlı bir yetkili, Hamas'ın İsrail'in ateşkes sonrası ele geçirdiği bölgelerden çekilmesini talep ettiğini belirtti. Yetkili, ISF'ye asker göndermeyi taahhüt eden birçok ülkenin, Hamas'ın silahsızlanmasına dair anlaşma olmadan asker göndermeyeceğini söyledi.

Katkılar sembolik kaldı

Kazakistan şu aşamada katkısının "insani bileşenle" sınırlı olacağını, sahra hastanesi ve tıbbi birimler gönderebileceğini açıkladı. Arnavutluk Savunma Bakanlığı ise sürecin "dinamik ve devam eden" bir süreç olduğunu belirterek yorum yapmadı.

Arnavutluk Genelkurmay Başkanı Arben Kingji, bu ay yaptığı açıklamada keşif faaliyetlerine katıldıklarını ancak henüz asker göndermediklerini ifade etmişti. Kosova'nın göndermesi beklenen 20 asker için ise Nisan ayında "son hazırlık aşamasında" olunduğu açıklanmıştı. Fas ise yorum taleplerine yanıt vermedi.

Geminin yük taşımadığı belirtildi.

Açıklamaya göre yük taşımayan Sierra Leone bandıralı Altura ve Velora adlı gemiler ise yakın bir bölgede gemiler arası faaliyet yürütürken insansız hava araçları tarafından hedef alındı.

Şirket, sahil güvenlik teknelerinin yük gemilerine desteğe gittiğini ve mürettebatın durumunun iyi olduğunu açıkladı.

BBC haberine göre, saldırıyı üstlenen olmadı. Ancak Rusya ve Ukrayna, Karadeniz'de sık sık birbirlerinin gemilerini ve limanlarını hedef alıyor.

Üç gemi de yaptırım listesinde

Karadeniz açıklarında hedef alınan üç gemi de Batı ülkelerinin Rusya'ya karşı yaptırım listelerinde yer alıyor.

Altura isimli tanker Mart ayında yine insansız araçlar tarafından hedef alınmıştı.

Dışişleri Bakanlığı tarafından 26 Mart'ta yapılan bir açıklamada "Karadeniz'de gerçekleştirilen saldırıyı büyük endişeyle karşılıyoruz" ifadeleri kullanılmıştı.

Bakanlık sözcüsü Öncü Keçeli, Türkiye'nin Karadeniz'deki Münhasır Ekonomik Bölgesi içinde meydana gelen saldırının "uluslararası hukuka aykırı" olduğunu kaydetmişti.

Reuters haber ajansı, Altura adlı geminin Avrupa Birliği (AB) ve İngiltere'nin Rusya'ya karşı yaptırım listesinde yer aldığını yazmıştı.

Velora gemisine AB, İngiltere, Kanada, İsviçre ve Ukrayna tarafından yaptırım uygulanıyor.

James II adlı tanker de 2025'ten bu yana İngiltere ve Ukrayna tarafından yaptırım listesinde bulunuyor.

Raporda, "Küresel ortalama sıcaklıkların önümüzdeki 5 yıl içinde rekor seviyelerde veya rekor seviyelere yakın seyretmesi ve Arktik sıcaklık anomalilerinin küresel ortalamanın üzerinde olmaya devam etmesi bekleniyor." ifadeleri kullanıldı.

Raporda şu değerlendirmelere yer verildi:

"2026 ile 2030 arasında küresel ortalama yüzeye yakın sıcaklığın, 1850-1900 ortalama seviyelerinin 1,5 derece üzerine geçici olarak en az bir yıl boyunca çıkması çok muhtemel (yüzde 91 olasılık). Bu seviye, küresel ortalama yüzey sıcaklığının sanayi dönemi öncesi temel seviyenin 1,55 derece üzerinde olduğu 2024'te de geçici olarak aşılmıştır. 2026-2030 5 yıllık ortalamasının 1850-1900 ortalamasının 1,5 derece üzerine çıkması muhtemel (yüzde 75 olasılık). Gelecek 5 yılda herhangi bir yılın 1850-1900 ortalamasının 2 derece üzerine çıkması son derece düşük olasılıktadır (yüzde 1'den az)."

"2026'nın sonu için bir El Nino tahmini var"

Orta Tropikal Pasifik'teki 5 yıllık ortalama sıcaklık tahmininin özellikle 2027 ve 2028'de, sıcaklık artışına neden olan El Nino koşullarına doğru bir eğilim gösterdiğine de raporda işaret edildi.

Güneydoğu Avrupa'da 2009'dan bu yana uzun yıllar süren yüksek yağışların ardından son yılların anormal derecede kurak geçtiğine dikkat çekilen raporda, 2026-2030 döneminin anormal derecede yüksek yağışlı olabileceğinin tahmin edildiği ancak bu bölge için tahmin doğruluğunun düşük olduğu belirtildi.

Raporda görüşlerine yer verilen raporun baş yazarı Dr. Leon Hermanson, 2026 sonu için bir El Nino hava olayı tahmininin olduğunu kaydetti.

Hermanson, "(El Nino etkisi) Bu da bir sonraki yıl olan 2027'nin, bir sonraki rekor kıran yıl olma olasılığını artırıyor." değerlendirmesinde bulundu.

CHP'ye yönelik mutlak butlan kararı verilmesinin ardından yeniden genel başkanlık görevine dönen Kemal Kılıçdaroğlu, kurultay için "yasal zemin" vurgusu yapmıştı. Kılıçdaroğlu, "Tedbir kararı kalktıktan sonra kurultay yapılır. Mahkeme kararına uyacağız. Benim elimde olsa yarın sabah kurultaya giderim." demişti.

1 Haziran’da Parti Meclisi’ni toplamayı planladıklarını söyleyen Kılıçdaroğlu, partiden bazı isimlerin “ihraç” edileceği iddiaları için de “Bir parti yönetimi hukuk içinde ve ciddiyetle yapılır, dedikodularla bir şey yapamazsınız” demişti.

Dolar endeksi yeni günde yüzde 0,1 yükselişle 99,4 seviyesinde bulunuyor.

Dün dar bir bantta hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinde 45,9030'dan tamamladı.

ABD'nin İran'a yönelik yeni saldırıları petrol fiyatlarını yükseltirken, bu durumun ABD'de enflasyon endişelerinin artmasına yol açtı. Enflasyon endişelerinin artmasıyla faiz politikasına yönelik görünümün belirsizleşmesi ise doların güçlenmesine neden oluyor. Güçlenen dolar ise riskli varlıklara olan talebin azalmasına yol açıyor.

Bakanlığın konuya dair açıklamasında, Günay hakkında İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "rüşvet", "görevi kötüye kullanma", "imar kanununa muhalefet", "kıyı kanununa muhalefet" ve "resmi belgede sahtecilik" suçlamalarıyla soruşturma yürütüldüğü hatırlatıldı.

CHP'li Günay'ın tutuklanması üzerine "geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırıldığı" belirtildi:

Mustafa Günay, eşi Nermin Günay, eski Güzelbahçe Belediye Başkanı Özdem Mustafa İnce ve belediyenin imar müdürünün de aralarında bulunduğu 5 kişi önce gözaltına alınmış, Günay ve imar müdürü aynı gün tutuklanırken diğer üç isim adli kontrol şartıyla serbest kalmıştı.

Mustafa Günay, Kemal Kılıçdaroğlu'nun mahkeme kararıyla CHP'nin başına getirildiği süreçte Özgür Özel'in yanında duran isimlerdendi.

Piyasalardaki satış baskısı, Hürmüz Boğazı yakınlarında yaşanan askeri hareketlilikle tetiklendi.

ABD’li yetkililer, ticari bir gemiye ateşlenen dört adet İran insansız hava aracının (İHA) düşürüldüğünü ve bir İHA fırlatma ünitesinin imha edildiğini açıkladı.

Saldırılar, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile yürütülen müzakerelerden "memnun olmadığını" açıklamasından saatler sonra gerçekleşti ve yakın vadeli bir diplomatik çözüm umudunu zayıflattı. Bloomberght haberine göre, altın, faiz getirisi olmayan bir varlık olması nedeniyle, yükselen faiz ortamında yatırımcı nezdindeki cazibesini yitiriyor.

Bir barış anlaşması sağlansa dahi, enerji fiyatlarındaki artışın enflasyonu yüksek tutması ve merkez bankalarını faiz indiriminden ziyade "daha uzun süre yüksek faiz" politikasına zorlaması bekleniyor.

ABD Merkez Komutanlığı güçleri, Hürmüz Boğazı çevresinde tehdit oluşturan dört İran yapımı tek yönlü saldırı insansız hava aracını düşürdü.

Yetkililerin açıklamasına göre, İran'ın Bandar Abbas kentindeki, beşinci insansız hava aracını fırlatmak üzere olan bir yer kontrol istasyonu saldırılardan etkilendi. Bir yetkili, "Bu eylemler ölçülü, tamamen savunma amaçlıydı ve ateşkesi korumayı amaçlıyordu" dedi.

İki saat sonra, İran devlet televizyonu IRIB, Devrim Muhafızlarının saldırılara misilleme olarak Kuveyt'teki "saldırının kaynağı" olan bir Amerikan üssünü hedef aldığını bildirdi. Kuveyt ordusu, Kuveyt şehrinde sabah saat 6 sularında hava savunmasının füze ve insansız hava aracı tehditlerini engellediğini doğruladı.

Son saldırılar, ABD ve İran'ın savaşı sona erdirmeyi amaçlayan görüşmelerde ne kadar uzakta olduklarını bir kez daha ortaya koydu.

Bu arada, Lübnan'da İsrail geniş çaplı saldırılar düzenledi ve güneyin büyük bir bölümünü yeni bir savaş bölgesi ilan etti.

İran’ın karşı karşıya bulunduğu ağır ekonomik şartlar nedeniyle anlaşma aramak zorunda olduğunu düşündüğünü ifade eden Trump, "Enflasyonları yüzde 250. Paralarının hiçbir değeri yok. Bütün ekonomik sistemleri çöktü. Sadece bir anlaşma yapmak istiyorlar. Bence başka seçenekleri yok" dedi.

Kabine toplantısının ardından Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü istemesine ilişkin soru üzerine, "Hayır, boğaz herkese açık olacak" cevabını verdi. Trump, "Burada uluslararası sular söz konusu. Kimse kontrol etmeyecek. Biz gözetim altında tutacağız. Kimse kontrol etmeyecek ve bu yürüttüğümüz müzakerelerin bir parçası" dedi.

Umman'a: Aksi takdirde onları havaya uçurmak durumunda kalırız

Umman’ın da diğer ülkeler gibi davranmak durumunda kalacağını ifade eden Trump, "Aksi takdirde onları havaya uçurmak durumunda kalırız. Bunu anlıyorlar" ifadelerini kullandı.

İran ile görüşmelerin mevcut durumuna ilişkin soruya cevabında Trump, "Bence çok iyi gidiyoruz. İran istediğimiz şeyleri bize vermeye başlıyor. Eğer böyle olursa harika, eğer olmazsa bu adam (Savunma Bakanı Hegseth) işi bitirecek" dedi.

İbrahim Anlaşmaları ısrarı

Trump, "Ayrıca konuştuğumuz ülkeler olan Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar ve diğerlerinin (Türkiye, Pakistan, Bahreyn) derhal İbrahim (Abraham) Anlaşmaları’na katılmalarını isteriz. (Özel Temsilci) Steve Witkoff ve Jared (Kushner), bazı diğer isimlerle birlikte görüşmeleri yürütüyor. Eğer katılırlarsa bu tarihi bir adım olurdu. Açıkçası, bu ülkelerin bize borçlu olduğunu düşünüyorum. Açık konuşayım, eğer imzalamazlarsa (İran ile) anlaşma yapmamız gerektiğinden emin değilim" dedi.

https://www.gazetezebra.com.tr/trump-turkiyenin-de-israil-ile-ibrahim-anlasmasina-katilmasini-istedi

Burada İran ile anlaşmanın diğer ülkelerin katılımına mı bağlı olduğu sorusuna Trump, "Bilmiyorum. Bunu söylemek istemiyorum. Şu anda iyi bir anlaşma yapabiliriz. Ama belki bu büyük bir anlaşma olmayabilir. Ve eğer büyük bir anlaşma değilse, yapmayacağız" cevabını verdi.

O ay, balo salonunu inşa etmek için Beyaz Saray'ın Doğu Kanadı'nı yıktığında , 400 milyon dolarlık projenin özel kaynaklarla finanse edileceğine dair söz vererek durumu bir nebze de olsa iyi göstermeye çalıştı. Bağışçıların karşılığında devlet sözleşmeleri veya olumlu düzenleyici kararlar bekleyecekleri aşikardı.

Halkın evi olan bu yapının tahrip edilmesi bir tür hırsızlıktı – ortak mimari mirasımızın çalınmasıydı. Yine de, Trump ailesinin kripto para ticaretinden kazandığı milyarlarca dolar veya Trump Organizasyonu'nun o ülkede 5,5 milyar dolarlık lüks bir tatil köyü geliştirmeye karar vermesinin ardından başkanın Katar Emiri'nden aldığı 400 milyon dolarlık jumbo jet gibi, balo salonu anlaşması da işletmeler arası bir anlaşmaydı. Vergi mükellefleri bir kuruş bile kaybetmedi – ya da Trump öyle söz vermişti.

Trump, ailesi, şirketleri ve yönetimi her zaman çıkar çatışmasının kendisinden ziyade çıkar çatışması görünümüyle daha çok ilgilenmiştir. Aslında, çıkar çatışması Beyaz Saray'ın iş modelidir.

Ama son birkaç ayda bir şeyler değişti. Artık dış görünüşe bile önem vermiyorlar. Başkan doğrudan ABD hazinesinden para çalıyor – yani cebimizi boşaltıyor. Ve bunu herkesin gözü önünde yapıyor.

Geçtiğimiz ay başkanın hayatına yönelik üçüncü suikast girişimi ve bu hafta sonu Beyaz Saray yakınlarında yaşanan silahlı saldırı, Trump'ın gösteriş ve kibir yığınını kritik ulusal güvenlik altyapısı olarak yeniden sunmasına olanak sağladı. Altına güçlendirilmiş bir sığınak eklenmesiyle, balo salonu inşaatı için bir milyar dolarlık kamu parası gerekiyordu . Cumhuriyetçileri bu kalemi iç güvenlik ödenekleri tasarısından çıkarmaya iten tek şey, ara seçimlerin yarattığı korku oldu.

Ancak Trump'ın İç Gelir Servisi (IRS) ile yaptığı son anlaşma , şimdiye kadarki en bariz yolsuzluk eylemiydi – belki de ABD başkanlık tarihindeki en bariz olanı. İlk olarak, kendisinin ve şirketlerinin vergi beyannamelerinin basına sızdırılmasını engellemedeki ihmali nedeniyle kuruma 10 milyar dolarlık dava açtı. Ardından, arkadaşlarının, muhtemelen 6 Ocak isyancılarının da dahil olduğu kişilerin, cezai yaptırımlar nedeniyle çektikleri acıları telafi etmek için 1,776 milyar dolarlık bir gizli fon karşılığında davayı geri çekti.

Ve tıpkı bir mafya tetikçisinin parayı aldıktan sonra kurbanını dizlerinden vurması gibi, Trump da biraz daha fazlasını aldı. Eski kişisel avukatı ve geçici başsavcı Todd Blanche'ın bir notu , müvekkilinin potansiyel 100 milyon dolarlık vergi cezaları da dahil olmak üzere tüm bekleyen yükümlülüklerinden feragat ediyor ve IRS'nin "veya diğer kurum veya departmanların" Trump veya şirketlerine karşı gelecekteki tüm işlemlerini yasaklıyor. 2024 yılında Yüksek Mahkeme, başkana görevdeyken yürütme görevlerinin bir parçası olarak yaptığı eylemlerden dolayı cezai kovuşturmadan "varsayımsal dokunulmazlık" tanıdı. Lawfare'den Anna Bower ve Eric Columbus , bu anlaşmanın ona sonsuza dek her şeyden dokunulmazlık sağlayabileceğini öne sürüyor.

Fon, bir dizi davayla , Demokratların öfkesiyle ve hatta Cumhuriyetçilerden gelen birkaç itirazla karşı karşıya kaldı . Yine de Bower ve Columbus şöyle yazıyor: “Bu özel olayı bu kadar rahatsız edici kılan şey, nasıl durdurulacağının net olmamasıdır. Buna karşı çıkmak için yasal yollar denenmemiş ve mevcut engeller çok büyük. Bu arada, en azından bu Kongre'de harekete geçme isteği henüz görünmüyor. Gelecekteki bir Kongre bunu denediğinde, vergi mükelleflerinin yaklaşık 2 milyar doları büyük ölçüde tükenmiş, kimlikleri asla kamuoyuna açıklanmayacak alıcılara dağıtılmış olabilir.”

Bir Amerikalının, her şey yatışana veya düzelene kadar gözlerden uzak bir yere taşınıp roman okuması yeterli. Trump'ın istediği de tam olarak bu.

Yolsuzluğun kendisi kadar yıkıcı olan şey, yolsuzluğun cezasızlıkla işlenmesidir. Cezasızlık – hesap vermeme beklentisi – sadece bir duruş değil, aynı zamanda bir taktiktir. Bu durum, halk arasında alaycılığa yol açar ve halktaki alaycılık, otokrasi ve kleptokrasinin olmazsa olmaz bir unsurudur.

Otokrat sadece yasaları çiğnemekle kalmaz; onları öyle değiştirilebilir hale getirir ki, toplumsal veya ahlaki bir çerçeve olarak anlamsız hale gelir. Hangi tarafın doğru olduğunu her gün bilmediğiniz sürece, yasaların doğru tarafında kalmaya çalışmanın hiçbir faydası yoktur.

Otokrat, halkın iradesine sadece karşı gelmekle kalmaz; onu tamamen göz ardı eder. Trump'ın dokunulmazlığı bir zamanlar koşulsuz hayranlığına olan güvenine dayanıyordu: İlk seçim kampanyası sırasında "Fifth Avenue'nun ortasında durup birini vursam bile, hiçbir seçmenimi kaybetmem" diye böbürlenmişti . On yıl sonra, politikaları seçmenleri partisinden uzaklaştırdıkça, iktidarı kullanmak için ne partiye ne oylara ne de sevgiye ihtiyacı olmadığını ve iktidarın bunların hepsinden daha tatmin edici ve kazançlı olduğunu keşfediyor.

Bu farkındalık onu özgürleştirmiş gibi görünüyor. Onay oranları ne kadar düşerse düşsün, emperyalist maceraları ve kendini yücelten anıtları için talep ettiği kamu kaynakları o kadar artıyor. Geçen hafta Trump, Washington'daki zafer takı için Kongre onayına gerek olmadığını, çünkü Kongre'nin 1925'te bir zafer takı için onay verdiğini açıkladı . Bir muhabirin, bir gaziler grubunun Arlington Mezarlığı'nın manzarasını engelleyeceği gerekçesiyle inşaatı durdurmak için dava açtığını söylemesi üzerine, "Şaka yapıyorsunuz herhalde" diye alay etti . Miktarı gibi - 1,776 milyar dolar - "silahlanma karşıtı" fon da Trump'ın bağımsızlık ilanı anlamına geliyor.

Paraları çalınmış, yasaları etkisiz hale getirilmiş, görüşleri görmezden gelinmiş olan yönetilenler (veya yönetilenler) uyum sağlamaya başlıyor. Suriye'de sınır geçmek 100 dolara mal oluyor; Rusya'da polise verilen rüşvet, şiddet içeren bir suçu kabahate dönüştürüyor. Burada basın, iğrenç olanı normalleştiriyor. New York Times , Trump'ın gizli fonunu " son derece alışılmadık " olarak nitelendirdi. PBS , bunun "emsalsiz" olduğunu bildirdi, ancak sanki kesinleşmiş bir şeymiş gibi bahsetti: "Silahlanma Karşıtı Fon nasıl işleyecek?"

Yine de, sinizm mevcut sistemi kabul etmekten ziyade alternatif bir sistemi hayal edememe durumudur. Bunun en uç noktası ise kaderciliktir; hem geçmişe hem de geleceğe uzanan, değişmez bir şimdiki zaman görüşüdür – filozof Karl Popper'ın dediği gibi, "işler her zaman böyle olmuştur ve her zaman böyle olacaktır" duygusudur.

Hayal gücünün tükenmesi, kelimenin tam anlamıyla tükenmeye dönüşür. Siyasi çıkmaz, ekonomik belirsizlik ve aşılmaz bir dezenformasyon bataklığıyla zaten morali bozulmuş bir halk için direniş çok fazla iş gibi gelebilir. Geriye kalan tek hırslı kişiler, onu kötüye kullanmaya meyilli olanlardır. Alaycılık itaate dönüştüğünde, otokrat kazanmış demektir.

Otokrasiyi destekleyen bu karamsarlıkla nasıl mücadele ederiz? Her şeyin olduğundan daha iyi olduğuna kendimizi kandırmak zorunda değiliz. St. Andrews Üniversitesi filozofu Mara Van Der Lugt, Umutlu Karamsarlık adlı eserinde, "umutsuzluğa kapılmadan, umutsuzluk içinde olabileceğimiz durumları hayal etmek mümkündür" diye yazıyor. Benzer şekilde, İngiliz sol kolektifi Salvage, "zor kazanılmış karamsarlık" öneriyor . Bu "ne karamsarlık ne de umutsuzluktur: kapitalizmin, sınıf sisteminin, bu karşıtlığın hayatımızdaki merkeziliğinin net bir şekilde analizini yapmakla ilgilidir; karşılaştığımız zorlukların boyutunu göz ardı etmeyi reddediyoruz." Bu analiz, kazanılabilir savaşları tanır ve zaferlerin kutlanmasına yer açar.

Otokrasiye karşı ilk darbe, alaycı bir kayıtsızlığın reddidir. Trump'ın ilk seçiminden hemen sonra, Rus göçmeni gazeteci M. Gessen, otokrasiden kurtulmak için bazı "kurallar" önerdi . Bunlar arasında: "Öfkelenin... Normalleşme dürtüsü karşısında, şok olma kapasitenizi korumak esastır."

• Judith Levine, Brooklyn'de yaşayan bir gazeteci ve Guardian'a sık sık katkıda bulunan bir yazardır. Substack hesabı ise Today in Fascism'dir .

• Google tarafından otomatik çevrilen yazının orijinali için tıklayınız

1941'de Japon İmparatorluğu'nun Pearl Harbor'a düzenlediği saldırı 2.400'den fazla Amerikalının ölümüne yol açmış ve ABD'yi savaşa katılmaya teşvik etmiştir.