Örgütün yapısına ve finansal ayaklarına yönelik uzun süredir titiz bir çalışma yürütüldüğünü vurgulayan İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, örgütün yurt dışı yapılanmasına dair önemli detaylar paylaşarak konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Alihan K, 2016 yılında bu örgütün başına geçti. Başına geçmesiyle birlikte faaliyetler daha büyük bir gizlilik içerisinde yürütülmeye başlandı. Şu anda Almanya'nın Köln şehrinde büyük bir merkez inşa ettiklerini biliyoruz. Tamamlandığında 70 milyon dolarlık dev bir yatırım olacak bu genel merkez binası bittiğinde, faaliyetlerin tamamının buraya kaydırılacağını ve artık oradan yürütüleceğini değerlendiriyoruz. Dolayısıyla bu; örgütün suç ve finansal ayaklarına yönelik, uzun süredir üzerinde titizlikle çalışılan bir operasyondu ve bugün gerçekleştirilmiş oldu. İlerleyen günlerde operasyonun neticeleri ve detayları çok daha net bir şekilde ortaya çıkacaktır."

"Süleymancılar" grubunun lideri

Bu arada, Alihan K.'nın kamuoyunda "Süleymancılar" olarak bilinen dini oluşumun lideri olması dikkati çekti. TRT Haber, soruşturmaya ilişkin haberinde, operasyonun herhangi bir sosyal veya dini faaliyet alanına göre yürütülmediğini iddia etti.

Ne olmuştu?

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 'Alihan K.' suç örgütüne yönelik geniş kapsamlı mali suç operasyonu başlatıldı. 17 ilde ve 123 adreste gerçekleştirilen operasyonda Alihan K.'nin de aralarında bulunduğu 30 şüpheli gözaltına alınmıştı.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan yapılan açıklamaya göre; liderliğini Alihan K.'nin yaptığı çıkar amaçlı suç örgütüne yönelik, 'Suç örgütü kurma ve yönetme, suç örgütüne üye olma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık, vergi usul kanununa muhalefet' suçlarından soruşturma başlatmıştı.

Soruşturma kapsamında 17 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi. Aralarında Alihan K.’nin de bulunduğu 30 şüpheli gözaltına alınırken, toplam 49 şüpheli hakkında işlem başlatıldı. 3 şüphelinin yurt dışında olduğu belirlenirken, diğer şüphelilerin yakalanması için çalışmaların sürdüğü bildirildi. Operasyonda ayrıca 43 şüpheli adresi ile 33 şirkete ait 80 adreste arama ve el koyma işlemi gerçekleştirildi.

İhbar üzerine bölgeye AFAD, jandarma, Jandarma Arama Kurtarma (JAK), DSİ ve sağlık ekipleri sevk edilirken, arama kurtarma çalışmaları yapıldı. B. K.’nın cansız bedenine, sele kapıldığı noktadan yaklaşık 11 kilometre ileride ulaşıldı. B. K.’nın cansız bedeni ise olay yerinden yaklaşık 9 kilometre uzaklıkta bulundu.

Gece boyunca devam eden arama çalışmalarında anne Z. K.’nın cansız bedenine de bu sabah taşkın sularına kapıldığı noktadan yaklaşık 5 kilometre ileride ulaşıldı.

Toplam konut satışları içinde ilk el konut satışlarının payı yüzde 34,4, ikinci el olanların payı yüzde 65,6 oldu.

Türkiye genelinde ipotekli konut satışları, temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 23,7 artarak 23 bin 888 olarak hesaplandı.

Diğer konut satışları ise temmuzda yıllık bazda yüzde 23,1 azalışla 99 bin 715 olarak gerçekleşti. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı yüzde 19,3, diğer satışların payı yüzde 80,7 oldu.

Takvim etkilerinden arındırılmış serilerde, temmuzda 2025'in aynı ayına göre ilk el konut satışları yüzde 8,6, ikinci el konut satışları yüzde 20,9 azaldı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış serilerde de bir önceki aya göre ilk el konut satışları yüzde 5,1, ikinci el konut satışları yüzde 5,4 geriledi.

Yabancılara 2 bin 120 konut satıldı

Yabancılara yapılan konut satışları, temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,9 artarak 2 bin 120 oldu. Temmuzda, toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı yüzde 1,7 olarak gerçekleşti.

Geçen ay uyruklarına göre en fazla konut satışı 394 ile Rusya, 189 ile İran, 145 ile Ukrayna vatandaşlarına yapıldı.

Ocak-temmuz dönemi

Bu yılın ocak-temmuz döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla ilk el konut satış sayısı yüzde 0,8 azalarak 264 bin 16 oldu. İkinci el konut satış sayısı aynı dönemde yüzde 7,5 azalışla 559 bin 103'e geriledi. Böylece söz konusu dönemde satılan toplam konut sayısı, 2025'in aynı dönemine göre yüzde 5,5 azalışla 823 bin 119 olarak kayıtlara geçti.

İpotekli konut satışı, ocak-temmuz döneminde yüzde 30,9 artarak 166 bin 682'ye çıktı. Bu yılın 7 aylık döneminde diğer konut satışları, yüzde 11,7 azalışla 656 bin 437'ye geriledi.

Aynı dönemde yabancılara yapılan konut satışları, geçen yılın ocak-temmuz dönemine göre yüzde 7,3 azalarak 11 bin 203 oldu

Buna göre Karahan, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 26'dan yüzde 28'e çıkardıklarını duyurdu. Karahan, enflasyonun 2027 sonunda yüzde 15'e, 2028 sonunda ise yüzde 9'a gerilemesini, orta vadede ise yüzde 5'lik hedefte istikrara kavuşmasını öngördüklerini belirtti.

Merkez Bankası Başkanı Karahan'ın sunumunda öne çıkanlar şöyle:

Dezenflasyon sürecinin seyrinde bu yıl öne çıkan jeopolitik gelişmeler, Mayıs Enflasyon Raporu’ndan bu yana dalgalı seyrini koruyor. Bu gelişmelerin enflasyon görünümü üzerindeki etkilerini proaktif bir şekilde takip ediyoruz.

Haziran ayında ABD ile İran arasında varılan mutabakatın ardından jeopolitik risklerde geçici bir gerileme gözledik. İzleyen dönemde jeopolitik riskler, savaşın seyri ve taraflar arasında yeni bir anlaşma ihtimaline ilişkin haber akışı nedeniyle dalgalı bir görünüm sergiledi.

Enerji fiyatları, küresel enflasyon üzerinde etkisini sürdürüyor

Küresel büyümenin 2026 yılında ivme kaybetmesi bekleniyor. Dalgalı bir seyir izleyen enerji fiyatları, küresel enflasyon ve enflasyon beklentileri üzerinde etkili olmayı sürdürüyor.

İkinci çeyrekte hizmet üretimi yataya yakın seyrederken sanayi üretimi arttı. İşgücü piyasasında, ikinci çeyrekte manşet işsizlik oranının gerilediğini görüyoruz.

İkinci çeyrekte altın hariç bakıldığında perakende satışların büyümesi bir önceki çeyreğin altında gerçekleşti.

İkinci çeyrekte cari açık millî gelire oran olarak tarihsel ortalamaların altında bir seyir izledi.

Arz yönlü baskılar önceki Rapor dönemine kıyasla bir miktar hafiflese de, dezenflasyonda ivme kaybına neden olmaya devam etti.

Diğer taraftan, yönetilen/yönlendirilen ürünlerde fiyat artışlarının bir süredir TÜFE’nin üzerinde seyrettiğini görüyoruz. Dolayısıyla söz konusu ürünleri dışlayan F endeksi manşet enflasyonun altında seyrediyor.

Temmuz ayında enflasyonun ana eğiliminde dağılım bazlı göstergeler öncülüğünde gerileme gördük. Bununla birlikte, tasarım gereği daha uzun vadeli eğilimleri yansıtan ve tek seferlik etkileri dışlayan trend enflasyon göstergesi görece yatay seyrediyor.

Gıda enflasyonundaki olumsuz ayrışma belirginleşti

Bildiğiniz gibi, jeopolitik şokun enflasyondaki ilk yansımaları ağırlıklı olarak enerji ve petrokimya ile bağlantısı güçlü alt gruplar üzerinden gerçekleşti. Bu doğrultuda, enerji ve temel mal grubu enflasyonlarında ikinci çeyrekte bir güçlenme izledik.

Gıda üretimi görünümündeki genel iyileşmeye karşın, gıda enflasyonundaki olumsuz ayrışma belirginleşti.

Jeopolitik gelişmeler eşliğinde artan belirsizlikler neticesinde enerji fiyatları temmuz ayında yeniden yükseldi. Öncü göstergeler, bu etkilerin ağustos ayına da sarktığına işaret ediyor.

Sıkı para politikasının tüketim talebinde yol açtığı yavaşlama, temel mal enflasyonundaki artışı sınırlayan önemli bir faktör oldu.

Arz şoklarına rağmen, hizmet enflasyonundaki yavaşlama devam ediyor. Talebin zayıflaması bu görünüme katkıda bulunuyor. Hizmet enflasyonundaki yavaşlamada, özellikle kira ve eğitim hizmetlerinin rolü belirgin.

Akaryakıt fiyatlarındaki artışın etkileriyle ulaştırma hizmetlerinin ilk yedi aydaki fiyat artışları güçlü oldu. Ayrıca, son dönemde haberleşme hizmetleri enflasyonunda da bir güçlenme gözlüyoruz.

Son Rapor döneminden bu tarafa sıkı para politikası duruşunu desteklemek amacıyla, 1 hafta vadeli repo ihalesi açmadık. Piyasanın likidite ihtiyacını ise üst banttan yapılan gecelik fonlama işlemleri ile karşılamayı sürdürdük.

TL mevduat, kredi büyümesi ve likidite yönetimi odaklı makroihtiyati tedbirleri sıkı parasal duruşumuzu desteklemek üzere uygulamaya devam ediyoruz.

2025 yılı son çeyreğinde hızlanan kredi büyümesi 2026 yılı ikinci çeyreğinden itibaren belirgin yavaşladı.

Enflasyon tahminlerinde yukarı yönlü güncelleme

2026 yıl sonu enflasyon tahminimizi yüzde 28 olarak yukarı yönlü güncelledik. Enflasyonun 2027 yıl sonunda yüzde 15’e, 2028 yıl sonunda ise yüzde 9’a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz.

Savaş ve ateşkesin gidişatına bağlı olarak petrol ve doğal gaz fiyatlarının daha uzun süre daha yüksek kalması, yukarı yönlü risklerin başında geliyor. Ayrıca motorin fiyatlarında rafineri marjları kaynaklı yükselişler de enerji fiyatları üzerindeki yukarı yönlü riskleri canlı tutuyor.

Gıda fiyatları tarafında, uluslararası tarımsal emtia fiyatları, tarımsal girdi fiyatları, iklim koşulları ve arz gelişmeleri her zamanki gibi önemini koruyor. Özellikle işlenmemiş gıda grubunda arz yönlü gelişmeler, kısa vadeli enflasyon görünümü üzerinde her iki yönde de etkili olabilir.

Her fırsatta vurguladığım gibi; fiyat istikrarı, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için bir ön koşul. Bu nedenle, ara hedeflerle uyumlu bir seyir içinde fiyat istikrarı sağlanana kadar, sıkı para politikası duruşunu kararlılıkla sürdüreceğimizi yeniden belirtmek isterim.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, Enflasyon Raporu sunumu sonrası soruları yanıtladı.

Önümüzdeki döneme ilişkin risklerin olduğu yerde dışsal şokları ve beklentileri yeterince dahil ediyor mu?

Son üç yıla baktığımızda tahminlerimizin ve hedeflerimizin üzerinde kaldığını kabul etmemiz gerekiyor. Birçok dışsal şokla karşı karşıya geldik ve bunlar olumsuz yönde oldu. Bu şoklar neticesinde enflasyonda hedeflerimizin üzerinde kaldık; sıkı para politikası olmasaydı daha yüksek seviyeleri görürdük. Kısa vadeden ziyade orta vadeye odaklanmak lazım, kalıcı refah artışı için fiyat istikrarı şart. En doğrusu kararlılıkla devam etmek, dezenflasyon odaklı sıkı duruşumuzu sürdüreceğiz.

Gözlemlediğiniz fiyatların doğası ile ilgili bir sapma mı oldu? Ağustos TÜFE’sinde dayanıklı malda bir bozulma mı göreceğiz?

Ana eğilim tahminlerimizden farklı olarak olumlu oldu, manşete aynı oranda yansımadığı bir ay oldu. Birden fazla faktör öne çıkıyor. Savaşın yeniden başlaması etkili oldu. Gıda temmuz ayında öne çıkan bir unsur oldu. Ana eğilim de bir miktar geriledi. Temel malın iyi gelmesinden temel fark oluştu. Kira ve eğitimde bizim beklediğimizden bir miktar daha iyi bir görünüm söz konusu oldu. Savaşa yönelik gelişmelere rağmen bu iyileşmenin iyice netleşiyor olması oldukça önemli. Özetle bakmak gerekirse temmuz ayında bizim beklentimize göre farklı gerçekleşmenin temel mal üzerinde kaynaklandığını, burada da sıkı para politikasının bizim tahminimizden daha etkili olmasının öne çıktığını görüyoruz. Ağustos ayına sarkan bir etki söz konusu değil; ağustos ayının kendine has dinamikleri olacak. Ağustos ayı için yönlendirme yapmayı sağlıklı bulmuyorum.

Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kararla, motorinde ÖTV düzenlemesi ve eşel mobil uygulamasında değişiklik yapıldı.

Buna göre, bugün itibarıyla motorin üzerinden alınan ÖTV tutarı, ağustos ayının kalan kısmı için sıfır olarak uygulanacak, sonraki aylarda ise yıl sonuna kadar her ay 3'er lira artırılarak belirlenecek. Dolayısıyla ÖTV olarak eylül ayında 3 lira, ekimde 6 lira, kasımda 9 lira, aralıkta 12 lira alınacak.

Belirlenen ÖTV tutarı, 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren 13,9006 lira olarak uygulanacak ve eşel mobil uygulaması öncesi seviyeye çıkarılacak.

Motorinde ÖTV tutarları yeniden belirlendiği için eşel mobil uygulaması, motorin türü mallar bakımından yürürlükten kaldırıldı.

Kararla benzin ve LPG türü mallar bakımından mevcut eşel mobil sistemi uygulamasında değişiklik yapılmadı.

Bu mallarda yurt içi rafineri fiyatlarında artış yaşanması durumunda, 30 Eylül'e kadar fiyat artışlarının ÖTV'den karşılanma oranı yüzde 25 olacak, yurt içi rafineri fiyatlarında indirim yaşanması durumunda ise bu indirimin tamamı kadar ÖTV tutarlarında artış uygulamasına devam edilecek.

Eşel mobil sistemi öncesi ÖTV tutarlarına ulaşılmasa bile bu sistem 1 Ekim itibarıyla tamamen yürürlükten kaldırılarak serbest piyasa fiyatlamasına geçilecek.

Uluslararası piyasalarda son dönemde yaşanan gelişmelerin etkisiyle motorinin pompa satış fiyatlarında benzine kıyasla önemli artışlar meydana geldi.

Kararla tüketiciler, nakliyeciler ve sanayicilerin üzerindeki fiyat baskısının azaltılması ve enflasyonla mücadele kapsamında motorin fiyatlarının aşağı çekilmesi amaçlanıyor.

Bu kapsamda, benzin ve LPG'de mevcut uygulamanın sürdürülmesine, motorin ÖTV'sinde ise kademeli ve kontrollü bir yaklaşım izlenmesine karar verildi.

Kararla, dezenflasyon sürecinin desteklenmesi yanında ekonomik aktivite ve rekabet gücü üzerindeki maliyet baskısının sınırlandırılması da hedefleniyor. Motorinin başta gıda, ulaştırma ve sanayi olmak üzere ekonominin geneline yayılan ikincil etkileri dikkate alınarak, fiyat artışlarının maliyetlere yansımasının sınırlandırılması ve Türkiye'nin rekabet gücünün korunması öngörülüyor.

Aynı zamanda, motorin fiyatlarında oluşabilecek aşırı dalgalanmaların enflasyon beklentilerini ve fiyatlama davranışlarını bozmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Bütçe disiplini ve mali sürdürülebilirlikten taviz verilmeyen uygulamayla, enflasyonla mücadele, reel sektörün rekabet gücü ve kamu maliyesi dengeleri birlikte gözetildi.

İmamoğlu Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi'nden paylaşılan istifa mesajında şu ifadeleri kullandı:

"Kıymetli Yurttaşlarım, Değerli Yol Arkadaşlarım, 17 yıllık Cumhuriyet Halk Partisi üyeliğimden istifa ediyorum. Bu karar, ülkemizin geleceğine dair inandığım değerlere ve milletimize karşı taşıdığım sorumluluğun bir sonucudur. Bugüne kadar birlikte emek verdiğimiz, omuz omuza yürüdüğümüz tüm yol arkadaşlarıma teşekkür ediyorum. Bugün Türkiye’nin daha güçlü, daha demokratik ve daha umut dolu yarınlarını birlikte inşa etmek için YENİ bir yol açıyoruz. Sizleri bu yürüyüşün bir parçası olmaya, umudu birlikte büyütmeye ve geleceği birlikte kurmaya davet ediyorum."

CHP Sözcüsü Müslim Sarı, tutuklanmasının ardından İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Ekrem İmamoğlu'nun CHP'den istifa etmesine ilişkin sosyal medya hesabından açıklamada bulundu.

CHP Sözcüsü Sarı, açıklamasına şu ifadeleri kullandı:

"Silivri’de tutuklu bulunan Ekrem İmamoğlu’nun CHP’den istifa etmesi şaşırtıcı olmamıştır. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun yol göstericiliğinde ilçe başkanlığı, ilçe belediye başkanlığı, ardından yine Sayın Kılıçdaroğlu’nun desteği ve ısrarı ile İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olmuştur. Kendisi İstanbul’a aday olmaya cesaret edemediğinde, CHP tüm örgütleriyle arkasında durmuş ve helal oylarla seçilmiştir. Son olarak da Cumhurbaşkanı adayı olarak gösterilmiştir.

Bir siyasi partinin üyesiyken başka bir siyasi partinin genel başkanına 'Genel Başkanım' diye hitap etmesi, başka bir partinin kuruluş süreçlerinde yer alması kabul edilemez bir durumdur. Gelinen noktada Cumhuriyet Halk Partisi’nden istifa etmesi, aslında geç kalmış bir karardır. Ülkemizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün iki büyük eserinden biri olan Cumhuriyet Halk Partisi, temiz ve dürüst siyaset anlayışıyla, kişilerin bireysel kariyer hırslarına bağlı olmadan, köklü tarihi ve güçlü örgütüyle emin adımlarla yoluna devam edecektir."

Süreç ile ilgili değerlendirmesinde Kurtulmuş, "Rapor süreçlerinin hiçbirisinde devletin temel nitelikleriyle ilgili tartışma gündeme gelmemiştir. Şehitlerimizin, gazilerimizin, maşeri vicdanın, büyük çoğunluğun kabul edeceği bir şekilde dengeyi oluşturmaya çalıştık. Milli hassasiyetin ve devlet yapısının tamamının korunabildiği ortak bir kararlılıkla yürütülmüştür. Onun için büyük bir destek sağladı" dedi.

"Böylesine zor bir coğrafyada, iddiası olan bir ülke olarak Türkiye, iç kalesini tahkim etmek mecburiyetindedir. Bu süreç böyle başlamıştır" diyen Kurtulmuş, "Raporun kapıyı araladığını, büyük oyla kabul edilen yasanın da kapıyı tamamen açtığını görüyorum. Bu yol birliğin, kardeşliğin yoludur" ifadelerini kullandı.

Kurtulmuş, açıklamasında, "Eski dönemin alışkanlıkları üzerinden siyaseti konuşma devri artık geride kalmalıdır. Husumete ya da karşıtlıklara dayalı bir dilin bırakılması gerektiğini düşünüyorum. Herkes yeni dönemin hassasiyetine uygun, barış ve kardeşlik diliyle konuşmak durumundadır. Önceki ezberlerine göre yapılan siyasetin bundan sonra bir karşılığı olmayacak" dedi.

Çerçeve yasa ile ilgili "Milli egemenliğimizi, birliğimizi, bütünlüğümüzü, ulus devlet, üniter yapımızı bozacak bir tek cümle yoktur" değerlendirmesini yapan Kurtulmuş, "Bu bir genel af değil. Tek tek her bir dosyayla ilgili Kurul'da kararlar verilecek ve Kurul'un verdiği kararlar çerçevesinde uygulama gerçekleşecek" ifadelerini kullandı.

Kaza kırıma uğrayan F-16 uçağı alev alırken kendini fırlatarak hayatta kalmayı başaran F-16 pilotu kazanın ardından ambulansla Yalova Eğitim Araştırma Hastanesi'ne götürülüp tedavi altına alındı. Pilotun sağlık durumunun iyi olduğu öğrenildi. Uçağın Eskişehir 1. Hava Jet Üssü Ceylan Filo'ya ait olduğu belirtildi.

MSB'den açıklama yapıldı

Milli Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada "Hava Kuvvetlerimize ait bir adet F-16 uçağımız, eğitim uçuşu sırasında Yalova’da kaza kırıma uğramış, pilotumuz atlayarak kurtulmuştur. Kaza kırım nedeni, yapılacak detaylı inceleme sonucu belirlenecektir" denildi.

Olay yerinde incelemelerin devam ettiği bildirildi.

Bağımsız Maden İş Sendikası'nın sosyal medya hesabından yapılan açıklamada şöyle denildi:

"Açız, yoksuluz, çıplağız! Milli Kütüphane Metro Durağı’nda indik.

Gazeteciler görüntü almasın diye alandan çıkarıldı, metro kapıları kapatıldı. Ablukanız da gözaltınız da bizi geri döndüremez.

Gasp edilen haklarımızı almadan Ankara’dan dönmeyeceğiz. #HoldingSoyuyorBakanBakıyor #BayraktarSorumlusun"

Bloomberg'in anketine katılan ekonomistlerin medyan tahmini enflasyonun aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 3,4 artmasıydı.

Enflasyon Haziran'da aylık bazda 2020'den bu yana ilk kez gerileme kaydetmişti.

Çekirdek enflasyon aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 2,5 ile tahminlere paralel arttı. Böylelikle yıllık bazda çekirdek enflasyon Mart 2021'den beri en yavaş hızda arttı.

Rapor, İran savaşı kaynaklı enerji fiyatı şokunun etkisinin Temmuz ayında azalmaya devam ettiğini gösteriyor. Bu veriler, Fed'e 15-16 Eylül'deki toplantısında borçlanma maliyetlerini artırıp artırmamayı değerlendirirken, enflasyon baskıları ile istihdam artışındaki son yavaşlamayı tartma konusunda Fed'e daha fazla hareket alanı sağlayabilir.

Politika yapıcılar Eylül ayındaki toplantı öncesinde istihdam ve enflasyona ilişkin yeni raporları görecek. Yatırımcılar ise Fed Başkanı Kevin Warsh’un bu ayın ilerleyen günlerinde merkez bankasının yıllık Jackson Hole sempozyumunda yapması beklenen konuşmayı dikkatle takip edecek.

Yapay zekâ yetenekleri hızla gelişirken ve yapay zekâ şirketleri trilyon dolarlık borsa girişlerine doğru hızla ilerlerken, ekonomistler, önceki teknoloji devrimlerine benzer şekilde, ekonomik dönüşümün bu hıza ayak uyduramadığını söylüyor. Sonuç olarak, CEO'lar tutumlarını yeniden şekillendiriyor ve yumuşatarak, yapay zekânın çalışanların yerini almak yerine onları desteklediğini öne sürüyorlar.

Kitlesel iş kayıpları olmamasına rağmen, bir değişim süreci devam ediyor: Yapay zeka, işin doğasını değiştiriyor ve işverenler giderek iş arayanlardan yapay zeka becerilerine sahip olmalarını bekliyor. Bazı ekonomistler, uzun vadede şirketler hangi becerilere ihtiyaç duyduklarını anladıkça, yapay zekanın daha fazla işi serbest çalışma ve sözleşmeli işlere kaydırabileceğini öngörüyor.

Stanford Ekonomik Politika Araştırma Enstitüsü'nün yakın tarihli bir analizinden elde edilen veriler, yapay zekanın henüz büyük iş kayıplarına yol açmadığını gösteriyor. Rapora göre, ChatGPT'nin piyasaya sürüldüğü 2022 yılından bu yana, yapay zekaya en çok maruz kalan çalışanların %20'sinin işsizlik oranı %0,77 puan artarken, en az maruz kalan çalışanlar için bu artış %0,85 oldu. Yapay zeka, bu yılın başlarında ulusal ortalama olan %4,2'ye kıyasla %5,6'ya ulaşan yeni mezunların artan işsizliğinde bir faktör olabilir. Ancak rapor, uzaktan çalışma ve pandemi dönemindeki aşırı işe alımların azalması gibi faktörlerin de rol oynadığını belirtiyor.

Stanford Enstitüsü'nde araştırmacı ve raporun ortak yazarlarından Erika McEntarfer, "Etkilerin ilk olarak görüleceği mesleklerdeki istihdam eğilimleri büyük ölçüde istikrarlı. Bilgisayar devriminin işgücü piyasalarını tamamen dönüştürmesi on yıllar sürdü ve şu anda gördüklerimiz de buna çok benziyor." diye konuştu.

Ancak yapay zekanın istihdam üzerindeki etkisini doğru bir şekilde ölçmek zorlu bir iştir. Guardian'ın haberine göre, devlet istatistikleri doğası gereği güncel değildir ve belirli teknolojilerin etkisini takip etmezken, özel sektör rakamları daha güncel olsa da daha az kapsamlıdır. Bu nedenle, ekonomistler genel olarak yapay zekanın bir etkisi olacağı konusunda hemfikir olsalar da, bu etkinin ne kadar büyük olacağını ve ne zaman gerçekleşeceğini tahmin etmekte zorlanıyorlar.

Şimdilik, yapay zekanın en büyük etkisi iş sayısında değil, işlerin niteliğinde. Rolleri birleştiriyor, otomasyonu mümkün olan işler için yeni işe alımları engelliyor ve işe alınma kriterlerini yükseltiyor; bu da işsizlik oranlarına büyük ölçüde dokunmamasına neden oluyor.

İşe alım eğilimleri, yapay zekanın işverenler için giderek daha önemli hale geldiğini gösteriyor. ZipRecruiter'ın son işveren anketine göre, işverenlerin yaklaşık %74'ü yapay zeka becerilerini güçlü bir avantaj veya gereklilik olarak görüyor; %13'ü ise bu becerileri sadece teknik rollerde değil, şirket genelinde de şart koşuyor . Ankete katılan işverenlerin yarısı, adayların ilk günden itibaren pratik veya ileri düzey yapay zeka kullanıcıları olmasını bekliyor. Ve bazen bu gereksinimler iş ilanlarında doğrudan "yapay zeka" olarak değil, hız, kalite ve kendi kendine yeterlilik etrafındaki artan beklentiler olarak ortaya çıkıyor.

ZipRecruiter'da işgücü ekonomisti olan Nicole Bachaud, " En belirgin trend çizgisi, küçülen bir havuzdan ziyade yükselen bir çubuktur. İşçiler için işgücü piyasasındaki zorluk, giderek artan bir şekilde salt iş kıtlığından ziyade beceri eşleştirmesiyle ilgili." dedi.

Bachaud, işverenlerin aynı anda hem işe alımlar yaptığını hem de işten çıkarmalar gerçekleştirdiğini – teknoloji, müşteri desteği ve işletme yönetimi ve operasyonları – belirterek, bunun “işverenlerin başarı için gereken tam beceri setini hâlâ çözmeye çalıştığını” gösterdiğini sözlerine ekledi.

Stanford Üniversitesi'nde ekonomi profesörü olan Nicholas Bloom, bunu iş piyasasındaki türbülans olarak nitelendiriyor. Bloom, yapay zekanın bazı işleri yok ettiğini ve yapay zeka sistemlerini uygulamak, satmak, onarmak ve geliştirmek zorunda olan başka işler yarattığını söyledi.

NYU Stern'de yapay zekânın bir mesleğin etkisini ölçmek için kullanılan standart ölçütlerden birinin geliştirilmesine yardımcı olan Profesör Robert Seamans, yapay zekânın etkisini üç kategoriye ayırıyor: ortadan kalkan işler, yaratılan işler ve değişen işler. "Üçüncü kategori açık ara en büyük etkiyi yaratıyor. Yapay zekâ, bilgisayarlar ve internetin yaptığı gibi, çoğumuzun çalışma şeklini değiştiriyor ve değiştirmeye devam edecek." diyor.

Örneğin, yapay zeka kodlama platformu Bolt.new'de, üç kişilik bir analiz ekibi, tüm sistemlerindeki verileri analiz eden bir yapay zeka ajanı geliştirdi ve bu sayede haftada 12 ila 13 saatlik manuel çalışmadan tasarruf sağladı, diye belirtti şirketin CEO'su Eric Simons. Yapay zeka ajanı sayesinde, 30 ila 40 kişilik bir ekibin ürettiği çıktıyı elde ettiklerini de sözlerine ekledi.

Simons, "Aslında değişen şey, bir kişinin ne kadar iş yapabileceği ve bunun iş sayısına yansıması yıllar sonra bile kendini göstermesidir. İşleri daha zor ve çok daha ilginç hale geldi çünkü cevapları üretmek yerine hangi soruların sorulmaya değer olduğuna karar vermekle zaman geçiriyorlar." dedi.

Doğrudan göremeyecek olsanız bile dünyanın dört bir yanından muhteşem görüntülere hazırlıklı olun.

Tutulma, Ay'ın Dünya ile Güneş arasına girmesi ve Güneş ışığının bir kısmının veya tamamının bize ulaşmasını engellemesiyle gerçekleşiyor.

Güneş tutulmasının birçok farklı türü var. Hangisini göreceğiniz, dünyanın neresinde olduğunuza ve Ay'ın ne kadar uzakta olduğuna bağlı olarak değişiyor.

Tam güneş tutulması, Ay'ın Güneş ve Dünya ile mükemmel bir şekilde hizalanması ve Güneş'i tamamen kapatması sonucu gökyüzünün şafak veya alacakaranlıkta olduğu gibi kararması.

Ay'ın gölgesinin orta kısmı olan ay gölgesi bölgesindeyseniz bunu görebilirsiniz.

Bazen tutulmuş Güneş'in etrafında parlak bir hale görebilirsiniz. Bu, normalde Güneş yüzeyinin parlaklığının gizlediği, korona adı verilen en dış atmosferi.

Ay'ın dış gölgesi olan yarı gölge bölgesindeyseniz kısmi bir güneş tutulması görebilirsiniz. Bu durumda Ay, Güneş'in sadece bir kısmını örtüyor ve Güneş hilal şeklini alıyor.

Halkalı güneş tutulması, Ay'ın Güneş'in önünde durduğu ama Dünya'dan tamamen güneşi engelleyemeyecek kadar uzakta olduğu bir durum.

Ay'ın yörüngesi eliptik, yani mükemmel bir daire değil ve Ay, Dünya'dan en uzak noktasında veya bu noktaya yakın bir yerde Güneş'in önünden geçerse, bize daha küçük görünüyor.

Bu tür bir tutulmada, Ay'ın etrafında Güneş'in parlak diskini yine de görebilirsiniz.

Bu tür güneş tutulmaları, Dünya'nın Güneş ile Ay arasında hizalanarak Ay'ın üzerine gölge düşürdüğü ay tutulmalarından tamamen farklı.

Nerelerden izlenebilecek?

Güneş tutulması 12 Ağustos Çarşamba günü gerçekleşecek.

Rusya'nın kuzey kesimlerinde, Grönland'da, İzlanda'da, İspanya'da ve Portekiz'de tam güneş tutulması yaşanacak.

Tutulma Türkiye'den görülemeyecek. Türkiye'den izlenebilecek bir sonraki Güneş tutulması ise 2 Ağustos 2027'de gerçekleşecek parçalı Güneş tutulması olacak.

NASA'ya göre, tam tutulma (güneşin tamamen engellenmesi) öğlen saatlerinde Rusya'nın kuzeyindeki küçük ve ücra bir bölgede gerçekleşecek. Ardından güneş, dünyanın etrafında doğuya doğru ilerleyerek, yerel saatle akşam geç saatlerde, gün batımından hemen önce İspanya'ya ulaşacak.

Çok kısa sürecek, tam tutulma iki buçuk dakikadan az olacak.

ABD'nin kuzey kesimleri, Kanada, Kuzeybatı Afrika ve Avrupa'nın bazı bölgelerinde kısmi güneş tutulması yaşanacak ve bazı yerlerde güneşin % 90'ı veya daha fazlası kaybolacak.

Afrika'nın bazı bölgelerinde ve Avrupa anakarasında gün batımı tutulması yaşanacağı için bu olay daha da özel olacak. Yani güneş batarken kısmen tutulmuş halde olacak.

Güneş tutulmasına doğrudan bakmaya çalışmamanız önemli. Güneş gözlüğü takıyor olsanız bile bunu yapmak retinanızda kalıcı hasara neden olabilir.

Güneşe yalnızca güneş gözlüklerinden binlerce kat daha koyu olan özel güneş tutulması gözlükleri takıyorsanız bakın. ISO 12312-2 uluslararası standardına uygun olanları tercih edin.

Ayrıca, güneş tutulması gözlüğü takıyor olsanız bile, kamera merceğinden, teleskoptan, dürbünden veya başka herhangi bir optik cihazdan bakmayın. NASA'ya göre, yoğunlaşmış güneş ışınları filtreyi yakarak gözünüze zarar verebilir.

Arabuluculuk sürecine yakın bir kaynak, "Her iki taraf da arabuluculara sürenin uzatılması yönünde onaylarını iletti. Ancak iki taraf, uzatma süresi konusunda karar vermek için mesaj alışverişinde bulunuyor" dedi.

Pakistan, Ortadoğu'daki gerilimin çözümüne yönelik olarak ABD ile İran'ı müzakere masasına getirmek için her türlü çabayı gösterdiğini bildirdi.

Haftalık basın toplantısında açıklamalarda bulunan Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tahir Hüseyin Andrabi, "Pakistan, tarafları (ABD ile İran) müzakere masasına getirmek için her türlü çabada bulunuyor." dedi.

Andrabi, doğrudan ve dolaylı kanallar aracılığıyla meselenin çözüme kavuşturulması için yapıcı diyaloğun sürmesini sağlamaya devam edeceklerini dile getirdi.

İranlı kaynaktan yalanlama

Öte yandan İranlı üst düzey yetkili, İran ile ABD arasında ateşkesin uzatılması konusunda görüşme yapılmadığını söyledi. Adı açıklanmayan İranlı kaynak, Tahran’ın anlaşmanın bir başlangıç tarihi olmadığı ve bu nedenle uzatılacak bir durumun da bulunmadığı bakış açısına sahip olduğunu ifade etti.

Ne olmuştu?

ABD ve İran, Nisan ayında Pakistan arabuluculuğuyla bir ateşkes konusunda anlaşmış ve daha sonra 17 Haziran'da nihai bir anlaşmaya yönelik müzakereleri başlatan bir mutabakat zaptı imzalanmıştı. Ancak, görüşmeler daha sonra güvenlik garantileri ve dünyanın en stratejik enerji arzı ve ticaret rotalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndan geçiş özgürlüğü konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle çıkmaza girmişti.

8 Temmuz ile 24 Temmuz arasında ABD ve İran karşılıklı askeri saldırılar düzenledi; Washington İran içindeki hedeflere saldırılar düzenlerken, Tahran da Ürdün, Bahreyn ve Kuveyt de dahil olmak üzere çeşitli Arap ülkelerindeki ABD askeri tesisleri ve teçhizatına yönelik misillemelerle karşılık vermişti.

Texas A&M Üniversitesi’nden Dr. Taner Çokyaşar yaptığı çalışmada bu sorulara cevap aradı; Oksijen'den Baran Can Sayın derledi.

Çalışma kapsamında EPDK lisanslı 9 bin 641 şarj istasyonunun yeterliliği tamamı birer birer elektrikli araçların yaptığı 3 milyon şehirlerarası yolculuk rotası baz alınarak sınandı.

Sonucunda ortaya çıkan tablo ise şu: Batarya ömrünü koruyan güvenli aralıkta yani üst sınır yüzde 80, alt sınır yüzde 20’de kullanıldığında tamamlanabilen yolculukların oranı yüzde 0.3. Diğer bir deyişle istasyonlar arasındaki mesafeler o kadar uzun ki, bataryasını korumak isteyen şoförlerin yüzde 99.7’si bir sonraki şarj noktasına ulaşamadan yolda kalıyor.

(Oksijen’in notu: Araştırmaya göre sürücü bataryayı yüzde 100’e kadar doldurup yüzde 10’a inene dek kullandığı zaman modele alınan 2 milyon 161 bin 247 rotanın hepsini tamamlayabiliyor. Ama batarya ömrü göz ardı edilmiş oluyor.)

Peki bu oranlar nasıl bulundu?

Dr. Çokyaşar sıfırdan üç veri seti yaratmış. OpenStreetMap verilerini kullanarak şehir içi sokaklar hariç otoyolları, devlet yollarını ve il yollarını baz almış. Böylece toplam 55 bin 236 yol bağlantısı elde etmiş. Sonra TÜİK’in nüfus verileriyle 929 ilçeye dağıttığı 100 bin noktadan üç gün için 3 milyon yolculuk türetmiş.

Toplam hacim Karayolları Genel Müdürlüğü’nün günde yaklaşık 1 milyon şehirlerarası özel araç yolculuğu saptamasına endekslenmiş. Üçüncü olarak ise çalışmanın ana konusu olan şarj istasyon verilerini eklemiş.

Elektrikli araçlar için şarj istasyonlarının haritası niteliğindeki Şarj Gezgini kayıtlarında bulunan 170 farklı işletmeciye ait 9 bin 641 istasyonu rotalarda koordinatlarıyla yerleştirmiş.

Bu istasyonlar arasında aslan payı 1827 nokta ile ZES’te. Onu 745 istasyonla Eşarj, 649 istasyonla Trugo takip ediyor. Ama istasyonlar aynı yoğunlukta dağılmıyor. En fazla İstanbul-Ankara-İzmir üçgeni ile Akdeniz kıyı şeridinde var. Yani dağılım düzensiz.

3 milyon araçtan sadece 2 milyon 161 bin 247’si modellemeye giriyor

Gerisi işin hesap kısmı.

Araçlar yola bataryaları yüzde 80-100 arası dolu çıkıyor. Menzilleri 250-550 kilometre. Enerji sarfiyatları ise kilometre başı 150-250 Wh olarak rastgele dağıtılıyor. Rastgele dağıtımda amaç gerçek dünyada olduğu gibi trafikte bazı araçların daha verimli bazılarının daha verimsiz olduğu bir ortam oluşturmak.

Akabinde modelleme her aracı güzergahında ilerletiyor. Bir sonraki şarj istasyonuna varabilenler atanan rotaya doğru devam ediyor. Bu parametreler dahilinde bataryasını tekrar doldurma imkanı bulamayanlar, yani menzili istasyonların arasındaki mesafeye yetmeyen araçlar doğrudan eleniyor.

Böylelikle 3 milyon araçtan sadece 2 milyon 161 bin 247’si modellemeye giriyor. Şarja erişen araçların en yakın istasyona sapıp bataryayı doldurduğu, sonra güzergahından çıktığı noktaya geri döndüğü farz ediliyor ve rota nihayet bulana dek tekrar işliyor. Ekstra enerji ve zaman kaybı da faturaya ekleniyor.

Kapasite yeterli mi?

Sistem başta her aracın rotasını istasyon kapasitesini yok sayarak tekil bazda işletiyor. Fakat bütün bu tekil araçların senaryoları bütün modelde birleştirilince bazı istasyonlara aynı 15 dakika dahilinde sahip oldukları kapasiteden daha fazla aracın yöneldiği ortaya çıkıyor.

Bu da kapasite yetersizliğine yol açıyor.

Bunun üzerine araştırmada dolu bir istasyona denk düşen araçlara bir bekleme süresi veriliyor ve kaybolan bu süre de yolculuğun ekonomik faturasına yansıyor.

İşte tüm bunlara rağmen maliyet hesabında elektrikli araçlar daha ucuz çıkıyor.

Çalışmanın referans değerlerine göre litresi 50 liralık benzin 14 kilometre/litre verimlilikle kilometre başına yaklaşık 3.57 lira maliyet yaratırken kWh’si 13 lira olan elektrik kilometre başına ortalama 200 Wh tüketimle sadece 2.6 liralık maliyete neden oluyor.

Enerji sarfiyatında yüzde 27’lik bu avantaj şarj istasyonu ağındaki sapmaların ve bekleme sürelerinin yol açtığı zararı telafi edip daha karlı bile oluyor.

Kongo Halk Sağlığı Enstitüsü'nün son verilerine göre, ülkenin beş eyaletinde de toplam 4 bin 381 Ebola vakası tespit edildi.

Parlamento Başkanı'nın ofisinden yapılan açıklamada, "Lübnan'da idam cezasının kaldırılmasını amaçlayan yasa tasarısı, üzerinde yapılan değişikliklerin ardından kabul edildi," dendi.

Yeni düzenlemeyle idam cezasının yerini ağırlaştırılmış müebbet hapis ve ağır çalışma cezası alacak.

Lübnan'da idam cezası kanunlarda yer almaya devam etmesine rağmen 2004'ten bu yana hiçbir mahkûm idam edilmemişti. Parlamento kararıyla birlikte ülkede 20 yılı aşkın süredir fiilen uygulanmayan ceza hukuken de kaldırılmış oldu.

Lübnan Adalet Bakanı Adel Nassar, parlamentonun kararını "tarihi" diye nitelendirdi.

Nassar, idam cezasının Lübnan yasalarında bulunmasının bugüne kadar başka ülkelerde bulunan bazı şüphelilerin ülkeye iade edilmesinin önünde de engel oluşturduğunu söyledi. Ölüm cezasını kaldırmış ülkeler, iade edilecek kişinin idam edilme ihtimali bulunması halinde suçluların veya şüphelilerin Lübnan'a gönderilmesini reddedebiliyordu.

Human Rights Watch'un Lübnan araştırmacısı Ramzi Kaiss de AFP'ye yaptığı açıklamada kararı, "ülkedeki insan hakları açısından muazzam bir adım" diye değerlendirdi.

Kaiss, düzenlemenin "asla uygulanmaması gereken zalimce ve keyfi bir cezadan açık bir kopuşu temsil ettiğini" söyledi.

İdam cezasının kaldırılması, Lübnan parlamentosunun mevcut yasama döneminde ele almayı planladığı bir dizi düzenlemenin parçası.

Parlamentonun gündemindeki diğer önemli düzenlemeler arasında, ülkede yıllardır tartışılan genel af yasası da var.

Lübnan'ın kararı, ölüm cezasının halen birçok ülkede yasalar tarafından öngörüldüğü Orta Doğu açısından da bir ilk niteliği taşıyor. Ülke, uzun süredir devam eden fiili infaz moratoryumunu böylece ölüm cezasının tamamen kaldırılması yönünde resmi bir hukuki düzenlemeye dönüştürmüş oldu.

Çalışmanın özellikle motorin fiyatlarında oluşabilecek artışın tüketiciye, nakliye sektörüne ve üretim maliyetlerine etkisini azaltmaya yönelik olacak. Düzenlemenin bu gece Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Hazırlanan çalışmanın temel amacı, küresel petrol fiyatlarındaki yükselişin motorin maliyetlerine doğrudan ve yüksek oranda yansımasının önüne geçmek.

Motorin, yalnızca bireysel araç kullanıcılarını değil, başta taşımacılık olmak üzere lojistik, tarım ve sanayi gibi çok sayıda sektörü doğrudan etkileyen temel bir girdi niteliğinde bulunuyor. Bu nedenle motorin fiyatlarında yaşanabilecek hareketlerin üretim ve ulaştırma maliyetleri üzerinden genel fiyat seviyesine de yansıması söz konusu olabiliyor.

Bakanlığın hazırladığı düzenlemenin de bu maliyet baskısını sınırlayarak dezenflasyon sürecine katkı sağlaması amaçlanıyor.

Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin pompa fiyatlarına etkisini sınırlamak amacıyla uygulanan Eşel Mobil mekanizmasında yıl içinde önemli değişiklikler yapılmıştı.

3 Temmuz 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile sistemin işleyişi yeniden düzenlenmiş, yurt içi rafineri fiyatlarında artış olması halinde bu artışın 1 Ağustos-30 Eylül 2026 döneminde yüzde 25’lik bölümünün ÖTV üzerinden karşılanması kararlaştırılmıştı. Sisteminin 1 Ekim 2026 itibarıyla tamamen sona erdirilmesi de düzenleme kapsamında bulunuyor.

Motorin, 2026 yılına yaklaşık 50 TL bandında başladı

2026 yılına yaklaşık 50 TL bandında başlayan motorin, özellikle Temmuz ayında hızlanan yükselişle birlikte 80 TL sınırına dayandı. Haziran sonunda 64,6 TL olan motorinin fiyatındaki hızlı artış, benzinle arasındaki makası da çift haneli seviyelere taşıdı. Benzin fiyatı ise 10 Ağustos itibarıyla 68,29 TL/litre oldu.

Akaryakıttaki sert yükselişte iki temel unsur öne çıkıyor. Bunlardan ilki, fiyat artışlarının pompaya yansımasını sınırlamak amacıyla uygulanan Eşel Mobil sisteminden kademeli olarak çıkılması. İkinci unsur ise uluslararası petrol piyasalarındaki yukarı yönlü hareket.

Motorindeki artış yalnızca tüketicinin akaryakıt maliyetini değil, taşımacılıktan tarıma kadar geniş bir alanda işletmelerin giderlerini de artırıyor. Haziran sonunda 64,6 TL olan motorin fiyatının kısa sürede 80 TL sınırına dayanması, maliyet baskısının önümüzdeki dönemde de ekonominin farklı alanlarında hissedilebileceğine işaret ediyor. Akaryakıt fiyatlarındaki hareketliliğin ne kadar süreceği ise küresel petrol fiyatları, kur ve vergi politikalarındaki gelişmelere bağlı olacak.

Bloomberg HT tarafından TÜİK verileri baz alınarak hazırlanan güncel grafik, akaryakıt fiyatlarındaki değişimlerin Tüketici Fiyat Endeksi’ne (TÜFE) doğrudan etkisini ortaya koydu. Veriler, yılın ilk yarısında dalgalı seyreden akaryakıt etkisinin temmuz ayında yeniden pozitife döndüğünü gösterirken, asıl etkinin ağustos enflasyonunda görülmesi bekleniyor.

Akaryakıt fiyatlarının enflasyona katkısı Ocak ve Şubat aylarında 0,1 puan seviyesinde gerçekleşti. Mart ve Nisan aylarında ise bu katkı 0,3 puana yükselerek yılın ilk yarısındaki en yüksek seviyeye ulaştı.

Mayıs ve Haziran aylarında ise akaryakıt fiyatlarındaki değişim enflasyonu aşağı yönlü etkiledi. Bu dönemde akaryakıtın TÜFE’ye katkısı eksi 0,1 puan oldu.

Temmuz ayında akaryakıt fiyatlarının TÜFE üzerindeki doğrudan etkisi yeniden 0,1 puan olarak kaydedildi. Ancak zamların ağırlıklı olarak ayın ikinci yarısında gerçekleşmesi, fiyat artışlarının Temmuz enflasyonuna yansımasını sınırladı.

Bu nedenle akaryakıt zamlarının enflasyon üzerindeki daha belirgin etkisinin ağustos ayında ortaya çıkması bekleniyor. Grafik, özellikle temmuzun ikinci yarısında gerçekleşen fiyat artışlarının ağustos enflasyonunda daha güçlü bir şekilde hissedilebileceğine işaret ediyor.

Yatırımcıların odağında ise bugün açıklanacak ABD enflasyon verisi bulunuyor. Verinin, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz politikasına ilişkin beklentiler üzerinde belirleyici olması ve altının yönünü etkilemesi bekleniyor.

Fiyatlar 10 haftanın zirvesini gördü

Altın, salı günü 10 haftanın en yüksek seviyesine ulaşmasının ardından teknik dirençle karşılaştı. Değerli metalin fiyatı, 100 günlük hareketli ortalamanın bulunduğu yaklaşık 4.387 dolar seviyesinde ivme kaybederken, yükseliş eğilimini korudu.

Piyasalarda gözler, altının bu kritik direnç seviyesini aşıp aşamayacağına çevrildi. Direncin kırılması halinde yükselişin güç kazanabileceği, aksi durumda ise kısa vadeli kâr satışlarının gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.

Altın fiyatlarındaki yükselişin önemli desteklerinden biri, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikasına ilişkin beklentilerdeki değişim oldu. Geçen hafta açıklanan zayıf istihdam verisinin ardından yatırımcılar, Fed'in faiz artırma ihtimalini daha düşük fiyatlamaya başladı.

CME FedWatch verilerine göre, eylül ayında faiz artırımı olasılığı yüzde 50'ye geriledi. Faiz beklentilerindeki bu değişim, faiz getirisi sunmayan altına olan talebi destekleyerek değerli metalin yükselişini güçlendirdi.

Piyasaların odağında bugün açıklanacak ABD Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verisi bulunuyor. Temmuz ayına ilişkin enflasyon rakamlarının, Fed'in önümüzdeki dönemde izleyeceği para politikasına ilişkin beklentiler açısından önemli bir sinyal vermesi bekleniyor.

Enflasyonun beklentilerin altında kalması durumunda, Fed'in faiz artıracağına yönelik beklentilerin daha da zayıflayabileceği ve bunun altın fiyatlarına destek sağlayabileceği değerlendiriliyor. Beklentilerin üzerinde gelecek bir veri ise faiz politikasına ilişkin öngörüleri yeniden şekillendirerek altın üzerinde baskı oluşturabilir.

Düşük faiz beklentisi altını destekliyor

Faiz getirisi bulunmayan altın, faiz oranlarının düşeceğine yönelik beklentilerin güçlenmesiyle yatırımcıların ilgisini artırıyor. Piyasalarda Fed'in faiz politikasına ilişkin beklentilerin değişmesi, değerli metalin yükselişini destekleyen önemli unsurlar arasında yer alıyor.

OANDA Kıdemli Piyasa Analisti Kelvin Wong da altındaki yükselişin temel nedenlerinden birinin, Fed'in faiz artıracağına yönelik fiyatlamaların zayıflaması olduğunu belirtti.

Zayıf istihdam verisi sonrası yükseliş hızlandı

Geçen hafta açıklanan ve beklentilerin altında kalan ABD istihdam verisi, altın fiyatlarında yükselişi hızlandırdı. Değerli metal, cuma günü ocak ayından bu yana en güçlü haftalık kazancını kaydetti.

İstihdam piyasasındaki zayıflamanın Fed'in faiz politikasına ilişkin beklentileri değiştirebileceği değerlendirilirken, yatırımcılar üzerindeki faiz artışı baskısının azalabileceği öngörülüyor. Bu beklenti, faiz getirisi bulunmayan altına yönelik talebi destekledi.

Hürmüz gerilimi de piyasaları etkiliyor

Altın fiyatlarında makroekonomik beklentilerin yanı sıra jeopolitik gelişmeler de yakından takip ediliyor. ABD ile Yemen'deki İran destekli Husilerin deniz taşımacılığına yönelik ayrı saldırılarının ardından petrol fiyatlarındaki yükseliş sürerken, bölgedeki gerilim de piyasalarda risk algısını artırıyor.

İran'ın, Washington'ın kendi koşullarını kabul etmemesi halinde Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalacağını açıklaması ise enerji arzına ilişkin endişeleri güçlendirdi. Artan jeopolitik risklerin, güvenli liman talebi üzerinden altın fiyatlarını da destekleyebileceği değerlendiriliyor.

Şimdi kritik eşik ABD enflasyonu

Altın piyasasında kısa vadeli yönün belirlenmesinde bugün açıklanacak ABD enflasyon verisi kritik rol oynayacak. Enflasyonun beklentilerin altında kalması, Fed'in daha sıkı para politikası uygulayacağına yönelik beklentileri zayıflatarak altın fiyatlarında yeni bir yükseliş alanı oluşturabilir.

Buna karşılık, enflasyonun beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi halinde faiz artışı beklentilerinin yeniden güçlenmesi ve bunun da altın fiyatları üzerinde baskı oluşturması bekleniyor. Yatırımcılar, verinin ardından Fed'in faiz politikasına ilişkin sinyalleri yakından izleyecek.

Çelik, sosyal hesabından yaptığı açıklamada, "DEM Parti Eş Genel Başkanı Sayın Tülay Hatimoğulları'nın partimizi ve hükümetimizi hedef alan ifadelerini reddediyoruz. Meclis'te 467 kabul oyuyla yepyeni bir dönem açılmışken DEM Parti Eş Genel Başkanı'nın ilk açıklamalarının haksız ve mesnetsiz bir şekilde partimizi ve hükümetimizi hedef alması ibretliktir" ifadelerini kullandı.

Çelik'in açıklaması şöyle:

"Dem Parti Eş Genel Başkanı Sn Tülay Hatimoğulları’nın partimizi ve hükümetimizi hedef alan ifadelerini reddediyoruz.

Mecliste 467 kabul oyuyla yepyeni bir dönem açılmışken, Dem Parti Eş Genel Başkanı’nın ilk açıklamalarının haksız ve mesnetsiz bir şekilde partimizi ve hükümetimizi hedef alması ibretliktir.

Sayın Cumhurbaşkanımız, Kabine üyelerimiz, Ak Parti yetkililerimiz, tüm kadrolarımız ve milletimiz İsrail’in Filistin’i işgaline en güçlü şekilde karşı çıkıyor ve bu insanlık dışı işgale karşı çıkmaya devam edeceğiz. İnsanlık ittifakının en güçlü sesi Türkiye’dir.

Sn Hatimoğulları’nın İsrail’in Filistin’i işgaline karşı çıkmamızı, soykırımcı Netanyahu’nun sözlerine sahip çıkarak ele almasını kınıyoruz. Türkiye’de ve dünyada “insanlık ittifakı”nın taraftarı olan hiçbir siyasetçi kendi tezini anlatırken soykırımcı Netanyahu’nun sözlerine sahiplenerek referans vermez. Sn Hatimoğulları bu açıklamasını düzeltmelidir. Soykırımcı Netanyahu’nun sözlerini sahiplenen bir yaklaşım, bir siyasetçinin siciline düşülecek en utanç verici kayıttır."

DEM Parti'den açıklama

DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şunları kaydetti:

"Eş Genel Başkanımız Sayın Tülay Hatimoğulları'nın bir televizyon programındaki değerlendirmelerinin bağlamından kopartılması kamuoyunu bilgilendirme ihtiyacı doğurmuştur. Partimizin İsrail'in Filistin'deki işgal ve soykırım politikalarına karşı tutumu tartışmaya yer bırakmayacak kadar açıktır. Meclis kürsüsünden meydanlara, her zaman soykırımın karşısında, Filistin halkının yanında durduk. DEM Parti’nin bu konudaki tavrı sorgulanamaz netliktedir. Eş Genel Başkanımızın değerlendirmeleriyle Netanyahu'ya sahip çıkması ya da sözlerine referans vermesi söz konusu değildir. Kürt meselesi çözümsüz kaldığı sürece, Türkiye'nin karşısındaki bölgesel ve küresel güçler dahil olmak üzere herkes bu meseleyi ne yazık ki kullanmaya çalışmıştır. Bu tespit bir itham değil; bizatihi soykırımcılara karşı Türkiye’nin toplumsal barışının önemine vurgu yapmaktır. Dolayısıyla bu tespitin muhatabı Türkiye veya Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan değil, çözümsüzlükten medet umanlardır. Her zaman olduğu gibi tarafımız mazlum Filistin halkının yanı; soykırımcıların karşısıdır. Bu gerçeklik, polemiklerle değiştirilemez. Açıkça ifade edelim ki, Meclis'te ortak yasa teklifimize 467 evet oyuyla açılan yeni dönem, kelimeler üzerinden gerilim üretmek yerine hepimize tarihi sorumluluklar yüklemektedir. 86 milyonun barış özlemini gölgeleyecek polemiklere yol açılmamalıdır. DEM Parti, iç barışını sağlayarak Ortadoğu’ya model olabilecek demokratik bir Türkiye mücadelesini kararlılıkla sürdürecek. Partimiz bu sorumluluğun bilinciyle, barışın, kardeşliğin ve demokratik bütünleşmenin başarısına odaklanmaya devam edecektir. Tüm tarafların bu tarihi sürecin başarıyla sonuçlanması için duyarlı davranması gerektiğine inanıyoruz."

Yıl başından bu yana devreye alınan çok sayıda endüstriyel ortaklık, Paris yönetiminin askeri lojistikteki yeni hamlesini ortaya koyuyor. Program kapsamında otomotiv tedarikçileri elektrik motoru bileşenleri ve yapay zeka destekli anti-drone mekanizmaları üzerine yoğunlaşırken, büyük üreticiler ise mühimmat taşıyan insansız sistemlerin montajını üstleniyor. EKONOMİM'den Merve Kornik'in haberine göre, yapılan mühendislik revizyonlarıyla, karmaşık dron tasarımlarındaki parça sayıları ciddi oranda azaltılarak seri üretime uygun enjeksiyon kalıplama yöntemlerine geçiş sağlanıyor. Ortak planlamaların tam kapasiteye ulaşması durumunda, ülkenin yıllık askeri insansız araç üretim hacminin on binlerce adede ulaşması öngörülüyor.

Stokçuluk yerine esnek sanayi gücü

Paris yönetimi, bu dönüşümün arkasındaki temel felsefenin devasa ve durağan askeri depolar inşa etmek olmadığını açıkça belirtiyor. Teknolojinin ve elektronik harp yöntemlerinin sahada çok hızlı kabuk değiştirmesi nedeniyle, erken üretilen ürünlerin kısa sürede demode kalma riski bulunuyor. Bu riski bertaraf etmek isteyen yönetim, barış döneminde yalnızca eğitim faaliyetlerine yetecek asgari düzeyde envanter tutmayı, ancak olası bir kriz anında otomotiv fabrikalarını hızla askeri üretim merkezine dönüştürecek dinamik bir tedarik zinciri altyapısını hazır bulundurmayı hedefliyor. Değişen muharebe şartlarına anında uyum sağlayabilen bu yeni model, montaj hatlarının esnekliği sayesinde tek bir yazılım güncellemesiyle tamamen farklı bir İHA modelinin üretimine geçilmesini mümkün kılıyor. Fabrikalardaki iş gücü de sivil araç üretiminden askeri montaja hızla geçebilecek şekilde özel simülasyonlarla önceden eğitiliyor. Böylece hem milyarlarca Euro'luk devasa depolama maliyetlerinden tasarruf ediliyor hem de ordunun elinde her zaman o günün en modern teknolojisine sahip hava araçları bulunması garanti altına alınıyor. Son tahlilde Fransa, fabrikalarını potansiyel birer kışlaya dönüştürerek kıta Avrupası için ezber bozan ve tamamen üretici reflekslerine dayanan yeni bir savunma doktrini inşa ediyor.