Bir organizmanın tüm genom haritasının yapay zeka ile tasarlanması ilk kez gerçekleşiyor.

Üretilen 16 yeni virüsün bakterileri enfekte etmek üzere tasarlandığı, insanlara tehdit oluşturmadığı vurgulandı.

Araştırmacılar gelinen noktayı, hastalıkların tedavisinde yeni bir dönemin kapısını açabilecek, "çok önemli bir bilimsel dönüm noktası" olarak nitelendirdi. Bununla birlikte uzmanlar, yapay zeka tasarımı virüslerin güvenlik endişeleri yarattığı konusunda da uyardı.

Yapay zeka halihazırda yeni antibiyotiklerin tasarlanmasında kullanılıyor.

Ancak bu, sıfırdan yeni ve işlevsel bir virüs tasarlamaya kıyasla nispeten daha basit bir işlem.

BBC'ye konuşan Stanford Üniversitesi'nden yardımcı doçent Brian Hie, üretken yapay zekanın, "ilk kez eksiksiz bir genom tasarlamak için" kullanıldığını söyledi.

Bu araştırmacıların kullandığı teknoloji ChatGPT gibi büyük dil modellerine benzer şekilde çalışıyor.

Bu örnekte, Evo1 ve Evo2 olarak bilinen yapay zeka modelleri, metin dizileri yerine yaşamın dilini tahmin ediyor.

Kullandıkları yapay zeka modelleri, virüslerden, bakterilerden, bitkilerden ve insanlardan alınan genetik kodlar üzerinde eğitildi.

Daha sonra bu virüsler, yalnızca belirli bakteri türlerini enfekte eden bakteriyofaj adı verilen bir virüs türü üretmek üzere rafine edildi.

Stanford Üniversitesi'nden araştırmacılar, en fazla umut vadeden 302 yapay zeka tasarımını seçti ve bunları laboratuvarda sentezledi.

Bunlardan 16'sı koli basili bakterilerini öldürmede etkili oldu.

Bu laboratuvarda doktora öğrencisi olan Samuel King, bakteriyofajın etkili olduğunu günün erken saatlerinde çalışırken fark ettiklerini söyledi.

Araştırmacılar, yapay zeka tasarımı bakteriyofajı, üzerinde bakteri tabakası oluşmuş kültür kaplarına aktardı.

King sonrasını, "Berrak noktalar görmeye başlamıştık ve bu son derece heyecan vericiydi" diyerek anlattı.

Brian Hie de sonuçların ekiple paylaşıldığı anı, "oda bir anda alkış tufanıyla inledi" diye hatırlıyor.

Yeni bakteriyofaj geliştirilmesi, antibiyotiklere dirençli hale gelen enfeksiyonların tedavisinde yeni yöntemlere yol açabilir.

Ancak bu bilimsel atılım aynı zamanda yapay zekanın doğa üretimi olmayan biyoloji tasarlayabilme kapasitesine de işaret etti. Bu da sentetik biyoloji olarak biliniyor.

Araştırmacı Hie, bunun yeni ilaç ve tedavilerle "insan sağlığını büyük ölçüde iyileştirme" potansiyeline sahip olduğunu savundu.

Buna karşın aynı teknolojinin kötü amaçlarla yeni hastalıklar yaratmak için kullanılabileceğine dair endişeler de dile getiriliyor.

Johns Hopkins Üniversitesi Sağlık Güvenliği Merkezi'nden Dr. Thomas Inglesby ve Dr. Moritz Hanke, Science dergisinde yayınlanan araştırmanın bulgularının "acil biyolojik güvenlik ve biyolojik emniyet sorularını" gündeme getirdiğini yazdı.

"Artık mesele, üretken virüs genom tasarımının var olup olmayacağı değil, ciddi zarara yol açmadan kullanılıp kullanılamayacağı meselesi" uyarısı yaptılar.

Inglesby ve Hanke, hastalık yapma potansiyeli olan yeni virüslerin "peşinden gidilmemesi" gerektiğini de vurguladı.

Araştırmacılar, güvenliği en üst düzeye çıkarmak için gerekli adımları attıklarını açıkladı.

Bunu yaparken karmaşık organizmaları enfekte edebilecek virüsleri eğitim veri tabanından çıkardılar.

İnsanları enfekte eden virüsler yerine fajlar üzerinde araştırma yaptılar ve tüm çalışmalar güvenli bir laboratuvarda gerçekleştirildi.

Hie, mevcut güvenlik önlemlerinin bile "teknolojinin iyi amaçlar için kullanılmasını sağlamada" büyük ölçüde katkı sağladığını savunuyor.

Bilgisayar bitlerinden atomlara

Virüsler bilimsel anlamda canlı olarak sayılmıyor.

Bu nedenle şu an için yapay zekanın canlı organizmalar üretebilmesi için önemli bir bilimsel atılım daha gerekli.

Bir fajın genetik kodu yaklaşık 5400 baz çifti (harf) uzunluğunda.

Canlı bir hücreninse en küçük genomu yaklaşık 500.000 baz çifti uzunluğunda.

İnsan genomu ise üç milyar baz çiftidir.

Araştırmacı Hie, basit organizma üretimini denemenin "muhtemelen çok fazla iş gerektireceğini, ancak imkansız olmadığını" ve bu yönde çalışmaya "kesinlikle ilgi duyduklarını" söyledi.

İspanya'daki Pompeu Fabra Üniversitesi sentetik biyoloji laboratuvarından Prof. Marc Güell, çalışmanın "çok önemli bir dönüm noktası" olduğunu, çünkü "tarihte ilk kez biyolojinin bilgisayar üzerinden tasarlanmaya başladığını" söyledi.

"Bu, insanlığın en büyük zorluklarının üstesinden gelmek için heyecan verici olasılıkları hayal etmemize olanak tanıyor" dedi.

Bunlar arasında hastalıklarla mücadele etmek için fajlar geliştirmek, genetik bozuklukları tedavi etmek için enzimler ve immünoterapide kullanılabilecek antikorlar yer alıyor.

Manchester Biyoteknoloji Enstitüsü'nde sentetik genomik bölüm başkanı olan Prof. Patrick Cai, çalışmanın "önemli bir dönüm noktası" olduğuna katıldı.

"Bu durumun önemi fajların çok ötesine uzanıyor; genom dili modellerinin evrim tarafından kodlanan tasarım prensiplerini öğrenmeye başladığını ve yapay zeka destekli genom yazımının önünü açtığını gösteriyor" dedi.

Henüz kesinleşmemiş olan sözleşme, daha önce Irak gibi ülkelerde ABD hükümetiyle çalışmalar yürütmüş olan Louisiana merkezli Arkel International firmasına verildi.

Barış Kurulu'na ABD Başkanı başkanlık ediyor ve kurul, damadı Jared Kushner ve arkadaşı Steve Witkoff'un da aralarında bulunduğu bir ekip tarafından yönetiliyor.

Barış Kurulu yetkililerinden biri e-posta yoluyla yaptığı açıklamada, kurulun ve Gazze'yi denetlemek üzere görevlendirilen bir grup Filistinli teknokratın "çeşitli sözleşme ihalelerinin son aşamalarında olduğunu, ancak henüz hiçbirinin kesinleşmediğini" belirtti. Filistinli grup, Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi olarak biliniyor .

Yetkili, "Olası sözleşmelerden biri, yol haritasının güvenlik ve yönetişim düzenlemelerinin uygulanmasına yardımcı olacak uluslararası istikrar gücünü (ISF) destekleyecek tesislerle ilgili" dedi.

İngiltere merkezli The Guardian gazetesi Temmuz ayında, kurulun Gazze'nin yeniden inşası için hazırladığı orijinal planın , tüm bölgeyi yeniden inşa etmeyi amaçlayan iddialı bir taslaktan, şeridin güneyinde küçük bir pilot projeye kadar önemli ölçüde küçüldüğünü bildirmişti.

Kaynaklara göre, şu anda planlanan üs sadece 100 metreye 120 metre boyutlarında ve İsrail'deki bir üsten dönüşümlü olarak görev yapacak Faslı birliklere ev sahipliği yapması amaçlanıyor. Üs, Gazze topraklarının %60'ını oluşturan ve İsrail ordusunun doğrudan kontrol ettiği bölgede yer alacak. İsrail güçleri ayrıca bu bölgenin ötesinde bir tampon bölge oluşturdu.

Kaynak, üssün İsrail sınırına yaklaşık bir mil uzaklıkta olduğunu ve küçük birliğin saldırıya uğraması durumunda "hızlı bir tahliye yolu"na sahip olacağını söyledi.

12 binden fazla kişi yaklaşık 30 yıl takip edildi

Araştırma, New York Üniversitesi (NYU) Langone Health araştırmacıları tarafından yürütüldü. Bilim insanları, 1986 yılında başlatılan ve ABD'de on binlerce kişiyi onlarca yıl boyunca izleyen Atherosclerosis Risk in Communities (ARIC) çalışmasının verilerini analiz etti.

Yeni analizde, çalışmanın başlangıcında demans tanısı almamış, yaş ortalaması 56 olan 12 bin 409 kişi incelendi. Katılımcılar yaklaşık 26 yıl boyunca takip edildi.

Araştırmacılar özellikle üç değiştirilebilir risk faktörüne odaklandı: Yüksek tansiyon, tip 2 diyabet ve sigara kullanımı.

Takip süresi boyunca 3 bin 8 kişiye demans tanısı konuldu, 5 bin 238 kişi ise demans gelişmeden hayatını kaybetti.

Üç risk faktörü: Demanssız 30 yıl yaşadılar

Euronews'un aktardığı araştırma, orta yaşta bu üç risk faktöründen hiçbirine sahip olmayan kişilerin çok daha uzun süre demanssız yaşayabildiğini gösterdi.

Çalışmaya göre, hiç risk faktörü olmayanlar ortalama 30,1 yıl demans geliştirmeden yaşadı. Bir risk faktörü bulunanlar ortalama 26,3 yıl demanssız yaşarken, iki risk faktörü olanlarda bu süre 21 yıl oldu. Üç risk faktörünün tamamına sahip kişilerde ise demanssız yaşam süresi 17 yılın biraz üzerinde kaldı.

Başka bir ifadeyle, orta yaşta tansiyonu normal olan, diyabeti olmayan ve sigara içmeyen kişiler, üç risk faktörünün tamamına sahip olanlara kıyasla yaklaşık 13 yıl daha uzun süre demanssız yaşayabildi.

Araştırmacılar, özellikle 45 yaşından itibaren sigaranın bırakılması ve damar sağlığının yakından takip edilmesi gerektiğini belirtiyor.

Kadınlarda süre daha uzun

Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri de kadınların, sahip oldukları risk faktörü sayısından bağımsız olarak erkeklere kıyasla daha uzun süre demans geliştirmeden yaşayabilmesi.

Analiz ayrıca beyaz katılımcıların ortalama demanssız yaşam süresinin siyah katılımcılardan daha uzun olduğunu gösterdi. Araştırmacılar bu farklılığın nedenlerini ayrıntılı olarak incelemedi.

Dünya genelinde demansla yaşayan kişi sayısının 2050'ye kadar yaklaşık üç kat artarak 153 milyona ulaşacağı öngörülüyor.

Buna karşın uzmanlar, demans vakalarının önemli bir bölümünün önlenebilir veya geciktirilebilir olduğunu düşünüyor.

NYU Langone araştırmacıları da yüksek tansiyon, tip 2 diyabet ve sigara kullanımı gibi risk faktörlerinin genellikle orta yaşta ortaya çıktığını, ancak beyin dokusunda uzun yıllar süren nörodejeneratif değişiklikleri tetikleyebildiğini belirterek, erken tanı ve tedavinin büyük önem taşıdığını vurguluyor.

Infratest dimap kamuoyu araştırma enstitüsünün Perşembe günü açıkladığı son anket sonuçlarına göre, AfD ülke genelinde oy oranını 1 puan artırarak yüzde 28'e ulaştı.

CDU ve sadece Bavyera eyaletinde teşkilatı bulunan kardeş parti Hristiyan Sosyal Birlik'in (CSU) toplam oy oranı ise Temmuz başından bu yana 1 puan düşerek yüzde 21'e geriledi. Böylece Hristiyan Birlik partileri (CDU/CSU), Kasım 2021'den bu yana anketlerdeki en kötü sonucu elde etmiş oldu.

Diğer partilerin oy oranlarında ise değişiklik kaydedilmedi. Yeşiller yüzde 15'lik oy oranıyla üçüncü sırada yer alırken Sosyal Demokrat Parti (SPD) yüzde 12, Sol Parti yüzde 11'de kaldı. Diğer partiler ise yüzde 5'lik barajı aşamadı.

Yüzde 85'lik çoğunluk hükümetten memnun değil

CDU'lu Başbakan Friedrich Merz başkanlığındaki Hristiyan Birlik partileri ve SPD'den oluşan koalisyon hükümetine yönelik hoşnutsuzluk da sürüyor.

Ankete katılanların yüzde 85'i hükümetin icraatından memnun olmadığını belirtirken Başbakan Merz'den memnun olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 14'te kaldı.

Anket, 3-5 Ağustos tarihleri arasında oy kullanma hakkına sahipi bin 297 kişiyle yapıldı.

Tahıl fiyatları yükselişe geçti, buğdayda sert artış

FAO Tahıl Fiyat Endeksi temmuzda bir önceki aya göre yüzde 3,4 artarak 113,8 puana çıktı. Endeks geçen yılın aynı döneminin yüzde 6,9 üzerinde gerçekleşti.

Küresel buğday fiyatları, Karadeniz’deki ihracat akışında yaşanan kesintiler, ihracat altyapısındaki hasar ve önemli üretici ülkelerde etkili olan sıcak hava dalgalarının ardından aylık yüzde 5,8 yükseldi. Buğdaydaki yıllık fiyat artışı yüzde 9,9’a ulaştı. Mısır fiyatları ABD’deki sıcak ve kurak hava koşullarına ilişkin gelişmeler ile enerji piyasalarındaki yükselişin etkisiyle yüzde 3,6 arttı. Arpa fiyatlarında ise aylık yüzde 1,9 düşüş kaydedildi.

Bitkisel yağ fiyatlarında rekor seviye

FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi temmuzda yüzde 2 yükselerek 195,7 puana ulaştı ve Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyesini kaydetti. Palm ve soya yağı fiyatlarındaki artışlar, ayçiçeği ve kolza yağı fiyatlarında görülen düşüşlerden daha yüksek gerçekleşti.

Şeker fiyatlarında yüzde 5,6'lık artış

Şeker Fiyat Endeksi bir önceki aya göre yüzde 5,6 artarak 95 puana yükseldi. Buna rağmen şeker fiyatları Temmuz 2025 seviyesinin yüzde 8 altında kaldı. Avrupa Birliği’nde devam eden sıcak ve kuru hava koşullarının mahsul verimine yönelik etkileri ile Asya’nın önemli üretici ülkelerinde El Niño bağlantılı hava koşulları fiyat hareketlerinde etkili oldu.

Et fiyatları 2026'da ilk kez geriledi

FAO Et Fiyat Endeksi temmuzda yüzde 2,8 azalarak 127,7 puana geriledi. Böylece endeks 2026 yılındaki ilk aylık düşüşünü kaydetti. Kümes hayvanları, domuz ve sığır eti fiyatları gerilerken koyun eti fiyatları yeni bir rekor seviyeye ulaştı.

Süt ürünleri fiyatlarında sert düşüş

Süt Ürünleri Fiyat Endeksi temmuz ayında yüzde 0,7 düşüşle 116,2 puana indi. Endeks, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 24,8 geriledi. Yağsız süt tozu fiyatları yüzde 3,3, tam yağlı süt tozu yüzde 3,1 ve tereyağı yüzde 2,4 düşerken, peynir fiyatları yüzde 1,7 arttı.

4,35 TL'lik indirim pompaya yansımadı

Öte yandan, cuma gününden itibaren geçerli olan 4,35 TL'lik fiyat indirimi ise tüketiciye yansımadı. Söz konusu indirimin tamamı ÖTV düzenlemesi kapsamında karşılandığı için pompa fiyatlarında herhangi bir değişiklik yaşanmadı.

7 Ağustos güncel akaryakıt fiyatları

İstanbul Avrupa Yakası

Benzinin litresi: 67.24 TL

Motorinin litresi: 80.01 TL

LPG: 33.79 TL

İstanbul Anadolu Yakası

Benzinin litresi: 67.08 TL

Motorinin litresi: 79.87 TL

LPG: 33.19 TL

Ankara

Benzinin litresi: 68.20 TL

Motorinin litresi: 81.14 TL

LPG: 33.89 TL

İzmir

Benzinin litresi: 68.50 TL

Motorinin litresi: 81.41 TL

LPG: 33.79 TL

İŞKUR aracılığıyla görevlendirilecek güvenlik personeli, okul giriş ve çıkışlarında denetim yaparak okul çevresindeki güvenlik tedbirlerini güçlendirecek. Personelin, gerekli durumlarda dedektör kullanarak üst araması yapma yetkisine de sahip olacağı belirtildi.

Türkiye gazetesinin haberine göre hükümet, yeni eğitim öğretim yılı öncesinde okul güvenliğini artırmaya yönelik yeni bir çalışma için harekete geçti. Edinilen bilgilere göre İçişleri Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda okullarda görevlendirilmek üzere 30 bin yeni güvenlik görevlisi istihdam edilecek.Toplum Yararına Program (TYP) kapsamında İŞKUR üzerinden istihdam edilecek personelin görevlendirmelerini 81 il valiliği yapacak.

Güvenlik personeli dedektörle kontrol yapacak

Yeni sistem kapsamında okul girişlerinde görev yapacak güvenlik personeline dedektörle arama yetkisi de verilecek. Görevliler, okul binalarına giriş ve çıkış yapan kişileri kontrol edecek. Şüpheli bir durumla karşılaşılması halinde emniyet veya jandarma birimlerine anlık olarak bilgi aktaracak.Güvenlik personeli aynı zamanda okul yönetimleri ile kolluk kuvvetleri arasındaki koordinasyonun ilk halkasını oluşturacak.

Risklere karşı tedbirler artırılıyor

Uygulamayla okul ve çevrelerinde yaşanabilecek güvenlik risklerinin en aza indirilmesi hedefleniyor. Özellikle Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'ta yaşanan üzücü olayların ardından olası saldırıların önüne geçilmesi amaçlanıyor.İçişleri Bakanlığı da daha önce 81 il valiliğine gönderdiği genelgeyle okul ve çevrelerinde risk analizine dayalı güvenlik planlaması yapılmasını istemişti.Bakanlık ayrıca erken uyarı mekanizmalarının oluşturulması, okul yönetimleri ile kolluk kuvvetleri arasında hızlı bilgi paylaşımının sağlanması ve kamera sistemlerinin güçlendirilmesi yönünde talimat vermişti.

Yeni sistemin hayata geçirilmesinde üç bakanlık koordineli şekilde çalışacak.Okullarda görevlendirilecek personelin güvenlik soruşturmalarını İçişleri Bakanlığı yürütecek. Personelin okullarda görev yapmaya uygun olup olmadığına ilişkin değerlendirmeyi ise Milli Eğitim Bakanlığı gerçekleştirecek.Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da İŞKUR ve TYP üzerinden gerçekleştirilecek istihdam sürecinde görev alacak.

Schengen, İngiltere ve Kanada vizesi reklamlarına yakın takip

Sabah'ın haberine göre, sosyal medyada Schengen vizenin yanı sıra İngiltere ve Kanada vizelerini için reklamlar birçok tüketiciyi zor durumda bıraktı. Daha önce garantili vize iddiasında bulunan firmalara ait internet sitelerine ceza veren Reklam Kurulu, son toplantısında sosyal medyadaki asılsız vize vaatlerini inceledi.

Hesapları incelenen şirketler

Reklam Kurulu "cilekvizeankara" isimli instagram hesabında yer alan "30 gün içinde randevu garantisi", "Schengen randevunuzu sadece 30 gün içerisinde almanıza yardımcı oluyoruz", "Amerika vizenizi 30 gün içinde almanıza yardımcı oluyoruz" gibi tanıtımları mercek altına aldı. Kurul, yalnızca yetkili kuruluşlarca verilen vize ve vize randevu hizmetlerinin yetkisiz bir firma tarafından kesin bir şekilde sonuçlandırılacağı vaadiyle tüketicilerin aldatıldığını belirterek, bu tanıtımların 3 ay süreyle tedbiren durdurulmasına karar verdi.

5 hesaba 3 ay durdurma cezası

Yine Kurul, "vizeburadan" instagram hesabındaki "En uygun tarihe sorunsuz şekilde randevu alma garantisi sunuyoruz" ifadesi; "vizemerkezi" hesabındaki "3 haftada İngiltere vizesi hazır", "Kanada vizesi... ortalama 1 ayda hazır" ifadeleri ; "vizedos" hesabındaki "Hızlı sonuç garantisi", "Bulgaristan vizesinde yüzde 100 onay garantisi" ifadeleri; "vizerandevubotu" hesabındaki "Önereceğimiz ülkeler üzerinden 24 saat içinde VIP vize randevusu", "En hızlı randevu sizlere mi gerekli? O zaman doğru adrestesiniz" tanıtımları; "kosmosvizede" "Türkiye'de Yunanistan vize başvurusu için yetkili kılınmış tek özel kuruluştur" iddiaları da aynı kapsamda değerlendirilerek, 3 ay reklam durdurma kararı aldı.

Görüşmede Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, Türkiye'nin Riyad Büyükelçisi Emrullah İşler ve Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan da yer aldı.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan ortak savunma anlaşmasına imza attı. Pakistan Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, anlaşmanın üç ülkenin ortak güvenliğini daha da güçlendirme kararlılığını yansıttığı belirtildi. Açıklamada, anlaşmanın bölgesel ve küresel barış, güvenlik ve istikrarı teşvik etmeyi amaçladığı ifade edildi. Anlaşmaya göre, üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırı, üç ülkenin tamamına yapılmış bir saldırı olarak değerlendirilecek.

Ortak açıklamada şu ifadeler yer aldı:

"Veliaht Prens ve Başbakan Altesleri Prens Muhammed bin Selman bin Abdülaziz Al Suud; Türkiye Cumhurbaşkanı ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Başbakanı ile Mekke’deki Safa Sarayı’nda bir araya gelmiş, burada resmî görüşmeler gerçekleştirilmiş, bu görüşmeler esnasında Suudi Arabistan Krallığı, Türkiye Cumhuriyeti ve Pakistan İslam Cumhuriyeti arasındaki müstesna ilişkiler ile karşılıklı çıkar alanına giren konular ele alınmıştır.

Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Altesleri Prens Muhammed bin Selman bin Abdülaziz Al Suud, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif, üç devlet arasındaki derin tarihî ilişkiler, köklü kardeşlik ve İslami dayanışma bağları, müşterek stratejik çıkarları ve köklü savunma iş birlikleri temelinde; kolektif güvenliklerini daha da güçlendirmek, bölgede ve ötesinde barış, güvenlik ve istikrarı teşvik etmek, güvenli ve müreffeh bir geleceği birlikte inşa etmek yönündeki ortak iradelerini yansıtan Ortak Savunma Anlaşması’nı imzalamışlardır.

Anlaşma, her türlü saldırganlığa karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlamakta ve üç devletten herhangi birine karşı gerçekleştirilecek bir silahlı saldırının hepsine karşı yapılmış sayılacağını hükme bağlamaktadır. Anlaşma ayrıca, üç devlet arasındaki savunma iş birliğinin tüm boyutlarıyla geliştirilmesini öngörmektedir."

Anlaşmanın önemi

Bu anlaşmanın NATO'nun beşinci maddesini andıran bir yapıya sahip olduğu değerlendirmeleri yapılıyor. Potansiyel bir stratejik ittifak ihtimaliyle gündeme gelen üç ülke, aylardır bölgesel diplomasinin önemli başlıkları arasında yer alıyor. Süreç boyunca Pakistan, ABD ile İran arasındaki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik arabuluculuk girişimlerinde bulunurken, Türkiye de Gazze'deki savaşın sonlandırılmasına yönelik diplomatik temaslarda aktif rol üstlendi.

Nükleer silaha sahip tek Müslüman ülke olan Pakistan ile Suudi Arabistan, 2025 yılında ortak bir savunma paktı açıkladı. Söz konusu anlaşma, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

Kararda, İstanbul 8. Sulh Ceza Hakimliği'nin 27 Temmuz 2026 tarihli kararıyla kayyum olarak belirlenen 3 kişinin AHBAP Derneği'ne yönetim kayyumu olarak atanmasına hükmedildi.

Kayyum heyetinin dernek iş ve işlemlerini yürütmesi, mal varlığını koruması ve resmi süreçleri takip etmesi kararlaştırıldı.

Mahkeme, faaliyetlerin durdurulması kararının uygulanması kapsamında dernek binası ve eklentilerinin mühürlenmesine, fiziki faaliyetlerin engellenmesine ve kayyum heyetinin yönetime fiilen teslim edilmesine karar verdi. Bu kapsamda İstanbul İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü, İstanbul Valiliği ve İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılacak.

Soruşturmada neler oldu?

Savcılık dosyasında, Ahbap'ın depremzedeler için yaklaşık 158 milyon dolar bağış topladığı, ancak bu kaynağın bir bölümünün amacı dışında kullanıldığı öne sürülüyor. İddialara göre bağışların bir kısmı kişisel hesaplara aktarıldı, buradan da dernek yöneticileriyle bağlantılı kişi ve şirketlere transfer edildi. Dosyada bu para hareketlerine ilişkin banka kayıtları ve mali incelemelere yer verildiği belirtiliyor.

Soruşturmanın ilk dalgasında Ahbap'ın kurucusu Haluk Levent gözaltına alındı. Levent hakkında "Dernekler Kanunu'na muhalefet", "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" ve "örgüt üyeliği" gibi suçlamalar yöneltildi. Savcılık ayrıca bazı belgelerde "suç işlemek amacıyla örgüt kurma" ve "nitelikli dolandırıcılık" suçlamalarına da yer verdi.

Emniyet ve savcılık ifadelerinde tüm suçlamaları reddeden Levent, deprem bağışlarının neredeyse tamamının afet bölgesindeki çalışmalarda kullanıldığını savundu. Harcamaların valilikler ile İçişleri Bakanlığı denetiminde olduğunu belirten Levent, Yeliz Kaya'ya aktarılan paranın ise Ahbap'a devretmek istediği taşınmazlarla ilgili olduğunu öne sürdü. Buna karşın mahkeme, dosyada "kuvvetli suç şüphesi" bulunduğu gerekçesiyle tutuklanmasına karar verdi.

İlk operasyonun ardından İstanbul, İzmir, Kocaeli ve Muğla'da ikinci dalga gözaltılar gerçekleştirildi. Bu operasyonlarda Ahbap'ın kurucularından Alper Çelik'in de aralarında bulunduğu 17 kişi gözaltına alındı. Böylece soruşturma kapsamında gözaltına alınanların sayısı 42'ye yükselirken, dört şirkete de kayyum atandı.

Gazeteci Olcay Aydilek'in aktardığı bilgilere göre, benzinde bu gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere litre başına 4,35 TL tutarında fiyat indirimi bekleniyor. Ancak söz konusu indirimin motorinde olduğu gibi Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) düzenlemesi kapsamında değerlendirilmesi öngörülüyor.

Edinilen bilgilere göre oluşan indirimin tamamının ÖTV'ye aktarılması bekleniyor. Bu nedenle sürücüler, pompa fiyatlarında herhangi bir indirim görmeyebilir. Böylece benzindeki maliyet düşüşünün tüketici fiyatlarına yansımaması öngörülüyor.

Dedetaş'ın sosyal medya hesabından seçim sonrası yapılan paylaşımda, "Bazen en güzel cevaplar, çok fazla konuşmadan verilir. Teşekkürler Üsküdar, tebrikler Sibel Başkanım!" mesajı yer aldı.

Sinem Dedetaş, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yürütülen soruşturma kapsamında tutuklandı.

Soruşturma "yapı ruhsatı ve iskan süreçlerinde usulsüzlük yapıldığı" ve "rüşvet, irtikap ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma" iddialarıyla yürütülüyor.

İçişleri Bakanlığı 1 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, Sinem Dedetaş'ın "geçici bir tedbir olarak" Üsküdar Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırıldığını duyurdu.

Üsküdar, 2024'teki son yerel seçimlerde 1994'ten sonra ilk kez CHP'ye geçmişti.

Yeni Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, sosyal medyadan yaptığı açıklamada, "Manisa İl Başkanımız İlksen Özalper'in gözaltına alınması, hukuki bir adım değil, Saray talimatlı organize bir siyasi intikam projesinin devam adımlarıdır" dedi.

Sözlerini, "Uydurma dosyalarınızla, tutuklamalarınızla ve kurgu soruşturmalarınızla sivil siyaseti bitiremeyeceksiniz!" şeklinde sürdürdü.

Soruşturmanın, görevden uzaklaştırılan Uşak Belediye Başkanı Özkan Yalım'ın etkin pişmanlık hükümleri kapsamında verdiği ifadeler, MASAK raporları ve HTS kayıtları doğrultusunda yürütüldüğü bildiriliyor.

Soruşturma kapsamında daha önce Manisa Büyükşehir Belediyesi Başkan Danışmanı Demirhan Gözaçan, şoförü Anıl Demir ile Şehzadeler A.Ş. Genel Müdürü Cem Yüzer'in tutuklandığı kaydediliyor.

Teklif "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" başlığını taşıyor ve 12 maddeden oluşuyor.

Teklifin 7 Ağustos Cuma günü TBMM Adalet Komisyonu'nda görüşülmesi bekleniyor.

Daha sonra Genel Kurul gündemine alınarak hafta sonu yasalaştırılması planlanıyor.

Görüşmelerin hafta sonu tamamlanamaması halinde düzenlemenin en geç 11 Ağustos Salı günü Meclis'ten geçirilmesi hedefleniyor.

Yasanın kabul edilmesinin ardından TBMM'nin, yeni yasama yılının başlayacağı 1 Ekim'e kadar çalışmalarına ara vermesi bekleniyor.

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan çerçeve yasa teklifi ile ilgili sosyal medya hesabından açıklama yaptı.

Erdoğan, "Türkiye'yi terör tehdidinden kalıcı olarak kurtarmayı, millî birlik ve beraberliğimizi perçinlemeyi, ülkemizde ve bölgemizde huzur iklimini güçlendirmeyi hedefleyen bu adımın hayırlara vesile olmasını diliyorum" dedi.

Teklife partilerden imza

Teklif Meclis'e sunulmadan önce AKP milletvekilleri, saat 10.00'da basına kapalı gerçekleştirilen toplantıda düzenlemenin içeriği hakkında bilgilendirildi.

Toplantının ardından açıklama yapan AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, AKP ve MHP'nin ortak imzasını taşıyan teklife DEM Parti, CHP, HÜDA PAR, Yeni Yol Partisi ve bağımsız milletvekillerinden de destek geldiğini söyledi.

Teklifin yaklaşık 360 imzayla TBMM Başkanlığı'na teslim edildiğini belirten Güler, sonraki aşamada başka milletvekillerinin de imzacı olabileceğini ifade etti.

DEM Parti daha önce yaptığı açıklamada, imzacılar arasında eş genel başkanlar Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan'ın yanı sıra parti grup yönetimi ve İmralı heyeti üyelerinin de bulunduğunu duyurmuştu.

Hangi maddeler var?

Teklif, PKK-KCK'nin ve bağlantılı yapıların fiili varlığına son verdiğinin, kontrolündeki silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumları tarafından tespit edilmesinin ardından uygulanacak hukuki düzenlemeleri içeriyor.

Bu tespitin teyidine ilişkin Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte, kapsama giren kişiler hakkındaki soruşturma, kovuşturma ve kesinleşmiş cezaların infazına yönelik işlemler başlatılacak.

Yasa şu suçları kapsayacak:

• PKK/KCK'yı kurma veya yönetme,
• Örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme,
• Örgütün propagandasını yapma,
• Örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar,
• Örgüt lehine işlenen 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunda düzenlenen suçlar.

Hangi suçlar kapsam dışında?

Örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen kasten öldürme suçları düzenlemenin dışında tutulacak.

Haziran 2005'ten önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar da teklif kapsamına alınmayacak.

Örgüt yöneticileri de düzenlemeden yararlanamayacak.

Kapsama girecek kişilerle ilgili değerlendirmeler, soruşturma ve kovuşturmaları halen yürüten adli merciler tarafından yapılacak.

Cezalar için erteleme düzenlemesi

Teklifte, verilen cezanın süresine göre farklı erteleme süreleri öngörülüyor.

Buna göre beş yıl veya daha az süreli hapis cezalarında beş yıl, 15 yıldan uzun süreli cezalarda ise 10 yıl erteleme uygulanacak.

Düzenlemeyle şiddeti reddeden kişilerin topluma yeniden kazandırılması amaçlanıyor.

Başvurular için altı aylık süre tanınacak.

Süreci kurul ve Meclis komisyonu izleyecek

Kanunun uygulanması, cumhurbaşkanı yardımcısının başkanlığında oluşturulacak; Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ile MGK Genel Sekreterinden oluşan kurul tarafından takip edilecek.

Ayrıca TBMM bünyesinde bir İzleme Komisyonu kurulacak.

Komisyon, düzenlemenin uygulanmasına ilişkin gelişmeler konusunda Meclis'i bilgilendirecek.

Teklifte neler var?

Teklifle, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakip, yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile verilen mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi işlemlerinin ve yapılacak diğer işlemlerin belirlenmesi amaçlanıyor.

Düzenleme, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve bu örgüt lehine işlenen Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunda düzenlenen suçları kapsayacak.

Teklifte "Örgüt", PKK/KCK terör örgütünü ve bağlı bütün oluşumları, "Kurul", düzenlemenin ilgili hükmü uyarınca oluşturulacak Kurul şeklinde tanımlanıyor.

Teklife göre, örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar hariç olmak üzere, teklifin kapsamına giren ve üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 10 yıl süreyle ertelenecek.

Erteleme süresi içinde dava zamanaşımı işlemeyecek. Bu suçlarla ilgili dosya ve suçun ispatına yarayan deliller, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresince muhafaza edilecek. Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verilecek ve Hazineye irat kaydedilecek. Karar, kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlara tebliğ edilecek. Kararda başvuru ve itiraz hakkı ile süresi ve mercii gösterilecek.

Bu hüküm uyarınca Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlara karşı kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlar 2 hafta içinde sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Hüküm uyarınca kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin mahkeme tarafından verilen kararlara karşı da 2 hafta içinde itiraz edilebilecek.

Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş olup da düzenlemenin kapsamına giren suçlardan dolayı bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmaların yapılması, Kurulun iznine bağlı olacak.

Düzenleme uyarınca erteleme kararı verilecek suçlardan dolayı verilmiş olan tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirleri, soruşturma veya kovuşturmanın bulunduğu evredeki yetkili hakim veya mahkeme ile bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ilgili ceza dairesi tarafından değerlendirilecek. Koşullarının bulunması halinde bu tedbirlerin kaldırılmasına karar verilecek.

Erteleme kararı verilecek suçlarla ilgili istinaf veya temyiz kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilecek.

Erteleme kararlarının kaydedilmesi

Verilen erteleme kararları, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilecek. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, belirlenen amaç için kullanılabilecek.

Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, erteleme kararı kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam olunacak. Mahkumiyet halinde verilen cezanın infazı, düzenlemenin buna yönelik hükmü kapsamında ertelenmeyecek ve mahkumiyet hükümlerinin tüm sonuçları doğacak. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde kovuşturma yapılmasına yer olmadığı veya düşme kararı verilecek.

Teklifle, örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçundan mahkum olanlar ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar hariç olmak üzere, düzenleme kapsamına giren suçlardan, toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı 5 yıl süreyle, toplam 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı 10 yıl süreyle infaz hakiminin kararıyla ertelenecek. Bu hükmün uygulanması, müsadere kararlarının yerine getirilmesini engellemeyecek. Erteleme süresi içinde cezada zamanaşımı işlemeyecek.

İnfaz hakimi tarafından verilen erteleme kararlarına karşı itiraz edilebilecek. Ayrıca bu kapsamda verilen erteleme kararları, oluşturulan sisteme kaydedilecek. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde belirlenen amaç için kullanılabilecek.

Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, infaz hakimi tarafından erteleme kararı kaldırılarak cezanın infazının devamına karar verilecek. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılacak. Erteleme kararlarının takibi Cumhuriyet başsavcılıklarınca yapılacak.

Takip, koordinasyon ve uygulama

Teklif kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesi, düzenlemenin Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden müteşekkil Kurul tarafından yapılacak. İhtiyaç halinde Kurul tarafından alt komisyonlar oluşturulabilecek, bakanlık, kurum ve kuruluşların temsilcileri ile gerekli görülen kişiler Kurul ve komisyon toplantılarına davet edilebilecek.

Kurul tarafından sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesini sağlamak üzere alt komisyonlarda görevlendirme yapılabilecek.

PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben bu düzenlemenin amacı ve kapsamı doğrultusunda örgütün tamamen tasfiyesi ve bu duruma ilişkin gözlem raporları uyarınca dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirme yapılabilecek. Kurulun gerekli görmesi halinde adli, idari ve yasal düzenlemeler konusunda talepte bulunulacak.

Teklif uyarınca verilen erteleme kararları, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirilecek.

Gerekli görülmesi halinde soruşturma ve kovuşturmalar nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması, sulh ceza hakimliğinden veya mahkemesinden, mahkumiyet hükümleri nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması infaz hakimliğinden Kurul tarafından talep edilecek.

Talep hakkında ilgili mercii tarafından karar verilecek. Bu kararlara karşı itiraz edilebilecek. Mahkumiyet hükümleri nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına yönelik talepte bulunulabilmesi için 5 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından kararın verildiği tarihten itibaren 2 yıl, 10 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından ise 3 yıl geçmiş olması gerekecek.

Kurul, çalışmaları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisini düzenli olarak bilgilendirecek. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca düzenleme kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere İzleme Komisyonu kurulacak. İzleme Komisyonu, Kanun kapsamındaki faaliyetleri izleyecek ve tavsiyelerde bulunabilecek. Kurulun sekreterya hizmetleri Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yerine getirilecek.

Silah ve malzeme teslimi

Teklif kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberinde getirdikleri yahut beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme kayıt altına alınacak. Bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.

Teklif hükümleri, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben 6 ay içinde bu düzenleme hükümlerinden yararlanmak istediğini bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara yazılı olarak bildirenlere uygulanacak.

Teklif kapsamında verilen görevler, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ivedilikle yerine getirilecek. Teklifin amaç ve faaliyetleri kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğu doğmayacak.

Kanun Teklifi'nin gerekçesi

"Terörsüz Türkiye" hedefi kapsamında hazırlanan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin gerekçesinde, "Teklif, mahkumiyet hükümlerini ortadan kaldıran, suçların hukuki niteliğini değiştiren veya ceza sorumluluğunu sona erdiren bir düzenleme niteliğinde değildir." ifadesine yer verildi.

TBMM Başkanlığına sunulan teklifin gerekçesinde devletin temel amaç ve görevleri hatırlatılarak, kamu düzeninin korunmasının yanı sıra toplumsal barışın güçlendirilmesinin de devletin asli görevlerinden biri olduğu belirtildi.

Cumhuriyetin ikinci yüzyılına girildiği bu dönemde Türkiye'nin, güvenlik, demokrasi ve hukuk devleti ilkelerini birbirini tamamlayan unsurlar olarak değerlendiren yeni bir perspektifle geleceğe yürüdüğü ifade edilen gerekçede, şunlar kaydedildi:

“Nitekim bu yüzyıl, yalnızca yeni bir zaman dilimini değil, aynı zamanda devletin demokratik hukuk devleti niteliğini daha da güçlendirecek, milli birlik ve beraberliği tahkim edecek, toplumsal huzuru kalıcı hale getirecek ve milletimizin ortak geleceğini güvence altına alacak bir vizyonu ifade etmektedir. Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü, milli egemenlik ilkesi ve ortak vatandaşlık bilinci etrafında şekillenen bu vizyon, yalnızca kamu düzeninin korunmasını değil, aynı zamanda toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesini ve ortak geleceğin daha sağlam temeller üzerinde inşa edilmesini de gerekli kılmaktadır.”

Terörün tamamen sona erdiği bir Türkiye'nin, güvenlik, demokrasi, ekonomik kalkınma ve hukuk devleti bakımından daha güçlü bir geleceği vaat ettiği vurgulanan gerekçede, "Güvenlik için ayrılan kaynakların eğitime, bilime, teknolojiye, üretime, altyapıya ve sosyal kalkınmaya yönlendirilebilmesi, ülkenin her köşesinde huzur ortamının güçlenmesine ve gelecek nesillerin şiddetin etkisinden uzak, güven içerisinde yaşayabilmelerine önemli katkı sağlayacaktır." değerlendirmesinde bulunuldu.

Uzun yıllara yayılan mücadele sürecinde yalnızca güvenlik tedbirleriyle yetinilmediği, ekonomik, sosyal ve demokratik nitelikte çok yönlü politikaların hayata geçirildiği aktarılan gerekçede, bu sorunun, sadece güvenlik temelli değerlendirilmediği, tüm boyutlarıyla ele alınarak bütüncül bir yaklaşım sergilendiği kaydedildi.

Özellikle 2002'den itibaren temel hak ve hürriyetlerin güçlendirilmesi, devlet ile millet arasındaki bağın kuvvetlendirilmesi ve demokratik standartların yükseltilmesi amacıyla kapsamlı reformlar gerçekleştirildiği anımsatılan gerekçede, TBMM tarafından kabul edilen ve milletin onayladığı anayasa değişiklikleri ve diğer kanuni düzenlemeler sayesinde hukuk devleti ve demokratikleşme alanında önemli ilerlemeler sağlandığı anlatıldı.

Türkiye Cumhuriyeti'nin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü, hukuk devleti ilkesi, demokratik siyasal düzen ve kamu güvenliği esas alınarak toplumsal huzurun kalıcı biçimde tesisinin amaçlandığı bildirilen gerekçede, silahlı yapılanmaların ortadan kaldırılması ve demokratik siyaset alanının güçlendirilmesi suretiyle toplumsal bütünleşmenin sağlanması ve milletin ortak değerlerinin korunmasının bu yaklaşımın özü olduğu belirtildi.

“Sorunun çözümü stratejik öneme sahip”

TBMM bünyesinde kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun farklı siyasi görüşlerin, toplumsal beklentilerin ve hukuki değerlendirmelerin ortak bir zeminde ele alınmasına katkı sunan önemli bir istişare ve değerlendirme merkezi olarak görev ifa ettiği belirtilen gerekçede, Komisyon çalışmalarının ortaya çıkan sorunların bütün yönleriyle değerlendirilmesine, mağduriyetlerin tespitine, toplumsal uzlaşının güçlendirilmesine ve ihtiyaç duyulan yasal düzenlemelerin kapsamlı şekilde ele alınmasına imkan sağladığı ifade edildi. Böylelikle Millet iradesinin tecelligahı TBMM'nin toplumsal sorunların çözümünde üstlendiği anayasal sorumluluğun bir kez daha somut biçimde ortaya konduğu bildirilen gerekçede, şunlar kaydedildi:

“Hukuk devleti, yalnızca suçların cezalandırılmasını esas alan bir sistem değildir. Hukuk devleti, adaletin sağlanmasını, kamu güvenliğinin korunmasını, toplumsal huzurun güçlendirilmesini ve suç işleyen bireylerin yeniden topluma kazandırılmasını da gözeten çok boyutlu bir anlayışı ifade etmektedir. Bu yaklaşım doğrultusunda ceza adalet sistemi, yalnızca geçmişte işlenmiş suçlara karşılık verme amacını taşımamakta, kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanması, yeniden suç işlenmesinin önlenmesi, hükümlünün hukuk kurallarına saygılı bir birey olarak yaşam sürmesinin teşvik edilmesi ile toplumsal barışın güçlendirilmesine hizmet etmektedir. Süreçte ulaşılan mevcut aşamanın kalıcı hale getirilebilmesi, güvenlik tedbirlerinin etkin şekilde sürdürülmesinin yanında ceza adalet sisteminin de kamu güvenliğini uzun vadede destekleyecek şekilde geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çerçevede hazırlanan teklifle gelecekte benzer acıların yaşanmasının önlenmesi, elde edilen kazanımların kalıcı hale getirilmesi, kamu güvenliğinin daha güçlü biçimde tesis edilmesi, ceza adalet sisteminin geliştirilmesi ve belirli şartların oluşması halinde ilgili kişilerin hukuk düzenine bağlı bireyler olarak toplumla bütünleşmesi amaçlanmaktadır.”

Kanun koyucunun ceza ve infaz politikalarını belirleme konusundaki takdir yetkisinin, hukuk devleti ilkesinin çizdiği sınırlar içinde kamu yararını gerçekleştirmeye yönelik anayasal bir yetki olduğuna işaret edilen gerekçede, "Toplumsal şartların değişmesi, güvenlik politikalarının ulaştığı seviye, ceza adalet sisteminin uygulama sonuçları ve kamu düzeninin ihtiyaçları dikkate alınarak ceza adalet sisteminde yeni düzenlemeler yapılması, çağdaş hukuk devletlerinde yasama organının doğal ve anayasal görevlerinden biridir." ifadelerine yer verildi.

Gerekçede, şunlar kaydedildi:

“Teklif, mahkumiyet hükümlerini ortadan kaldıran, suçların hukuki niteliğini değiştiren veya ceza sorumluluğunu sona erdiren bir düzenleme niteliğinde değildir. Devam eden soruşturma ve kovuşturma süreçleri ile kesinleşmiş mahkumiyet hükümleri bütün hukuki sonuçlarıyla varlığını korumakta, suçun vasfına, mahkumiyet kararına veya ceza sorumluluğuna ilişkin herhangi bir değişiklik öngörülmemektedir. Bu yönüyle teklif, hukuki niteliği itibarıyla ceza adalet sistemi ile infaz hukukuna ilişkin sınırlı ve koşullu bir kanuni düzenleme niteliği taşımaktadır.”

"Terörsüz Türkiye" sürecinin sağlıklı, gerçekçi ve sürdürülebilir bir zemine oturtulabilmesi açısından uluslararası tecrübelerin de değerlendirildiği bildirilen gerekçede, 40 yılı aşan mücadele birikimi dikkate alınarak Türkiye'nin kendi tecrübesi, toplumsal gerçekliği ve devlet geleneğiyle şekillenen özgün bir "Türkiye Modeli" oluşturulduğu belirtildi.

Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunca ortak aklı ve asgari müşterekleri önceleyen bir yaklaşımla ortaya çıkan rapor doğrultusunda hazırlanan teklifin, süreç kapsamında öngörülen hukuki düzenlemelerin ilk adımını teşkil eden temel bir çerçeve oluşturduğu kaydedilen gerekçede, şu ifadeler kullanıldı:

"Sürecin dinamik yapısı dikkate alındığında, uygulama sırasında ortaya çıkabilecek ihtiyaçlar, elde edilecek tecrübeler ve değişen şartlar ile gereklilikler doğrultusunda, sürecin hedefine uygun şekilde ilerlemesini sağlamak amacıyla yasama organının takdiri çerçevesinde ilgili mevzuatta ilave değişiklikler yapılması veya yeni kanuni düzenlemelerin ihdas edilmesi söz konusu olabilecektir. Belirtmek gerekir ki süreç, yalnızca ülkemizde değil, ülkemizin de içinde bulunduğu tüm coğrafyada barış ve kardeşliği yeniden oluşturmaya yöneliktir. Bu kapsamda örgütün feshi ve silahların bırakılmasıyla başlayan süreç, ihtiyaç duyulan yasal düzenlemelerin yürürlüğe konulmasıyla artık milletin eseri olacaktır."

Piyasaların odağında ise ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikasına ilişkin yeni sinyaller vermesi beklenen istihdam verileri yer alıyor. Yatırımcılar, açıklanacak verilerin Fed'in faiz indirimi sürecine ilişkin beklentileri nasıl şekillendireceğini yakından takip ediyor.

Bu gelişmelerin etkisiyle spot altının ons fiyatı yüzde 1,3 artışla 4.127,04 dolara yükseldi. ABD altın vadeli kontratları da yüzde 0,8 prim yaparak 4.184,40 dolardan işlem gördü.

Zayıf dolar altına talebi artırdı

ABD dolarındaki zayıf seyir, dolar üzerinden fiyatlanan altını diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar açısından daha cazip hale getirdi. Doların değer kaybetmesiyle birlikte altına olan talep desteklenirken, değerli metalin fiyatları da yükseliş eğilimini korudu.

Petrol fiyatları, önceki iki işlem gününde yaşanan sert kayıpların ardından yatay bir seyir izledi. Enerji maliyetlerindeki gerileme, enflasyon üzerindeki baskının hafiflemesine katkı sağlarken, piyasalarda daha yüksek faiz oranlarına yönelik beklentilerin de zayıflamasına neden olabiliyor.

Katar, ABD ile İran arasındaki gerilimi sona erdirmeye yönelik yürütülen arabuluculuk girişimlerinde ilerleme sağlandığını duyurdu. Ancak Tahran yönetimi, ABD Başkanı Donald Trump'ın iki ülke arasında görüşmelerin başladığı yönündeki açıklamasını reddetmeye devam etti.

Jeopolitik risk azalırsa altında yeni rekorlar görülebilir

Bloomberg HT'de yer alan habere göre OANDA Kıdemli Piyasa Analisti Kelvin Wong, petrol ile altın fiyatları arasındaki güçlü ilişkinin sürdüğünü belirtti. Petrol fiyatlarının enflasyon beklentileri üzerinden küresel ekonomiyi önemli ölçüde etkilediğini vurgulayan Wong, jeopolitik gerilimin daha da azalacağına işaret eden net bir sürecin oluşması halinde altın fiyatlarının yükselişini hızlandırabileceğini ifade etti.

Fed faiz beklentileri geriledi: Gözler eylül toplantısında

Piyasalarda, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) 15-16 Eylül tarihlerinde gerçekleştireceği toplantıda faiz artırımı olasılığı yüzde 59 olarak fiyatlanıyor. Söz konusu beklenti, bir önceki gün yüzde 67 seviyesinde bulunuyordu.

Öte yandan Philadelphia Fed Başkanı Anna Paulson, para politikasının seyrine ilişkin değerlendirmesinde, ekonomik görünümün daha yüksek faiz oranlarını gerekli kılması halinde bu seçeneğe açık olmaya devam edeceklerini ifade etti.

Piyasaların gözü ABD istihdam verilerinde

Küresel piyasalarda yatırımcılar, bugün açıklanacak ADP özel sektör istihdam raporu ile cuma günü yayımlanacak temmuz ayı tarım dışı istihdam verisine odaklandı. Söz konusu verilerin, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikasına ilişkin beklentilere yön vermesi bekleniyor.

Diğer değerli metallerde son durum ne?

Diğer değerli metallerde ise spot gümüş yüzde 1,9 yükselerek ons başına 60,64 dolara çıktı. Platin yüzde 1,4 artışla 1.758,35 dolara ulaşarak haziran ortasından bu yana en yüksek seviyesini gördü. Paladyum ise yüzde 0,9 yükselerek üst üste ikinci işlem gününde de değer kazandı ve 1.365,62 dolara çıktı.

Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Avcılar Belediyesine yönelik yürütülen ‘yolsuzluk’ soruşturması kapsamında, 2022 yılında Avcılar’da farklı mahallelerde 'asfalt imalatları' ihalesinde yaklaşık maliyet komisyonunun kamu birim fiyatlarını araştırmaksızın, tamamı piyasadaki şirketlerden yüksek teklifler alarak maliyeti 10 milyon 167 bin TL gibi yüksek tutarda belirlediği ve bu eylemleriyle 3 milyon 302 bin TL kamu zararı oluşmasına sebebiyet verdiği belirlendi. İhale komisyonunun isteklilerin sunduğu belgeleri incelemekle yükümlü olmasına rağmen, ihaleye katılan bazı şirketler arasında organik bağ bulunduğu, bu organik bağın ticaret sicil belgesinde görülebilecek durumda olmasına rağmen göz ardı edildiği tespit edildi.

13 şüpheli gözaltına alındı

Soruşturma kapsamında 13 şüpheliye yönelik İstanbul merkezli 4 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi. Operasyon kapsamında Fen İşleri Müdürü İsmail Kurtuluş, Seçkin Özcan, Salman Kalmaz, Nevzat Yalçın, Dursun Yavuz, Kemal Baki, Kemal Kenar, Gülay Güneş, Burak Güneş, Furkan Karaca, Behçet Hırdar, Celal Hırdar, Mustafa Timur gözaltına alındı.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, 13-27 Temmuz'da 1 milyon 29 bin 595 öğrenci, merkezi sınavla ve yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar için tercihte bulundu. Böylece ilk yerleştirmede öğrencilerin yüzde 93,56'sı tercihlerine yerleşti.

Sınavla öğrenci alan okullar için açılan 198 bin 905 kontenjanın 190 bin 473'ü öğrenciler tarafından tercih edildi ve yerleştirme oranı yüzde 95,76 olarak gerçekleşti.

Merkezi yerleştirme tercihinde bulunan öğrencilerin yüzde 89,84'ü ilk 5 tercihinden birine yerleşti.

Yerel yerleştirme tercihinde bulunan öğrencilerin yarısından fazlası ilk tercihine yerleşirken, öğrencilerin yüzde 94,53'ü ise ilk 3 tercihinden birine yerleşti.

Kendi illerinde yerleşme oranı yüzde 92,93

Merkezi sınav sonuçlarına göre, yüzde 5'lik dilimdeki öğrencilerin kendi ilinde bir okula yerleşme oranı yüzde 89,06, tüm öğrencilerin kendi illerindeki okullara yerleşme oranı ise yüzde 92,93 olarak gerçekleşti.

Yüzde 5'lik dilimdeki öğrenciler 81 ildeki 760 okula, yüzde 10'luk dilimdeki öğrenciler ise 81 ildeki 1193 okula yerleşti.

Yerleştirmeye esas nakil işlemleri iki dönemde yapılacak

Sınavla ve yerel yerleştirme kapsamında açık kalan kontenjanlara yerleştirmeye esas nakil işlemleri iki dönem halinde yapılacak. Yerleştiği okulu değiştirmek isteyen öğrenciler de nakil talebinde bulunabilecek.

Her iki yerleştirmeye esas nakil döneminde de merkezi sınav puanı ile öğrenci alan okullar için en fazla 3, yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar için en fazla 3, pansiyonlu okullar için en fazla 3 okul tercihi yapılabilecek.

Yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar için tercihte bulunan ve ilk yerleştirmede tercihine yerleşen öğrencilerin, yerleştirmeye esas nakil tercih dönemlerinde kayıt alanından okul ve farklı tür tercih etme zorunluluğu bulunmayacak ancak tercihlerine yerleşemeyen öğrenciler, yerleştirmeye esas nakil tercihlerinde ilk 2 okulu kayıt alanından seçmek suretiyle en fazla 3 okul tercihinde bulunabilecek. Yapılan tercihlerde aynı okul türünden en fazla 2 okul seçilebilecek.

Nakil süreci

Yerleştirmeye esas birinci nakil için tercihler 5-7 Ağustos'ta yapılacak ve birinci nakil sonuçları 10 Ağustos'ta açıklanacak.

İkinci nakil tercih başvuruları ise 10-12 Ağustos'ta alınacak ve sonuçlar 14 Ağustos'ta ilan edilecek.

17-26 Ağustos'ta boş kalan kontenjanlara, hiçbir yere yerleşemeyen öğrenciler için il/ilçe öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonlarınca yerleştirme başvuruları alınacak.

Okul ve kurumlar, yatılılık başvurularını 31 Ağustos-3 Eylül'de alacak. 4 Eylül'de ise yatılılık yerleştirme sonuçları ilan edilecek.

Sonuçlara "https://sonuc.meb.gov.tr" adresinden ulaşılabiliyor.

Sonuçlar nasıl öğrenilecek?

Öğrenciler, LGS yerleştirme sonuçlarını Millî Eğitim Bakanlığı'nın sonuç sorgulama sayfası veya e-Okul Veli Bilgilendirme Sistemi üzerinden kontrol edebilecek. Sorgulama işlemi için öğrencinin T.C. kimlik numarası, okul numarası ve sistem tarafından istenen kimlik bilgilerinin girilmesi gerekiyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de, Kiev'e düzenlenen ve en az 17 kişinin ölümüne yol açan saldırıların ardından, "Bir kez daha Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik hava saldırılarıyla işlediği korkunç vahşet haberleriyle uyanıyoruz. Rusya, neden olduğu yıkımın bedelini ödemelidir." ifadelerini kullandı.

Leyen, komisyonun bunun gerçekleşmesini sağlamak için el konulan Rus varlıklarından elde edilecek geliri kullanmayı planladığını" kaydederek, “ Ukrayna'ya 1,4 milyar avro daha kaynak sağlıyoruz. Bu, Ukrayna'nın Rusya'nın yasadışı savaşına karşı sürdürdüğü direnişi destekleyecektir.” diye konuştu.

Savaştan elde edilen beklenmedik kârlar, Suudi Aramco ve BP gibi petrol ve doğalgaz devlerinin "insan sefaletinden kâr elde ederek" neden oldukları çevresel zararın bedelini ödemeleri ve yenilenebilir enerjiye hızlı bir geçişi finanse etmeleri yönündeki çağrıları yeniden alevlendirdi.

İngiliz yayın kuruluşu The Guardian'ın analizine göre, borsada işlem gören sekiz petrol üreticisi, ABD-İsrail'in İran'a karşı savaşı sonrasında küresel petrol fiyatlarının varil başına 126 doların üzerine çıkmasının ardından gelen ilk tam mali çeyrekte, yani Haziran ayı sonuna kadar olan üç ayda yaklaşık 93 milyar dolar kâr etti.

Şirketler, piyasa tarihindeki en büyük fosil yakıt arzı aksaklığını fırsat bilerek, geçen yılın aynı dönemindeki 50 milyar doların biraz altında olan toplam karlarını neredeyse ikiye katladılar; aktivistler ise milyonlarca hanenin daha yüksek faturalar ve iklim kaosu nedeniyle bedelini ödediği konusunda uyarıyor.

Veriler, sekiz petrol şirketinin (Aramco, BP, Shell, Equinor, TotalEnergies, Eni, Chevron ve ExxonMobil) bahar çeyreğinde her dakika 700.000 dolardan fazla kâr elde ettiğini gösteriyor.

Piyasa değerleri yaklaşık 600 milyar dolar artarak 3 trilyon doların üzerine çıkarken, sıcaklıklar ölümcül sıcak hava dalgalarına doğru yükseliyordu ; fosil yakıtların yakılması ise bu durumu daha olası ve daha şiddetli hale getiriyordu.

Geçtiğimiz Eylül ayında yayınlanan bilimsel bir analiz , dünyanın en büyük fosil yakıt şirketlerinin karbon emisyonlarının, ölümcül sıcak hava dalgalarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu ilk kez ortaya koydu. Analiz, en büyük 14 şirketin her birinin emisyonunun, aksi takdirde neredeyse imkansız olacak 50'den fazla sıcak hava dalgasına neden olmaya yetecek kadar olduğunu buldu.

Bahar çeyreğinde en büyük petrol karlarını Suudi Arabistan'ın devlet petrol şirketi Aramco elde etti. Şirket, İran ve Husi güçlerinin insansız hava aracı ve füze saldırılarıyla altyapısına zarar verilmesine rağmen, çeyreklik net gelirinde %34'lük bir artışla 33 milyar doları aşan bir rakam açıkladı.

Carbon Majors veri tabanına göre, Suudi Aramco'nun fosil yakıt üretimi, onu tarihteki herhangi bir şirketten daha fazla karbon emisyonuna neden oldu. Onu Chevron ve ExxonMobil takip ederken, Shell ve BP ilk 10'da yer alıyor.

Salı günü BP, Nisan-Haziran dönemine ait sonuçlarını açıklayan son büyük petrol şirketlerinden biri oldu ve 5,73 milyar dolarlık üç aylık kâr açıkladı. Bu rakam, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı topyekün savaşının ilk yılından bu yana en yüksek seviye olup, önceki üç ayın 2,5 milyar dolarlık kârının iki katından fazla.

Kim, ne diyor?

Global Witness'ın fosil yakıtlar sorumlusu Patrick Galey şunları söyledi: “BP'nin astronomik kârları, bu yıl insanlığın çektiği acılardan kimin kazanç sağladığının skandal bir hatırlatıcısıdır. Dünyanın dört bir yanında orman yangınları toplulukları tehdit ederken, kuraklık baş gösterirken ve enerji maliyetleri artarken, sıradan aileler büyük petrol şirketlerinin yaşanabilir bir gezegen yerine hissedar zenginliğine öncelik vermesinin bedelini ödüyor.”

Galey, sözlerine şöyle devam etti: “Petrol devlerinin, yol açtıkları iklim felaketini onarmak için gereken bedeli ödemelerinin zamanı geldi. Büyük petrol şirketleri vergi yükümlülüklerini yerine getirseydi, kaç tane yangın ve sel savunma sistemi kurabileceğimizi veya kaç tane güneş paneli takabileceğimizi bir düşünün.”

Friends of the Earth'ün kampanya sorumlusu Rosie Downes şunları söyledi: "BP bir kez daha devasa karlar elde ederken, milyonlarca hane halkı fahiş enerji faturaları ve hızla kontrolden çıkan iklim kriziyle bedelini ödüyor."

BP'nin yeni CEO'su Meg O'Neill, şirketin karlarını savunurken, "durumu ele almaya yardımcı olmak için yapabileceğimiz şeylere odaklandıklarını" ve bunun da arz sıkıntısı yaşanan petrol ürünlerinin daha güvenilir bir şekilde üretilmesi gibi adımlar içerdiğini söyledi.

Shell, geçen hafta Katar'daki doğalgaz tesisinde savaşın yol açtığı milyarlarca dolarlık hasar nedeniyle daha az doğalgaz üretmesine rağmen, net karının 9,84 milyar dolara yükselmesiyle tarihindeki en yüksek ikinci çeyrek kârını açıkladı. Equinor'un karı ise aynı dönemde 1,8 milyar dolardan 3,2 milyar dolara çıktı.

ABD'de Chevron ve ExxonMobil'in açıkladığı karlar Donald Trump'ın eleştirilerine yol açtı . ABD Başkanı, İran'a karşı yürüttüğü savaştan "çok fazla para kazandıkları" gerekçesiyle bu iki şirketi suçladı ve Kasım ayındaki ara seçimlere yaklaşırken onay oranlarının düşüşte olduğu bir dönemde, kârlarını halka iade etmeleri gerektiği konusunda uyardı.

Chevron, ikinci çeyrekte 12,2 milyar dolarlık net gelir elde etti; bu, geçen yılın aynı dönemine göre beş kattan fazla bir artış anlamına geliyor. ExxonMobil ise 14,5 milyar dolarlık kar açıkladı; bu, geçen yılın aynı dönemine göre iki kat daha fazla ve Rusya'nın 2022'deki Ukrayna işgalinden bu yana en yüksek çeyrek karı oldu.

Galey şöyle dedi:

"Büyük petrol şirketlerinin bizi kandırdığını, en büyük müttefiklerinden biri olan Donald Trump'ın onlara kâr hırslarını dizginlemelerini söylemesinden anlıyorsunuz."

BM İklim Yüksek Temsilcisi Simon Stiell de şunları söyledi:

“Dünya genelinde, iklim kaynaklı felaketler kabus boyutlarına ulaşıyor. Yapılması gereken açık: kömür, petrol ve doğalgazı daha hızlı bir şekilde geride bırakmak, yenilenebilir enerjiyi artırmak ve etkilerin en çok hissedildiği yerlerde insanları korumak.”

23 Temmuz'da, çoğunluğu yerleşimci olan ve Ulusal Güvenlik Bakanı İtamar Ben Gvir'in önderliğindeki dindar sağcı 2 binden fazla İsrailli, Yahudiler tarafından Tapınak Dağı olarak bilinen bölgeye baskın düzenledi . Ürdünlü yetkililerin modern tarihteki en kötü ihlal olarak nitelendirdiği olayda, bölge genelinde dua ettiler ve ritüeller gerçekleştirdiler.

Amman ayrıca, son zamanlarda Tapınak Dağı'nda kurulacak özel bir polis birimi için dindar Yahudilerin işe alınmasına yönelik bir kampanyadan da endişe duyuyor ve Eylül ayındaki büyük Yahudi bayramlarında aşırı sağcı İsrail liderlerinin geleneksel Ürdün koruyuculuğuna yönelik daha doğrudan meydan okumalarına karşı hazırlıklı durumda. Bu yıl, bu bayramlar, Başbakan Benjamin Netanyahu'nun aşırı sağcı koalisyonunun hayatta kalma mücadelesi vereceği yoğun bir seçim kampanyasının ortasında gerçekleşecek.

"Dini çatışmayı tetikleyebileceği konusunda uyarıyoruz"

Ürdün Dışişleri Bakanı Ayman Safadi, Guardian'a verdiği demeçte, "Bu sürekli bir tehdit, sahip olduğumuz her türlü araçla karşı koymaya çalıştığımız tehlikeli bir tehdit. Statükoya müdahale edilmesinin, Filistin ve Ürdün'ün ötesine, tüm Müslüman dünyasına yayılacak bir dini çatışmayı tetikleyebileceği konusunda uyarıyoruz." dedi.

Çarşamba günü Arap Birliği ülkelerinin yanı sıra Türkiye, Endonezya, Malezya ve Pakistan'dan mevkidaşlarını bir araya getirecek olan acil toplantıya ev sahipliği yapacak olan Safadi, bunun "tüm uluslararası toplumun farkında olması gereken bir şey" olduğunu belirterek, şunları söyledi:

"Kudüs bir barut fıçısı. Tehlikeyi açıklamaya çalışıyoruz. Yasal olarak protesto ediyoruz. İsrail'in bu önlemlerinin devam etmesinin yaratacağı yakın tehlike konusunda farkındalık yaratmaya çalışıyoruz.”

Ürdün'ün Mescid-i Aksa külliyesi üzerindeki koruyuculuğu Osmanlı dönemine kadar uzanıyor. Şehrin dini mekanlarını kapsayan statüko, 1878 Berlin Antlaşması'nda güvence altına alınmıştı. Haşimi Krallığı'nın Kudüs'teki gözetimi, 20. yüzyılda Hristiyan kutsal mekanlarını da kapsayacak şekilde genişletilmiş ve koruyuculuğu 1967 savaşından sonra ve 1994 İsrail-Ürdün barış antlaşmasında yeniden teyit edilmişti.