20 bin askerden oluşacağı belirtilen gücü komuta edecek ABD'li General Jasper Jeffers, İsrail-Hamas savaşının ardından "kalıcı barış ve refah" sözü vermişti. Ancak İstikrar Gücü için asker taahhüdünde bulunan beş ülkeden hiçbiri kayda değer bir katkı sunmadı. DW haberine göre, Ateşkesi güçlendirme çabaları da sonuçsuz kaldı. Hamas silahsızlanmayı reddederken, İsrail yeni bölgeler ele geçiriyor ve ordunun "militan hedefler" diyerek düzenlediği saldırılarda siviller de hayatını kaybediyor.

Bu süreçte özellikle İran savaşı, Arap ve Müslüman ülkelerin ABD ve İsrail'le açık işbirliği yapmasını daha da zorlaştırdı. Enerji krizi de bölge ülkelerinin kaynaklarını tüketti.

Endonezya taahhüdünü dondurdu

ISF için en büyük katkı vaadi Endonezya'dan gelmişti. 8 bin askerlik taahhüdün bin kadarının Nisan ayında, geri kalanının Haziran'da gönderilmesi planlanıyordu. Ancak ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasının ardından Endonezya bu planı süresiz olarak askıya aldığını duyurdu.

Endonezya Savunma Bakanı Sjafrie Sjamsoeddin, Washington'un "dikkatinin dağılmış" göründüğünü belirterek "Henüz uygulama yönergeleri almadık" dedi. Bakan, ABD-İran çatışmasının yoğunluğu nedeniyle Barış Kurulu'nun geri planda kaldığını, bunun ISF'yi de etkilediğini söyledi.

Jakarta'da bulunan Ekonomi ve Hukuk Çalışmaları Merkezi'nden Muhammed Zulfikar Rakhmat'a göre, İran savaşı Endonezya'da pek gündemde olmayan bir konu. Ancak fiyatlar hızla yükselirken halkın Barış Kurulu'na güveni de düşük.

Rakhmat, "Sokaktaki insanlara sorarsanız, Barış Kurulu'nun Gazze halkına gerçekten yardım edeceğine inanmıyorlar" değerlendirmesinde buludu. Uzman ayrıca ekonomik sıkıntılar nedeniyle Ortadoğu'ya asker gönderilmesine yönelik endişelerin arttığını belirtti.

Endonezya, daha önce Lübnan'daki BM barış gücünde görev yapan dört askerini İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalarda kaybetmişti. Bu durum da kamuoyunda uluslararası askeri görevlere karşı tepkiyi artırdı.

Barış Kurulu: Sorun Hamas'ta

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) yorum yapmayı reddederken, Barış Kurulu Sözcüsü Brad Klapper da Endonezya'nın kararına ilişkin değerlendirme yapmadı. Sözcü, bunun yerine Trump tarafından Barış Kurulu Direktörü olarak atanan eski Bulgaristen Savunma Bakanı Nickolay Mladenov'un 21 Mayıs'ta BM’de yaptığı açıklamalara işaret etti.

Mladenov söz konusu açıklamasında, ISF'nin ancak ateşkesin ikinci aşamasında, yani Hamas'ın silahsızlanması ve İsrail'in çekilmeye başlaması halinde operasyonlara başlayabileceğini söylemişti. İsrail şu anda Gazze'nin yaklaşık yüzde 60'ını kontrol ediyor.

Mladenov, çıkmazdan Hamas'ı sorumlu tutuyor ve silahsızlanmanın pazarlık konusu olamayacağını belirterek, "Silahlı grupların sokaklarda dolaştığı, tünellerde saklandığı bir ortamda gelecek inşa edemezsiniz" değerlendirmesinde bulunuyor.

Hamas'tan İsrail'e suçlama

Hamas ise ateşkesi ihlal eden tarafın İsrail olduğunu savunuyor ve Mladenov'u İsrail'den yana olmakla suçluyor.

Yerel sağlık yetkililerine göre ateşkesin başlangıcından bu yana İsrail saldırılarında 880'den fazla Filistinli öldü. İsrail ise saldırıların ateşkes ihlallerine yanıt olduğunu savunuyor.

Mısırlı bir yetkili, Hamas'ın İsrail'in ateşkes sonrası ele geçirdiği bölgelerden çekilmesini talep ettiğini belirtti. Yetkili, ISF'ye asker göndermeyi taahhüt eden birçok ülkenin, Hamas'ın silahsızlanmasına dair anlaşma olmadan asker göndermeyeceğini söyledi.

Katkılar sembolik kaldı

Kazakistan şu aşamada katkısının "insani bileşenle" sınırlı olacağını, sahra hastanesi ve tıbbi birimler gönderebileceğini açıkladı. Arnavutluk Savunma Bakanlığı ise sürecin "dinamik ve devam eden" bir süreç olduğunu belirterek yorum yapmadı.

Arnavutluk Genelkurmay Başkanı Arben Kingji, bu ay yaptığı açıklamada keşif faaliyetlerine katıldıklarını ancak henüz asker göndermediklerini ifade etmişti. Kosova'nın göndermesi beklenen 20 asker için ise Nisan ayında "son hazırlık aşamasında" olunduğu açıklanmıştı. Fas ise yorum taleplerine yanıt vermedi.

Geminin yük taşımadığı belirtildi.

Açıklamaya göre yük taşımayan Sierra Leone bandıralı Altura ve Velora adlı gemiler ise yakın bir bölgede gemiler arası faaliyet yürütürken insansız hava araçları tarafından hedef alındı.

Şirket, sahil güvenlik teknelerinin yük gemilerine desteğe gittiğini ve mürettebatın durumunun iyi olduğunu açıkladı.

BBC haberine göre, saldırıyı üstlenen olmadı. Ancak Rusya ve Ukrayna, Karadeniz'de sık sık birbirlerinin gemilerini ve limanlarını hedef alıyor.

Üç gemi de yaptırım listesinde

Karadeniz açıklarında hedef alınan üç gemi de Batı ülkelerinin Rusya'ya karşı yaptırım listelerinde yer alıyor.

Altura isimli tanker Mart ayında yine insansız araçlar tarafından hedef alınmıştı.

Dışişleri Bakanlığı tarafından 26 Mart'ta yapılan bir açıklamada "Karadeniz'de gerçekleştirilen saldırıyı büyük endişeyle karşılıyoruz" ifadeleri kullanılmıştı.

Bakanlık sözcüsü Öncü Keçeli, Türkiye'nin Karadeniz'deki Münhasır Ekonomik Bölgesi içinde meydana gelen saldırının "uluslararası hukuka aykırı" olduğunu kaydetmişti.

Reuters haber ajansı, Altura adlı geminin Avrupa Birliği (AB) ve İngiltere'nin Rusya'ya karşı yaptırım listesinde yer aldığını yazmıştı.

Velora gemisine AB, İngiltere, Kanada, İsviçre ve Ukrayna tarafından yaptırım uygulanıyor.

James II adlı tanker de 2025'ten bu yana İngiltere ve Ukrayna tarafından yaptırım listesinde bulunuyor.

Raporda, "Küresel ortalama sıcaklıkların önümüzdeki 5 yıl içinde rekor seviyelerde veya rekor seviyelere yakın seyretmesi ve Arktik sıcaklık anomalilerinin küresel ortalamanın üzerinde olmaya devam etmesi bekleniyor." ifadeleri kullanıldı.

Raporda şu değerlendirmelere yer verildi:

"2026 ile 2030 arasında küresel ortalama yüzeye yakın sıcaklığın, 1850-1900 ortalama seviyelerinin 1,5 derece üzerine geçici olarak en az bir yıl boyunca çıkması çok muhtemel (yüzde 91 olasılık). Bu seviye, küresel ortalama yüzey sıcaklığının sanayi dönemi öncesi temel seviyenin 1,55 derece üzerinde olduğu 2024'te de geçici olarak aşılmıştır. 2026-2030 5 yıllık ortalamasının 1850-1900 ortalamasının 1,5 derece üzerine çıkması muhtemel (yüzde 75 olasılık). Gelecek 5 yılda herhangi bir yılın 1850-1900 ortalamasının 2 derece üzerine çıkması son derece düşük olasılıktadır (yüzde 1'den az)."

"2026'nın sonu için bir El Nino tahmini var"

Orta Tropikal Pasifik'teki 5 yıllık ortalama sıcaklık tahmininin özellikle 2027 ve 2028'de, sıcaklık artışına neden olan El Nino koşullarına doğru bir eğilim gösterdiğine de raporda işaret edildi.

Güneydoğu Avrupa'da 2009'dan bu yana uzun yıllar süren yüksek yağışların ardından son yılların anormal derecede kurak geçtiğine dikkat çekilen raporda, 2026-2030 döneminin anormal derecede yüksek yağışlı olabileceğinin tahmin edildiği ancak bu bölge için tahmin doğruluğunun düşük olduğu belirtildi.

Raporda görüşlerine yer verilen raporun baş yazarı Dr. Leon Hermanson, 2026 sonu için bir El Nino hava olayı tahmininin olduğunu kaydetti.

Hermanson, "(El Nino etkisi) Bu da bir sonraki yıl olan 2027'nin, bir sonraki rekor kıran yıl olma olasılığını artırıyor." değerlendirmesinde bulundu.

CHP'ye yönelik mutlak butlan kararı verilmesinin ardından yeniden genel başkanlık görevine dönen Kemal Kılıçdaroğlu, kurultay için "yasal zemin" vurgusu yapmıştı. Kılıçdaroğlu, "Tedbir kararı kalktıktan sonra kurultay yapılır. Mahkeme kararına uyacağız. Benim elimde olsa yarın sabah kurultaya giderim." demişti.

1 Haziran’da Parti Meclisi’ni toplamayı planladıklarını söyleyen Kılıçdaroğlu, partiden bazı isimlerin “ihraç” edileceği iddiaları için de “Bir parti yönetimi hukuk içinde ve ciddiyetle yapılır, dedikodularla bir şey yapamazsınız” demişti.

Dolar endeksi yeni günde yüzde 0,1 yükselişle 99,4 seviyesinde bulunuyor.

Dün dar bir bantta hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinde 45,9030'dan tamamladı.

ABD'nin İran'a yönelik yeni saldırıları petrol fiyatlarını yükseltirken, bu durumun ABD'de enflasyon endişelerinin artmasına yol açtı. Enflasyon endişelerinin artmasıyla faiz politikasına yönelik görünümün belirsizleşmesi ise doların güçlenmesine neden oluyor. Güçlenen dolar ise riskli varlıklara olan talebin azalmasına yol açıyor.

Bakanlığın konuya dair açıklamasında, Günay hakkında İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "rüşvet", "görevi kötüye kullanma", "imar kanununa muhalefet", "kıyı kanununa muhalefet" ve "resmi belgede sahtecilik" suçlamalarıyla soruşturma yürütüldüğü hatırlatıldı.

CHP'li Günay'ın tutuklanması üzerine "geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırıldığı" belirtildi:

Mustafa Günay, eşi Nermin Günay, eski Güzelbahçe Belediye Başkanı Özdem Mustafa İnce ve belediyenin imar müdürünün de aralarında bulunduğu 5 kişi önce gözaltına alınmış, Günay ve imar müdürü aynı gün tutuklanırken diğer üç isim adli kontrol şartıyla serbest kalmıştı.

Mustafa Günay, Kemal Kılıçdaroğlu'nun mahkeme kararıyla CHP'nin başına getirildiği süreçte Özgür Özel'in yanında duran isimlerdendi.

Piyasalardaki satış baskısı, Hürmüz Boğazı yakınlarında yaşanan askeri hareketlilikle tetiklendi.

ABD’li yetkililer, ticari bir gemiye ateşlenen dört adet İran insansız hava aracının (İHA) düşürüldüğünü ve bir İHA fırlatma ünitesinin imha edildiğini açıkladı.

Saldırılar, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile yürütülen müzakerelerden "memnun olmadığını" açıklamasından saatler sonra gerçekleşti ve yakın vadeli bir diplomatik çözüm umudunu zayıflattı. Bloomberght haberine göre, altın, faiz getirisi olmayan bir varlık olması nedeniyle, yükselen faiz ortamında yatırımcı nezdindeki cazibesini yitiriyor.

Bir barış anlaşması sağlansa dahi, enerji fiyatlarındaki artışın enflasyonu yüksek tutması ve merkez bankalarını faiz indiriminden ziyade "daha uzun süre yüksek faiz" politikasına zorlaması bekleniyor.

ABD Merkez Komutanlığı güçleri, Hürmüz Boğazı çevresinde tehdit oluşturan dört İran yapımı tek yönlü saldırı insansız hava aracını düşürdü.

Yetkililerin açıklamasına göre, İran'ın Bandar Abbas kentindeki, beşinci insansız hava aracını fırlatmak üzere olan bir yer kontrol istasyonu saldırılardan etkilendi. Bir yetkili, "Bu eylemler ölçülü, tamamen savunma amaçlıydı ve ateşkesi korumayı amaçlıyordu" dedi.

İki saat sonra, İran devlet televizyonu IRIB, Devrim Muhafızlarının saldırılara misilleme olarak Kuveyt'teki "saldırının kaynağı" olan bir Amerikan üssünü hedef aldığını bildirdi. Kuveyt ordusu, Kuveyt şehrinde sabah saat 6 sularında hava savunmasının füze ve insansız hava aracı tehditlerini engellediğini doğruladı.

Son saldırılar, ABD ve İran'ın savaşı sona erdirmeyi amaçlayan görüşmelerde ne kadar uzakta olduklarını bir kez daha ortaya koydu.

Bu arada, Lübnan'da İsrail geniş çaplı saldırılar düzenledi ve güneyin büyük bir bölümünü yeni bir savaş bölgesi ilan etti.

İran’ın karşı karşıya bulunduğu ağır ekonomik şartlar nedeniyle anlaşma aramak zorunda olduğunu düşündüğünü ifade eden Trump, "Enflasyonları yüzde 250. Paralarının hiçbir değeri yok. Bütün ekonomik sistemleri çöktü. Sadece bir anlaşma yapmak istiyorlar. Bence başka seçenekleri yok" dedi.

Kabine toplantısının ardından Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü istemesine ilişkin soru üzerine, "Hayır, boğaz herkese açık olacak" cevabını verdi. Trump, "Burada uluslararası sular söz konusu. Kimse kontrol etmeyecek. Biz gözetim altında tutacağız. Kimse kontrol etmeyecek ve bu yürüttüğümüz müzakerelerin bir parçası" dedi.

Umman'a: Aksi takdirde onları havaya uçurmak durumunda kalırız

Umman’ın da diğer ülkeler gibi davranmak durumunda kalacağını ifade eden Trump, "Aksi takdirde onları havaya uçurmak durumunda kalırız. Bunu anlıyorlar" ifadelerini kullandı.

İran ile görüşmelerin mevcut durumuna ilişkin soruya cevabında Trump, "Bence çok iyi gidiyoruz. İran istediğimiz şeyleri bize vermeye başlıyor. Eğer böyle olursa harika, eğer olmazsa bu adam (Savunma Bakanı Hegseth) işi bitirecek" dedi.

İbrahim Anlaşmaları ısrarı

Trump, "Ayrıca konuştuğumuz ülkeler olan Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar ve diğerlerinin (Türkiye, Pakistan, Bahreyn) derhal İbrahim (Abraham) Anlaşmaları’na katılmalarını isteriz. (Özel Temsilci) Steve Witkoff ve Jared (Kushner), bazı diğer isimlerle birlikte görüşmeleri yürütüyor. Eğer katılırlarsa bu tarihi bir adım olurdu. Açıkçası, bu ülkelerin bize borçlu olduğunu düşünüyorum. Açık konuşayım, eğer imzalamazlarsa (İran ile) anlaşma yapmamız gerektiğinden emin değilim" dedi.

https://www.gazetezebra.com.tr/trump-turkiyenin-de-israil-ile-ibrahim-anlasmasina-katilmasini-istedi

Burada İran ile anlaşmanın diğer ülkelerin katılımına mı bağlı olduğu sorusuna Trump, "Bilmiyorum. Bunu söylemek istemiyorum. Şu anda iyi bir anlaşma yapabiliriz. Ama belki bu büyük bir anlaşma olmayabilir. Ve eğer büyük bir anlaşma değilse, yapmayacağız" cevabını verdi.

O ay, balo salonunu inşa etmek için Beyaz Saray'ın Doğu Kanadı'nı yıktığında , 400 milyon dolarlık projenin özel kaynaklarla finanse edileceğine dair söz vererek durumu bir nebze de olsa iyi göstermeye çalıştı. Bağışçıların karşılığında devlet sözleşmeleri veya olumlu düzenleyici kararlar bekleyecekleri aşikardı.

Halkın evi olan bu yapının tahrip edilmesi bir tür hırsızlıktı – ortak mimari mirasımızın çalınmasıydı. Yine de, Trump ailesinin kripto para ticaretinden kazandığı milyarlarca dolar veya Trump Organizasyonu'nun o ülkede 5,5 milyar dolarlık lüks bir tatil köyü geliştirmeye karar vermesinin ardından başkanın Katar Emiri'nden aldığı 400 milyon dolarlık jumbo jet gibi, balo salonu anlaşması da işletmeler arası bir anlaşmaydı. Vergi mükellefleri bir kuruş bile kaybetmedi – ya da Trump öyle söz vermişti.

Trump, ailesi, şirketleri ve yönetimi her zaman çıkar çatışmasının kendisinden ziyade çıkar çatışması görünümüyle daha çok ilgilenmiştir. Aslında, çıkar çatışması Beyaz Saray'ın iş modelidir.

Ama son birkaç ayda bir şeyler değişti. Artık dış görünüşe bile önem vermiyorlar. Başkan doğrudan ABD hazinesinden para çalıyor – yani cebimizi boşaltıyor. Ve bunu herkesin gözü önünde yapıyor.

Geçtiğimiz ay başkanın hayatına yönelik üçüncü suikast girişimi ve bu hafta sonu Beyaz Saray yakınlarında yaşanan silahlı saldırı, Trump'ın gösteriş ve kibir yığınını kritik ulusal güvenlik altyapısı olarak yeniden sunmasına olanak sağladı. Altına güçlendirilmiş bir sığınak eklenmesiyle, balo salonu inşaatı için bir milyar dolarlık kamu parası gerekiyordu . Cumhuriyetçileri bu kalemi iç güvenlik ödenekleri tasarısından çıkarmaya iten tek şey, ara seçimlerin yarattığı korku oldu.

Ancak Trump'ın İç Gelir Servisi (IRS) ile yaptığı son anlaşma , şimdiye kadarki en bariz yolsuzluk eylemiydi – belki de ABD başkanlık tarihindeki en bariz olanı. İlk olarak, kendisinin ve şirketlerinin vergi beyannamelerinin basına sızdırılmasını engellemedeki ihmali nedeniyle kuruma 10 milyar dolarlık dava açtı. Ardından, arkadaşlarının, muhtemelen 6 Ocak isyancılarının da dahil olduğu kişilerin, cezai yaptırımlar nedeniyle çektikleri acıları telafi etmek için 1,776 milyar dolarlık bir gizli fon karşılığında davayı geri çekti.

Ve tıpkı bir mafya tetikçisinin parayı aldıktan sonra kurbanını dizlerinden vurması gibi, Trump da biraz daha fazlasını aldı. Eski kişisel avukatı ve geçici başsavcı Todd Blanche'ın bir notu , müvekkilinin potansiyel 100 milyon dolarlık vergi cezaları da dahil olmak üzere tüm bekleyen yükümlülüklerinden feragat ediyor ve IRS'nin "veya diğer kurum veya departmanların" Trump veya şirketlerine karşı gelecekteki tüm işlemlerini yasaklıyor. 2024 yılında Yüksek Mahkeme, başkana görevdeyken yürütme görevlerinin bir parçası olarak yaptığı eylemlerden dolayı cezai kovuşturmadan "varsayımsal dokunulmazlık" tanıdı. Lawfare'den Anna Bower ve Eric Columbus , bu anlaşmanın ona sonsuza dek her şeyden dokunulmazlık sağlayabileceğini öne sürüyor.

Fon, bir dizi davayla , Demokratların öfkesiyle ve hatta Cumhuriyetçilerden gelen birkaç itirazla karşı karşıya kaldı . Yine de Bower ve Columbus şöyle yazıyor: “Bu özel olayı bu kadar rahatsız edici kılan şey, nasıl durdurulacağının net olmamasıdır. Buna karşı çıkmak için yasal yollar denenmemiş ve mevcut engeller çok büyük. Bu arada, en azından bu Kongre'de harekete geçme isteği henüz görünmüyor. Gelecekteki bir Kongre bunu denediğinde, vergi mükelleflerinin yaklaşık 2 milyar doları büyük ölçüde tükenmiş, kimlikleri asla kamuoyuna açıklanmayacak alıcılara dağıtılmış olabilir.”

Bir Amerikalının, her şey yatışana veya düzelene kadar gözlerden uzak bir yere taşınıp roman okuması yeterli. Trump'ın istediği de tam olarak bu.

Yolsuzluğun kendisi kadar yıkıcı olan şey, yolsuzluğun cezasızlıkla işlenmesidir. Cezasızlık – hesap vermeme beklentisi – sadece bir duruş değil, aynı zamanda bir taktiktir. Bu durum, halk arasında alaycılığa yol açar ve halktaki alaycılık, otokrasi ve kleptokrasinin olmazsa olmaz bir unsurudur.

Otokrat sadece yasaları çiğnemekle kalmaz; onları öyle değiştirilebilir hale getirir ki, toplumsal veya ahlaki bir çerçeve olarak anlamsız hale gelir. Hangi tarafın doğru olduğunu her gün bilmediğiniz sürece, yasaların doğru tarafında kalmaya çalışmanın hiçbir faydası yoktur.

Otokrat, halkın iradesine sadece karşı gelmekle kalmaz; onu tamamen göz ardı eder. Trump'ın dokunulmazlığı bir zamanlar koşulsuz hayranlığına olan güvenine dayanıyordu: İlk seçim kampanyası sırasında "Fifth Avenue'nun ortasında durup birini vursam bile, hiçbir seçmenimi kaybetmem" diye böbürlenmişti . On yıl sonra, politikaları seçmenleri partisinden uzaklaştırdıkça, iktidarı kullanmak için ne partiye ne oylara ne de sevgiye ihtiyacı olmadığını ve iktidarın bunların hepsinden daha tatmin edici ve kazançlı olduğunu keşfediyor.

Bu farkındalık onu özgürleştirmiş gibi görünüyor. Onay oranları ne kadar düşerse düşsün, emperyalist maceraları ve kendini yücelten anıtları için talep ettiği kamu kaynakları o kadar artıyor. Geçen hafta Trump, Washington'daki zafer takı için Kongre onayına gerek olmadığını, çünkü Kongre'nin 1925'te bir zafer takı için onay verdiğini açıkladı . Bir muhabirin, bir gaziler grubunun Arlington Mezarlığı'nın manzarasını engelleyeceği gerekçesiyle inşaatı durdurmak için dava açtığını söylemesi üzerine, "Şaka yapıyorsunuz herhalde" diye alay etti . Miktarı gibi - 1,776 milyar dolar - "silahlanma karşıtı" fon da Trump'ın bağımsızlık ilanı anlamına geliyor.

Paraları çalınmış, yasaları etkisiz hale getirilmiş, görüşleri görmezden gelinmiş olan yönetilenler (veya yönetilenler) uyum sağlamaya başlıyor. Suriye'de sınır geçmek 100 dolara mal oluyor; Rusya'da polise verilen rüşvet, şiddet içeren bir suçu kabahate dönüştürüyor. Burada basın, iğrenç olanı normalleştiriyor. New York Times , Trump'ın gizli fonunu " son derece alışılmadık " olarak nitelendirdi. PBS , bunun "emsalsiz" olduğunu bildirdi, ancak sanki kesinleşmiş bir şeymiş gibi bahsetti: "Silahlanma Karşıtı Fon nasıl işleyecek?"

Yine de, sinizm mevcut sistemi kabul etmekten ziyade alternatif bir sistemi hayal edememe durumudur. Bunun en uç noktası ise kaderciliktir; hem geçmişe hem de geleceğe uzanan, değişmez bir şimdiki zaman görüşüdür – filozof Karl Popper'ın dediği gibi, "işler her zaman böyle olmuştur ve her zaman böyle olacaktır" duygusudur.

Hayal gücünün tükenmesi, kelimenin tam anlamıyla tükenmeye dönüşür. Siyasi çıkmaz, ekonomik belirsizlik ve aşılmaz bir dezenformasyon bataklığıyla zaten morali bozulmuş bir halk için direniş çok fazla iş gibi gelebilir. Geriye kalan tek hırslı kişiler, onu kötüye kullanmaya meyilli olanlardır. Alaycılık itaate dönüştüğünde, otokrat kazanmış demektir.

Otokrasiyi destekleyen bu karamsarlıkla nasıl mücadele ederiz? Her şeyin olduğundan daha iyi olduğuna kendimizi kandırmak zorunda değiliz. St. Andrews Üniversitesi filozofu Mara Van Der Lugt, Umutlu Karamsarlık adlı eserinde, "umutsuzluğa kapılmadan, umutsuzluk içinde olabileceğimiz durumları hayal etmek mümkündür" diye yazıyor. Benzer şekilde, İngiliz sol kolektifi Salvage, "zor kazanılmış karamsarlık" öneriyor . Bu "ne karamsarlık ne de umutsuzluktur: kapitalizmin, sınıf sisteminin, bu karşıtlığın hayatımızdaki merkeziliğinin net bir şekilde analizini yapmakla ilgilidir; karşılaştığımız zorlukların boyutunu göz ardı etmeyi reddediyoruz." Bu analiz, kazanılabilir savaşları tanır ve zaferlerin kutlanmasına yer açar.

Otokrasiye karşı ilk darbe, alaycı bir kayıtsızlığın reddidir. Trump'ın ilk seçiminden hemen sonra, Rus göçmeni gazeteci M. Gessen, otokrasiden kurtulmak için bazı "kurallar" önerdi . Bunlar arasında: "Öfkelenin... Normalleşme dürtüsü karşısında, şok olma kapasitenizi korumak esastır."

• Judith Levine, Brooklyn'de yaşayan bir gazeteci ve Guardian'a sık sık katkıda bulunan bir yazardır. Substack hesabı ise Today in Fascism'dir .

• Google tarafından otomatik çevrilen yazının orijinali için tıklayınız

Mahkeme kararıyla CHP Genel Başkanlığı görevini devralan Kemal Kılıçdaroğlu yönetimi, Özgür Özel döneminde kullanılan iki makam aracını Genel Merkez binası önüne çekerek sergilemişti. Araçların üzerine "satılık haram araç" yazılı dövizler asan yönetimin, araçların satılması halinde elde edilecek geliri ÇYDD'ye aktaracağı basına yansımıştı.

Konuya ilişkin sosyal medya hesaplarından resmi bir açıklama yayımlayan ÇYDD, böyle bir bağışın kabul edilmesinin derneğin ilkeleri gereği imkânsız olduğunu bildirdi. Kılıçdaroğlu yönetiminin göreve geliş şeklini "hukuken son derece tartışmalı" olarak nitelendiren dernek, açıklamada şu ifadelere yer verdi:

"Basına yansıyan haberlerde; Cumhuriyet Halk Partisi yönetimine hukuken son derece tartışmalı bir ihtiyati tedbir kararıyla getirilen ve kamuoyunun geniş kesimlerinin tepkilerine rağmen bu görevi kabul eden Kemal Kılıçdaroğlu yönetimi tarafından gerçekleştirileceği belirtilen bazı satışlardan elde edilecek gelirin derneğimize bağışlanmasının planlandığı öğrenilmiştir."

Açıklamada, "37 yıldır kararlılıkla savunduğumuz bu ilkeler gereği; demokratik hayatın vazgeçilmez unsurları olan siyasi partilerin, özellikle de ana muhalefet partisinin yönetimine, olağan demokratik süreçler ve kurultay iradesi dışında kayyum niteliğinde bir müdahaleyle getirilen bir yönetimden gelecek herhangi bir bağışın derneğimiz tarafından kabul edilmesi mümkün değildir" denildi.

ÇYDD'nin açıklaması şöyle:

"Basına yansıyan haberlerde; Cumhuriyet Halk Partisi yönetimine hukuken son derece tartışmalı bir ihtiyati tedbir kararıyla getirilen ve kamuoyunun geniş kesimlerinin tepkilerine rağmen bu görevi kabul eden Kemal Kılıçdaroğlu yönetimi tarafından gerçekleştirileceği belirtilen bazı satışlardan elde edilecek gelirin derneğimize bağışlanmasının planlandığı öğrenilmiştir.

Derneğimiz, kuruluşundan bu yana Atatürk ilke ve devrimleri doğrultusunda; hukukun üstünlüğünü, demokrasiyi ve hukuk devletini savunan, temel hak ve özgürlüklerin korunması için mücadele eden ve çalışmalarını partiler üstü sürdüren bir sivil toplum örgütüdür.

37 yıldır kararlılıkla savunduğumuz bu ilkeler gereği; demokratik hayatın vazgeçilmez unsurları olan siyasi partilerin, özellikle de ana muhalefet partisinin yönetimine, olağan demokratik süreçler ve kurultay iradesi dışında kayyum niteliğinde bir müdahaleyle getirilen bir yönetimden gelecek herhangi bir bağışın derneğimiz tarafından kabul edilmesi mümkün değildir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur."

Araçlardan birinin camındaki kağıtta, "'Havlucu Belediye Başkanı'ndan satılık haram araç", diğerinin camında ise "Müteahhit Aziz'den satılık haram araç" notlarının yer aldığı görüldü. Ayrıca araçların plakalarına da "Ö. Yalım" ve "A.İ. Aktaş" yazıları yapıştırıldı.

İddialara göre araçlardan biri, İBB soruşturmasında adı geçen Aziz İhsan Aktaş’ın parasıyla alındı. Diğer araç ise Özkan Yalım tarafından 10 milyon TL harcanarak dizayn ettirildi.

Karabat: O araçlardan hiçbirinin Özkan Yalım ya da Aziz İhsan Aktaş ile ilgisi yoktur

CHP Genel Başkan Yardımcısı Özgür Karabat, araçlarla ilgili X hesabından yaptığı açıklamada iki aracın da partinin parasıyla alındığını belirtti. Karabat, araçlarla ilgili şu açıklamayı yaptı:

"Partimize mahkeme tarafından atanan yönetimin bugün ortaya koyduğu tavır, en az Genel Merkezimize polis sokmak kadar ağır bir zarara neden olmuştur. Yalanlarla bezenmiş bir seviyesizlik ne yazık ki bayram gününde sergilenmiştir.

O zaman artık, sustuğumuz gerçekleri anlatmanın zamanıdır.

İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı olarak tüm vatandaşlarımızın bilmesini isterim ki;

1-Genel Merkezimizin bahçesinde seviyesizce sergilenen iki araç da partimizin kendi parasıyla alınmıştır, tüm faturaları mevcuttur.

2-Araçlardan biri 2022 yılında Sayın Kılıçdaroğlu döneminde alınmış ve bizzat Sayın Kılıçdaroğlu tarafından makam aracı olarak kullanılmıştır. O araçları Genel Merkezimizin bahçesine koyanlar bunu bilemeyecek kadar cehalet sahibidir.

3- Diğer araç da partimizin kendi parasıyla henüz bu yıl satın alınmıştır.

4- O araçlardan hiçbirinin Özkan Yalım ya da Aziz İhsan Aktaş ile ilgisi yoktur. Bunu iftirayı attıkları için şimdi ilk kez açıklamak zorundayım. Sayın Kılıçdaroğlu, Çubuk’ta saldırıya uğradıktan sonra, Sayın Erdoğan Toprak, İstanbul’dan, Aziz İhsan Aktaş’tan bir zırhlı araç almış ve Sayın Kılıçdaroğlu’nun kullanımıma sunmuştur. Sayın Kılıçdaroğlu, Aziz İhsan Aktaş’ın zırhlı aracını 1,5 yıl boyunca kullanmıştır. Kasım 2023’teki kurultaydan bir gün sonra ise Sayın Erdoğan Toprak o zırhlı aracı alıp yeniden İstanbul’a götürmüştür. Bunların hepsinin kayıtları mevcuttur.

Bir daha böyle seviyesiz görüntüler görmemek umuduyla söylüyorum:

Evi camdan olan başkasının evine taş atmasın!"

Kılıçdaroğlu'nun danışmanı: Rastgele seçilen iki araç 'sembolik' olarak CHP Genel Merkezi önünde teşhir edildi

Kemal Kılıçdaroğlu'nun basın danışmanı Atakan Sönmez'den yeni açıklama geldi. Sönmez Sözcü'ye yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Araçların Aziz İhsan Aktaş ya da Özkan Yalım ile doğrudan bir ilişkisi bulunmuyor. Her iki isme yönelik iddialar ve soruşturmalar nedeniyle CHP envanterinden rastgele seçilen iki araç 'sembolik' olarak CHP Genel Merkezi önünde teşhir edildi.

Kemal Bey ve yönetimi tarafından söz konusu iddialar ve CHP üzerine kayıtlı araçlar hakkında gerekli soruşturma yapılacaktır. Hiçbir şaibe yoksa bu CHP'nin öz malıdır, otoparkında durur. Biz burada riski göstermek için sergilemeyi yaptık."

Bu dönemde 122 bin 808 benzinli, 94 bin 441 hibrit otomobil satıldı. Dizel otomobil satışı 17 bin 398, otogazlı otomobil satış sayısı ise 1331 oldu. Sadece elektrikle çalışan tam elektrikli otomobil satışları ise 54 bin 463 olarak kayıtlara geçti.

Benzinli bir jeneratörün bataryayı şarj ettiği ve sürüşün elektrik motoruyla sağlandığı "uzatılmış menzil" sistemlere sahip araçlar dahil edildiğinde, yılın ilk dört ayında elektrikli otomobil satış sayısı yüzde 18,9'luk pazar payıyla 54 bin 892'ye yükseldi. (Uzatılmış menzil otomobiller de Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu olarak "elektrikli" sınıfında yer alıyor)

Benzin ve dizel otomobil satışlarında düşüş sürüyor

Ocak-nisan döneminde benzinli otomobil satışlarında yüzde 17,9, dizellerde yüzde 32,7 ve otogazlı otomobillerde yüzde 27,5 düşüş gerçekleşti. Bu dönemde hibrit otomobil satışları yüzde 6,2, elektrikli otomobil satışları yüzde 27,5 arttı.

Uzmanlar, dizel otomobil satışlarındaki azalışın ana nedeninin küresel üreticilerin dizel otomobil üretimini sonlandırma sürecinin devam etmesi, dolayısıyla pazara yeni dizel otomobil sunulmaması olduğu belirtiyor.

Benzinli otomobillerin satışlarda geçen yılın ocak-nisan döneminde yüzde 48,4 olan payı, bu yılın aynı döneminde yüzde 42,2'ye geriledi. Söz konusu dönemde dizel otomobillerin payı yüzde 8,4'ten 6'ya, otogazlı otomobillerin payı ise yüzde 0,6'dan 0,5'e düştü.

Aynı dönemde toplam satışlardan alınan pay, elektrikli otomobillerde yüzde 13,9'dan 18,9'a, hibritlerde yüzde 28,8'den 32,5'e yükseldi.

Otomobiller elektrikli ve hibrit olarak ele alındığında toplam pazarın yüzde 51,4'ünü oluşturduğu, toplam satışların 149 bin 333'e ulaştığı görüldü. Böylelikle Türkiye'de satılan otomobillerin yarısından fazlası elektrikli ya da hibrit araçlardan oluştu.

Nisan ayında ise toplam 16 bin 472 elektrikli otomobil satıldı. Bu otomobillerin nisan ayındaki pazar payı yüzde 20,5 olarak hesaplandı. Aynı ayda 24 bin 849 hibrit otomobil satışı gerçekleştirilirken bu araçların pazar payı yüzde 31 olarak kayıtlara geçti.

Uganda Sağlık Bakanlığı, Ebola salgınına karşı önlem almak amacıyla Kongo Demokratik Cumhuriyeti’yle olan sınırın kapatıldığını duyurarak, "Uganda, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ile olan sınırını derhal geçici olarak kapatıyor.

İstisnalar, yetkili Ebola müdahale ekipleri, insani yardım operasyonları, gıda ve kargo taşımacılığı ile sıkı sağlık tarama ve izleme protokolleri kapsamında yürütülen güvenlik faaliyetleri olacak" dedi.

Bakanlık, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nden gelen herkes için 21 günlük bir karantina uygulandığını ve sınır yakınındaki okullardaki öğrenciler için düzenli kontroller yapıldığını aktardı.

Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) küresel acil durum ilan ettiği Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde Ebola’ya bağlı 7 ölümü doğruladı. DSÖ ayrıca 220’den fazla şüpheli ölüm ve 900 şüpheli vaka tespit etti.

Barajlardaki en yüksek su miktarı yüzde 100 ile Kesikköprü ve Kargalı Barajları, en düşük su miktarı ise yüzde 5.20 ile Türkeşrefli Barajı oldu.

Barajlardaki son durum şöyle

• Akyar Barajı: %84.90

• Çamlıdere Barajı: %42.04

• Çubuk 2 Barajı: %71.39

• Eğrekkaya Barajı: %81.60

• Kargalı Barajı: %100

• Kavşakkaya Barajı: %71.27

• Kesikköprü Barajı: %100

• Kurtboğazı Barajı: %33.47

• Peçenek Barajı: %27.48

• Türkeşrefli Barajı: %5.20

Kılıçdaroğlu'nun, "Kurultayın yasal zeminde yapılması lazım, tedbir kararı var, tedbir kararı kalktıktan sonra kurultay yapılır" açıklamasına Özel, "Tedbir olması kurultay yapılmasına engel değil" dedi.

Sözcü'ye konuşan Kılıçdaroğlu:

"Olağan ya da olağanüstü kurultay, yeni bir kurucu işlemdir. Dolayısıyla tedbir olması kurultay yapılmasına engel değildir. Mesele niyet meselesidir.

Diyelim ki biz kurultay kararı aldık ama AK Parti yargısı engel oldu. O zaman da o kararın karşısında birlikte duralım. CHP’yi mahkeme kararları değil, CHP’nin kendisi şekillendirir. Siyaset şekillendirir.

Ayrıca 45 gün sonra kurultay yapılması için hiçbir hukuki engel yoktur, yapmanın 3-4 farklı yolu vardır. Yeter ki niyet olsun."

Kılıçdaroğlu'nun CHP Genel Merkezi'ne yapılan polis müdahalesi hakkında, "Milletvekilleri nasıl içeri alınmaz?" çıkışına ise Özel, şu ifadeleri kullandı:

"Biz, partimize saldırılmasından bir gün önce Kemal Bey ile konuştuk. Kurultay tarihi belirlenmesi için karşılıklı 2’şer arkadaşımızı görevlendirdik. Saat 12.00’de görüşüp müzakere edeceklerdi. Ancak Kemal Beyin görevlendirdiği o 2 arkadaş sabah 7’de arkalarına mafyatik grupları alıp partimizin kapısına dayandı.

Okuduğum kadarıyla Kemal Bey, o arkadaşları sabah 7’de partiye kendisinin göndermediğini söylemiş. İnanamadım. 12’de müzakere varken sabah 7’de hem mafyatik hem de Erdoğan destekçisi bir grupla partinin basılması uzlaşmacı bir tavır mıdır? Ayrıca o milletvekillerinin de tek başlarına içeri girme talebi olmadı, mafyatik gruplarla girmek istediler.

Beker, sosyal medya platformu X'teki hesabı üzerinden yaptığı açıklamada Kılıçdaroğlu'nun iddiasının "iftira" olduğunu belirtti.

İçişleri Bakanlığı ve yetkilileri konuyla ilgili inceleme yapmaya çağıran Beker, "Kemal Kılıçdaroğlu iddiasını ispatlayamazsa, ortaya çıkan bu iftirası nedeniyle butlanla oturduğu o koltuktan derhal istifaya davet ediyorum" dedi.

Beker'in açıklaması şöyle:

"Ben Cumhuriyet Halk Partisi’ne polis müdahalesiyle, biber gazıyla, jopla girmedim. Grup toplantısında binlerce partilimizin alkışlarıyla, umutlarıyla katıldım.

Bana 'orada ne işin var' diyen butlan, asıl senin orada ne işin var?

Genel Merkezimize de yalnızca 2 danışmanım ile birlikte; seçilmiş Genel Başkanımız Sayın Özgür Özel’e omuz vermek için geldim.

Mübarek bayram gününde, “militanlarıyla gelip taş attırdı” diyerek iftira atanları Allah’a havale ediyorum.

İçişleri Bakanlığı başta olmak üzere yetkili tüm merciler gerekli incelemeyi yapsın. Eğer yanımda en ufak bir taşkınlık çıkaran üçüncü bir şahıs tespit edilirse milletvekilliğinden istifa edeceğim.

Şayet böyle bir kişi tespit edilemez ve Kemal Kılıçdaroğlu iddiasını ispatlayamazsa, ortaya çıkan bu iftirası nedeniyle butlanla oturduğu o koltuktan derhal istifaya davet ediyorum."

İddia neydi?

Kemal Kılıçdaroğlu, gazetecilerin karşısına geçerek yaptığı açıklamada, CHP Genel Merkezi'nin polis zoruyla tahliye edilmesine ilişkin konuşurken "Adnan Beker’in orada ne işi var, Adnan Beker’in otobüsünün orada ne işi var? Adnan Beker’in militanlarının orada ne işi var? Bunların çoğu partili değil. Taş atmak için mi, olay çıkartmak için mi, CHP’yi yaralamak için mi? Bunlara nasıl güveniyorlar, bunları nasıl partiye sokuyorlar? 'Cumhurbaşkanlığı seçiminde oy vermedim' diyen bir insanın orada ne işi var? Kabul edilemez, doğru değildir, ahlaki değildir" demişti.

Kılıçdaroğlu, CHP'deki gelişmeleri değerlendirirken, "Sonuçta bir süreç başladı. Bu sürecin sağlıklı bir zeminde ilerlemesi gerekiyor. Partinin birliğinin, bütünlüğünün korunması ve parti içinde uyumun olması, birlikte mücadele edilmesi, var olan sorunlara karşı sağlıklı çözümler üretilmesi hepimizin ortak görevi. Bunu yapmak zorundayız. Bunun için çalışmak zorundayız" dedi.

“Özgür Özel ile bir görüşmeniz oldu mu” sorusuna Kılıçdaroğlu, “Bu arada olmadı ama tabii olur, neden olmasın? Bayramlaşma da olur neden olmasın” yanıtını verdi.

“Yüz yüze gelir misiniz?” sorusunu da Kılıçdaroğlu, “Niye gelmeyelim, biz düşman değiliz ki. Aynı partide görev yapan iki kişiyiz. Dolayısıyla bütün partililerimizle buluşuruz, konuşuruz, görüşürüz. Bunlar bizim doğal görevlerimiz. Böyle ayrışmak, kavga etmek, ayrışmayı çok dönülemez noktalara taşımak doğru değil” şeklinde yanıtladı.

“Partide birliği, beraberliği sağlamak zor olacak mı?” sorusu üzerine Kılıçdaroğlu, “Sağlanır, niye sağlanmasın? Bizim partinin ciddi bir itiraz kültürü vardır. Bu itiraz kültürü partiyi diri tutar. Bu yeni değil, öteden beri olan bir gelenektir çünkü herkes düşüncesini özgürce ifade eder. Diğer partilerden farklıdır CHP. Ama sonuçta bu itirazı edenler bir araya gelirler, konuşurlar, tartışırlar ama partinin ana ekseninden ayrılmazlar” diye konutu.

“Kurultay gündeminizde mi?” sorusuna Kılıçdaroğlu, “Kurultay yapacağız, kurultaysız parti olur mu? Kurultay yapılacak. Tabii bunun için kurultayın yasal zeminde yapılması lazım. Tedbir kararı var, tedbir kararı kalktıktan sonra kurultay yapılır sorun yok” yanıtını verdi.

Kurultay için Yargıtay’ın kararının kesinleşmesinin beklenip beklenilmeyeceği sorusu üzerine Kılıçdaroğlu, şunları kaydetti:

"Onu hukukçular bilir, ben de hukukçu arkadaşları söyledim dedim ki ‘kurultay olması yönünde zaman zaman ifadeler talepler dilekler bize yansıyor. Biz bunu en kısa zamanda nasıl yapabiliriz’ diye. Onlar bize ‘tedbir kararı olduğu sürece bunu yapamazsınız ama tedbir kararı kalktıktan sonra kurultayı yapabilirsiniz’ dediler. Biz de tabii bakalım ne olacak dediğim gibi daha olayın bütün ayrıntılarını arkadaşlarımla beraber görüşmedik.

Onları oturup görüşmemiz lazım. Her şeyi Genel Başkan bilir diye bir düşüncede değilim. Kuşkusuz bu hukukçuların alanıdır, onların bilgi alanıdır hukukçu arkadaşlarla bir araya geleceğiz oturacağız konuşacağız, nedir en kısa sürede kurultayı nasıl yapabiliriz kurultayı, nasıl gerçekleştiririz bunları görüşeceğiz.”

CHP lideri Özgür Özel’in “2 milyon üyeye soralım, Genel Başkan seçelim” önerisi hakkında da Kılıçdaroğlu, “Genel Başkan'ın nasıl seçileceği belli. Kurultayı devre dışı bırakamazsınız. Genel başkanları kurultaylar seçer” dedi.

Özgür Özel’in Grup Başkanlığının düşürülmesi konusunda bir itiraz yapıp yapmadığı sorulan Kılıçdaroğlu, şöyle konuştu:

“Bu konulara girmiyorum. Her şeyin yasal zeminde yapılması lazım. Yasal zeminden dışarı çıktığınız andan itibaren parti olarak da kişi olarak da sorunlarla karşılaşırsınız. Eğer siz yasaları tanımazsanız yaptığınız işlemlerin tamamı sonuçsuz kalır. Grup başkanlarının, grup başkanvekillerinin seçilmesi, kurultayların yapılması, kurultaylarda delegelerin seçilmesi, Parti Meclisinin seçilmesi… Bütün bunların hepsinin hukuk zemininde yapılması lazım. Hukukunun dışına çıktığınız zaman olmuyor, biz de hukuk için de her şeyin yapılmasına özen gösteriyoruz.”

Yargıtay’daki temyiz başvurusunun çekilmesine ilişkin soru üzerine Kılıçdaroğlu, “Onu hiç bilmiyorum. Samimi söylüyorum. Hukukçu olmadığım için nedir, ne değildir bilmiyorum çünkü bu davanın tarafı değilim. Davaya taraf olmadım, dava nedir ne değildir, hangi süreçtedir, nasıl oluyor… Bize böyle bir karar verdi, biz bu karara uyduk. İşin Türkçesi bu” ifadelerini kullandı.

Partiden bazı ihraçlar olacağı ve üyeliklerin askıya alınacağı iddialarının sorulması üzerine Kılıçdaroğlu, şöyle konuştu:

“Bir sürü dedikodu, bunlara inanmayın. Herkes birşey söylüyor, ondan sonra bunlar sorun olarak ortaya çıkıyor. Bir parti yönetimi hukuk içinde ve ciddiyetle yapılır. Siz dedikodularla, birisinin talebiyle, öbürünün talebiyle bir şey yapamazsınız. Hukuk içinde kalmak zorundasınız. İhracın koşulları vardır, bir kişiyi tutup da ‘Ben bunu beğenmedim, ihraç ediyorum’ diye bir kural yok. Gider yarın yargıya başvurur, geri döner. O zaman siz ne yapacaksınız?

Kurallara uymak zorundasınız. İhraç varsa tüzüğü açarsınız, bir kişi hangi gerekçelerle ihraç edilir ona bakarsınız, kurala göre yaparsanız. Yoksa ‘Ben şunu beğenmedim, ben seni partiden ihraç ediyorum...’ Bu olmaz. Geçmişte buna benzer uygulamalar olmuştur, bunlar pek çok partilimizi yaralanmıştır ama onlar yargı kararıyla geri partiye dönmüşlerdir."

Kılıçdaroğlu soru üzerine, bayramdan sonra 1 Haziran Pazartesi günü Parti Meclisi'ni büyük bir olasılıkla toplayacağını söyledi. "Bir halkla buluşmamız var. Ondan sonra da Parti Meclisi'ni toplayacağız, MYK’yı belirleyeceğiz" ifadelerini kullanan Kılıçdaroğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"CHP’nin bir başka güzel özelliği var. Bizde Genel Başkan her şeye tek başına karar vermez, danışır mutlaka. Partinin içinde çok farklı görüşte arkadaşlarımız vardır, hukukçu arkadaşlara danışmak zorundasınız. Bölgelerdeki eğilimlere bakmak zorundasınız, onlarla konuşmak zorundasınız.

Sağduyuyla, sağlıklı bir çerçevede bakmak zorundasınız; kalkıp ‘Şunu yapacağız, bunu yapacağız’ değil. Her şeyi hukuk içerisinde yapacağız, hukuk kuralları içerisinde yapacağız. Bu çerçevede yolunu, yöntemini belirleyeceğiz.”

Kemal Kılıçdaroğlu, CHP Genel Merkez binasına yönelik polis müdahalesi hakkında şu değerlendirmelerde bulundu:

“Herkes yasalara uymak zorundadır. Bu konuda bütün ayrıntıları halkla buluşmada anlatacağım. Cumhuriyet tarihinde, CHP kurulduğundan bu yana hiçbir milletvekili Genel Merkez'e gittiği zaman kapılar kapatılmamıştır. Niye böyle düşünmüyorsunuz? Bir CHP milletvekili, bir CHP grubu, 5 kişi, 6 kişi, 10 kişi milletvekili CHP Genel Merkezi'ne gittiği zaman CHP Genel Merkezi'nin kapısı o milletvekillerine nasıl kapatılır? Tarihinde CHP Genel Merkezi'nin kapıları kapanmamıştır, kilitlenmemiştir. CHP Genel Merkezi'nden dışarıya taş atılmamıştır.

Bolu Belediye Başkanı gelip Genel Merkez'in önünde beni protesto ettiğinde ‘Arkadaş eğer arzu ederse Genel Merkez'e gelsin çay ısmarlayayım’ dedim. Böyle bir yapıdan siz çıkıp da ‘Ben kapıları kapatacağım’ olmaz. Bir partinin kapıları halka kapanamaz, milletvekillerine kapanamaz. Böyle bir şey yoktur, bizim tarihimizde yoktur.

En çok tartışmaların olduğu parti CHP’dir. 100 yılı aşkın geleneği vardır ama CHP Genel Merkezi'nin kapıları asla ve asla tarihinde ne milletvekillerine ne başka vatandaşlara asla ve asla kapanmamıştır, kapanamaz. Kapanması ne demektir? Hangi gerekçeyle kapanıyor, kimse bu soruyu sormuyor? Bu partinin kapılarını niye kapandı, hangi gerekçeyle kapandı ve hangi gerekçeyle CHP milletvekilleri CHP Genel Merkezi'ne giremiyor? Bir akıl tutulması var. Açarsınız kapıyı, çağırırsınız; çay kahve ikram edersiniz, ‘Buyurun arkadaşlar’ dersiniz. İnsani davranışlar varken birbirimizi kırmanın ne mantığı var Allah aşkına? Bunun bir gerekçesi olamaz.

CHP Genel Merkezine bir milletvekili gittiği zaman o kapı açılır. ‘Niye buraya geldin’ sorusu sorulamaz. İl başkanı, ilçe başkanı, kurultay delegesi ya da bir CHP’li, bir yurttaş CHP Genel Merkezi’ne gittiği zaman kapılar kapanamaz. Orası parti; CHP burası. Sıradan bir parti değil. Adı ‘halk’ partisi. Kapıların kapanması ne demek? Böyle bir şey olur mu? Daha önce de bunlar oldu. Herkes içeri alındı, dertleri dinlendi.

Bakın Türkiye’deki siyasal yapılaşmaya baktığımızda hiçbir dönemde olmayan gerçekle karşılaşıyoruz. Ne demek bir partinin kapısı kapatılır mı, vatandaşlara, milletvekillerine? Bunun mutlaka çıkıp haklı gerekçesinin anlatılması lazım. Çıkıp ‘Biz şu gerekçelerle almadık’ denilmesi lazım. Uzlaşmak isteniyor, görüşmek isteniyor ama 'yok' deniliyor. Bu olmaz.

CHP milletvekilleri randevu alarak gelmez CHP Genel Merkezine. Orası devlet dairesi değil, parti orası. Partiye her saatte herkes her zaman gelebilir. Protesto etmeye de gelebilirler. Çıkıp da bir şey mi dedik? Onları dövdük mü? Hayır efendim. Ya demokrasiye inanacaksınız ya da baskıcı rejimden yana olacaksınız. Biz demokrasiye inanıyoruz. İnsanlar protesto edebilirler, gayet doğal.

Zaten siyasetin doğasında vardır bu. Beğenmediği konuyu vatandaş şikayet eder. Ama siz kalkıp da bunu farklı bir yere oturtursanız… ‘Almam içeri’ ne demek? Orası kimsenin babasının malı değildir. Orası kimsenin mülkiyetinde değildir. Orası halkındır, halka aittir orası. İçim burkularak izledim ben de. Bunlar olmamalıydı. Niye böyle oluyor bunlar? Bunlara niye izin veriliyor? Girseydi vekiller içeriye, ne olacaktı? Kavga mı olacaktı?"

Müslüm Sarı'nın da açıklama yaptığını hatırlatan Kemal Kılıçdaroğlu, şöyle devam etti:

"Müslim Sarı gayet dengeli bir açıklama yaptı. Adnan Beker’in orada ne işi var, Adnan Beker’in otobüsünün orada ne işi var? Adnan Beker’in militanlarının orada ne işi var? Bir akıl var ya akıl. Bunların orada ne işi var? Bunların çoğu partili değil. Taş atmak için mi, olay çıkartmak için mi, CHP’yi yaralamak için mi? Bunlara nasıl güveniyorlar, bunları nasıl partiye sokuyorlar? Ahlaki sorunu olan bir kişinin CHP Genel Merkezi’nde ne işi var?

'Cumhurbaşkanlığı seçiminde oy vermedim' diyen bir insanın orada ne işi var? Kabul edilemez, doğru değildir, ahlaki değildir. Onların aklıyla giderseniz işte bu tablo ortaya çıkar. Onların aklıyla değil, CHP’nin aklıyla, tarihsel birikimiyle gideceksiniz. Vatandaşı seveceksiniz, şikayetlerini dinleyeceksiniz. ‘Ben yapmam, içeriye almam, seni kovarım…’ Orası parti. Siz her vatandaştan oy istemek zorundasınız. Sizin görüşünüze katılır ya da katılmaz ama gidip o vatandaşa ‘Bana oy ver’ diyeceksiniz. Size nasıl oy verecek?

Ya ben kızdığım zaman bile beni dinliyorlar, kendi düşüncelerini aktarıyorlar. Demek ki bu partide bir sorun yok. Bize kızmıyorlar, bağırmıyorlar. Vatandaş bize kızdığı zaman biz vatandaşa mı kızacağız. Hayır. Dolayısıyla bu ortamı yaratmak asla ve asla doğru değildir. Partiyi halka ve milletvekillerine kapatmak asla ve asla doğru değildir. Yazıktır, günahtır. Bir partide bunlar olmaz.

Biz çoğu şeye itiraz ederiz, CHP'liler bir şey olur itiraz ederler ama yönetici pozisyonunda olanlar o itirazları sonuna kadar dinlerler, sözünü kesmezler. CHP'nin geleneğinde bu vardır. İtiraz eder, dinlersiniz. 'Dur sen sakın konuşma' denmez bu. Tam tersine sakin dinlerler sonra görüşlerini aktarırlar, ben diğer genel başkanlardan bunu öğrendim. Şimdi siz birden bire celalleniyorsunuz, kızıyorsunuz, bağırıyorsunuz, ne oldu, ne oluyor?

Partinin hukukuna uyacaksınız. Partinin hukukuna uymazsanız olmaz. Bunlar yapılmadığı takdir olmaz. Bir grup başkan vekili nasıl seçilir, bir grup başkanı nasıl seçilir, bir Mecliste divanda oturacak arkadaşlar nasıl seçilir partinin tüzüğü vardır, partinin yönetmeliği vardır, partinin gelenekleri vardır, bunları bir köşeye atıp da 'Ben kendim yaptım ve bunları uygulayacağım' diyemezsiniz. Dediğiniz zaman ne olur? Yargıya başvurulduğu zaman hepsi çözülür.

Çünkü yargıç bakacak. Neye bakacak? Yasaya, yönetmeliğe, tüzüğe bakacak, genelge varsa ona bakacak ona göre karar verecek, 'Sen buna uymak zorundasın' diyecek ki bu dediğim hukuk metinleri çıkarken de genel başkan oturup kendi hukuk metnini yazmaz, hukukçular yazarlar bunu, siyasal partiler yasasına bakarlar. Arkasından bu metin belli organlar tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe gider. Genel başkan değil, belli organlar tarafından.

Örneğin Parti Meclisi onaylar, ondan sonra yürürlüğe girer. Siz buna uymadığınız takdirde Parti Meclisi'ni de dışlamış oluyorsunuz. Organları da dışlamış oluyorsunuz. Şimdi bunun çok iyi anlatılması lazım.

Üzülerek de ifade edeyim, medyanın tek taraflı yayın yaptığını gayet iyi biliyorum. Niye böyle bir yayın yapıyor ben onu da bilmiyorum. Hangi gerekçeyle bu yayını yapıyorlar onu da bilmiyorum. Allah akıl fikir versin hiç söylemediğim sözler, hiç düşünmediğim şeyler yazıldı, çizildi. Ben bazen okuyorum 'Allah Allah ben bunu nerede söyledim? Ne zaman söyledim' diyorum. Halka doğru bilgileri verecek medya.

Bu tarafa danışıyorsa bu tarafa da danışacak. Ben demiyorum 'Biz hiçbir zaman hata yapmadık.' Öyle bir şey asla demedim. Eksiğimiz de olabilir, hatamız da olabilir. Hepimiz insanız sonuçta. Ama birisi hatamızı hatırlattığında teşekkür ederiz ona. Demek ki bu hatayı bize hatırlatıyor yani. Yoksa ona kızmayız 'Niye bana bunu hatırlatıyorsun' diye."

Kılıçdaroğlu, "Mutlak butlan kararıyla iki buçuk yıl aranın ardından tekrar genel başkan oldunuz. Ancak mazbatanız yok. En son seçim 2020 yılında yapıldı CHP'de. 2020 yılında seçildiniz ve Parti Meclisi de 2020 yılında seçildi. Oysa ki siyasi partiler kanunu en fazla 3 yıl görev yapabilir diyor. Tedbir var tedbiri kaldırmak adına bir temyizi geri çekmek kararın kesinleşmesini sağlamak ve sonrasında CHP'yi kurultaya götürmek ve yeniden seçilmek istemez misiniz, mazbatayı almak adına?" sorusuna da şu yanıtı verdi:

"İş mazbata değil, iş hukuk içinde hukuk kuralları içinde belli şeyleri yapmaktır. Siz yargı kararının üstüne çıkamazsınız. Yargı kararını köşeye atayım diyemezsiniz. Yargı kararına uyuyacaksınız. Nedir mesela? Biz Anayasa Mahkemesi'ne gidiyoruz değil mi bir yasa dolayısıyla. Anayasa Mahkemesi iptal ediyor onu. Türkiye Büyük Millet Meclisi 'Hayır ben o yasayı düzeltmeyeceğim' diyebiliyor mu? Tarihinde var mı örnek? Yok.

Ona uymak zorunda. Tekrar 'Anayasa Mahkemesi karar böyle verdiyse yasa metnini ben o yasa metnini düzelteceğim' diyor. Düzeltiyor yani. Biz de hukuk kuralları varsa mahkeme kararlarına uyuyacağız. Ben hukukçu değilim. Benim elimde olsa ben yarın sabah da kurultaya giderim. Hukukçu olmadığım için ben bilmiyorum. Ama hukukçulara soracağız. Nedir, ne değildir, ne zaman gidilir, nasıl yapılır, nasıl yapılması gerekir sorarız onları."

Kemal Kılıçdaroğlu, gazetecilerin, "Mahkeme kararlarının sonucuna güveniniz nedir? Anayasa Mahkemesi'nin mesela Can Atalay kararı var ama uygulanmıyor. Demirtaş kararı var uygulanmıyor" demesi üzerine şunları söyledi:

"Ben o kararların uygulanmamasını doğru bulmadığımı her zaman söyledim. Bunlar siyasi davalar. Düşüncesinden ötürü içeriye atıldı bu insanlar. Bunlar hırsızlık yapmadılar, yolsuzluk yapmadılar, bir şey yapmadılar. Düşüncelerinden ötürü, siyasi görüşlerinden ötürü içeri alındılar. Bir kişinin görüşünden ötürü hapse atılmasını asla doğru bulmadım. Kişiyi düşüncesinden ötürü nasıl suçlarsınız? Nasıl hapse atarsınız? Bunları asla doğru bulmadım.

Kendilerini de ziyaret ettim. Bugün de aynı kanaatteyim. Yani dün farklı, bugün farklı değil. Bugün de aynı kanaatteyim. Hiç kimse düşüncelerinden ötürü hapse atılamaz, tutuklanamaz, gözaltına alınamaz. Düşüncesine katılırsınız katılmazsınız o ayrı bir şey. Ama siz düşünceyi yasakladığınız andan itibaren toplumsal gelişmeyi sınırlamış olursunuz. Dün yasak olanı bugün hep beraber kabul ediyoruz. Dün yargının yasakladığı şeyi bugün hepimiz kabul ediyoruz.

Onlar farklı şeyler. Siyasi tutuklular farklı şeyler. Şimdi bu olay farklı bir şey. 'Siz bir kurultayı parayla satın alamazsınız' diyor yargı, bunu söylüyor. Ben değil. Ben çıkıp böyle bir şey söyledim mi bugüne kadar? Hayır. Yargı söylüyor bunu. Ben mahkemenin kararını söylüyorum."

Kemal Kılıçdaroğlu, bir gazetecinin, "Kurultayda delegelerin parayla satın alındığı iddialarının da kesinleşmediğini" hatırlatması üzerine de, "Ben illa kesinleşti demiyorum ama kararın getirdiği nokta bu. Mahkeme bunu söylüyor. Söyleyenler kim? Herhangi bir partili mi? Hayır. Kim? CHP'liler. Onlar söylüyorlar. Hani 'Dışarıdan hiçbirisi geldi, hiçbir partiye bağlı olmayan birisi geldi, tanıklık yaptı.' Yok, öyle bir şey. 'Başka bir partiden geldi, birisi tanıklık yaptı.' Öyle bir şey de yok. Yapan kim? Partililer. 'Para dağıttılar' deniyor. Bu olmaz. Bunlar olmaz. CHP kuruluşundaki ahlaki kodlara yeniden kavuşmak zorundadır" şeklinde konuştu.

Kılıçdaroğlu, "Özgür Özel butlan kararının, CHP'ye yapılan operasyonların adımlarından birinin olduğunu söyledi. Siz bu kararın bağımsız yargı tarafından verildiğine inanıyor musunuz?" sorusuna da "Özgür Bey'le özel bir tartışmaya girmek istemem" yanıtını verdi.

"Önümüzdeki süreçte somut adımlar belirlendi mi ilk adım nasıl olacak" sorusu üzerine de Kılıçdaroğlu, "Önümüzdeki süreçte Parti Meclisi'ni toplayacağız. MYK'yı oluşturacağız. Yolumuza devam edeceğiz. Bu kadar" dedi.

Kemal Kılıçdaroğlu "Kurultay yapılırsa aday olur musunuz" sorusu üzerine, "Kurultay hele bir olsun. Hele bir yolunu açalım. Allah kerim ondan sonra. Hiç meraklanmayın" ifadelerini kullandı.

Kılıçdaroğlu, basın mensubunun, "Polis görüntülerinin yaşandığı gün müzakere için saat 12.00'de randevu verilmişti ama erkenden milletvekilleri gitti genel merkeze, 07.00-08.00 sularında. Bu talimat sizden mi gitti?" sorusuna karşılık ise şunları kaydetti:

"Milletvekillerinin gidişi talimatı benden değil. CHP genel merkezine gitmek için CHP'nin eski genel başkanından izin mi almak mı gerekir? Randevu ayrı. Her zaman görüşülür. Halkın da duyması lazım, partilerin de duyması lazım. Sizin henüz daha bilmediğiniz pek çok ayrıntıyı halkla buluşmada anlatacağım.

Herkes gerçekleri görmek zorundadır. Herkes gerçekleri anlamak zorundadır. Mahkeme kararı çıkmasaydı hiç anlatmayacaktım. Mahkeme kararı çıktı, ben bütün gerçekleri halkımla, partilerimle paylaşmak zorundayım. Bu noktaya geldik."

Türkiye üzerinde doğrudan etkisi beklenmese de küresel iklim risklerine yol açan güçlü El Nino nedeniyle 1997-1998, 2015-2016 ve 2023-2024 dönemlerinde kuraklık ve orman yangınlarında ciddi artışlar yaşandı.

Uzmanlara göre yaz boyunca deniz yüzeyi sıcaklıklarında yaşanacak artış, sonbahar aylarında şiddetli hava olaylarını tetikleyebilir. Özellikle Akdeniz ve Karadeniz’de ortalamanın üzerindeki sıcaklıkların etkili olması bekleniyor.

Süper El Nino etkisinin yalnızca bu yazla sınırlı kalmayabileceği ve 2027’ye kadar devam edebileceği kaydediliyor.

Her olay aynı değil ve sonuçları bölgeler ve mevsimler arasında değişiyor. Bununla birlikte, bilim insanları bazı ortak etkiler gözlemliyor.

El Nino'nun en bariz etkileri genellikle alışılmadık derecede sıcak Büyük Okyanus sularına en yakın yerlerde görülüyor. Avustralya, Endonezya ve Filipinler gibi batı Pasifik ülkeleri normalden daha kurak olma eğilimindeler. Kuraklık ve orman yangınları burada büyük sorunlar olabilir. Büyük Okyanus'un diğer tarafında, Peru ve Ekvador gibi Güney Amerika ülkelerinde ise çok daha yağışlı havalar görebilir ve bu da sellere yol açabilir. Ancak El Nino'nun çok daha geniş kapsamlı etkileri de olabiliyor. Hindistan'da daha zayıf bir muson mevsimi ve ABD'nin güneybatısında sel baskınlarına neden olan kış yağışlarıyla ilişkilendirilebiliyor.

Hindistan ve Fransa'da uyarı

Hindistan Başbakanı Modi, bugün yaptığı açıklamada vatandaşları aşırı sıcaklara karşı uyararak, sokağa yanlarında suyla çıkmaları gerektiğini hatırlattı. Modi, zor durumdakilere su desteği sağlanmasını da istedi. Yine bugün aşırı sıcaklar nedeniyle Fransa'da can kaybının 7'ye yükseldiği açıklandı. Fransa'da sıcaklıklar 34 - 36 derece aralığında seyrediyor.

Yönetim değişikliğinin ardından partinin teknik birimleri, üye kabul merkezleri gibi çeşitli departmanlarda çalışan toplam 24 personelin işine son verildi. Karar'ın haberine göre, işten çıkarılanlara, tazminat ve hak edişlerine ilişkin detayların ileride bildirileceği açıklandı. Parti çevrelerinden edinilen bilgilere göre, bu sayının bayram sonrası daha da artabileceği konuşuluyor.