GÜRBÜZ ERTÜRK

Dr.Veteriner Hekim

YAZARLAR-HAFTA SONU

Kediler için çevresel zenginleştirme

Çevresel zenginleştirme; kedinin fiziksel ve zihinsel ihtiyaçlarını karşılamak, stres düzeylerini en aza indirmek, sağlığını korumak, refahını artırmak amacıyla çevresinde yani yaşam alanında yapılan değişiklikler ve çeşitli eklemeleri içerir.

Çevresel zenginleştirme yapılacaksa, şu başlıklar dikkate alınarak yapılacak düzenlemeler daha yararlı olacaktır.

Koku

Kediler çevrelerini koku ile tanırlar. Aslında her şey kendileri gibi koksun isterler. Özellikle çoklu kedili evlerde bu durum daha da önemlidir. Aynı türün üyeleri arasında iletişimi sağlayan kimyasal maddeler olan feromonlar kediler için de önemlidir. Yüz bölgelerinde bulunan fasial feromon, kedinin yanaklarını sahibine veya çevredeki eşyalara sürtmesiyle o bölgelere bırakılır. Kedi oralarda kendi kokusunu aldıkça daha mutlu olur, kendisini güvende hisseder. Bu durumu yapay olarak da oluşturmak mümkün. Bu amaçla sentetik olarak üretilmiş feromon olan Feliway kullanılabilir.

Fiziksel aktivite

Kedinin hoşuna gidebilecek her türlü aktiviteyi sayabiliriz bu başlık altında. Oyun oynamak da bu grupta değerlendirilebilir. Oyun; av iç güdüsünün karşılanması olarak da tanımlansa da içerisinde fiziksel aktivite de barındırır. Oyun mutlaka bir oyuncakla oynanmalı ve gerçekliği olmalıdır. Yani lazer işaretleyici gibi yakalanamayan şeyler yarar yerine zarar verir, yoksunluk oluşturur. Yeni ve değişik oyuncaklar oyun oynamaya ilgiyi artırır.

Ses ve Görsel uyarımlar

Ses kullanılarak çevresel zenginleştirme planlanacaksa klasik müzik veya kediler için özel yapılmış müzikler tercih edilebilir. Evcil hayvanlar için olan tv kanalları da bu çerçevede yararlı olur. Pencereden sokaktaki etkinlikleri görmesine olanak yaratan düzenekler yapılabilir. Onun görüş alanında kuşların beslenmelerine olanak yaratılırsa camdan izleme daha heyecanlı olur. Akvaryum bir başka seçenek olarak düşünülebilir.

Çiğneme

Çiğneme mutlu olmayı sağlayan bir başka davranıştır. Bu amaçla kedi otu çimlendirilebilir. Bu çimler yalanarak yutulan tüylerin kusularak çıkarılmasına da yardım eder. Matatabi çubukları veya kemirebileceği zararsız oyuncaklar verilebilir.

Saklanma alanları

Kediler, serbest doğada başka hayvanlar için av durumundadırlar. Avcılarından kaçıp saklanabilecekleri güvenli alanlara ihtiyaç duyarlar. Bu çerçevede onlara saklanabilecekleri, dinlenebilecekleri alanlar oluşturmalıyız. Bu alanlar ne kadar çok olursa o kadar iyidir.

Yüksek alanlar

Kedilerin bir başka doğal özellikleri avcılıklarıdır. Avlarını hakim tepelerden, yani yüksek bölgelerden gözetlemeliler. Bunun için yaşam alanlarında tırmanabilecekleri yerlere ihtiyaç duyarlar. Bu alanlardan ne kadar çok olursa o derece mutlu olurlar.

Tırmalama tahtaları

Tırmalama, işaretleme amacıyla yapılan doğal davranışlardandır. Kedinizin tırmalama şekline uygun -yatay veya dikey- ve yeteri büyüklükte tırmalama tahtaları bulundurmak gerekir.

Daha özel zenginleştirmeler yapmak gerekirse; tuvalet kutularının sayısı artırılmalı. Kutuların büyüklüğü ve içindeki kumun derinliği yükseltilmelidir. Mama ve su kaplarının sayıları, yerleri, sunuş biçimleri de bu kapsamda ele alınabilir.

Hadi gelin bu hafta sonu onları daha mutlu olacakları şeylerle tanıştıralım…