Pazar günü başlayan kampanya, Sağlık Bakanlığı verilerine göre 15 Mart'tan bu yana 7.500'den fazla şüpheli kızamık vakasının tespit edildiği bir dönemde hayata geçirildi.

Yerel medyaya göre, bu vakaların 900'den fazlası doğrulandı; bu, tüm yıl boyunca sadece 125 kızamık vakasının kaydedildiği 2025 yılına kıyasla keskin bir artış anlamına geliyor.

Bangladeş'te uzun zamandır çocukları bu son derece bulaşıcı hastalığa karşı aşılayan uygulamalar olsa da, son salgın programdaki eksiklikleri ortaya çıkararak endişelere yol açtı.

UNICEF'in Bangladeş temsilcisi Rana Flowers, Pazar günü yaptığı açıklamada, "Aşılar çocukların hayatta kalması için temel öneme sahiptir" dedi ve mevcut kızamık salgınının "binlerce çocuğu, özellikle de en küçük ve en savunmasız olanları, ciddi risk altına soktuğunu" sözlerine ekledi.

Kızamık vakalarında neden artış yaşanıyor?

170 milyon nüfuslu Bangladeş'te, kızamık aşısı rutin olarak dokuz aylık bebeklere uygulanıyor.

Ancak Sağlık Bakanlığı Müdür Yardımcısı Şahriar Sajjad, BBC Bangla'ya yaptığı açıklamada, son salgında enfekte olanların yaklaşık üçte birinin dokuz aydan küçük olduğunu söyledi.

UNICEF'ten Flowers, "Henüz rutin aşılama için uygun olmayan bu küçük bebeklerdeki enfeksiyonlar özellikle endişe verici" dedi.

Bangladeş, rutin aşılama programlarına ek olarak, her dört yılda bir özel kızamık aşılama kampanyaları düzenliyor. Ancak bu kampanyalar planlandığı gibi gitmedi. Sajjad, 2020'den beri önce Covid nedeniyle, ardından da "siyasi durum" nedeniyle özel kızamık aşılama kampanyaları yapılmadığını kaydetti.

Operasyonun 7 saat sürdüğünü belirten Trump, “Ağır ateş altında kaldık. Riskli bir karardı ama hiçbir ABD'liyi geride bırakmayız. İran pilotun başına ödül koymuştu. Pilot yüksek bir noktaya tırmandı ve yakalanmadı. İran'ı 7 farklı bölgeye gönderdik, şaşırtma harekatıydı bu. Operasyona 155 uçak katıldı. Bize çok yakın mesafeden ateş açtılar. İran'dan hiçbir kayıp almadan çıkmayı başardık” dedi.

Trump, “Bir ülke bir gecede ortadan kaldırılabilir, belki yarın da yok edilebilir” dedi. İran'da 13 bin hedefin vurulduğunu söyleyen Trump, “Geride kalan 38 günde 10 binden fazla sorti attık” dedi.

Trump, İran'a verdiği süre dolduktan sonra köprüleri ve elektrik santrallerinin olmayacağını ve taş devrine döneceklerini söyledi.

New York Times muhabirinin, enerji tesisleri ve köprüler gibi sivil altyapıyı kasten bombalayarak savaş suçları işleme ve Cenevre Sözleşmesini ihlal etme olasılığından endişe duyup duymadığı sorusuna Trump, şu yanıtı verdi:

Umarım bunu yapmak zorunda kalmam. Eğer onların güçlü, zengin ve nükleer silah sahibi olmalarına izin vereceğimi düşünüyorsanız, New York Times'taki arkadaşlarınıza bunun asla olmayacağını söyleyebilirsiniz.

Trump, bunun "kritik bir dönem" olduğunu belirterek, yanıtının İran'ın bundan sonra ne yapacağına bağlı olacağını sözlerine ekledi.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise "Bugün en yoğun hava saldırılarının gerçekleştirileceği gün olacak. Yarın da bugünkünden yoğun olacak" ifadelerini kullandı.

Gazeteciler adli kontrolle serbest bırakılmıştı

Haber, savaşın ilk gününde Türkiye'deki bir hava üssünde yaşanan olayı hatırlattı. Adana'daki İncirlik Hava Üssü’nden yapılan canlı yayın gerekçesiyle dört gazeteci gözaltına alınmıştı. Adana Cumhuriyet Başsavcılığı, ANKA Haber Ajansı’nın sosyal medya hesabından İncirlik Hava Üssü çevresinden yapılan yayın gerekçe gösterilerek, 2565 Sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu’na muhalefet suçundan soruşturma başlatmıştı. ANKA Genel Yayın Yönetmeni Kenan Şener ve dört kişi, Sulh Ceza Hakimliği’nin kararıyla, yurt dışına çıkış yasağı ve haftada bir imza atma adli kontrol tedbiri uygulanarak serbest bırakılmıştı.

Bursa Valisi Erol Ayyıldız tarafından hazırlanan görevlendirme yazısında, “İçişleri Bakanlığının onayı ile Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey görevinden uzaklaştırılmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 45'inci maddesi hükümleri çerçevesinde belediye başkan vekili seçilinceye kadar Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı iş ve işlemlerini yürütmek üzere Bursa Vali Yardımcısı Hulusi Doğan görevlendirilmiştir” ifadeleri kullanıldı

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, 31 Mart günü düzenlenen operasyonla gözaltına alınmış ve 4 Nisan’da çıkarıldığı mahkeme tarafından tutuklanmıştı. Bozbey, İçişleri Bakanlığı tarafından görevinden uzaklaştırılmıştı.

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC), Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), Türkiye Yayıncılar Birliği (TÜRKYAYBİR), Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS), PEN Yazarlar Derneği, DİSK Basın-İş, Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) 6 Nisan Öldürülen Gazeteciler Günü dolayısıyla ortak basın toplantısı gerçekleştirdi. Toplantı Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Burhan Felek Konferans Salonu'nda TGC Genel Sekreteri Sibel Güneş’in açılış konuşmasıyla başlayan toplantıda TGC Genel Başkanı Vahap Munyar, TGS Genel Başkanı Gökhan Durmuş, Türkiye Yayıncılar Birliği Genel Başkanı Kenan Kocatürk, TYS 2. Başkanı Mustafa Köz, PEN Yazarlar Derneği 2. Başkanı Hakkı Zariç, ÇGD Danışma Kurulu Üyesi Tevfik Kızgınkaya, DİSK Basın-İş Genel Başkanı Tuğrul Dedeoğlu görüşlerini dile getirdi.

Gazetecilerin, halkı ilgilendiren tüm olayları izleme, araştırma ve kamuoyuna duyurma hakkı ve görevi vurgulandığı toplantıda gazetecilere yönelik baskı ve engellemelere tepki gösterilerek, İsmail Arı, Merdan Yanardağ, Bilal Özcan ve Alican Uludağ’ın da yer aldığı 15 tutuklu gazetecinin serbest bırakılması için çağrıda bulunuldu.

"Halkın haber alma hakkının güvencesi"

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Genel Başkanı Vahap Munyar, konuşmasında demokratik toplum düzeninin temel dayanaklarından birinin basın ve düşünceyi ifade özgürlüğü olduğunu anımsattı. Munyar şunları söyledi:

"Yalnızca hoş karşılanan değil, rahatsız edici olabilecek haber ve görüşlerin de ifade özgürlüğü kapsamında korunması gerekir. Aksi halde demokratik toplum düzeni ciddi zarar görür. Basın özgürlüğü gazetecinin şahsına tanınmış bir imtiyaz değildir. Gazeteciye tanınan güvence, halkın haber alma hakkının güvencesidir. Gazeteci kamunun bekçisi konumundadır. Olayları izleyecek, araştırma yapacak, değerlendirmede bulunacak ve elbette ki tüm bunları halkla paylaşacaktır. Bu aynı zamanda gazetecinin sorumluluğudur. Meslektaşlarımızın görevlerini yapmasına engel olunmasının hiçbir makul ve haklı sebebi de bulunmamaktadır.

Anayasamızda insan onurunun korunması esastır. Meslektaşlarımız gazetecilik yaparken kamu görevlilerin haksız ve kötü muamelesi ile karşı karşıya kalmaktadır. Tekrar hatırlatalım ki gazetecilere yapılan kötü muamelelerin tümü aynı zamanda Anayasa'nın 26. maddesinde yer alan ifade özgürlüğünün ve 28. maddesinde korunan basın özgürlüğünün ihlalidir. Demokratik bir ülke olabilmemiz için haberin serbest dolaşımı şarttır. Ancak ülkemizde gazetecilere yönelik haksız gözaltı ve tutukluluk uygulamaları gazetecilik mesleğini yapılamaz hale getirmekte, halkın haber alma hakkını engellemektedir.

Bildiğiniz gibi son dönemde Türkiye Gazeteciler Cemiyeti üyeleri Birgün Gazetesi muhabiri İsmail Arı, magazin habercisi Bilal Özcan’ın, Alican Uludağ’ın Türk Ceza Kanunu’nun 'Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçunu' düzenleyen 217/A maddesi kapsamında tutuklanması, basın ve ifade özgürlüğü açısından son derece kaygı verici bir gelişmedir. Cemiyetimiz 2022 yılının Mayıs ayında yaptığı açıklamada, ‘Bu düzenleme bir cezalandırma aracına dönüşmemelidir; kötüye kullanılabileceği yönündeki endişeler göz ardı edilmemelidir’ değerlendirmesinde bulunmuştu. Gelinen noktada bu kaygıların doğrulanması ve meslektaşlarımızın özgürlüklerinin bu tartışmanın konusu haline gelmesi, demokratik hukuk devleti ilkeleri açısından ciddi bir endişe kaynağıdır.

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti olarak; demokrasiye ve hukukun üstünlüğü ilkesine zarar veren bu tür uygulamaların son bulmasını istiyoruz. Türk Ceza Kanunu’nun 217/A maddesinin yeniden değerlendirilmesini, iptal edilmesini bekliyoruz. İsmail Arı, Merdan Yanardağ, Bilal Özcan ve Alican Uludağ başta olmak üzere tutuklu 15 gazetecinin serbest bırakılmasını talep ediyoruz. Öldürülen Gazeteciler Günü’nde başta Hasan Fehmi Bey olmak üzere öldürülen 67 meslektaşımızı sevgi ve saygıyla anıyoruz.”

"Aynı zamanda haber alma hakkını savunması gereken toplumun da görevi"

Türkiye Gazeteciler Sendikası Genel Başkanı Gökhan Durmuş ise, Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinden günümüze kadarki süreçte gazetecilere ve gazeteciliğe yönelik baskı ve engellemelere ilişkin aktarımda bulundu. “Bu topraklar maalesef basın ve ifade özgürlüğü açısından hiçbir zaman saygı duyulmayan ve hep engellerle dolu oldu maalesef” diyen Durmuş, gazetecilerin “Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlamasıyla tutuklanmasına ilişkin, “Hukukun bağımsızlığını yitirdiği bir ülkede, hangi hakimin, hangi savcının hangi haberi halkı yanıltıcı bilgiyi yayma olarak değerlendireceğini kestirmek mümkün değil. Bunun bir örneği, İsmail Arı’nın beraat ettiği bir haber nedeniyle ‘halkı yanıltıcı bilgiyi yayma’ suçundan tutuklanması. Bir hakim bu haberde hiçbir şey yok deyip, sonra başka bir hakimin sen burada halkı yanıltıyorsun diyerek tutuklaması örneğinde gördüğümüz gibi” dedi. Durmuş şöyle devam etti:

“15 meslektaşımız habercilik faaliyetleri nedeniyle tutuklu. Tarihimize baktığımızda da hep şunu gördük. Her baskı döneminin bir sonu var. Ama önemli olan bu sonu ne kadar hızlı getirebildiğimiz. Gazeteciler içerisinde dayanışmayı, güç birlikteliğini kurarark gazeteciliği ayakta tutmamız gerekiyor. Bu, aynı zamanda haber alma hakkını savuması gereken toplumun da görevi. Toplumun da, basın meslek örgütleriyle birlikte güçlü bir dayanışma içerisinde olması ve gazeteciliğe sahip çıkması gerekiyor. Ancak bu koşullarda gazeteciliği ayakta tutabiliriz”

"Engeller kaldırılmalı"

Türkiye Yayıncılar Birliği Genel Başkanı Kenan Kocatürk şu ifadeleri kullandı:

“Bugün burada olmak ve sessiz kalmamanın bir tercih değil, sorumluluğumuz olduğunu düşünüyoruz. Gazetecilere, yazarlara ve yayıncılara yapılan baskı, tehdit ve şiddet eylemlerinin yalnızca susturulmak istenen seslere değil tüm topluma zarar verdiğini hepimiz biliyoruz. Yazmanın, haber yapmanın ve yayınlamanın önündeki tüm engeller aynı zamanda tüm yurttaşların okuma ve haber alma hakkının önünde engel oluşturuyor.

Yayıncılık 2 temel üzerinde yükseliyor; bir tanesi fikirlerin ifade edilmesinin yayılması ve dağıtılması, ikincisi de telif hakları. Onun için bütün yayıncıların vazgeçilmez olan en önemli şeylerinden biri ifade özgürlüğü, yazma ve yayınlama özgürlüğü... Bugün bir kez daha ortak ve kararlı bir sesle sesleniyoruz. Tutuklu gazetecilerimiz serbest bırakılmalıdır; halkın haber alma hakkı önündeki engeller kaldırılmalıdır. Türkiye Yayıncılar Birliği olarak bu mücadelede her zaman üzerimize düşeni yapmaya, düşünce ve ifade özgürlüğüne yönelik her türlü şiddet ve baskıya karşı durmaya, gazetecilerin ve yazarların işlerini özgürce yapabilmelerini savunmaya devam edeceğiz.”

"Özgürlük, baskıyla ve ölümle yok edilemez"

Türkiye Yazarlar Sendikası 2. Başkanı Mustafa Köz, “Saint de Exupery'in Hintli Kulübesi’nde isimli kitabında bir inciden söz edilir. Kitapta ‘Gerçek, eşi az bulunur bir incidir. Kötü kişi, kulakları olmadığı için bu inciyi takamayan timsaha benzer. İnciyi timsaha attınız mı süsleneceği yerde, yemeye kalkar. Dişlerine takılan inci, dişlerini kırar. Dişleri kırılınca da kızıp üstünüze saldırır’ diyor. Yanımız yöremiz bir bataklık ve timsahlarla dolu. Aranan, iyilik ve güzellik değil. İnsanın yüzünü, ruhunu süslesin diye ‘Exupery’nin incisi’' gibi sunduğumuz iyilik, kötülerin elinde zehirli çiçeklere dönüyor. Hele güçleri de varsa, her şey ellerinin altındaysa insanın ağrısı dinmiyor. Kötülük, öfkeyle saldırıyor gerçek olan her şeye. Yakıp yıkmayı buyruk vermeyi güçlerinin sınayıcısı belleyenlerin, kötü olmayı bir iktidar gereği sayanların ellerindeki zehirli çiçek, ruhlarını da zehirliyor" ifadelerini kullandı. Köz şöyle devam etti:

"Oysa insanlar arasında buyruklar, uyruklar değil insanı eşitleyen iyilikler ve insanın özgürlüğü değerlidir. Özgürlüğünden yoksun bırakılan halk, nicedir bu insanlık değerlerinden uzaklaştırıldı. Güce tapmanın doğal olduğuna inandırıldı. Oysa asıl olan hayat ve özgürlüktür. Biz gerçeğin savunucusu yazarlar, gazeteciler hayatı onarmak, özgürlükleri yaşatmak, düşünce ve ifade özgürlüğüne, basın özgürlüğüne, halkın haber alma hakkına yönelik saldırıları kırmak için savaşımımızı sürdürüyoruz. Son yıllarda ise ‘Büyük gözaltı ülkesi’ne dönüştük. Ölümler, tutsaklıklar sürüyor. Ülke yarı açık cezaevi gibi. Gerçekleri ve hakikat savaşımımı sürdürenler yine tutsak. Ancak bu karanlık elbet kırılacak. Bunun için direniyoruz. Türkiye Yazarlar Sendikası da 51 yıldır bu özgürlük savaşımının önemli bir değeridir. Ülkenin bu karanlığından asla hoşnut olmadık. Düşünce ve söz söyleme özgürlüğünü korumak, savunmak için yarım yüzyıl önce yola çıktık, bu direnç ve eylemliliğimizden asla vazgeçmeyeceğiz.”

"Hukuk herkes için yaşanır olarak işletilmelidir"

Yazarlar ve basın meslek örgütleri temsilcilerinin açıklamaları şöyle:

PEN Yazarlar Derneği 2. Başkanı Hakkı Zariç:

“TGC’deki bu toplantıya Hasan Fehmi'nin vurulduğu yerden Galata Köprüsü’nden geçerek geldik hepimiz. Onu vuranların aslında bir askeri üniformayla suikastı işlediklerini, ittihatçıların bunu göstere göstere yaptıklarını artık tarih kitapları gayet açık bir şekilde yazabiliyor, biz de bu gerçeği öğreniyoruz. Faili meçhulle başlayan gazeteci cinayetleri faili meçhulle devam ediyor. Bu faili meçhul cinayetlerin arkasında kimlerin çıktığını elbette ki biliyoruz. Ama oradan bir tuğla çekildiğinde memleketin bütün duvarlarının yıkılacağını iddia eden insanların suçsuzlukla ya da ödül gibi cezalarla hayatına devam ettiklerine de tanığız. Metin Göktepe'yi ‘duvardan düştü’ diyerek işkenceyle öldüren insanlarla, Hasan Fehmi'nin katillerinin aynı olduğunu biliyoruz. Fakat ne yazık ki bu suçsuzluk, gelen iktidarlar boyunca kendisini var etti ve hukuk herkes için aynı düzeyde ve yaşanır olarak işletilmedi. Diğer taraftan bugün tutuklu bulunan gazeteciler en başta İsmail Arı'yla Alican Uludağ hemen aklımıza gelen gazeteciler. Merdan Yanardağ ve Bilal Özcan da öyle halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yaymak suçundan dolayı yargılanıyorlar. Birisi için ödül olan ceza sistemi, hukuk sistemi bir başkası için ceza olabiliyor. Aslına bakarsanız ceza olmakla beraber burada cezalandırmanın biçimi öç alma biçimine döndü. Evet gazeteciler artık sokak ortasında öldürülmüyor. Fakat bir nedenle haber alma hakkımız engellenerek bir nedenle hapsediliyor. Bu hapis cezasıyla gazetecilerin bir biçimde ıslah edilmesi ve haber yazma haklarından mahrum edilmesi gerektiği düşünülüyor. Aynı zamanda gazetecilerle birlikte okurlar da cezalandırılmış oluyor. Tutuklu gazetecilerin en kısa sürede serbest bırakılmasını talep ediyoruz.”

"Meslektaşlarımıza toplum olarak sahip çıkmak zorundayız"

DİSK Basın-İş Genel Başkanı Turgut Dedeoğlu:

“Mart ayında beş gazeteci gözaltına alınmış. İki gazeteci tutuklanmış. Bunlardan biri 15 Mart'ta Bilal Özcan, diğeri 21 Mart'ta İsmail Ari ve hemen arkasından da Semih Palancı. Yani toplamda üç gazeteci tutuklanmış oluyor. Biliyorsunuz Silivri'de gazeteciler dava takip ediyorlar fakat bu davaları takip etmeleri bilerek ve isteyerek beş kez engellenmiş durumda. Bu da artık bir istisna olmaktan çıkıyor. Süreklilik arz etmeye başladı. Toplamda 53 hesaba ve 75 içeriğe mart ayında erişim engeli getirilmiş. Yeni Yaşam, Jin News, Ajans Velat, hesapların X hesaplarına ve Mezopotamya Ajansı'nın da sosyal medya hesaplarına erişim engeli getirilmiş. Mart ayında geçtiğimiz ay üç gazeteci hakkında yeni soruşturma başlatılmış. Beş gazetecinin dosyası davaya dönüşmüş. Üç gazeteciye toplam 9 yıl bir ay hapis cezası verilmiş. Hakan Tosun, Musa Anter, Metin Göktepe, Uğur Mumcu, Hrant Dink, Nazım Daştan, Cihan Bilgin öldürülen meslektaşlarımızdan bazıları. Kimin öldürdüğünü ve neden öldürüldüklerini çok iyi biliyoruz. Ama bunu söyleyemiyoruz ve yazamıyoruz. Ne yazık ki bu ülkede ne ifade özgürlüğü, ne de basın özgürlüğü var. Her ikisi de olmuş olsaydı şimdi bu saydığım isimlerin en az 6 tanesinin katillerin ismini buradan rahatlıkla söyleyip yazabilecektik. Baktığımız zaman tutuklananların çoğunluğu sosyalist gazeteciler, Kürt gazeteciler ve bu siyasi iktidara muhalif gazeteciler. Bu gerçeğin, haberinin peşinde koşan ve haberi için ölümü, tutuklanmayı göze alan gazetecilere toplum olarak sahip çıkmak zorundayız.”

"Bu dayanışmayı göstermek zorundayız ki gazeteciler öldürülmesinler, tutuklanmasınlar, işsiz kalmasınlar"

Çağdaş Gazeteciler Derneği Danışma Kurulu Üyesi Tevfik Kızgınkaya:

“5N1K hepimiz için gazeteciliğin temel ilkelerinden. Birinci sorum ‘gazeteciler neden öldürülür, tutuklanır, susturulur?’ ikincisi ‘gazeteler neden kapatılır?’ Bunu kim yapıyor? Şöyle sonuna kadar baktığımız zaman gördüğümüz bunların siyasi iktidarların sorumluluğu olduğudur. Yani yasaları uygulamakla yükümlü, görevli ve sorumlu olanlar. Dün öldürülen gazetecilerimiz vardı. Bugün de tutuklanarak susturulan gazeteciler var. Baskı altına alınan basın yayın organlarımız var. Kapatılan, karartılan ekranlar var. Ceza üstüne ceza yiyen basın yayın organlarımız var. Neden? Çünkü demokratik ve hukuk devletine yakışmayan, olmaması gereken uygulamaları yani gerçekleri halka haber verdikleri için. Bir ülkede gazetecilik bağımsız ve özgür değilse demokrasi var mıdır? Yoktur. O zaman biz başka bir mücadelenin de içindeyiz. Aynı zamanda halkın gerçek ve doğru haber alma özgürlüğünü savunma sorumluluğumuz var. Demokratik hukuk devletinin mücadelesini de veriyoruz bir anlamda. Hem kendimiz için hem halkımız için. Bu mücadelede bu dayanışma çok değerli. Gazeteci meslek örgütleri çok değerli. Niye? İşte sendikalar var, cemiyetler var, dernekler var. Bu dayanışmayı göstermek zorundayız ki gazeteciler öldürülmesinler, tutuklanmasınlar, işsiz kalmasınlar. Dayanışmayı büyütmek zorundayız.”

Savcılığın itirazı üzerine Cihan Tutal, Naim Ayhan ve Ali Sarıyıldız, jandarma ekipleri tarafından ikinci kez gözaltına alınarak sevk edildikleri adliyede çıkarıldıkları nöbetçi mahkeme tarafından tutuklandı.

Rapora göre, tüketici fiyatları mart ayında yüzde 1,94 arttı, yıllık enflasyon 0,66 puan azalışla yüzde 30,87 seviyesinde gerçekleşti. Mart ayında tüketici enflasyonunda, jeopolitik gelişmelere bağlı olarak enerji fiyatları ve bunun ulaştırma hizmetlerine olan yansımaları öne çıktı.

İlgili dönemde, enerji fiyatları ham petrol fiyatlarındaki gelişmelere istinaden akaryakıt fiyatları öncülüğünde yüzde 4,75 artarken eşel mobil uygulaması uluslararası enerji fiyat gelişmelerinin enflasyona yansımasını önemli ölçüde sınırladı.

Enerji dışı aylık tüketici enflasyonu ise yüzde 1,74 ile sınırlı oranda gerçekleşti.

Yılın ilk iki ayında gıda enflasyonunda gözlenen yüksek seyir mart ayında hız kesti. Temel mal enflasyonu dayanıklı tüketim mallarındaki görünümün de etkisiyle düşük seyrini sürdürdü.

Diğer taraftan, mevsimsel etkilerden arındırıldığında, aylık hizmet enflasyonu jeopolitik gelişmelerle güçlenen ulaştırma fiyatları kaynaklı olarak yüksek seyrini korudu.

Yurt içi üretici fiyatları mart ayında yüzde 2,30 artışla yüksek seyretmeye devam etti ve yıllık üretici enflasyonu 0,52 puanlık artışla yüzde 28,08 oldu. Eşel mobil uygulaması tüketici fiyatları üzerinde sınırlayıcı bir etki oluştururken vergi dışı derlenen üretici fiyatlarının küresel gelişmelerden daha fazla etkilendiği görüldü.

Tüketici fiyatları mart ayında arttı

Rapora göre, mart ayında tüketici fiyatları artışı yüzde 1,94 olarak gerçekleşti ve yıllık enflasyon 0,66 puan azalarak yüzde 30,87‘ye geriledi.

Yıllık tüketici enflasyonundaki düşüşe karşın B ve C endekslerinin yıllık değişim oranları yaklaşık 0,20’şer puan artışla sırasıyla yüzde 30,11 ve 29,68 olarak gerçekleşti.

Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, gıda ve alkolsüz içecekler, temel mallar ile alkol tütün ve altın gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 0,84, 0,30 ve 0,22 puan azalırken enerji ile hizmet gruplarının katkıları sırasıyla 0,36 ve 0,34 puan arttı.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle tüketici fiyatlarının aylık artışı bir önceki aya kıyasla zayıfladı. Bu dönemde gıda enflasyonu yavaşlarken gıda dışı tüketici enflasyonu enerji fiyat gelişmelerine bağlı olarak yükseldi.

Aylık artışlar, B endeksinde düşerken C endeksinde yükseliş kaydetti. Fiyat artışları B endeksini oluşturan gruplardan temel mallarda bir miktar yükselirken hizmette yatay seyretti, işlenmiş gıdada ise önemli ölçüde zayıfladı.

TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, mart ayında enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine işaret etti. Göstergeler üç aylık ortalamalar bazında ise belirgin bir değişim sergilemedi.

Hizmet fiyatları mart ayında yüzde 2,39 yükseldi, grup yıllık enflasyonu 0,59 puan artarak yüzde 40,26 seviyesinde gerçekleşti. Bu gelişmede ulaştırma hizmetleri etkili olurken yıllık enflasyon ulaştırma ve haberleşmede arttı, diğer alt gruplarda geriledi.

Jeopolitik gelişmelerle mart ayında, artan akaryakıt fiyatlarının etkisiyle ulaştırma hizmetleri fiyatları aylık yüzde 6,07 yükseldi. Bu dönemde, hava yolu ile yurt dışı yolcu taşımacılığı fiyatları (yüzde 10,94) öne çıktı, şehir içi ulaşım hizmetleri fiyat ayarlamalarının gerçekleşen ve sarkan etkileri ile yükselirken şehirlerarası otobüs ücretlerinde akaryakıta ek olarak bayram etkisi gözlendi.

Haberleşme hizmetlerinde aylık enflasyon yüzde 3,03 ile görece yüksek seyretti. Kiralarda aylık artış yüzde 2,41 olurken, kira yıllık enflasyonu 1,46 puan azalışla yüzde 52,45’e geriledi. Öte yandan, eğitim başta olmak üzere diğer hizmetler ile lokanta-otel hizmetleri alt grupları bu dönemde görece ılımlı bir seyir izledi.

Temel mal grubu fiyatları sınırlı arttı

Temel mal grubu fiyatları mart ayında yüzde 0,44 ile sınırlı bir oranda arttı, grup yıllık enflasyonu 0,51 puan düşüşle yüzde 16,06’ya geriledi.

Bu dönemde, dayanıklı mal (altın hariç) fiyatları yüzde 0,81 ile ılımlı bir oranda yükseldi. Mart ayında beyaz eşya, otomobil ve mobilya fiyatları sırasıyla yüzde 2,39, yüzde 0,93 ve yüzde 0,76 artarken, diğer elektrikli ve elektriksiz alet fiyatları yüzde 0,26 azaldı.

Bu dönemde, giyim ve ayakkabı fiyatları yüzde 2,17 geriledi. Diğer temel mallar alt grubunda aylık enflasyon yüzde 2,20 ile önceki aya kıyasla güçlendi.

Enerji fiyatları mart ayında yüzde 4,75 arttı, grup yıllık enflasyonu 6,05 puan yükselerek yüzde 34,24 oldu.

Bu gelişmede, ham petrol fiyatlarına paralel olarak artan akaryakıt fiyatları (yüzde 9,52) öne çıktı. Eşel mobil uygulamasıyla, rafineri ürün fiyatlarındaki artışların önemli bir bölümünün maktu ÖTV tutarından karşılanması daha olumsuz bir görünümü sınırladı.

Ayrıca, yağışlara bağlı olarak hidroelektriğin elektrik üretimindeki artan payı neticesinde son kaynak tedarik tarifesi (SKTT) kaynaklı elektrik fiyatındaki gerilemenin (yüzde eksi 1,24) sürmesi olumlu katkı verdi.

Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatlarının artışı yavaşladı

Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatlarının artışı yüzde 1,79 ile son iki aya kıyasla yavaşladı, grup yıllık enflasyonu ise 4,09 puan düşüşle yüzde 32,36 oldu.

Yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada belirgin oranda gerilerken, işlenmiş gıdada görece yatay seyretti.

Ayrıca bu dönemde her iki grupta aylık fiyat artışları ivme kaybetti. İşlenmemiş gıda grubunda yılın ilk iki ayında sebze fiyatlarında kaydedilen yüksek artışlar, mart ayında yerini görece düşük oranlı bir yükselişe bırakırken et fiyatlarındaki güçlü seyir devam etti. Mart ayında işlenmiş gıdada aylık fiyat artışının yüzde 0,62 ile son iki aya kıyasla belirgin bir şekilde yavaşladığı izlendi.

Alkollü içecekler ve tütün grubunda fiyatlar, tütün ürünlerinde şubat ayında yapılan artışın mart ayına sarkan etkisiyle yüzde 4,36 yükseldi.

Yurt içi üretici fiyatları arttı

Yurt içi üretici fiyatları mart ayında yüzde 2,30 artışla yüksek seyretmeye devam etti ve yıllık üretici enflasyonu 0,52 puan yükselerek yüzde 28,08 oldu. Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, enerji fiyatları jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yüzde 4,65 ile yüksek bir oranda arttı.

Diğer taraftan, yağışların seyrine bağlı olarak elektrikte üretici fiyatlarının yüzde 11,2 gerilemesi, enerjide daha olumsuz bir görünümü sınırladı.

Ayrıca, dayanıklı tüketim ile sermaye malları fiyatlarında ılımlı bir seyir (sırasıyla yüzde 0,89 ve yüzde 0,68 artış) izlendi.

Eşel mobil mekanizması tüketici fiyatları üzerinde sınırlayıcı bir etki oluştururken vergi dışı derlenen üretici fiyatları küresel gelişmelerden daha fazla etkilendi.

TCMB açıklamasında "Bu nedenle gelecek dönemde üretici ve tüketici enflasyonları arasında bir ayrışma gözlenmesi söz konusu olabilecektir." değerlendirmesine yer verdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamalarından öne çıkanlar şu şekilde:

"Aile, dış politika, ekonomi, enerji ve diğer başlıklarda kapsamlı istişareler yaptığımız bir kabine toplantımızı daha tamamlamış bulunuyoruz. Öncelikle aldığımız kararların ülkemize ve milletimize hayırlar getirmesini Cenab-ı Allah'tan niyaz ediyorum.

Birileri bu vatan için meydanlarda nutuk atarken kimileri de yolsuzluklarını perdelemek için Nutuk önünde poz verirken Cumhurbaşkanı ve kabinesi olarak Türkiye Yüzyılı'nı inşa mücadelemizi azimle sürdürüyoruz.

"Gündemimizde erken ya da ara seçim yok"

Türkiye ana muhalefetin beyhude bir çabayla köpürtmeye çalıştığı yapay gündemlere takılmadan hedeflerine doğru emin adımlarla ilerliyor.

Açık ve net ifade etmek isterim ki hükümetimiz gündemine hakimdir. Bize kimse gündem dayatamaz. Hangi bahaneyle olursa olsun kimse Türkiye'nin gündemini suni tartışmalarla saptıramaz, enfekte edemez.

Ne hükümetimizin ne milletimizin yakın vadedeki siyasi koordinatlarında erken veya ara seçimin yer almadığının bilinmesini istiyorum.

"Milletimize hizmet etme peşindeyiz"

Bölgemizde krizler, çatışmalar, büyük çalkantılar yaşanırken bizim tek bir gündemimiz vardır; o da ülkemizi bu ateşten uzak tutmak ve milletimizin sofrasındaki ekmeğini büyütmektir.

Bunun dışındaki her tartışmayı havanda su dövmek olarak görüyoruz. Biz havanda su dövme değil iş yapma, hizmet üretme, milletimize hizmet etme peşindeyiz.

Biz yatırıma, üretime, hizmete, kalkınmaya gitmesi gereken kaynakları hortumlayanlarla hukuk dairesi içinde mücadele etmenin çabasındayız.

Biz ülkemizin itibarını hem ulusal ölçekte hem uluslararası ölçekte daha da artırmanın mücadelesini veriyoruz. Başkaları ne yaparsa yapsın biz işimize bakıyoruz, önümüze bakıyoruz. Türkiye'yi güçlü ekonomisiyle, büyük ekonomisiyle küresel oyuncu haline getirmeye bakıyoruz.

Nitekim son toplantımızdan bu yana teknolojiden ulaştırmaya, iletişimden tarıma geniş bir yelpazede eser ve hizmet maratonumuzu sürdürdük. 27 Mart Cuma günü İstanbul'da önemli bir toplantıya ev sahipliği yaptık.

Dünya Ekonomik Forumu Ülke Stratejisi Toplantısı vesilesiyle küresel iş dünyasının üst düzey yöneticilerini Türkiye'de ağırladık. Toplantıya 16 ülkeden imalat, teknoloji, enerji, finans, varlık yönetimi gibi farklı sektörlerden toplam değeri 1,2 trilyon doları bulan yatırımcılar iştirak etti.

İlgili bakanlarımız toplantıda iş dünyası temsilcilerine Türkiye'nin yatırım iklimi, küresel değer zincirlerindeki konumu, sunduğu yatırım fırsatları ve ekonomik görünümü hakkında bilgi verdi.

Muhalefetin israf diyerek, 'ne gerek var' diyerek kötülediği yatırımlarımız bugün görüyoruz ki Türkiye'yi küresel rekabette çok avantajlı bir konuma getiriyor.

Türkiye'nin uluslararası yatırımcıların gelecek planlamalarında bir istikrar adası olarak, bir güvenli liman olarak öne çıktığını görmekten büyük memnuniyet duyuyoruz.

Tabii burada bir hususun özellikle vurgulanması gerektiğine inanıyorum. Değerli arkadaşlar, İran'a yönelik saldırıların başlamasıyla küresel ekonomi yakın tarihin en ağır şoklarından biriyle yüzleşiyor.

"Küresel ekonomiyi derinden sarsıyor"

Hürmüz Boğazı fiilen kapandı. Hürmüz sıradan bir geçiş olmanın ötesinde dünyadaki petrolün yüzde 20'sinin ve doğal gazın çok önemli bir kısmının taşındığı kritik bir hattır.

Mesele sadece enerji de değildir. Petrokimya ürünleri, gübreler, ilaç ham maddeleri ve yarı iletken üretiminde kullanılan helyum gibi birçok kritik mamul de bu boğazdan geçiyor.

Yani Hürmüz'ün kapanması yalnızca bir sektörü değil enerjiden tarıma, sanayiden teknolojiye her alanda küresel ekonomiyi derinden sarsıyor.

"Türkiye bu karamsar tablonun dışındadır"

Mesela Avrupa'nın son 30 günde fosil yakıt faturası 17 milyar dolar kabardı. Doğal gaz fiyatı yüzde 100, petrol ise yüzde 60 oranında artış kaydetti.

Dünyaya şöyle bir göz attığımızda tıpkı salgın döneminde olduğu gibi bazı ülkelerde akaryakıta kota getirildiğini, bazı ülkelerde okulların belirli günlerde kapatıldığını, bazı ülkelerde kamu hizmetlerinin kısıtlanmasının tartışıldığını görüyoruz. Hamdolsun Türkiye bu karamsar tablonun dışındadır. Enerji arz güvenliği, tedariki ve depolama noktasında bir sorunumuz yok.

Türkiye'nin Basra'dan veya Hürmüz geçişli herhangi bir LNG tedariki bulunmuyor. Yaklaşık yüzde 10'luk petrol ve petrol ürünü ithalatımız buradan gelmesine karşın bunlar bizim kolayca yönetebileceğimiz oranlardır.

Muhalefetin yıllardır bizi eleştirdiği enerjide kaynak ülke çeşitlendirme politikamızın değeri işte bugünlerde anlaşılmaktadır.

Gübre ve hammadde tedariklerimizi de zaten çok önceden yapmıştık. Savaştan bu yana alternatif ülkelerden uygun fiyata üre gübresi temini için gümrük vergilerini sıfıra indirdik.

Keza bazı gübre cinslerinde de gümrük vergisini sıfırladık. İhracat kapasitesine sahip olduğumuz gübrelerin ihracatını da durdurarak bu ürünlerin yurt içinde daha fazla kullanılabilmesinin önünü açtık. Ayrıca antrepolarda bulunan üre gübresinin Türkiye üzerinden yurt dışına transitini ve yeniden ihracını durdurduk.

Gübre gibi tarımsal üretim girdilerinde sıkıntımız yoktur. Aldığımız tedbirler sayesinde inşallah gıda arz güvenliğinde de hiçbir sorun yaşamayacağız.

Fahiş fiyat artışlarıyla milletin ekmeğine kan doğrayan savaş fırsatçılarına yönelik denetimlerimiz yoğun bir şekilde devam ediyor.

Yine sivil havacılık, denizcilik ve karayolu tarafında da önlemlerimizi aldık.
Aziz milletim, hîn-i hacette kullanmak amacıyla biriktirdiğimiz rezervlerimiz aynı şekilde yeterli ve güçlüdür.

Dış borcumuzun ve toplam dış finansman ihtiyacımızın milli gelire oranı tarihsel ortalamaların altındadır. Dış dengeden bütçe disiplinine, Merkez Bankası rezervlerinden bankacılık sektörümüze kadar temel göstergelerde geçmişte karşılaşılan dış şoklara kıyasla çok daha sağlam bir noktadayız.

Bunlara ilaveten krizin ekonomiye ve piyasaya menfi etkilerini proaktif bir yaklaşımla sınırlı tutmaya gayret ediyoruz.

"Vatandaşımıza bir koruma kalkanı oluşturduk"

Savaşın başlamasından sadece 5 gün sonra Eşel Mobil sistemini devreye aldık. Küresel petrol fiyatlarındaki sert artış karşısında vatandaşımıza bir koruma kalkanı oluşturduk. Motorinde litre başına 17 lira, benzinde ise 12 liraya yakın artış pompaya yansıtılmadı.

Şimdiye kadar toplam 50 milyar lirayı bulan ek maliyet Eşel Mobil sistemi sayesinde devletimiz tarafından sübvanse edilmiş oldu.

Tüm bunları söylerken elbette her şey güllük gülistanlık demiyoruz. Bölgemizdeki savaşın küresel ticarete yansımalarından özellikle ihracat boyutunda kuşkusuz biz de etkileniyoruz. Ancak biz üretimi, ihracatı ve turizmi ayakta tutan işletmelerimizi güçlü desteklerle koruyor, bu fırtınalı dönemi atlatmalarına yardımcı oluyoruz.

Hafta sonu yeni bir paketi daha kamuoyumuzla paylaştık. Hazine ve Maliye Bakanlığımızın kefalet desteğiyle turizm ve ihracat odaklı sektörlere yönelik yeni bir kredi imkanını devreye aldık.

Bu kredinin toplam büyüklüğü 120 milyar liradır. Turizm işletmeleri için 60 milyar lira, ihracatçılar için 42 milyar lira ve katılım finans alanında 18 milyar lira ek limit tanımladık.

Böylece finansmana erişimde yaşanabilecek daralmaların önüne geçmeyi ve reel sektörün nakit akışını korumayı hedefliyoruz. Turizm sektörümüze ve ihracatçılarımıza hayırlı olsun diyorum.

"Vatandaşlarımız endişeye kapılmasın"

Dezenflasyon programımızda da herhangi bir taviz söz konusu değildir. Her zaman söylediğimiz gibi istihdamın, üretimin ve ihracatın korunması bu süreçte de önceliğimiz olmayı sürdürecektir.

Vatandaşlarımız endişeye kapılmasın. İş dünyamız müsterih olsun. Türkiye stratejik coğrafyasıyla, güçlü ve modern altyapısıyla, genç ve nitelikli iş gücüyle, İstanbul Finans Merkezi'yle ve daha birçok avantajıyla yeni dönemin doğal cazibe merkezlerinden biri olmaya namzettir.

Dünyanın önde gelen şirketleriyle gerçekleştirdiğimiz toplantımızda bunun emarelerini bizzat gördük. Yurt dışında da bunun sinyallerini şimdiden almaya başladık. Ülkemize düşmanlığı bilinen yabancı medya organlarında bile Türkiye'nin yeni dönemin parlayan yıldızı olacağına dair haberler yazılıyor.

Talimatlarımız doğrultusunda ekonomi kurmay ekibimiz şu an Türkiye'yi çok uluslu şirketler için bölgesel yönetim merkezi olarak güçlü bir şekilde konumlandırmak, transit ticarette küresel cazibe merkezine dönüştürmek, İstanbul Finans Merkezi'ni dünyanın önde gelen finans merkezlerinden biri haline getirmek için yoğun çaba sarf ediyorlar.

Tıpkı salgın döneminde olduğu gibi bu küresel krizin de ülkemizin önünde yeni kapılar açacağına biz yürekten inanıyoruz.

"Türkiye'nin dört bir yanını 5G altyapısıyla donattık"

Aziz milletim, değerli basın mensupları; Türkiye nisan ayına 5G teknolojisi ile buluşmanın gururuyla girdi. Hatırlarsınız, 5G'nin hazırlıklarını bundan 10 yıl önce 2016'da başlatmış, 2018'de ilk testlerimizi yapmıştık. 2019'dan sonra Gazi Meclisimizde, stadyumlarımızda ve geniş katılımlı organizasyonlarda pilot uygulama olarak kullanıma açmıştık.

10 yıllık dönemde yaygın kapsama hedefiyle kırsal bölgelerden şehir merkezlerine kadar Türkiye'nin dört bir yanını 5G altyapısıyla donattık. 1 Nisan itibarıyla 81 il merkezimizde hizmete aldığımız 5G'yi inşallah 2 sene içinde ülkemizin her karışında hizmete sunacağız.

Ülkemizin önünde iletişimin yanı sıra ulaştırmadan sağlığa, tarımdan üretime, ekonomiden eğitime birçok alanda yeni fırsat pencereleri açacak 5G teknolojisinin tekrar hayırlı, uğurlu olmasını temenni ediyorum.

Geçen hafta hizmete açma kıvancını yaşadığımız bir diğer alan sulama yatırımlarıydı. 54 baraj ve gölet, 109 sulama tesisi, 18 içme suyu tesisi olmak üzere toplam 563 yeni eserimizi ekonomimize kazandırdık.

Güncel yatırım bedeli 137 milyar lira olan bu eserlerle 896 milyon metreküp su depolama kapasitesi geliştirmiş, 1 milyon 190 bin dekar araziyi sulamaya açmış olduk.

Senelik 212 milyon metreküp içme suyu sağlamanın yanı sıra içme suyu arıtma kapasitemizi günlük 301 bin metreküp daha artırdık. Tamamladığımız tesisler güncel rakamlarla ekonomimize yıllık 22 milyar lira katkı yapacaktır. Hizmete sunduğumuz 563 eserin bir kez daha hayırlı olmasını diliyorum.

Bu eserlerin ülkemize kazandırılmasında emeği geçen tüm kurumlarımızı tebrik ediyor, ülkem ve milletim adına kendilerine teşekkür ediyorum.

"Hakkın, hukukun, sulhun ve istikrarın tarafındayız"

Kıymetli vatandaşlarım, 28 Şubat'ta başlayan savaş diplomatik çabalara rağmen maalesef can almaya, can yakmaya devam ediyor. İsrail hükümeti savaşı sonlandırmaya yönelik her türlü girişimi baltalamayı sürdürüyor.

Bunun yanında İsrail Mescid-i Aksa'yı kapalı tutarak, Filistinli mahkumlara yönelik idam cezası getirerek, Lübnan'daki işgalini genişleterek, komşusu Suriye'yi sürekli taciz ederek gerilimden beslenen bir ülke olduğunu kendi eylemleriyle tescil ve teyit ediyor.

Şunu bir defa çok açık söylemek durumundayım: Biz tarih boyunca olduğu gibi bugün de çatışmanın, şiddetin ve zulmün değil; hakkın, hukukun, sulhun ve istikrarın tarafındayız. Hemen yanı başımızdaki bir ülkede ateş varken, çatışma ve yıkım varken, siviller ve sivil altyapı hedef alınırken biz buna asla kayıtsız kalamayız.

14 asırdır aynı kıbleye yöneldiğimiz kardeşlerimiz saldırı altındayken biz kendimizi rahat hissedemeyiz. Türkiye olarak İran'ı ve Körfez'i etkileyen bu savaşın ilk gününden beri kardeşlik hukukumuzun gereklerini en güzel şekilde yerine getirdik.

Kim yaparsa yapsın doğruya doğru, yanlışa yanlış demekten çekinmedik. Savaş uzadıkça yangının başka ülkelere de sirayet edebileceğine dikkat çektik.

Çatışmaların 38. günü geride kalırken bölgemiz adına aynı endişeleri taşımaya maalesef devam ediyoruz. Artan riskler karşısında Cumhurbaşkanı olarak şahsım bir taraftan, bakan arkadaşlarımız diğer taraftan diplomatik temaslarımızı hızlandırdık. Silahların susması ve müzakereye alan açılması için eğer iğne ucu kadar şans varsa bunu değerlendirmenin samimi gayreti içindeyiz.

Temennimiz bu hukuksuz, anlamsız, gayrimeşru ve tüm insanlık için son derece maliyetli savaşın bir an evvel sona ermesidir. Dünyada barışın sesini yükseltmenin her zamankinden daha önemli hale geldiği kritik günlerden geçiyoruz.

Türkiye olarak barış için sesimizi yükseltmeyi sürdüreceğiz. Burada şunu da hatırlatmak istiyorum: Atalarımızın ifadesiyle gün olur devran döner. Sırf siyasi ömürlerini uzatmak uğruna bugün barışı dinamitleyenler, yarın kendilerinin de barışa, adalete, hukuka ihtiyaç duyacaklarını akıllarından çıkarmasın.

Tarih bunun sayısız örnekleriyle doludur. İşte en son Hitler bir türlü dizginleyemediği ihtiraslarının kurbanı olmuş, hem kendine hem halkına hem de dünyaya büyük acılar yaşatmıştır.

Bugün Hitler'in izinden gidenler sadece insanlığa karşı değil, kendi vatandaşlarına karşı da Hitler rolünü oynamaktadır. Uluslararası toplumun artık bu gidişe bir dur demesinin vakti gelmiştir."

Özel bu tezine gerekçe olarak, genel seçimlerin üzerinden 30 ay geçmesini ve bir sonraki seçime de bir yıldan fazla süre olmasını gösterdi.

CHP'nin 22 milletvekilini istifa ettirerek, ara seçimi zorlayacağı yönündeki haberlere de değinen Özel, şu anda böyle bir zorunluluk bulunmadığını savundu ancak ara seçim kararı alınırsa, halen sekiz olan boş sandalye sayısını 30'a tamamlamayı parti olarak değerlendireceklerini söyledi.

DEM Parti Eş Başkanı Tülay Hatimoğulları ise "Toplumun erken seçim talebi olursa, bu mesajı alırız" dedi.

BBC Türkçe'den Ayşe Sayın'ın haberine göre, Hatimoğulları, gazetecilerin, ara seçim önerisinin Meclis'e gelmesi durumunda partisinin tutumunun ne olacağı sorusuna ise "Meclis'e henüz böyle bir durum gelmedi. Dolayısıyla biz de kurullarımızda bir değerlendirme yapmadık" yanıtını verdi.

Özel ara seçim turuna çıktı

CHP'li Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey'in tutuklanmasının ardından iktidara ara seçim çağrısı yapan Özgür Özel, bu kararına destek aramak için muhalefet partilerini ziyaret etme kararı aldı.

Özgür Özel'in ilk durağı DEM Parti oldu.

Özel, DEM Parti Eş Başkanları Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan ile yaklaşık iki saat görüştü.

Genel başkanlar görüşme sonrası ortak açıklama yaptı.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, partisinin belediyelerine yönelik operasyonlara dikkat çekerek, DEM Parti Eş Başkanları ile bu konuda görüş alışverişinde bulunduklarını söyledi.

Özel'in verdiği bilgiye göre görüşmede İran savaşının Türkiye ekonomisine etkileri, Kürt sorununun çözüm süreci, süreçle ilgili Meclis Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun hazırladığı raporun demokratikleşme başlıklı altıncı ve yedinci maddelerinin hayata geçirilmesi, kayyum atanan belediyeler ve sandık güvenliği gibi kapsamlı konular ele alındı.

Özel ayrıca Siyasi Etik Yasası'nın çıkarılması konusunda da DEM Parti ile görüş birliği içinde olduklarını vurguladı ve siyasi partilere ziyaretlerini tamamlamasının ardından ara seçim konusunda TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'u ziyaret edeceğini bir kez daha hatırlattı.

Özel'e göre 22 milletvekilinin istifası gerekmiyor: 'Sekiz boş sandalye için ara seçim yapılsın'

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, DEM Parti Eş Başkanları ile görüşmesi sonrası yaptığı açıklamada, kendisinin gündeme getirdiği ara seçimin koşullarına ilişkin tartışmalara da dikkat çekti.

Anayasa'nın ara seçimle ilgili 78'inci maddesindeki, ara seçimlerin genel seçimlerin üzerinden 30 ay geçmesi ve bir sonraki genel seçimlere 1 yıldan fazla süre kalması koşulunu anımsatan Özel, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Boşalan üye sayısı, üye tam sayısının yüzde 5'ini bulduğu hallerde, 30 ay beklenmeden ara seçime 3 ay içinde gidilir' diyor. Şimdi ne 30 aydayız, ne son bir yıldayız. Boşalmış sekiz milletvekilliği var. Bir an önce TBMM'nin boşalan sandalyeler için ara seçim kararı alması ve TBMM Başkanının üzerine düşeni yapması zorunludur"

Özel, "22 milletvekili istifa ettirip ara seçim yapma işi ilk 30 ay içindir" dedi ve ekledi:

"Kimse şöyle düşünmesin. '22 milletvekili istifa etmezse ara seçim olmaz.' O ara seçim olacak arkadaşlar. Anayasa öyle diyor. Olmazsa Numan Bey de bunu sorumluluğunu taşır, iktidar partisi de anayasanın emrettiği bir ara seçimden kaçma sorumluluğunu taşır."

Hatimoğulları: 'Halk talep ederse mesajı alırız'

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları ise İran savaşının Türkiye'ye yansımalarına değindi, çözüm sürecindeki tutumu nedeniyle Özel'e ve Ekrem İmamoğlu'na teşekkür etti.

Ara seçim ve erken seçim tartışmaları konusunda ise çok kısa bir değerlendirme yapan Hatimoğulları, "Genel anlamda bir erken seçim beklentisi içindeyse, bizler DEM Parti olarak toplumun bu mesajını alırız. DEM Parti olarak olası seçimde hazırlıklı olduğumuzun da altını çizmek isterim" dedi.

Önceki uygulamalar nasıldı?

CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in, ara seçime gidilmesi için mevcut koşullarda parlamentodaki sandalye sayısının (600) yüzde beşinin (30) boşalmasına gerek olmadığı yönündeki açıklaması yeni bir hukuki tartışmayı da beraberinde getirdi.

Çünkü geçmiş yıllarda da, örneğin bir öncesi yasama döneminde, yani 27. Dönem'de de çok sayıda milletvekilliğinde boşalma olmasına karşın, üye tam sayısının beşte biri oranında sandalye boşalmadığı için zorunlu bir ara seçime gidilmedi.

Türkiye'de son milletvekilliği ara seçimi 2003 yılında yapıldı.

12 Aralık 1997 yılında okuduğu Ziya Gökalp'in şiiri nedeniyle 1999 yılında 10 ay hapse mahkûm edildiği için siyasi yasaklı olan Recep Tayyip Erdoğan, 3 Kasım 2002 seçimlerinde milletvekili adayı olamadı.

Erdoğan'ın giremediği seçimi AKP kazandı, 18 Kasım 2002'de Abdullah Gül'ün başbakanlığında 58'inci Hükümet kuruldu.

Erdoğan'ın siyasi yasağı, AKP ve CHP'nin ortak hazırladığı Anayasa değişikliği ile kaldırıldı.

Yüksek Seçim Kurulu (YSK), genel seçimlerde Siirt'in Pervari ilçesindeki bazı sandık kurullarının oluşturulmadığı ve oy kullanma işleminin usulsüz yapıldığı gerekçesiyle Siirt seçimlerini iptal etti.

Seçimin iptaliyle birlikte, 3 Kasım 2002'de Siirt'ten milletvekili seçilen AKP'li Mervan Gül ve Resul Erener ile CHP'li Ekrem Bilek'in milletvekillikleri düştü.

9 Mart 2003'te yapılan ara seçimde AKP Siirt'teki üç sandalyenin tamamını kazandı; Recep Tayyip Erdoğan, Ömer İnan ve Egemen Bağış milletvekili seçildi.

Erdoğan, Gül'ün istifasının ardından Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından hükümeti kurmakla görevlendirildi ve 14 Mart 2003'te başbakanlık görevini devraldı

Anayasa ne diyor?

Ara seçime ilişkin düzenleme Anayasa'nın 78. Maddesi'nde yer alıyor. Sözkonusu madde ara seçimin koşullarını şöyle düzenliyor:

"TBMM üyeliklerinde boşalma olması halinde ara seçime gidilir. Ara seçim her seçim döneminde bir defa yapılır ve genel seçimden 30 ay geçmedikçe, ara seçime gidilemez. Ancak boşalan üyeliklerin sayısı, üye tam sayısının yüzde beşini bulduğu hallerde, ara seçimlerin 3 ay içinde yapılmasına karar verilir.

"Genel seçimlere 1 yıl kala, ara seçim yapılamaz

"Yukarıdaki yazılı hallerden ayrı olarak, bir ilin veya seçim çevresinin TBMM üyesinin kalmaması halinde, boşalmayı takip eden 90 günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılır."

NTV'nin haberine göre İstanbul'da benzin 62,60 lira, motorin 77,47 lira, Ankara'da benzin 63,57 lira, motorin 78,60 lira, İzmir'de benzin 63,85 lira, motorin ise 78,87 liradan satılmaya devam edecek.

Polis ve çevik kuvvet çok sayıda eylemciyi gözaltına alsa da eylemi durduramadı.

Diken'in haberine göre, Ünal Üstel başbakanlığındaki UBP-DP-YDP koalisyon hükümeti Türkiye hükümetiyle işbirliği içinde bir süredir yeni bir mali program hazırlığı yapıyor. Bu kapsamda, çalışanlara yönelik ‘hayat pahalılığı artışı ödeneği’ donduruldu; söz konusu düzenleme geçen hafta mecliste kabul edilmeyince kanun hükmünde kararnameyle geçirildi. Bu durum ‘meclis ve halk iradesini yok saymak’ olarak nitelendirildi.

Eylemde konuşan CTP Genel Başkanı Sıla Usar İncirli, “Bugün burada akan her kandan bu hükümet sorumludur” dedi. “İnsan kendi insanına savaş açar mı?” sorusunu soran İncirli, “Bu nasıl bir vicdansızlıktır? Bile bile kasten gerginlik yaratmak istediler” diye konuştu.

Kaynaklara göre çatışmaları sona erdirmeye yönelik çerçeve Pakistan tarafından hazırlanarak gece boyunca İran ve ABD ile paylaşıldı.

Plan, iki aşamalı bir yaklaşım öngörüyor: Önce derhal ateşkes, ardından kapsamlı bir anlaşma.

İran: Ateşkesi reddediyoruz

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, başkent Tahran'da haftalık basın toplantısı düzenledi.

Toplantıda Bekayi, ABD'nin daha önce de kendilerine 15 maddelik bir teklif ilettiğini ancak bu teklifin aşırı talepler içerdiğini ve mantıksız olduğunu karşı tarafa ilettiklerini belirtti.

Bekayi, "Geçici ateşkesi reddediyoruz. Ateşkes, suçun devamına hazırlık anlamına gelir. Kendi çıkarlarımız doğrultusunda taleplerimizi belirledik. Arabuluculara yanıtımızı hazırladık, gerekli görüldüğünde bilgilendirme yapılacaktır" dedi.

İran'ın meşru taleplerini dile getirmekten çekinmediğini söyleyen Bekayi, askeri olarak sahada mücadele ederken aynı zamanda diplomasinin de görevini yerine getirdiğini ifade etti.

Bekayi, geçmiş müzakere tecrübelerinden ders alarak tamamen ülkenin savunmasına odaklandıklarını ve müzakerelerin tehdit veya ültimatom ile bağdaşmadığını dile getirerek, ateşkesin askeri olarak toparlanma manasına geldiğini bu nedenle kendilerinin ateşkes değil saldırıların tekrarlanmayacağı kalıcı bir anlaşma istediklerini vurguladı.

ABD'nin kurtardığını öne sürdüğü ikinci pilotunun İsfahan'daki konumuna ilişkin yapılan paylaşımlarla ilgili sorusuna Bekayi, "Bu konuyu silahlı kuvvetlere sormamız gerekiyor ancak yapılan operasyon ABD için bir faciaydı" cevabını verdi.

Bekayi, "İsfahan'daki pilot kurtarma operasyonunun zenginleştirilmiş uranyum çalmak için bir aldatma operasyonu olma olasılığı bulunmaktadır" ifadesini kullandı.

"Milliyetçi Hareket Partisi İstanbul İl Teşkilatı ve 39 İlçe Teşkilatı, parti tüzüğümüzün 52. ve 54. maddelerinin tanıdığı yetkiye istinaden, yine tüzüğümüzün 34. maddesi uyarınca feshedilmiştir. Kamuoyuna saygıyla duyurulur."

Volkan Yılmaz atandı

Yalçın, yaklaşık bir buçuk saat sonra yaptığı başka paylaşımda da, "Tüzüğümüzün 52. ve 54. Maddelerinin tanıdığı yetkiye istinaden Milliyetçi Hareket Partisi İstanbul il başkanlığı görevine Volkan Yılmaz atanmıştır. Kamuoyuna saygıyla duyurulur." ifadelerini kullandı.

Polis binayı bariyerlerle çevirerek bina önüne yığınak yaptı. Giriş ve çıkışlar tamamen kapatıldı.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, bir toplantı için bulunduğu Fransa'dan dönüşe geçtiğini belirterek, X hesabından şu açıklamayı yaptı:

"İZMİR’e YAPTIĞINIZ BU BÜYÜK HİZMET İÇİN ÇOK TEŞEKKÜR EDERİZ “VAKIFLARIN SAYIN VEKİLLERİ”

%100 mülkiyeti İzmir Büyükşehir Belediyesine ve dolayısıyla Izmir halkına ait olan meslek fabrikası binamızın tapusuna hukuksuz bir şekilde el koydunuz. Bu haksız hukuksuz uygulamanıza karşı açtığımız dava devam etmesine rağmen, alelacele belediye hizmet binamızı boşalttırmak ve verilen hizmeti durdurmak için ne uğraştınız.

%100 haksız olduğunuz, sadece güç gösterisinde bulunmak için ısrar ettiğiniz bu yanlış kararı uygulamak adına belediyenin binasının sabahın beşinde yüzlerce polis tarafınca ablukaya alınması İzmir’in tarihine geçirdiğiniz bir utanç vakası olmaktan başka ne olacak sanıyorsunuz?

Dünya Sağlık Örgütünün “Tek Sağlık Zirvesine” konuşmacı olarak davet edilmiştim. Dün akşam geldiğim Lyon şehrinden, konuşmamı yapamadan ilk uçakla İzmir’e geri dönüyorum. Buradaki herkes neden buraya geldikten bir kaç saat sonra, konuşmamı yapamadan, toplantıya katılamadan döndüğümü soracak; Onlara bu durum nasıl açıklanabilir bilmiyorum. Türkiye böyle bir ülke değildi. Ne çok şeyi kaybettirdiniz ülkemize. Bir toplantı ne kadar önemli diyebilirsiniz. Ama böyle böyle kaybediliyor ülkemizin itibarı ve ülkemize dair güven.

Çok üzgünüm. Haklarımızın ve hukukun tamamen ayaklar altına alındığı belli bir siyaset mensuplarınca sahiplenilmiş bu zorbalığa karşı elbette razı olmayacağız ve boyun eğmeyeceğiz. Şehrimizi, insanlarımızı, haklılığımızı elimizden geldiğince, gücümüz yettiğince savunmaya, mücadele etmeye devam edeceğiz. Ne olursa olsun."

İkinci açıklamasını da yaptı: Gerisi yalan, dolan, iftira, saptırma ve çarpıtmadır

Tugay, ikinci açıklamasında da tepkilerine şöyle devam etti:

"Polis ablukası ile zorla tahliye etmeye çalıştığınız bina, bizim hizmet binamız, belediyenin ve İzmir halkının “her anlamda %100 sahibi olduğu bu mülk;

1. Un fabrikası olarak özel girişimciler tarafından yapılmış bir binadır. Herhangi bir vakıf bu binayı yapmamıştır.

2. 1926 yılında Atatürk ve bakanlar kurulu tarafınca kamulaştırılmış ve İzmir yerel yönetimine verilmiştir.

3. 2007 yılında tapuda vakıfların mülkiyetle alakasız mukataa şerhinin kaldırılması için İzmir Büyükşehir Belediyesi Vakıflara o günün parasıyla 1milyon 600 bin TL para ödemiş ve bu şerhi tamamen kaldırmıştır.

4. Bu bina yine İzmir Büyükşehir Belediyesinin tüm masrafını üstlendiği büyük bir restorasyon çalışması yapıldıktan sonra 2017 yılında meslek fabrikası olarak hizmete alınmış ve O TARİHTEN BUGÜNE KADAR ARALIKSIZ bu amaçla kullanılmaktadır.

Gerisi yalan, dolan, iftira, saptırma ve çarpıtmadır. Hatırlatmak istedim."

Bu durum, sadece bir ay sonra tarihi bir seçime ev sahipliği yapan ve dört yıllık Rastriya Swatantra Partisi'nin (RSP) ezici bir zafer kazandığı Nepal ile tam bir tezat oluşturuyor. Bu zafer, çok sayıda Z kuşağı siyasetçisini parlamentoya gönderdi ve RSP ile ittifak kuran eski rapçi Şah'ı Nepal'in lideri yaptı.

Bu, Asya'da nadir görülen bir başarı öyküsü; zira son yıllarda çok sayıda Z kuşağı protesto hareketi yaşandı, ancak hiçbiri Nepal'deki gençler gibi genç protestocuların güç kazanmasıyla sonuçlanmadı.

Peki neden gençler bir ülkede zafer kazanırken diğerinde bu kadar başarısız oldu?

"Sıradan vatandaşlarla bağ kurabilme yeteneği"

Nepalli genç liderler, zaferlerini hareketlerinin sıradan vatandaşlarla bağ kurabilme yeteneğine bağladılar.

RSP tarafından aday gösterilen ve Kailali bölgesinde milletvekili seçilen KP Khanal, Z kuşağının protestolarının "işlerin yürütülme biçimine dair derin ve uzun süredir devam eden bir hayal kırıklığını ortaya çıkardığını" söyleyerek, "Aynı zamanda, Z kuşağının fedakarlıkları ve sesleri halkın hafızasında kaldı - unutulmadılar. Tutarlılık da önemli bir faktördü. Hesap verebilirlik ve adalet konusunda sesimizi tekrar tekrar yükselttik ve bu mesaj yavaş yavaş geniş bir kitleye ulaştı. Artık sadece [mevcut duruma] bir tepki olmaktan çıktı ve insanların inandığı ve parçası olmak istediği gerçek, güvenilir bir hareket gibi hissettirmeye başladı." dedi.

Ancak analistler, Nepal'in kendine özgü siyasi ortamına ve gençlik hareketinin akıllıca kararlarına da dikkat çekti.

Koalisyon hükümetlerini destekleyecek şekilde tasarlanmış bir seçim sistemiyle, Nepal'de yıllardır hiçbir parti çoğunlukla iktidara gelemedi. BBC haberine göre, ülke, 17 yıl içinde 14 farklı hükümet değiştirdi; bu hükümetler, birkaç köklü partinin ve bir avuç politikacının değişen ittifakları tarafından yönetildi ve eleştirmenler bunu siyasi müzikli sandalye oyunu olarak nitelendirdi. Z protestolarında da görüldüğü gibi, halkın yolsuzluğa karşı duyduğu yoğun öfke, kurulu düzene yönelmişti ve bu durum, nispeten yeni bir parti olan RSP'yi daha çekici kılıyordu.

Westminster Üniversitesi Demokrasi Çalışmaları Merkezi Direktörü Nitasha Kaul, "Nepal örneğinde, baskın olmayan üç köklü partinin de itibarsızlaştırılmasıyla, asıl kazanan genç RSP ve lideri oldu" diye belirtti. Kaul, seçim kazanmanın uzun vadeli seferberlik çalışması gerektirdiğini kaydederek, Tutku, hayal kırıklığı, öfke veya saflık politikasıyla yönlendirilen bir hareket, statükoyu sorgulamada daha başarılı olabilir, ancak seçimleri kazanmada mutlaka başarılı olamaz. Özellikle Güney Asya'da, saygı kültürü, geleneksel toplumsal normlar ve cinsiyet hiyerarşisi, gençlik hareketlerinin başarılı olmasını sıklıkla engelliyor. Ancak Nepal, "başarıya dair iyi bir örnek"ti. Gençlik hareketi, içsel bölünmelerin en aza indirildiği, düşmanlık içermeyen ideolojik çoğulculuğun olduğu ve hareketin sonuçlarını kolayca ele geçirebilecek yerleşik partilerin az olduğu durumlarda daha etkili olacaktır." dedi.

Balendra Şah ile RSP arasındaki ittifak ve birçok genç aktivist ve protesto liderinin partiye katılma kararı, RSP'nin seçim kampanyası için kaynak ve geniş erişim sağlaması sayesinde başarılarına katkıda bulundu.

Tartışmalı olsa da, bu ittifak, lideri Rabi Lamichhane'nin zimmetine para geçirmekle suçlandığı RSP'ye de yardımcı oldu. Parti, seçmenlerin etrafında toplanabileceği karizmatik bir politikacı olan ancak güvenebileceği örgütlü bir parti yapısı olmayan Şah ile iş birliği yaparak bu tartışmanın üstesinden gelmiş gibi görünüyordu.

Nepalli siyasi analist Amish Mulmi, "Parti örgütlenmesinin son derece önemli olduğu daha geniş Güney Asya bağlamında, gençlerin önderliğindeki bir partinin, özellikle ilk seçim denemesinde, yaygın bir seçim başarısı elde edebilmesi için kapsamlı bir parti yapısı kurması gerekecektir" dedi.

Genç aktivist Purushottam Suprabhat Yadav, geçen yılki Z kuşağı protestolarının ardından arkadaşlarının yeni bir parti kurma teklifine katıldığında tam olarak bunu düşünüyordu. Yadav, " Hayır. Seçim kazanmak şaka değil. Bir hareket örgütlemek ve seçimde zafer kazanmak iki farklı şey. Siyasi bir parti birdenbire ortaya çıkamaz... çok büyük bir mekanizmaya ihtiyaç vardır. Ayrıca o dönemde kolayca erişemediğimiz finansman ve örgütlenme sorunları da vardı." diye konuştu.

Bunun yerine, 27 yaşındaki genç, Aralık ayında RSP'ye katılmaya karar verdi. Partiyi, yerleşik partilere karşı güvenilir bir alternatif, ülke çapında geniş bir örgütlenme ağına sahip ve siyasi kadrosunda birçok yeni yüz barındıran bir parti olarak gördü. Bu karar meyvesini verdi. Geçen hafta Yadav, RSP'nin orantılı temsil listesindeki milletvekillerinden biri olarak parlamentoda yemin etti.

Bazı analistler, Bangladeş örneğinde bu kritik faktörlerin eksik olduğunu düşünüyor.

Z kuşağı hareketi tarafından devrilene kadar, otoriter Avami Ligi yıllarca Bangladeş siyasetine hakim olmuştu.

Kaul, bunun "ikinci ve üçüncü tarafların 'mağdur' olarak görülmesi" anlamına geldiğini belirterek, BNP ve İslamcı parti Cemaat-i İslami'nin seçimlerde "kuruluş karşıtı duyguların nimetlerinden yararlandığını" kaydetti.

Singapur Ulusal Üniversitesi Güney Asya Çalışmaları Enstitüsü'nde araştırma görevlisi olan İmran Ahmed, bu partilerin kendilerini reform yanlısı olarak tanıttığını ve gençlik hareketiyle yakından ilişkili olduklarını, bu nedenle de "protestoların enerjisini, yeni kurulan gençlik örgütlerinden daha iyi özümseyip yönlendirebildiklerini" belirtti.

NCP'nin tartışmalı ve muhafazakâr Cemaat-i İslami liderliğindeki bir koalisyona katılma kararı özellikle felaketle sonuçlandı ve başta kadınlar olmak üzere genç destekçilerini yabancılaştırdı. Sonuç olarak, NCP yarıştığı 30 sandalyenin sadece altısını kazanabildi.

Delhi'deki Asya Topluluğu Politika Enstitüsü'nün müdür yardımcısı Rishi Gupta, "Bangladeş'teki gerici bir güçle ittifak kurarak, NCP, Z kuşağı davasından çok siyasi iktidarı hedefledi" ve daha fazla seçmene hitap etme "altın fırsatını" heba etti dedi.

Zamanlama da önemliydi. Gupta, Bangladeş'teki Z kuşağı protestoları ile seçimler arasındaki bir buçuk yıllık süre zarfında gençlik hareketinin ivmesinin zayıflamış olabileceğine dikkat çekti. Buna karşılık Nepal, seçimlerini gerçekleştirmek için sadece altı ay beklemişti.

Bangladeşli protestocuların başardığı şey, durumu değiştirmek oldu.

Ahmed'in belirttiği gibi, gösteriler, tartışmayı reform ihtiyacına odaklayarak "ulusal söylemi yeniden şekillendirdi". Bu durum, seçimle birlikte yapılan bir referanduma yol açtı ve çoğu insan anayasada, parlamentoda ve hukuk sisteminde kapsamlı değişiklikler lehine oy kullandı. Yeni BNP hükümeti ayrıca 31 maddelik bir yapısal reform planı da açıkladı. Ancak bazıları hâlâ şüpheci yaklaşıyor.

Ancak bazıları, NCP'nin parlamentodaki küçük dayanağını kullanarak ve imajını düzelterek gençlik hareketini yeniden canlandıracağını umuyor.

Şu anda yerel bir NCP lideri olan Z kuşağı protestocusu Rahat Hossain. "Parti, yaklaşan yerel şehir seçimlerine herhangi bir koalisyon ortağı olmadan aday çıkarıyor. Kendi başına yarıştığı için, bence halk partiyi ulusal seçimlere göre daha çok kabul edecek. Eğer Ulusal Kongre Partisi (NCP) sokaklardaki halkın yanında yer almaya, onlarla birlikte mücadele etmeye ve verdiği sözleri tutmaya devam ederse, gelecekte daha iyi sonuçlar elde edebilir." ifadelerini kullandı.

Hem Nepal hem de Bangladeş'teki genç protestocuların tek bir hedefi var: Değişim için mücadele etmekten asla vazgeçmeyecekler.

Nepal'in yeni Z kuşağı milletvekilleri, büyük beklentiler içinde olan ve değişim arayan seçmenlere karşı yeni hükümetlerini sorumlu tutacaklarına söz veriyorlar.

Yadav, "Artık sokaklardan parlamentoya giriyoruz; toplumdaki yerimiz değişti ama gündemimiz değişmedi. Yolsuzlukla mücadele ve siyasi bağlantı ve kayırmacılığa dayalı atamalara son verilmesi en önemli taleplerimizdir. Bu konuda kendi partimize karşı savaşmak zorunda kalırsak, bunu da yapacağız." dedi.

Hossain, Bangladeş'in yeni hükümeti referandum sonuçlarını onaylamazsa, "gerekirse protesto için tekrar sokaklara çıkacağız" uyarısında bulundu.

"Bangladeş'teki protestoların bir sonraki aşamasına muhtemelen Alfa Kuşağı önderlik edecek."

Edinilen bilgilere göre şirket otel ödemesini yapamazken, yüzlerce kişi dönüş için harekete geçti. Ancak bu noktada da maliyetlerin yüksek olması nedeniyle umre yolculuğundaki yüzlerce kişi mağdur oldu.

Kutsal topraklarda ibadetlerini ifa ederken tur şirketinin mali kriz haberiyle sarsılan vatandaşlar için süreç tam bir belirsizliğe dönüştü. Otellerden çıkarılma tehlikesiyle karşı karşıya kalan kafile, Türkiye'ye dönüş yolunu bulmakta zorlandı. AK Parti Sakarya Milletvekili Ali İnci'nin girişimleri ve Cumhurbaşkanı'nın desteğiyle, mağdur vatandaşlardan 177'si Türk Hava Yolları'na ait uçakla gece yarısı İstanbul'a getirildi. Havalimanında karşılanan kafile, daha sonra otobüslerle memleketleri Sakarya'ya sevk edildi.

Ali İnci, toplamda 600'e yakın vatandaşın mağduriyet yaşadığını, ilk kafilenin getirildiğini ve kalan vatandaşların da Türkiye'ye getirilmesi için çalışmaların sürdüğünü açıkladı.

Geriye kalan yaklaşık 400 vatandaşın ne zaman Türkiye'ye döneceği ve yaşanan maddi kayıpların tur şirketi tarafından karşılanıp karşılanmayacağı merak konusu oldu.

Pazartesi ve salı günleri yurdun batı bölümlerinde parçalı bulutlu bir gökyüzü beklenirken, Akdeniz, İç Anadolu'nun güney kesimleri ve Doğu Anadolu’da yerel sağanak geçişleri görülecek. İstanbul ve İzmir gibi büyükşehirlerde termometreler 17 ile 21 derece arasını gösterirken, doğu illerinde soğuk hava etkisini sürdürmeye devam edecek.

Hafta ortasında hava dengeleri tamamen değişiyor. Çarşamba günü Balkanlar üzerinden gelecek olan soğuk ve yağışlı hava kütlesi, Marmara’dan başlayarak tüm yurdu etkisi altına alacak. Bu sistemle birlikte hava sıcaklıklarının ülke genelinde 4 ila 8 derece arasında azalacağı ve yağışların geniş bir coğrafyaya yayılacağı öngörülüyor.

Soğuk hava dalgasının en keskin etkileri perşembe ve cuma günleri hissedilecek. Özellikle başkent Ankara’da pazartesi günü 16 derece civarında ölçülen sıcaklığın, perşembe günü gündüz 9 dereceye, gece ise 0 dereceye kadar gerilemesi bekleniyor.

Sıcaklık düşüşüyle birlikte yağışın cinsi de değişime uğruyor. Erzurum, Kars ve Ardahan gibi yüksek rakımlı illerde yağışların karla karışık yağmur ve yer yer kar şeklinde olacağı tahmin ediliyor. Batı ve güney kıyılarında ise yağışların kar yerine kuvvetli sağanak şeklinde etkisini sürdürmesi bekleniyor.

Hafta boyunca Doğu Anadolu'nun dik yamaçlarında ve yoğun kar örtüsü bulunan bölgelerinde "çığ tehlikesi" uyarısı kırmızı alarm seviyesinde kalmaya devam ediyor. Yetkililer, eğimli arazilerde oluşabilecek risklere karşı bölge halkını ve ulaşım ağındaki sürücüleri teyakkuzda olmaları konusunda önemle uyarıyor.

Meteoroloji uzmanları, ani sıcaklık değişimlerinin tetikleyebileceği sağlık sorunlarına karşı vatandaşları uyardı. Ayrıca, tarımsal faaliyetlerin devam ettiği bölgelerde oluşabilecek zirai don riski ve ulaşımda yaşanabilecek aksamalara karşı güncel hava tahmin raporlarının yakından takip edilmesi gerektiği vurgulandı.

Elektrik Mühendisleri Odası'nın açıklaması şöyle:

"Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu‘nun (EPDK) açıkladığı yeni elektrik tarifesiyle, bugün (4 Nisan 2026) geçerli olmak üzere konutlarda yüzde 25 zam yapılmıştır. Tarife değişikliğinden, son kaynak tedarik tarifesi için belirlenen yıllık tüketim limitlerini aşmayan perakende satış tarifesi kapsamındaki aboneler doğrudan etkilenecektir. Yıllık ortalama tüketimleri 4000 kWh‘ı aştığı için Son Kaynak Tedariki Tarifesi kapsamına giren abonelere ise dağıtım bedelindeki artışlar yansıyacaktır.

Resmi Gazete‘de 4 Nisan 2026'da yayımlanan ve yürürlüğe giren tarife değişikliği incelendiğinde; konutlar için günlük 8 kWh olarak belirlenen limitin altında kalan abonelere uygulanan perakende enerji bedeline zam yapılmazken, yüksek kademedeki abonelere 1 kWh için 1,615460 TL olarak uygulanan birim fiyat, yüzde 17,4 artışla 1,895808 TL‘ye yükseltilmiştir. Konut abonelerine 1,836166 TL olarak uygulanan dağıtım bedeli ise yüzde 32 artışla 2,4249 TL olmuştur. Böylece, konut abonelerine fatura toplamında yüzde 25 zam yansıtılmıştır.

Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) hesaplamalarına göre, 4 kişilik bir ailenin asgari yaşam standartlarını korumak için aylık 230 kWh enerji tüketeceği varsayılmaktadır. Günlük ortalaması 8 kWh‘i geçmeyen bu tüketim için aile bütçesinden ayrılması gereken 595,8 TL, bu zamla birlikte 744,7 TL‘ye yükselmiştir.

Nisan 2026 itibarıyla oluşacak düşük tüketimli konut faturasının yalnızca yüzde 15,2‘si enerji bedelinden oluşacaktır. Faturanın yüzde 74,8‘ini ise dağıtım bedeli oluşturmaktadır. Fon ve vergilerin oranı ise yüzde 9,8‘de kalmaktadır. Son tarife değişikliğiyle, zaten yüksek düzeyde olan dağıtım bedelinin payı artarak yüzde 75‘e yaklaşmıştır. 2022 yılında 4 kişilik bir ailenin asgari tüketim faturasının toplamında yüzde 22 düzeyinde olan dağıtım bedelinin, Nisan 2026‘da faturanın yüzde 74,8‘ine ulaşması kabul edilemez.

Dağıtım bedelinin fatura içindeki payı

1 Nisan 2021‘de 230 kWh enerji tüketen 4 kişilik ailenin elektrik asgari faturası 183,4 TL idi. Aradan geçen 5 yıllık dönemin sonunda, 4 Nisan 2026 itibarıyla yüzde 306 artışla 744,7 TL‘ye yükselmiştir. Değişimin detaylarına bakıldığında, enerji bedeli yalnızca yüzde 24,5 artarken, dağıtım bedeli ise yüzde 880 zamlanmıştır. Daha net rakamlarla ifade etmek gerekirse, 2021‘de enerji bedeline 91,2 TL ödeyen 4 kişilik aile, 2026‘da aynı tüketim için 113,6 TL ödeyecekken, dağıtım bedeli için ise 56,9 TL yerine 557,7 TL ödeyecektir.

Aradan geçen 5 yıllık süre içinde enerji maliyetleri daha kabul edilebilir düzeylerde artarken, dağıtım bedelinin katlanarak faturayı yuttuğu görülmektedir. Özetle, dağıtım bedelindeki bu fahiş artışlar yaşanmasa, dağıtım bedelleri de enerji bedeli seviyesinde artırılsaydı, fatura toplamına yansıyan artış yüzde 24,5 ile sınırlı kalırdı. Bu durumda, 1 Nisan 2026 itibarıyla aynı tüketime sahip konutlara 744,7 TL yerine 228 TL fatura edilirdi. Aradaki 516 TL‘lik fark, elektrik dağıtım özelleştirmelerinin yurttaşlara yarattığı yükün son 5 yıllık kısmı olarak nitelendirilebilir. Bu rakamlar, enerji üretim maliyetlerinin artmadığı koşullarda bile dağıtım bedeline zam yapıldığını ve özellikle dar gelirli vatandaşlardan dağıtım şirketlerine kaynak aktarıldığını kanıtlamaktadır. Doğal olarak faturanın en önemli kalemi olması gereken enerji bedelinin, dağıtım bedelinin çok gerisinde kalması, piyasanın çarpık bir biçimde yapılandığını gözler önüne sermektedir.

Dağıtım bedelindeki bu artış, hizmetin fahiş fiyatla verildiğinin temel göstergesidir. Üstelik dağıtım bedeli şehit aileleri hariç tüm abone grupları için yüzde 32 düzeyinde artırılmıştır. Yıllık ortalama tüketimleri 4000 kWh limitini aştığı için Son Kaynak Tedariki Tarifesi kapsamına giren abonelere de dağıtım bedeli zammı yansıyacaktır. Yurttaşların hayatını olumsuz etkileyeceği kesin olan ve iğneden ipliğe her şeyin zamlanmasına neden olması beklenen, enflasyon oranını artıracağı kesin olan bu zam kararı, gece saatlerinde EPDK‘nın sitesine konulan basit bir metinle duyurulmuştur. Tarife değişikliklerinin 3 aylık dönemlerle önceden belirlenen takvimle yapılması gerekirken, EPDK‘nın ayın istediği bir gününde bir sonraki günden başlayacak şekilde zam açıklamasının önüne geçilmelidir.

EPDK birkaç gün önce, bugünden (4 Nisan 2026) geçerli olmak üzere Piyasa Takas Fiyatı (PTF) tavan fiyatını MWh başına 4.500 TL‘ye yükseltmişti. Bu tavan, elektrik üreticilerinin spot elektrik piyasasında verebilecekleri azami fiyat teklifi sınırıdır. İçinde bulunduğumuz dönemde elektrik üretiminde ucuz maliyetli hidroelektrik santralların da etkisiyle PTF‘ler düşük seyrediyor. Yaz aylarında talep artışı yaşandığında ve doğal gaz ile ithal kömür santrallarının payının artırılması gerekliliği ortaya çıktığında PTF‘nin tavan düzeylere ulaşması ihtimali vardır. PTF tavanındaki bu fahiş artıştan etkilenme ihtimali olan hane sayısını azaltmak için Son Kaynak Tedarik Tarifesi sınırı acilen yükseltilmelidir. Ayrıca bugünden geçerli olacak şekilde yine EPDK tarafından elektrik üretiminde kullanılan doğal gaza yüzde 19,42 oranında zam yapılması, önümüzdeki aylarda yeni elektrik zamları yaşanacağına işaret etmektedir.

Sosyal Tarife çağrısı

Fatura yükü altında ezilen ve karanlığa mahkûm edilen hanelerin arttığı günümüzde, enerji politikaları "sosyal tarife" esasıyla yeniden düzenlenmelidir. Enerjiyi bir kâr kapısı olmaktan çıkarıp halkın hizmetine sunmak için kamunun doğrudan yatırım yapması gerekir. Maliyetleri düşürmek için özel şirketler yerine devlet doğrudan yatırım yapmalı, dağıtım şirketlerine kaynak aktarımı durdurulmalıdır. Tarifeler; ticari ve siyasi çıkarlardan uzak, üretimi ve ekonomiyi destekleyecek özerk bir yapı tarafından belirlenmelidir. Enerji güvenliğini sağlamak için özelleştirilen tüm üretim ve dağıtım tesisleri acilen kamulaştırılmalıdır. İşlevini yitiren EPDK kapatılmalı; yerine kamulaştırma sürecini yönetecek, halkın çıkarını gözeten bir Kamulaştırma İdaresi Başkanlığı kurulmalıdır.

KCM Trade baş piyasa analisti Tim Waterer, “Güçlü gelen son tarım dışı istihdam (NFP) verisi, merkez bankasının şahin duruşunu pekiştirdi. Petrol kaynaklı kalıcı enflasyon endişeleri de altının geleneksel güvenli liman cazibesini gölgeliyor” dedi.

Cuma günü açıklanan verilere göre, ABD’de tarım dışı istihdam mart ayında 178 bin kişi arttı ve Aralık 2024’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. İşsizlik oranı ise yüzde 4,3’e geriledi.

ABD 10 yıllık tahvil getirileri ve dolar endeksi yükselerek dolar cinsinden fiyatlanan altın üzerinde baskı oluşturdu. Brent petrol fiyatları ise ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın küresel enerji arzını aksatmaya devam etmesi nedeniyle yükseldi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı salı gününe kadar yeniden açmaması halinde Tahran’a “cehennemi yaşatacağı” tehdidinde bulundu. ABD istihbarat değerlendirmeleri ise İran’ın bu geçiş yolunu yakın zamanda açmasının pek olası olmadığını gösteriyor.

Yatırımcılar, bu yıl Fed’in faiz indirimi ihtimalini neredeyse tamamen fiyatlamadan çıkardı. İran savaşı öncesinde yıl içinde iki faiz indirimi beklentisi bulunuyordu.

Spot gümüş yüzde 1,4 düşüşle ons başına 71,98 dolara gerilerken, platin yüzde 0,9 kayıpla 1.970,38 dolara indi. Paladyum ise 1.503,52 dolar seviyesinde yatay seyretti.

Jandarma ekipleri belediye binasında yaklaşık 5 saat süren çalışmalarını tamamladı. Ekipler tarafından önemli evrak ve bilgisayarlar torbalarla Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı’na götürüldü.

il Jandarma Komutanlığı’nda gözaltı işlemleri tamamlanan 3 kişi, tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı.

1941'de Japon İmparatorluğu'nun Pearl Harbor'a düzenlediği saldırı 2.400'den fazla Amerikalının ölümüne yol açmış ve ABD'yi savaşa katılmaya teşvik etmiştir.