Çin'in Shenzhen kentindeki LineShine adlı süper bilgisayar, salı günü açıklanan TOP500 sıralamasının son sürümünde, listenin zirvesindeki ABD'li El Capitan'ı koltuğundan etti. Çinli bilgisayar böylece listeye ilk kez bu yıl girmiş oldu.
Bununla birlikte, ilk 10'da dört Avrupa süper bilgisayarı yer aldı. Almanya'daki Jupiter süper bilgisayarı ise beşinci sıraya geriledi.
Süper bilgisayarlar, veri toplamak ve analiz etmek isteyen araştırmacılar için özellikle önemli çünkü karmaşık hesaplamaları çok daha hızlı yaparak ilaç keşfi, iklim ve hava tahminleri ya da kara deliklerin modellenmesi gibi dünyanın en çetrefilli sorunlarına çözüm aramayı mümkün kılıyor.
Süper bilgisayarların en ilgi çekici kullanım alanlarından biri de, yapay zekâ (AI) için kullanılan modellerin geliştirilmesinde kilit rol oynamaları.
TOP500 projesinin arkasındaki bilim insanları, Çin Ulusal Süper Bilgisayar Merkezi'ndeki LineShine süper bilgisayarının 2,198 eksaflopluk bir performansa ulaştığını, bunun da saniyede 2 kentilyondan fazla hesaplama yapabildiği anlamına geldiğini açıkladı.
Kaliforniya'daki ABD hükümetine bağlı Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı'nda bulunan El Capitan ise artık ikinci sırada yer alıyor. El Capitan'ı Tennessee ve Illinois eyaletlerindeki ulusal laboratuvarlarda kurulu iki ABD süper bilgisayarı izliyor. Bu beş sistem, dünyada kamuya açık biçimde doğrulanmış tek eksa ölçekli süper bilgisayar.
LineShine, yapay zekâda yaygın olarak kullanılan grafik işlemciler (GPU) yerine tamamen geleneksel işlemcilerden, yani CPU'lardan oluşmasıyla diğer yüksek performanslı bilgisayarlardan ayrılıyor. TOP500'e göre sistemin çalışması için yaklaşık 42,2 megavat elektrik gerekiyor.
Bu arada, Çin Başbakanı Li Qiang, çarşamba günü yaptığı açıklamada ülkesinin teknolojik atılımlarını dünya için bir tehdit değil, bir fırsat olarak savundu.
Li, Batılı yetkililerin yapay zekâdan elektrikli araçlara kadar birçok alanda Çin'in devlet destekleri sayesinde haksız rekabet avantajı elde ettiğini öne sürdüğü bir dönemde, yüksek teknoloji sektörlerinin hızlı yükselişinde asıl belirleyici unsurun ağır devlet sübvansiyonları olmadığını da söyledi.
Çin yönetimindeki iki numaralı isim olan Li, bu değerlendirmeleri, "Yaz Davos'u" olarak da bilinen Dünya Ekonomik Forumu'nun Yeni Şampiyonlar (New Champions) Yıllık Toplantısı'nın açılış oturumunda yaptığı konuşmada dile getirdi. Forum bu hafta ülkenin kuzeydoğusundaki liman kenti Dalian'da düzenleniyor.
Li, Çin'in teknolojik yeniliklerine yönelik küresel endişelerin arttığını, bazı çevrelerin ülkenin yüksek teknoloji patlamasını birçok gelişmiş ekonomi için tehdit olarak gördüğünü ve bunu "China Shock 2.0" diye adlandırdığını kabul etti.
Oysa bunun "China Opportunity 2.0" yani "Çin Fırsatı 2.0" olarak görülmesi gerektiğini söyledi.
Li, "Küresel kalkınma perspektifinden bakıldığında 'China Opportunity 2.0', gelişmiş teknolojilere daha geniş erişim ve getirilerin daha yaygın biçimde paylaşılması anlamına geliyor," dedi.
Avrupa'nın durumu ne?
Bu beş sistem, dünyada kamuya açık biçimde doğrulanmış tek eksa ölçekli süper bilgisayar. Kulağa etkileyici gelse de bu, esas olarak yalnızca hızın ve bir süper bilgisayarın saniyede kaç işlem yapabildiğinin bir ölçüsü.
İlk 10'da yer alan diğer ülkeler arasında İtalya, İsviçre ve Japonya bulunuyor. İlk 20'de ise İspanya, Finlandiya, Hollanda ve İngiltere de listeye girmeyi başardı.
Avrupa Birliği, geçen yıl, süper bilgisayarlarla donatılmış tesisler kurarak yeni nesil yapay zekâ modellerini geliştirmek amacıyla, süper bilgisayar merkezleri, üniversiteler ve şirketler arasında işbirliğini öngören, "yapay zekâ gigafabrikaları" olarak adlandırılan bir ağ kurmak için 20 milyar euroluk bir plan açıklamıştı.