Yeni kurallarla birlikte serbest fonların yalnızca bir şirkete ne kadar yatırım yapabileceği değil, şirketin borsada dolaşımda bulunan hisselerinin ne kadarını satın alabileceği de halka açıklık oranına göre sınırlandırıldı.

Düzenleme, bir serbest fonun tek bir şirkette aşırı ağırlık oluşturmasının yanı sıra, birden fazla fonun aynı hisseye yönelerek piyasadaki fiili dolaşımın önemli bölümünü kontrol etmesinin de önüne geçmeyi amaçlayan bir çerçeve oluşturuyor.

Bloomberght haberine göre, yeni sistemde serbest fonların bir şirketin fiili dolaşımdaki hisselerinden alabileceği miktar, doğrudan şirketin halka açıklık oranına bağlandı.

Buna göre, fiili dolaşım oranı yüzde 25’in altında olan şirketlerde serbest fon, dolaşımdaki payların en fazla yüzde 8’ine, fiili dolaşım oranı yüzde 25 ile yüzde 50 arasında olan şirketlerde yüzde 6’sına, fiili dolaşım oranı yüzde 50 ile yüzde 75 arasında olan şirketlerde yüzde 4’üne, fiili dolaşım oranı yüzde 75’in üzerinde olan şirketlerde yüzde 2’sine yatırım yapabilecek.

Böylece halka açıklığı düşük olan bir şirkette dahi serbest fonun dolaşımdaki hisselerin önemli bir bölümünü toplamasının önüne geçiliyor.

Örneğin bir şirketin halka açıklık yüzde 10 ise fon en fazla yüzde 0,8’lik payını alabilecek.

Yani halka açıklık oranı düşük bir şirkette fonun satın alabileceği toplam pay, şirketin toplam sermayesine göre çok daha düşük bir seviyede kalacak.

Tek fon değil, aynı yöneticinin yönettiği tüm fonlar da hesapta

SPK yalnızca tek bir serbest fonun pozisyonunu değil, aynı yöneticinin yönettiği fonların toplam pozisyonunu da dikkate alıyor. Aynı yöneticinin yönetimindeki, aynı kurucuya ait serbest fonlar dahil tüm menkul kıymet yatırım fonları birlikte değerlendirildiğinde, bir şirketin fiili dolaşımdaki paylarının; fiili dolaşım oranı yüzde 25’in altındaysa yüzde 16’sından, yüzde 25-50 arasındaysa yüzde 12’sinden, yüzde 50-75 arasındaysa yüzde 8’inden, yüzde 75’in üzerindeyse yüzde 4’ünden fazlasına sahip olunamayacak. Başka bir ifadeyle SPK, birden fazla fonun aynı hisseye yönelerek tek bir fonun ulaşamayacağı büyüklükte pozisyon oluşturmasını da sınırlıyor.

Yatırımcı şirket üzerinde kontrol sahibi ise sınır daha da aşağıda

Serbest fon yatırımcılarının yönetim hakimiyetine sahip olduğu bir şirkette ise sınır daha düşük tutuluyor. Böyle bir şirketin fiili dolaşımdaki paylarının yüzde 1’inden fazlası tek bir serbest fon tarafından alınamayacak. Aynı yöneticinin yönettiği, aynı kurucuya ait serbest fonlar dahil tüm menkul kıymet yatırım fonlarının toplam sahipliği ise fiili dolaşımdaki payların yüzde 2’sini aşamayacak.

Büyük pozisyonların toplamı yüzde 20’yi aşamayacak

Serbest fonlar açısından bir diğer önemli değişiklik de fon portföyündeki yoğunlaşmaya ilişkin. Yeni düzenlemeye göre, fon portföy değerinin yüzde 5’inden fazlasını oluşturan sermaye piyasası araçlarının toplam değeri, fon portföy değerinin yüzde 20’sini aşamayacak. Öte yandan aynı yöneticinin veya üst yönetiminin hakimiyetindeki ihraççıların sermaye piyasası araçlarında yapılabilecek toplam yatırım da fon portföy değerinin yüzde 20’siyle sınırlandırılıyor.

Tek şirkete borçlanma aracı yatırımına da sınır

Yoğunlaşma yalnızca hisse senetleriyle sınırlı değil. Bir serbest fon, tek bir ihraççının tedavülde bulunan borçlanma araçlarının yüzde 10’undan fazlasını portföyüne alamayacak. Yönetim sözleşmesine dayalı kira sertifikalarında da sınır yüzde 10, diğer kira sertifikalarında ise yüzde 25 olarak uygulanacak.

Serbest fonların başka yatırım fonlarına yaptığı yatırımlarda da sınır bulunuyor. Fon sepeti serbest fonlar dışındaki serbest fonlar, diğer fonların katılma paylarına portföylerinin en fazla yüzde 15’i kadar yatırım yapabilecek. Tek bir fona yapılabilecek yatırım ise yüzde 10’u aşamayacak.

Tüm yatırım fonlarında “tek şirkete” yüzde 10 çerçevesi

Yeni rehberde fonların tek bir ihraççıya yönelik yoğunlaşmasının hesaplanmasında yalnızca doğrudan hisse alımı değil, o şirkete dayalı türev araçlar ve swap işlemleri de dikkate alınıyor.

Fon Tebliği kapsamında bir fonun toplam değerinin yüzde 10’undan fazlasının tek bir ihraççının para ve sermaye piyasası araçlarına ve bunlara dayalı türev araçlara yatırılması mümkün değil.

Yeni rehber, bu hesabın nasıl yapılacağını da ayrıntılı biçimde ortaya koyuyor. Aynı ihraççının hisse ve borçlanma araçlarının yanı sıra varant, sertifika, saklı türev araçlar ve swap işlemleri de hesaplamaya dahil ediliyor.

Böylece fonun bir şirketteki gerçek ekonomik pozisyonunun yalnızca elindeki hisse miktarına bakılarak değil, türev ve benzeri araçlar da hesaba katılarak ölçülmesi sağlanıyor.

PYŞ’lere serbest fon ağırlığına göre ek sermaye yükümlülüğü

Portföy yönetim şirketleri açısından da yeni bir yükümlülük geliyor. Bir PYŞ’nin yönettiği aylık ortalama kolektif portföy büyüklüğünün yüzde 50’sinden fazlasının serbest fonlardan oluşması halinde, şirketin çıkarılmış sermayesini yüzde 10 oranında nakit artırması için SPK’ya başvurması zorunlu olacak. İlk kontrol 2026 hesap dönemi sonunda yapılacak. Bu yükümlülük, faaliyet yetki belgesinin alınmasını takip eden ikinci hesap dönemi sonundan itibaren başlayacak. Bu düzenlemeyle serbest fonların PYŞ’lerin toplam faaliyetleri içindeki ağırlığı arttıkça, şirketin sermaye tamponunun da güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Bir yönetici en fazla 7 fon yönetecek

SPK, fonların yönetim tarafında da yoğunlaşmayı sınırlandırıyor. Bir portföy yöneticisi, serbest fonlar dahil en fazla 7 fonun portföy yönetiminde görevlendirilebilecek. Girişim sermayesi yatırım fonları ve gayrimenkul yatırım fonları bu hesabın dışında tutuluyor. Mevcut yapısı nedeniyle yedi fon sınırına hemen uyamayan şirketler için kademeli geçiş öngörülüyor. Buna göre 1 Ocak 2029'dan itibaren bir portföy yöneticisi en fazla 10 fon, 1 Ocak 2031'den itibaren ise en fazla 7 fon yönetebilecek. Ayrıca her fon için biri sorumlu olmak üzere en az iki portföy yöneticisi görevlendirilecek. Sorumlu portföy yöneticisi, fonun yatırım stratejisine, KAP'ta açıklanan sınırlamalara ve mevzuata uygun yatırım kararlarının alınmasından sorumlu olacak.

Serbest fonların sayısı da yöneticilere bağlandı

Bir portföy yönetim şirketinin kurduğu serbest şemsiye fona bağlı olarak ihraç edeceği serbest fonların sayısı, özel fonlar dahil olmak üzere, şirkette istihdam edilen portföy yöneticisi sayısını aşamayacak. Yeni sınır 29 Ağustos 2026'da yürürlüğe girecek. Mevcut durumda sınırı aşan PYŞ'lerin ise en geç 30 Haziran 2029'a kadar uyum sağlaması gerekecek.

Para piyasası fonlarına da yeni kurallar

Değişiklik yalnızca serbest fonlarla sınırlı değil. Para piyasası fonlarının portföy yapısında da önemli bir değişiklik yapıldı. Katılım fonları hariç para piyasası fonlarının portföylerinin en az yüzde 10'u devlet iç borçlanma senetleri veya Hazine'nin Varlık Kiralama Şirketi tarafından ihraç edilen kira sertifikalarına yönlendirilecek. Para piyasası ve kısa vadeli fonların Borsa İstanbul Pay Senedi Repo Pazarı'ndaki ters repo işlemleri de fon toplam değerinin yüzde 25'iyle sınırlandırılıyor. Yeni rehberin genel çerçevesi, fonların yatırım yapabileceği alanları tamamen daraltmaktan çok, tek bir hisse, şirket, ihraççı veya işlem üzerinde aşırı yoğunlaşmanın önüne geçmeye odaklanıyor.

PYŞ’lere 500 milyon TL sermaye şartı

SPK’nın yeni düzenlemesiyle PYŞ’lerin asgari başlangıç sermayesi, sahip oldukları faaliyet yetkilerine göre 250 milyon TL ile 500 milyon TL arasında belirlendi. Buna göre daha geniş kapsamlı faaliyet yetkisine sahip olacak portföy yönetim şirketlerinin en az 500 milyon TL başlangıç sermayesine sahip olması gerekecek. Daha sınırlı yetki kapsamındaki şirketler için ise asgari sermaye 250 milyon TL olarak uygulanacak.

Düzenlemeyle SPK, özellikle serbest fonların yönetiminde daha yüksek risk üstlenen ve daha büyük portföyleri yöneten şirketlerin finansal yapısının güçlü olmasını amaçlıyor. Yeni sermaye şartı, serbest fon ağırlığı yüksek PYŞ’lere getirilen ilave sermaye artırımı yükümlülüğünden de ayrı uygulanacak. Serbest fonların şirketin yönettiği aylık ortalama kolektif portföyün yüzde 50’sinden fazlasını oluşturması halinde, ilgili PYŞ’nin çıkarılmış sermayesini ayrıca yüzde 10 oranında nakit artırması gerekecek.

Listede dikkat çeken bir başka ülke Danimarka. Danimarka'ya yapılan 44.253 başvurunun yüzde 19,19'u reddedildi, düşük başvuru hacmine rağmen ret oranı Almanya'ya yakın seyretti. Macaristan da benzer bir tablo çizdi: 35.605 başvuruda ret oranı yüzde 18,14 olarak gerçekleşti.

Fransa (143.379 başvuru, yüzde 15,23 ret) ve İtalya (79.470 başvuru, yüzde 14,77 ret) orta düzeyde ret oranlarıyla listede yer aldı. Euronews haberine göre, buna karşılık Hollanda (yüzde 9,0), Bulgaristan (yüzde 10,1), İspanya ve Romanya (ikisi de yüzde 7,4) düşük ret oranlarıyla öne çıktı.

Listenin en düşük ret oranı Portekiz'de görüldü: yüzde 3,5. Ancak Portekiz'e yapılan başvuru sayısı sadece 3.921 ile listedeki en düşük hacim olarak dikkati çekti.

Saldırılar çarşamba ve perşembe günleri gerçekleşti. Bakanlık yaptığı açıklamada, "Görüşme sırasında Türkiye, Karadeniz'de insanların, malların, seyrüseferin ve çevrenin güvenliğinin sağlanmasının mutlak bir gereklilik olduğu konusunda uyarıda bulundu" ifadelerini kullandı.

Açıklamaya göre Türk konteyner gemisi Lider Bordo Mavi, çarşamba günü Rusya'nın Karadeniz kıyısı açıklarında seyrederken vuruldu. Ertesi gün, yük gemisini kurtarmak için gönderilen Lider Kocatepe isimli gemi de hedef alındı.

Bakanlık saldırılarda can kaybı olup olmadığını belirtmedi. Konteyner gemisi, Samsun Limanı'na çekildi.

Ankara, haftalardır Ukrayna ve Rusya'ya Karadeniz'de sivil gemilere yönelik saldırıları durdurma çağrısında bulunuyor.

Türk ticari gemileri Karadeniz'de çeşitli ülke bayrakları altında faaliyet gösteriyor ve bunlardan birçoğu, Ukrayna tarafından fırlatıldığından şüphelenilen dronlarla vuruldu.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 8 Ağustos'ta Karadeniz'deki saldırılara "moratoryum" çağrısında bulunmuştu.

Ayvacık ilçesine bağlı Paşaköy'deki evinde rahatsızlanan Yılmaz, 112 Acil Çağrı Merkezi'ni aradı.

Bunun üzerine sağlık ekipleri, göğüs ağrısı şikayeti bulunan Yılmaz'ı ambulansla Ayvacık Devlet Hastanesine götürdü.

Buradan Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Hastanesi Koroner Yoğun Bakım Ünitesi'ne sevk edilen Yılmaz'ın burada Prof. Dr. Ercan Akşit tarafından anjiyo işlemine alındığı öğrenildi.

Sağlık Bakanından açıklama

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, ünlü komedyenin durumu hakkında resmi X hesabından açıklama yaptı. Memişoğlu'nun açıklamasında şu ifadeler yer aldı:

"Değerli sanatçımız Cem Yılmaz’ın geçirdiği rahatsızlık nedeniyle gerekli tıbbi müdahaleler başarıyla gerçekleştirilmiştir. Genel durumu iyi olup tedavisi ve takibi koroner yoğun bakımda devam etmektedir.

Kendisine geçmiş olsun dileklerimi iletiyor, en kısa sürede sağlığına kavuşmasını temenni ediyorum."

Kardeşi: Durumu iyi

Cem Yılmaz'ın kardeşi Can Yılmaz yaptığı açıklamada, "Cem Yılmaz’ın durumu iyi. Geçirdiği kalp spazmının ardından gerekli müdahale vakit kaybetmeden yapıldı ve tedavi süreci başarıyla tamamlandı. Kendisi şu anda doktorlarının kontrolünde dinleniyor. Bu süreçte arayan, mesaj atan, dua eden ve iyi dileklerini gönderen herkese ayrı ayrı teşekkür ederiz" dedi.

Başsavcılığın açıklaması şöyle:

“Bazı basın ve yayın organlarında, İbrahim Melih Gökçek hakkında yurt dışındaki şirketlere kayıt dışı para aktarıldığı yönünde öne sürülen iddialara ilişkin olarak, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla Cumhuriyet Başsavcılığımızca resen soruşturma başlatılmıştır.”

Gazeteci Murat Ağırel, Gökçek ailesinin Avrupa’da yatırımlar gerçekleştirdiğini, bunun kaynağı, Türkiye’den yurt dışına para transferlerinin hangi yöntemlerle yapıldığı ve bu transferlerde hangi şirketlerin kullanıldığı sorularını gündeme taşımıştı.

"Kendimi Türk adaletine teslim ediyorum…''

Gökçek ise soruşturmaya dair şu açıklamayı yaptı:

''Biraz önce medyaya intikal eden bilgilere göre Ankara Başsavcılığı, Murat Ağırel’in benim hakkımdaki iddiaları ile ilgili olarak maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla resen soruşturma başlatmıştır…

Allah’ın izniyle veremeyeceğim hesabım yoktur. Gerekli bilgileri savcılığa vereceğim…

Kendimi Türk adaletine teslim ediyorum…''

Zafer Bayramı’nın 104’üncü yıl dönümü Ankara’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ve devlet erkanı bugün saat 11.00’de Anıtkabir’de tören düzenlenecek. Ardından saat 14.30’da TBMM ön bahçede gerçekleştirilecek olan geçit töreni gerçekleştirilecek. geçit töreni öncesinde TSK Karma Bando Birliği tarafından mini bir konser düzenlenecek. Ankara Büyükşehir Belediyesi’nce Eda Özülkü, Suat Suna, Yonca Evcimik, Zeynep Dizdar ve Metin Özülkü konser verecek.

Her kenttede de törenler ve konserler gerçekleştirilecek.

Komedyen Deniz Göktaş'a cezaevinde tutulduğu davada 28 Ağustos'ta tahliye kararı verilmesi sonrası yeni bir suçlamayla yeniden tutuklandı. Göktaş, cezaevinden çıkamadan “suçu ve suçluyu övme” suçlamasıyla yeniden tutuklanmış oldu. İstanbul 4. Sulh Ceza Hakimliği, “kaçma, delilleri karartma şüphesi” gerekçeleriyle tutuklama kararı verdi.

Göktaş, adını taşıyan X hesabından paylaştığı mesaj şöyle:

"Karatepe Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu’ndan selamlar.

Bir iyi haber, bir kötü haberim var.

İyi haber: Tahliye oldum.

Kötü haber: Tutuklandım.

Ben de sizin okuduğunuz hızda öğrendim bu iki haberi. Bu sefer, Daltonlar hakkındaki şakadan, “suçu ve suçluyu övmek” suçundan tutuklandım.

Cezaevinde sıradan bir 58. gündü. Bir elimde Cici Bebe, diğer elimde İhsan Oktay. Konstantiniye’nin dehlizlerinde dolaşıyordum. “SEGBİS’in var” dediler. Bayram değil, seyran değil; bu neyin SEGBİS’i düşüncesiyle koridora çıktık. Hücre-SEGBİS arasındaki bir dakikalık koridor yolculuğunda özgürmüşüm, bilmiyordum. Bilsem hafiften dans ederdim.

Avukatlarıma haber verilmediğini, normalde salona gelmem gerektiğini ama acele bir durum olduğunu bildirdiler. Suçlamaya konu metni okudular. “Çocukları dövmemeliyiz.” demişim de “Neden çocukları dövmek gerektiğini düşünüyorsun?” diye sorulmuş gibi hissettim. Hayattan, Türkçemizden ve altı üstü komediden söz ettim. Tekrar tutuklanmama karar verdiler. Adli yılın açılışını burada kutlayacağım, başarılı bir sezon olsun.

90 dakikalık gösteriden iki ayda bir yeni suçlama çıkıyor. Reels yerine tam gösteri YouTube kanalımda, odaklanma problemi olan varsa da telefon detoksu öneririm. Bana iyi geldi.

Ben iyiyim; moralim, sağlığım yerinde. Bu ay çocukkenki ağustoslar gibi hızlı geçti. Allah’tan okul yok Eylül’de.

Bu mektubu yazarken cezaevinde 10 saniyeliğine elektrik gitti. Karanlıkta bütün mahkumlar hücrelerde ıslık çalıp bağırdılar. İlkokulda pikniğe giderken gezi otobüsü tünele girmiş gibi hissettim.

Karatepe 2026, efsane tayfa. Unutulmayacaksın."

Soruşturmada, Gülistan Doku'nun son görüldüğü köprü ve ilgili zaman dilimine ilişkin Plaka Tanıma Sistemi (PTS) ile iletişim kayıtlarında yeni bulgulara ulaşıldığı belirtildi. Doku'nun kaybolmasının ardından Instagram hesabına yönelik gerçekleştirilen şüpheli erişim ve işlemlere ilişkin tespitler de soruşturma dosyasına girdi.

Bakan Gürlek, su altı arama çalışmalarına ilişkin dikkat çekici bulgular elde edildiğini de açıkladı. Adli makamlardan gizlendiği belirlenen dalgıç defterindeki kayıtlarla resmî arama tutanaklarının uyuşmadığının tespit edildiğini aktaran Gürlek, Gülistan Doku'ya ait bazı kişisel eşyaların intihar ihtimalini destekleyen bir görüntü oluşturmak amacıyla su altına sonradan yerleştirilmiş olabileceğine dair bulgulara ulaşıldığını bildirdi.

Bakan Gürlek'in açıkladığı ikinci gelişme, 2008 yılında Şereflikoçhisar'da ölü bulunan Dede Baltacı cinayetine ilişkin oldu. Yaklaşık 18 yıldır faili belirlenemeyen dosya, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığının koordinasyonunda; Şereflikoçhisar Cumhuriyet Başsavcılığı ve Şereflikoçhisar İlçe Jandarma Komutanlığınca yeniden incelendi.

Yeniden yürütülen çalışmalarda daraltılmış baz incelemesi, HTS kayıtları, Adli Tıp raporu ve bu verilerle uyumlu tanık beyanları değerlendirildi. Bu kapsamda cinayetin failleri olduğu değerlendirilen 5 şüpheli tespit edildi.

Gerçekleştirilen operasyonun ardından F.K., R.K., A.Ö. ve F.E. tutuklandı. Cezaevinde bulunan M.K. hakkında ise adli kontrol kararı verildi.

Gürlek, aradan kaç yıl geçerse geçsin hiçbir faili meçhul dosyanın peşini bırakmayacaklarını vurgulayarak, "Ucu nereye giderse gitsin, suçlular er ya da geç adalet önünde hesap verecektir" dedi.

Buna göre, Selçuk Doğal Gaz Dağıtım AŞ'nin 2022-2026 dönemine yönelik perakende satış tarifelerinde esas alınan yatırım tavanları revize edildi. Şirketin 2026 yılı yatırım tavanı 6 milyon 417 bin 864 lira, ilave yatırım tavanları ise 12 milyon ve 43 milyon lira olarak belirlendi.

Kargaz Doğal Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret AŞ'nin bu yılki yatırım tavanı 64 milyon 945 bin 598 lira, ilave yatırım tavanları ise 31 milyon 986 bin 273 lira ve 63 milyon 587 bin 495 lira olarak tespit edildi.

Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığının Antalya'daki iki depolama tesisi arasında bulunan akaryakıt boru hattına ilişkin iletim tarifesi ise tadil edilerek onaylandı. Boru hattından havacılık yakıtlarının iletiminde metreküp başına KDV hariç 164,97 lira hizmet bedeli uygulanacak. Yeni tarife 1 Eylül'de yürürlüğe girecek.

Başkanlığın Antalya'nın Konyaaltı ilçesinde faaliyet gösteren TF-6 Antalya Tank Çiftliği Deposu'na ilişkin tarife de yeniden düzenlendi. Tesiste havacılık yakıtları için günlük depolama hizmet bedeli metreküp başına KDV hariç 3,27 lira olarak belirlendi.

Teslim alma ve teslim etme hizmetlerinde deniz araçları için metreküp başına 75,77 lira, kara araçları için 90,90 lira ücret alınacak. Ücretlere ayrıca KDV eklenecek. Tarife 1 Eylül'de yürürlüğe girecek.

LPG depolama tarifeleri de yenilendi

EPDK, Pet Gaz AŞ'nin Hatay'ın Dörtyol ilçesindeki LPG terminalinin depolama tarifesini de tadil ederek onayladı.

Tesiste LPG karışımı ve otogaz için günlük depolama bedeli ton başına 24 lira, teslim alma ve teslim etme hizmetlerinin her biri için ton başına 310 lira olarak belirlendi. Fiyatlara KDV ayrıca eklenecek.

Karadeniz LPG Depolama ve Deniz Terminali Ticaret AŞ'nin Giresun'un Tirebolu ilçesindeki terminalinin tarifesi de yeniden belirlendi.

Buna göre, LPG karışımı ve otogaz için günlük depolama bedeli ton başına 14,10 lira, teslim alma ve teslim etme hizmetlerinin her biri için ton başına 205 lira olarak belirlendi. Fiyatlara KDV ayrıca eklenecek.

Gaz analisti Prof. Greg Molnar'a göre, mevcut yavaş gaz depolama hızıyla, AB'nin kış ısıtma sezonuna gaz stokları beş yıllık ortalamanın yaklaşık beşte bir altında ve 2013'ten bu yana en düşük seviyede girmesi muhtemel. "Depolama seviyelerinin düşük olması, doğal olarak kış aylarında fiyat dalgalanmalarının artma riskini yükseltiyor," diyen Molnar, kış boyunca doğalgaz kullanımını artıracak "soğuk hava dalgaları veya yavaş rüzgar modelleri"nin bu durumu daha da kötüleştirebileceğini belirtti.

İngiltere, Avrupa'nın en büyük doğalgaz tüketicilerinden biri olmasına rağmen, yerel doğalgaz depolama kapasitesi en düşük seviyelerden bazılarına sahip olduğu için piyasa dalgalanmalarına özellikle açık olabilir. İngiltere, Avrupa'dan boru hatlarıyla veya ABD ve Orta Doğu'dan tankerlerle doğalgaz ithalatına bağımlı. British Gas'ın sahibi Centrica'nın CEO'su Chris O'Shea, bu hafta yaptığı açıklamada İngiltere'nin önümüzdeki kış için "neredeyse hiç depolanmış doğalgazı" bulunmadığını söyledi.

ABD-İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşın Körfez bölgesinden petrol ve doğalgaz ihracatında ciddi aksamalara yol açmasından bu yana, AB'nin doğalgaz depoları kış başlangıcına kadar %80 doluluk oranına ulaşma hedefinde zorlanıyor.

Geçen kışın soğuk geçmesi ve bu yaz Avrupa'daki sıcak hava dalgaları sırasında normalden daha yüksek doğalgaz üretimi de bloğun doğalgaz rezervlerinin azalmasına katkıda bulundu. Tipik bir yılda, depolama tesisleri, hem talebin hem de fiyatların daha düşük olduğu yaz aylarında depolarını doldururlar.

Avrupa'nın doğalgaz piyasası fiyatları, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağı ve kış stoklarının yeniden oluşturulacağı umuduyla bu yaz "nispeten sakin" kaldı. Ancak, İskandinav bankacılık grubu SEB'nin emtia baş analisti Bjarne Schieldrop'a göre, "kimse bunun yakın zamanda gerçekleşmesini beklemiyor".

Schieldrop, "Sonuç olarak, Avrupa doğalgaz piyasası geçtiğimiz hafta bir tür kış paniği yaşadı" diye ekledi.

Avrupa'da bu kış fiziksel doğalgaz kıtlığı beklenmese de, piyasa oyuncuları fiyatların yükseleceğini öngörüyor.

Yılın başındaki fiyatın iki katından fazla

Son haftalarda referans doğalgaz fiyatı, yılın başındaki fiyatın iki katından fazla, megawatt saat başına 68 €'nun üzerine çıkarak üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Fiyatlardaki keskin artışın nedeni, AB'deki piyasa oyuncularının, sıcaklıklar düşmeye başladıkça sıvılaştırılmış doğalgaz sevkiyatlarını güvence altına almak için Asyalı alıcılarla rekabet etmek zorunda kalacakları beklentisinin artması olarak gösteriliyor.

Goldman Sachs analistlerine göre, Orta Doğu'dan doğalgaz ihracatının yeniden başlamaması durumunda, Avrupa'nın referans fiyatının kış talebini karşılayacak kadar doğalgaz sevkiyatını çekebilmesi için "muhtemelen 100 €/MWh'nin üzerine çıkması gerekecek".

İtalya ve Polonya gibi ülkelerin seviyelerinin çok altında

Doğalgaz arzıyla ilgili endişeler özellikle Batı Avrupa'da çok daha ciddi boyutlarda; zira bu ülkelerdeki depolama seviyeleri, depolarını %80'in üzerinde doldurmayı başaran İtalya ve Polonya gibi ülkelerin seviyelerinin çok altında.

Avrupa'nın en büyük doğalgaz depolama kapasitesine sahip Almanya'da, Gas Infrastructure Europe'a göre tesisler yaklaşık yarı dolu durumda. The Guardian'ın haberine göre, doğalgaz boru hatları aracılığıyla doğrudan İngiltere doğalgaz pazarına bağlanan Belçika ve Hollanda'daki depolama seviyeleri ise sırasıyla %51 ve %45 seviyesinde.

İngiltere'nin küresel doğalgaz ithalatına olan bağımlılığının, İngiltere'nin Kuzey Denizi sektöründeki doğalgaz üretimindeki düşüşün hızlanması ve Norveç üretiminin 2030'dan itibaren düşmeye başlamasıyla birlikte derinleşmesi bekleniyor .

Hükümet, temiz enerji kaynaklarının giderek artmasına rağmen, evlerin ve işletmelerin önümüzdeki on yıl içinde doğalgazdan mahrum kalma riski taşıdığını ortaya koyan resmi bir istişarenin ardından, yerel doğalgaz altyapısını korumak için doğrudan mali destek sağlama planlarını değerlendiriyor.

Bu, gaz depolama tesislerinin sahiplerine ve boru hattı işletmecilerine, önümüzdeki on yıllarda bunların modernize edilmesi ve bakımının ekonomik olarak mümkün hale gelmesi için mali destek sağlanmasını içerebilir.

İngiltere enerji düzenleme kurumu Ofgem, bu hafta yaptığı açıklamada, İran'la savaş nedeniyle küresel enerji piyasasında yaşanan fiyat artışlarını hesaba katmak amacıyla, standart doğalgaz ve elektrik faturalarının Temmuz ayı başındaki %13'lük artışın ardından, Ekim ayından itibaren üç aylık tavan fiyat artışı kapsamında %4 oranında yükseleceğini belirtti.

Türkiye'deki durum

Öte yandan Türkiye'de, 7 Şubat'ta günlük 300 milyon metreküp doğal gaz tüketimiyle rekor kırıldı. Yıllık ise ortalama 60 milyar metreküp tüketim gerçekleşiyor. Tedarik ve depolamada sıkıntı olmadığı belirtiliyor.

Türkiye’nin enerji arz güvenliğinde iki önemli yer altı doğal gaz depolama tesisi kritik rol üstleniyor. Silivri ve Tuz Gölü’nde bulunan bu tesisler, doğal gaz tüketiminin yükseldiği dönemlerde arz-talep dengesinin korunmasına katkı sağlıyor. Bakanlığın açıklamasına göre bu iki tesis, özellikle yüksek tüketim günlerinde sistemin esnekliğini artıran stratejik altyapılar arasında yer alıyor.

Silivri Doğal Gaz Depolama Tesisi, mevcut durumda 4,6 milyar metreküp depolama kapasitesiyle hizmet veriyor. Resmi açıklamada tesis, denizlerde Avrupa’nın en büyük depolama tesisi olarak tanımlanıyor. Bakanlık, Silivri’deki kapasitenin 2028 yılında 6 milyar metreküpe çıkarılmasını planlıyor.

Bu artış, Türkiye’nin kısa vadeli arz dalgalanmalarına karşı daha güçlü bir tampon kapasite oluşturma hedefinin önemli ayaklarından biri olarak değerlendiriliyor. Bu değerlendirme, açıklanan resmi verilerden yapılan çıkarıma dayanmaktadır.

Tuz Gölü Doğal Gaz Depolama Tesisi’nin kapasitesi ise halihazırda 1,7 milyar metreküp seviyesinde bulunuyor. Bakanlık, bu kapasitenin 2032 yılında 8,5 milyar metreküpe yükseltilmesini hedefliyor. Böylece orta vadede Tuz Gölü’nün Türkiye’nin doğal gaz depolama sistemindeki ağırlığının daha da artması bekleniyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 30 Mart 2026'da yaptığı açıklamada bugüne kadar yapılan çalışmalar sonucunda Silivri ve Tuz Gölü’nde toplam doğal gaz depolama kapasitesinin 6,3 milyar metreküpe çıkarıldığını açıkladı. Bayraktar, depolama yatırımlarının süreceğini ve yeni projelerle kapasitenin daha da yukarı taşınacağını belirtmişti.

Bakan Bayraktar, LNG alım kapasitesindeki artış sayesinde doğal gaz depolarının boş kalmasının önüne geçildiğini söyledi. Kış aylarından çıkılmasına rağmen depoların halen yüzde 71 doluluk oranında bulunmasının, enerji yönetiminde alınan önlemlerin sonucu olduğuna işaret etti. Ayrıca küresel gelişmelerin yakından izlendiğini ve arz güvenliği için gerekli adımların atılmaya devam edildiğini kaydetti.

Başkentteki yetkililer, Avrupa kültür kurumlarında yaşanan bir dizi çarpıcı hırsızlık olayının ardından, Uygulamalı Sanatlar Müzesi'ndeki (MAK) soygun sırasında güvenlik kameralarına yakalanan şüphelilerin fotoğraflarını yayınladı.

Maskesiz adamlar, perşembe öğleden sonra açılış saatlerinde sergiye bilet aldıktan sonra bir çekiçle cam vitrini kırıp elmas kolyeyi çaldılar.

MAK, parçanın Haziran ayından beri sergilenmekte olan ve Fransız tasarımcılar Van Cleef & Arpels'in 300'den fazla eserinin yer aldığı bir mücevher sergisinden çalındığını söyledi. Olay sırasında salonda birçok görgü tanığı bulunmasına rağmen kimse yaralanmadı.

Sergiye ait belgelerde, kolyenin bir zamanlar Mısır Kraliçesi Nazli'ye ait olduğu ve 1939'da kızı Fawzia'nın İran'ın o zamanki veliaht prensi ve daha sonra şah olan Muhammed Rıza Pehlevi ile olan düğününde taktığı belirtiliyor. Kolye, 2015 yılında New York'taki Sotheby's müzayede evinde 4,3 milyon dolara satılmıştı .

MAK'tan yapılan açıklamada, serginin kendi koleksiyonundan yaklaşık 200 "benzersiz ve nadir görülen obje" ile Parisli mücevher evinin 120 yıllık tarihini kapsayan ve Van Cleef & Arpels'in miras koleksiyonundan parçaları bir araya getirdiği belirtildi.

Müzenin internet sitesinde cuma öğleden sonra için planlanan rehberli tur "iptal edildi" olarak duyuruldu ve 27 Eylül'de sona ermesi planlanan sergi geçici olarak kapatıldı.

Geçtiğimiz Ekim ayında Paris'teki Louvre müzesine hırsızların girip dakikalar içinde 88 milyon avro değerindeki kraliyet mücevherlerini çalarak kaçmasından bu yana, Avrupa müzeleri bir dizi yüksek profilli hırsızlık olayı yaşandı.

Sempozyum, 31 Ağustos - 2 Eylül 2026 tarihlerinde Balıkesir Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleşecek.

İç suların limnolojik özellikleri, sorunları ve çözüm yolları hakkında bilimsel bir tartışma ortamı oluşturacak olan sempozyumda, küresel ısınmanın etkilerinden hareketle iklim, biyoçeşitlilik (biodiversity), mikroplastik (microplastic) ve sürdürülebilirlik (sustainability) öncelikli başlıklar olarak belirlendi.

Sempozyumda sunulan bildirilerin tamamının özet bildiri kitapçığında yayımlanacağı bildirildi.

Etkinliğe dair kapsamlı bilgilere ve güncel duyurulara https://limnology.balikesir.edu.tr/ adresi üzerinden erişilebiliyor.

Saldırı sonucunda Alman başkentinin bazı çevrimiçi sistemleri kapatılmak zorunda kalırken, soruşturmacılar hangi verilerin çalındığını anlamak için çalışmalar yürütüyor.

Rusya ve Doğu Avrupa'dan faaliyet gösterdiği düşünülen ve daha önce Britanya Müzesi'ne yapılan saldırının da arkasında olduğu belirtilen Rhysida grubu, saldırının sorumluluğunu üstlendi.

Reuters haber ajansına göre, şirket internet sitesinde Berlin'den çalmayı başardığı 5,79 terabaytlık veriyi yedi gün içinde açık artırmaya çıkarmayı planladığını belirtti.

Wegner cuma günü yaptığı açıklamada, "Berlin şantaja boyun eğmeyecek" dedi.

Eyalet polisi, savcılar ve federal güvenlik servislerinin şüpheli failleri "en büyük aciliyetle" soruşturmak için çalıştığını belirten yetkili, "ele geçirilen verilerin içeriği ve kapsamına ilişkin soruşturmaların büyük bir yoğunlukla sürdürüldüğünü" de sözlerine ekledi.

Şehir devleti yetkilileri, ilk veri sızıntısının 7 ile 12 Ağustos tarihleri ​​arasında gerçekleştiğini söyledi.

Ardından, 14 Ağustos'ta iki departman ağı kapatıldı ve bu durum birkaç gün boyunca konut yardımı ve ödemeleri için başvuru yapılmasını imkansız hale getirdi.

Yetkililer, adli soruşturmaların Berlin'in ulaşım ve çevre departmanında daha fazla veri sızıntısını ortaya çıkardığını söyledi.

Belediye başkanlığından cuma günü yapılan açıklamada, "Kişisel veya diğer kamuya açık olmayan verilerin de etkilenebileceği ihtimali göz ardı edilemez" denildi.

Başkentteki yetkililer şüpheli siber saldırganların isimlerini açıklamadı, ancak Der Spiegel, Rhysida grubunun karanlık web sitesinin bir ekran görüntüsünü yayınladı. Görüntüde, sözleşmeler, gizlilik anlaşmaları, personel dosyaları, şifreler ve binlerce kişisel iletişim bilgisi de dahil olmak üzere çeşitli dosyalara sahip oldukları iddia ediliyor.

Alman gazetesinin haberine göre, ayrıca bir geri sayım da gösteriliyor ve bu geri sayım bittikten sonra verilerin 30 bitcoin'lik bir başlangıç ​​fiyatıyla açık artırmaya çıkarılacağı belirtiliyor; bu miktar, Berlin'den talep edilen kripto para birimiyle aynı.

Yapılan araştırmalara göre, Rhysida grubu 2023'te ortaya çıktığından beri yüzlerce saldırının sorumluluğunu üstlendi ve grup birçok ülkede çeşitli büyüklükteki devlet kurumlarını ve işletmeleri hedef aldı.

Saldırgan, 2023 yılında Britanya Müzesi'nin bilgisayar sistemlerine sızarak hizmetleri aksattı ve yaklaşık 500.000 dosyayı çaldı.

İngiltere'deki kurum fidye ödemeyi reddedince, grup ziyaretçilerin, abonelerin ve personelin kişisel verilerini içeren dosyaları karanlık ağda yayınladı.

Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujic, Ratko Mladiç'in "hak ettiği tüm askeri ve devlet onurlarıyla uğurlanacağını" söyledi.

Vujic, K1 kanalına yaptığı açıklamada, Sırp yetkililerin, cenazenin kendilerine teslimini beklediğini kaydetti.

Bakan, "Sıradaki adımların neler olduğunu öğrenir öğrenmez Lahey'e gitmeye hazırız" dedi.

Mladiç 2017 yılında soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı ve hapiste hayatını kaybetti.

Lahey'deki Birleşmiş Milletler mahkemesi, Ratko Mladiç'in sağlık nedeniyle tahliye talebini Mayıs 2026'da reddetti.

Hakim, durumunun "ağır" olduğunu kabul etti ancak cezaevinde "kapsamlı ve şefkatli bir tedavi" gördüğüne hükmetti.

Mladiç 2011'den beri BM bünyesindeki cezaevinde tutuluyordu.

Eski Sırp general, 1992-95 arasındaki Bosna savaşındaki emirleri nedeniyle yargılandı.

Srebrenitsa soykırımına "büyük ölçüde katkıda bulunduğu" gerekçesiyle ömür boyu hapis cezası çarptırmıştı.

Mladiç, Bosna savaşı sonrası 16 yıl boyunca kaçak yaşadı.

2011 yılında Sırbistan'ın kırsal kesiminde yakalanarak Hollanda'nın Lahey kentinde yargılandı.

"Bosna Kasabı" olarak bilinen Mladiç'in cezası 2021'de temyizde onandı.

Ratko Mladiç, 1990'larda Bosnalı Sırp güçlerine komuta ederek Bosnalı Hırvat ve Müslüman güçlere karşı savaştı.

Savaş sırasında birlikleri Bosna-Hersek'te "etnik temizlik" operasyonları yürüttü.

Saraybosna kuşatmasında 10.000'den fazla insanın ölümüne neden oldu.

Srebrenitsa'da 8.000 erkek ve çocuğun katliamından "büyük ölçüde" sorumlu tutuldu.

Deniz Göktaş, Daltonlar isimli suç örgütünün eylemlerini övme suçu işlediği iddiasıyla mahkemeye çıkarıldı. SEGBİS ile yaptığı savunmada suçlamayı kabul etmedi.

"Suçu ve suçluyu övmek gibi bir niyetim yok, televizyonlarda takip de ettiğimiz bir mizah amacı ile bu sistemi anlattım" dedi.

Dalton çetesi ile ilgili anlattığı şakanın suçu övmek olmadığını söyledi ve "Komedyenim, böyle bir şey yapmam, tamamen mizahi bir eleştiri içerir" ifadelerini kullandı.

Hakim, söz konusu ifadelerin yayın yoluyla gerçekleştirildiğini kaydetti ve "delil karartma" ile "kaçma" şüphesini gerekçe göstererek tutuklama kararı verdi.

Göktaş, söz konusu gösteride şu ifadeleri kullandı:

"Bugünün ikinci sıra bilet gelirleriyle Türkiye'de bir tetikçi tutup, rakip bir komedyeni öldürtebiliyorum. Şu an piyasa bu durumda. Sadece ikinci sıra, bir de Telegram hesabı. Oradan Daltonlara yazıyorsunuz, gayet kurumsal bir iletişim var. Bitcoin'den parayı yatırıyorsunuz takip de edemiyorlar. Öldürünce fotoğraf geliyor buydu değil mi abi? Onun ikizi vardı ama benim hatam. Tekrar yatırıyorsunuz muhteşem bir sistem..."

Avukatları: 1970’li yıllarda ve 12 Eylül döneminde vücut bulan “Kişiyi ne olursa olsun cezaevinde tutma” anlayışının dirildiği kuşkusunu yaratmaktadır

Deniz Göktaş’ın avukatları, müvekkillerinin tahliye kararı verilmesinden dakikalar sonra yeni bir soruşturma kapsamında yeniden tutuklanmasına tepki gösterdi. Avukatlar, işlemlerden kendilerine haber verilmeden Baro tarafından avukat görevlendirildiğini belirterek, “Kişiyi ne olursa olsun cezaevinde tutma anlayışının dirildiği kuşkusunu yaratmaktadır” ifadelerini kullandı.

Deniz Göktaş’ın avukatları, müvekkillerinin tutukluluk sürecine ilişkin yazılı açıklama yaptı:

“CMK'nun 108. maddesi uyarınca, otuz günde bir, müvekkilimiz Deniz Göktaş'ın tutukluluk incelemesi yapılmaktadır. Son tutukluluk incelemesi 24.08.2026 tarihinde gerçekleştirilmiş ve müvekkilimizin tutukluluk halinin devamına karar verilmiştir.

Söz konusu karara karşı yaptığımız itiraz, bugün saat 17.03 itibariyle İstanbul Nöbetçi Asliye Ceza Mahkemesi’nce kabul edilmiş ve müvekkilimizin tutuklu bulunduğu her iki suçtan da (Cumhurbaşkanına Hakaret ve Halkı Kin ve Düşmanlığa Tahrik) tahliyesine karar verilmiştir. Üzülerek ifade edelim ki, daha bu karara ilişkin olarak cezaevine tahliye müzekkeresi yazılmadan, müvekkilimiz “Ölü Deniz” adlı stand-up gösterisinde Daltonlar çetesini övdüğü iddiasıyla “Suçu ve Suçluyu Övme” suçunu işlediği gerekçesiyle tutuklama talebiyle İstanbul 4. Sulh Ceza Hakimliği’ne (ilk tutuklama kararı da bu hakimlik tarafından verilmiştir) sevk edilmiş, bu işlemler hakkında tarafımıza haber verilmeden Baro'dan bir avukat tayin edilmiş ve sonuç olarak müvekkilimiz tahliye edilmeden yeniden tutuklanmıştır.

Savcılığın ikinci ayını tamamlayan soruşturmada, bu yeni suçlamayı tahliye kararından dakikalar sonra ve mesai saatleri dışında devreye sokması, 1970’li yıllarda ve 12 Eylül döneminde vücut bulan “Kişiyi ne olursa olsun cezaevinde tutma” anlayışının dirildiği kuşkusunu yaratmaktadır. Hiç kuşkusuz tüm itiraz haklarımızı sonuna kadar kullanacağız ve adaletin tecelli etmesi maksadıyla hukukun sınırları içinde azami mücadeleyi yapmaya devam edeceğiz”

3 Temmuz'da aynı gösterideki başka ifadeler nedeniyle tutuklanmıştı

32 yaşındaki Göktaş, 3 Temmuz'da aynı gösterideki başka ifadeler nedeniyle tutuklanmıştı.

Komedyen Deniz Göktaş "cumhurbaşkanına hakaret" ve "halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik" suçlamalarıyla Tekirdağ Karatepe Cezaevi'ne gönderilmişti.

Buradan yazdığı ilk ayın anlattığı mektubunda, "Kötü hissettiğim tek bir an bile olmadı" demişti.

Mektubunda kaldığı cezaevinin "kuyu tipi" olarak adlandırıldığını yazan Göktaş, "Benim kısa süreli gözlemim; güneşsizlik, havasızlık ve sosyal izolasyonun kalıcı fizyolojik ve psikolojik zararlar vermesi kaçınılmaz" diye yazmıştı.

Spot altın yüzde 3,2 düşerek ons başına 4 bin 456,20 dolara geriledi. Altın vadeli işlemleri de yüzde 3,4 kayıpla 4 bin 506,66 dolardan işlem gördü. Spot altının haftalık kaybı yüzde 3,2’ye, vadeli işlemlerdeki düşüş ise yüzde 3,8’e ulaştı.

Doların haftalık bazda yaklaşık yüzde 1 güçlenmesi de altındaki satışları hızlandırdı. Faizlerin ve tahvil getirilerinin yükselmesi, yatırımcısına düzenli getiri sağlamayan altının alternatif maliyetini artırarak fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor.

Altın, önceki hafta ABD kamu borcunun 40 trilyon doları aşması ve tahvil piyasasında yaşanan sert satışlarla güçlü yükselmişti. Kamu maliyesine yönelik kaygılar, yatırımcıların itibari para birimlerinden altın ve kripto para gibi varlıklara yönelmesini sağlamıştı.

Ancak Fed’den gelen son mesajlarla para politikasında sıkılaşma ihtimalinin yeniden gündeme girmesi, altındaki yükselişin yerini sert bir düşüşe bırakmasına neden oldu.

İç piyasada gram altının satış fiyatı yüzde 3,01 düşüşle 6 bin 908,74 liraya geriledi. 22 ayar bileziğin gramı 6 bin 290,74 liradan, Cumhuriyet altını 44 bin 899 liradan, yarım altın 22 bin 532 liradan ve çeyrek altın 11 bin 269 liradan satıldı. Kilogram altının satış fiyatı 142 bin 509 dolar olurken euro cinsinden kilogram altın 125 bin 836 euro seviyesinde kaydedildi.

Mayıs ayında göreve gelmesinden bu yana Jackson Hole Sempozyumu'nda ilk kapsamlı konuşmasını yapan Warsh, yüzde 2'lik enflasyon hedefinin esnetilemez sabit bir ilke olduğunu ve mevcut finansal koşulların henüz yeterince sıkılaşmadığını dile getirdi.

Warsh, Wyoming'de düzenlenen yıllık Jackson Hole toplantısında yaptığı konuşmada, temel enflasyonun net bir şekilde ve yeterli hızda yüzde 2 hedefine doğru ilerlediğinden emin olunması gerektiğini, aksi takdirde Fed'in alması gereken tedbirler olduğunu vurguladı.

Yaz aylarında açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) verilerinin beklenenden olumlu gelmesine rağmen ana eğilimlerde kalıcı bir iyileşmeye işaret etmediğini belirten Fed Başkanı, enflasyonun yüzde 2'nin üzerinde seyrettiği mevcut konjonktürde ana odak noktalarının tamamen fiyat istikrarı olması gerektiğinin altını çizdi.

Warsh şu ifadeleri kullandı: Fed'in kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi ile ölçülen yüzde 2'lik fiyat istikrarı hedefi kesin ve sabit bir hedeftir. Hedefin bir diğer yönü konusunda da aynı derecede net olalım: Fiyat istikrarı kendiliğinden gerçekleşmez, enflasyon da zorunlu olarak ortalamaya dönme eğilimi göstermez. Fiyat istikrarını sağlamak Fed'in görevidir.

Görevi devraldıktan sonra benimsediği kısıtlı iletişim stratejisi ve net yönlendirme sunmaması nedeniyle eleştirilen Warsh, konuşmasında para politikasının önceliklerine ilişkin en ayrıntılı mesajlarını verdi.

Temmuz ayındaki toplantıda faizlerin sabit tutulmasının ardından piyasa aktörleri ve ekonomistler, Fed'in önümüzdeki dönemde yeni bir faiz artışına gidip gitmeyeceği konusunda ikiye bölünmüş durumda.

Temmuz ayında perakende satışların gerilemesi ve istihdam piyasasındaki soğuma sinyalleri eylül ayına ilişkin faiz artış beklentilerini yüzde 36 seviyelerine çekerken, Warsh'un finansal koşulların sıkılaşmadığına ve faiz oranlarının ana araç olmaya devam edeceğine yönelik açıklamaları piyasalarda şahin bir duruş olarak değerlendirildi.

Konuşmasında yedi prensibe vurgu yaptı

Fed Başkanı Kevin Warsh, Jackson Hole Sempozyumu'nda gerçekleştirdiği konuşmasında, merkez bankasının para politikası kararlarında esas alacağı 7 temel prensibi sıraladı. Warsh, eskiyen verilerle hareket edilmeyeceğini, enflasyon hedefinin esnetilemeyeceğini ve Fed'in daha az konuşup sonuç odaklı olacağını vurguladı.

1. Güncel Veri ve Trend Odaklılık: Para politikası eski veya eksik verilerle belirlenemez. Tekil veri noktaları yerine uzun vadeli trendler esas alınacak; anlık, doğru ve eyleme dönüştürülebilir verilerle karar verilecektir.

2. Arz-Talep Dengesindeki Esneklik: Fed'in amacı toplam arz ve talebi dengede tutmaktır. Ancak arz tarafı doğrudan gözlemlenemeyip yalnızca tahmin edilebildiği için bu dengenin hassasiyetle değerlendirilmesi gerekir.

3. Katı yüzde 2 Enflasyon Hedefi: Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) ile ölçülen yüzde 2'lik fiyat istikrarı hedefi esnetilemez ve sabittir. Enflasyon kendiliğinden düşmeyeceği için fiyat istikrarını sağlamak doğrudan Fed'in sorumluluğundadır.

4. Çifte Sorumluluk: Maksimum istihdam ve fiyat istikrarı hedefleri birbiriyle çelişmez. Yüksek enflasyonun kendisi ekonomik refaha en büyük zararı verdiği için her iki hedef eş zamanlı gözetilecektir.

5. Ana Araç Kısa Vadeli Faizler: Para politikasının temel aracı kısa vadeli faiz oranlarıdır. Kriz dönemlerine özgü olağan dışı/geleneksel olmayan politikalar yalnızca zorunlu hallerde ve son derece sınırlı kullanılacaktır.

6. Parasal Büyüklüklerin Yeniden Önem Kazanması: Merkez bankası ve finans sistemi tarafından yaratılan para miktarı ihmal edilemez. Finansal inovasyonlar para arzı ile ekonomi arasındaki bağı değiştirse de paranın fiyatlar üzerindeki nihai etkisi dikkate alınacaktır.

7. Daha Sessiz ve Sonuç Odaklı İletişim: Piyasa iletişiminde daha az konuşan, net ve kararlı bir Fed hedeflenmektedir. Efsanevi pilot Chuck Yeager'ın "Karar anında ya mazeretler vardır ya da sonuçlar" sözüne atıf yapan Warsh, Fed’in kredibilitesinin sadece elde ettiği sonuçlarla ölçüleceğini belirtti.

ABD’de şirketlerin vergi öncesi kârları yılın ikinci çeyreğinde yıllıklandırılmış bazda 4,8 trilyon dolara ulaştı. Bu rakam, şirket kârlarının milli gelirin yüzde 18'ine karşılık gelmesini sağladı ve İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki en yüksek seviyeye işaret etti.

Aynı dönemde çalışanların ücret ve yan haklardan aldığı pay ise milli gelirin yüzde 60'ına gerileyerek 1950'lerden bu yana en düşük seviyesine indi.

Şirket kârları artarken ücretlerin payı azalıyor

Çalışanlara yapılan ödemelerin milli gelir içindeki payı uzun süredir gerilerken, şirketlerin kâr marjları yükselmeye devam ediyor. Son dönemde bu eğilimin özellikle son beş yılda ve son 12 ayda daha da hızlandığı görülüyor.

Şirket kârlarındaki güçlü artış, ABD borsalarının da rekor seviyelere ulaşmasına katkı sağladı. Yapay zekâ yatırımları, özellikle büyük teknoloji şirketlerinin gelir ve kârlılıklarını artırırken, enerji fiyatlarındaki yükseliş de büyük petrol şirketlerinin kâr marjlarını destekledi.

Hisse fiyatlarındaki yükseliş ve şirketlerin dağıttığı temettüler, emeklilik hesaplarının değerini de artırdı. Ancak yatırım gelirlerinden ağırlıklı olarak daha varlıklı kesimlerin faydalanması, ekonomik kazanımların toplumun tüm kesimlerine aynı ölçüde yansımadığı tartışmasını güçlendirdi.

Orta ve düşük gelirli haneler gelirlerinin çok daha büyük bölümünü ücretlerden elde ederken, ücretlerin milli gelir içindeki payındaki gerileme bu kesimler üzerindeki baskıyı artırıyor.

Enflasyon ücret artışını geçti

Çalışanların satın alma gücü de son dönemde baskı altında kaldı. Enflasyonun ücret artışını aşmasıyla reel saatlik kazançlar temmuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,2 geriledi.

Gelir grupları arasındaki fark da dikkat çekici biçimde açıldı. Yüksek gelir grubundaki çalışanların kazanç artışı, düşük gelir grubundaki çalışanların gelir artışının belirgin şekilde üzerine çıktı.

ABD’nin en büyük düşük ücretli işverenlerinde CEO ücretleri de çalışan gelirlerinden daha hızlı arttı. CEO maaşları 2019-2025 döneminde yüzde 41 yükselirken, aynı dönemde ortanca çalışanın kazancı yüzde 21 arttı. Tüketici fiyatlarındaki artış ise yüzde 26 seviyesinde gerçekleşti.

Vergi indirimleri ve sosyal destek tartışması

Donald Trump yönetiminin şirketler ve yüksek gelirli Amerikalılar için kapsamlı vergi indirimleri uygulaması da gelir dağılımına ilişkin tartışmaların merkezinde yer alıyor.

Buna karşılık gıda yardımları gibi bazı sosyal destek programlarının finansmanında kesintilere gidilmesi, ekonomik büyümenin kimlere daha fazla fayda sağladığı yönündeki tartışmaları artırdı.

Şirketler ve yatırımcılarla düşük gelirli çalışanlar arasındaki ekonomik farkın büyümesi, siyasi alanda da yankı buluyor. ABD’de seçmenlerin ekonominin gidişatına yönelik memnuniyetsizliği artarken, hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat siyasette daha popülist söylemler güç kazanıyor.

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, seçim kampanyasında “şirket açgözlülüğü” karşıtı söylemleri öne çıkarırken, Başkan Yardımcısı JD Vance şirketlerin karar alma süreçlerinde çalışanların daha fazla söz sahibi olması gerektiğini savunuyor. Donald Trump da bazı şirketleri aşırı kâr elde etmek ve fiyatları yükseltmekle suçluyor.

Çalışanların şirketler üzerindeki etkisi azalıyor

ABD’de emeğin şirketler üzerindeki etkisinin azalmasında sendikalaşma oranındaki gerileme ve işlerin dış yüklenicilere devredilmesinin yaygınlaşması önemli rol oynuyor.

1980’lerin başından bu yana çalışanların şirketler üzerindeki pazarlık gücünün zayıflamasıyla birlikte, emek ile sermaye arasındaki güç dengesi de giderek sermaye lehine değişti.

Ancak çalışanların milli gelirden aldığı paydaki son dönemdeki hızlı düşüşün kalıcı bir yapısal değişimden mi, yoksa yüksek enflasyon ve Covid-19 sonrası oluşan ekonomik koşullar gibi geçici faktörlerden mi kaynaklandığı henüz net değil.

Yapay zekânın üretim süreçlerinde ve iş gücü piyasasında yaratacağı dönüşüm de bu tartışmanın en önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Önümüzdeki yıllarda ortaya çıkacak ekonomik tablo, çalışanların gelir payındaki son gerilemenin geçici bir ekonomik döngünün sonucu mu yoksa ABD ekonomisinde daha uzun vadeli bir dönüşümün işareti mi olduğunu gösterecek.

Bu kapsamda, okul öncesi eğitim, ilkokul 1. sınıf ve ortaokul 5. sınıf öğrencilerine yönelik 7-11 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilecek uyum eğitim programlarından başlayarak ailelerin eğitim sürecine bütüncül bir yaklaşımla etkin katılımının sağlanması ve okul-aile iş birliğinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Aileyi güçlendirecek politikalara yön vermesi amacıyla ilan edilen ‘Aile ve Nüfus 10 Yılı’ çerçevesinde gerçekleştirilecek program kapsamında okul öncesi eğitim, ilkokul 1. sınıf ve ortaokul 5. sınıf öğrenci velilerinin 7-11 Eylül tarihlerindeki uyum haftası eğitimlerine etkin katılımı sağlanacak.

Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinden kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilen yazı doğrultusunda; kamuda çalışan ebeveynlerden biri, talep etmeleri halinde uyum haftası eğitimlerinde öğrencinin kayıtlı olduğu eğitim kurumunun ders saatlerine uygun olarak 3 saati aşmayacak şekilde idari izinli sayılacak.

‘Ailemle Okul Yolu Programı’ yıl boyunca devam edecek

Uyum eğitimleriyle başlayacak aile katılımı yalnızca uyum haftasıyla sınırlı kalmayacak. Aile katılımı, gelişim ve rehberlik uygulamaları ‘Ailemle Okul Yolu Programı’ adı altında birbiriyle ilişkilendirilerek eğitim öğretim yılının tamamına yayılacak.

Ekonomik güven endeksi temmuz ayında 99,8 seviyesinde bulunurken, ağustosta yüzde 0,8 artışla 100,6'ya yükseldi.

Ağustos ayında tüketici güven endeksi bir önceki aya göre yüzde 1 artarak 90,8'e çıktı.

Reel kesim (imalat sanayi) güven endeksi de aynı dönemde yüzde 1,2 yükselerek 102,4 seviyesine ulaştı.

Hizmet sektörü güven endeksi ise yüzde 0,1 azalarak 111,9'a, perakende ticaret sektörü güven endeksi yüzde 0,8 düşüşle 110,1'e geriledi.

İnşaat sektörü güven endeksi de aylık bazda yüzde 0,4 azalarak 83,1 oldu.

100'ün üzeri iyimserliğe işaret ediyor

Ekonomik güven endeksi 0-200 aralığında değer alıyor. Endeksin 100'den büyük olması genel ekonomik duruma ilişkin iyimserliği, 100'den küçük olması ise kötümserliği gösteriyor.

Sekiz kez Olimpiyat altın madalyası kazanan Bolt, 2009'da 100 metreyi 9.58 saniyede koşarak insanlar için dünya rekorunu kırdı.

Robot, Çinli akıllı telefon üreticisi Honor'un ürettiği de dahil olmak üzere diğer iki robotu geride bıraktı. Honor'un ürettiği robot, test sürüşünde mesafeyi 9,32 saniyede kat etmişti.