GÜRBÜZ ERTÜRK

Dr.Veteriner Hekim

YAZARLAR-HAFTA SONU

Kedilerde idrarla işaretleme davranışı

Kediler, sosyal iletişim amacıyla koku, ses, görsel uyaranlar ve telepatiyi kullanırlar. Konumuz olan idrarla işaretleme, kokunun kullanıldığı sosyal iletişim çeşididir. Bu yöntemi kullanan kediler, tuvalet kutularını kullanmaya devam ederler. Sözünü ettiğimiz durum; tuvalet kutusunu kullanmama davranışından farklı bir durumdur.

İdrarla işaretleme, çoğunlukla kısırlaştırılmamış erkekler ve çoklu kedilerin yaşadığı evlerdeki bireylerde görülür. İdrarla işaretleme amacıyla duvar, perde, mobilyaların bacakları gibi dikey yüzeyler kullanılır. Bazı kediler sahiplerinin giysilerini, bazıları ise pencere kenarları ve dış kapı etrafını hedefler.

İşaretleme yapan kedi, ilgili bölgeye yaklaşmış, ayakta veya hafif çömelmiş bir pozisyonda durarak kuyruğunu titretir ve idrar püskürtür. Spreyleme tarzında idrar çıkışı olur. Bazı kediler, özellikle (kısır olanlar) stres ve heyecan gibi durumlarda bu davranışı idrar püskürtmeden yaparlar. Buna kedilerin fantom işaretleme davranışı denir.

İdrarla işaretlemenin nedenleri 

Ev kedilerinde idrarla işaretleme çoğunlukla seksüel nedenlerle olur. Kısırlaştırılmamış erkek kedi, bölgesini sınırlandırmak ve çiftleşme mesajları iletmek için gerekli yerlere idrar püskürterek o bölgeleri işaretlemiş olur. Kısırlaştırılmamış dişi kediler de ‘kızgınlık’ dönemlerinde idrarla işaretleme yapabilirler.

Bu işaretleme davranışı, kısırlaştırılmış kedilerde de karşımıza çıkabilir. Burada kediyi bu davranışa yönelten neden tepkiseldir. Yani kedi hissettiği duygu durumuna karşı bir tepki olarak bunu yapmaktadır. Birden fazla kedinin aynı evi paylaşması zaman zaman sosyal anlaşmazlıklara neden olur ve idrarla işaretleme görülür. Eve yeni gelen bir kedinin neden olduğu stres veya ortam değişikliğine bağlı olarak meydana gelen anksiyete de bu duruma neden olur.

Bazı kedilerde kriptorşidizm denen bir sağlık sorunu görülür. Yani testislerden bir veya ikisi gelişim sırasında keseye inmemiştir. Böyle kedilerin kısırlaştırılması sırasında inmemiş testis operasyonla alınmazsa da işaretleme davranışı devam eder.

Sağaltım

Bütün hastalıkların sağaltımında olduğu gibi davranışsal sorunların giderilmesinde de nedenin bilinmesi önemlidir. Kısırlaştırılmamış bir kedi ise kısırlaştırılır. İşaretleme davranışının temelinde sosyal çatışmalar, stres veya anksiyete gibi durumlar varsa, çevresel zenginleştirmelere ek olarak medikal destekler kullanılabilir. Bu amaçla uygun antidepresanlar, feromonlar, bitkisel destek ürünleri, homeopatikremediler, bach çiçek özleri ve aromaterapik ürünler kullanılabilir. Kediniz özelinde neyin kullanılacağının doğru olacağına veteriner hekiminiz karar verecektir. Camdan baktığında dışarıda başka kedileri görüyor ve o bölgelere idrar püskürtülüyorsa, camların kapatılarak görsel uyaranların engellenmesi de sağaltıma katkı sunar.

Daha önceki yazılarımdan anımsayacağınız üzere kedinin temel felsefesi; ‘her şey ben kokmalıyım’ üzerine kuruludur. Aslında işaretleme davranışı sergileyen kediniz, kendi kokusunu bırakarak, güven ve huzur dolu bir yaşam alanı yaratmaya çalışıyor…

 

Editörün Notu: Yazarımız Gürbüz Ertürk yazılarına kısa bir süre ara verecektir. Tatil dönüşünde yazıları ile siz değerli okuyucularımızla yeniden birlikte olacak. 

 

Yazarın Diğer Yazıları